Druckschrift 
Doctrinale (P. 2) : Mit Komm. von Johannes Synthen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

litas qͣꝫ riſibile Ita etiam ornatus cauſa Cicero dixit lentulitatemappietatem a lentulo appio. Unde multi deccpti ſunt putantes tales locutiones ſimliter ſignificare in omni re calida eſt caliditas. inomni homine eſt humanitas quod falſum eſt Nam iſta in omni re calida eſt caliditas ẜt rem vel formam accidentalem diſtinctam a re cali-da poteſt enim adeſſe abeſſe Sed in iſta in omni homine eſt huma-nitas non ſignificatur humanitas eſſe forma diſtincta ab hoīe vt qui-dam putant. ſed valet hanc omnis homo eſt homo Unde male arguit̉caliditas eſt res diſtincta a re calida. ergo humanitas eſt res diſtinctaab homine eſt fallacia figuræ dictionis proueniēs ex ſimilitudine vo-cis Similiter partes videntur ſignificare diuerſa vbi aliquid attribuitur deo. vt iuſticia dei virtus dei. ſic de alijs ꝓprietatibus deo attributis quæ idem ſunt quod deꝰ Unde iuſticia dei eſt conſtructio intranſitiua Iuſticia autem hominis d̓r eſſe conſtructio tranſitiua quia iuſti-cia in homine dicit formam hominis. Iuſticia autem dei eſt diuinaſubſtantia Secundo ſciendum circa litteram ſępe vnus atqꝫ idēcaſus poteſt conſtrui tranſitiue vel intranſitiue facere ambiguas loquutiones. vt ſubſtantia petri vnus ſenſus eſt ſi conſtruitur intranſiti-ue genitiuus ſubſtantia quæ eſt petrus. ſubſtantia enim dicitur de materia ſiue potentia. de forma ſiue perfectione de toto compoſito.ſic homo ponitur in predicamento ſubſtantiæ non vt pars. ſed vt totuꝫcompoſitum. Si vero conſtruitur tranſitiue tunc ſenſus eſt poſſeſſiopetri vel res familiaris petri. Dicitur de filio prodigo qui cōſumpſitſuā ſbām cum meretricibus. Sic amor dei eſt ambigua locutio qꝛ genitiuus poteſt conſtrui intranſitiue. eſt amor quo deus amat vel trāſitiue. eſt amor quo alius deum amat. Circa conſtructionemreciprocam eſt notandum conſtructio reciproca habet fieri per ob-liquos iſtorum pronominum ego tu ſui. Et quandoqꝫ per poſſeſſi-uum ſuus. Ut ego diligo me. tu te. ille ſe. Eſt tamen differentiainter hæc tria pronomina. nam. mei. tui. non faciunt ſolummodoconſtructionem reciprocam. ſed etiam tranſitiuam. vt ille videt te. ioannes verberat me. ſed ſui faciat ſolum conſtructionem reciprocam. hoc per omnes caſus. Secundo differunt. Nam loco illius pro-nominis ſui non poteſt poni in eadem ſententia aliud pronomen neqꝫſui loco alterius. hoc eſt ſumme cauendum. vt rex hoſtem ſuperansfecit ei vulnera vbi non licet ponere pronomen ſibi. quia ſeipſum vulnęraſſet. quia pronomen reciprocum ſui ponit ſemper modum patientis ſuper ſubſtantiam agentem per reciprocationem idem fit agens patiens. Quandocumqꝫ hoc pronomen reciprocum ſui vel ſe ſequitur diuerſas tercias perſonas tunc ſemper refertur ad perſonam prin-cipaliter agentem. vt in euangelio Rogauit ieſum quidam pharizeusvt apud ſe pranderet. ſenſus eſt ieſus pranderet apud phariſeumnon pharizeus apud ieſum. Et ſic in iſta Neſcit abeſſe deus in ſe ſperātibus. id eſt in deo in ſeipſo. Sed cum qͥs velit facere relationemad rem non principaliter agentem. tūc ſe vel debet componi cum pro-nomine ipſum vel cum ſeipſo geminari. Ut q̄ſiuit dominus a petro