ſenobite qui videlicet in cōmuni monaſterij regula ⁊ vita obedientie maiorū deſeruiūt: alij ſūtanachorite qui videlicet edificant ſollitudines:⁊ qͣꝫuis in cōmuni vita poſita: priuate tamē contemplationi vacant: alij ſunt heremite qui videlicet ſolitarie in deſertis degunt: alij ſunt girauagi ideſt vagabundi ⁊ circūcelliones. xxiij. q. v. c.i. ¶ Religio vero dicta eſt: quia per eā vni deoreligamur ad diuinū cultū vinculo ſeruiendi: ⁊in clericos ſeculares qui vſurpato nomine ſeculares dicūtur. extra de offi. or. licet: ad differentiam regulariū qui proprio carent quod nō cōtingit in iſtis. Nam ⁊ ẜm Auguſtinuꝫ. xvi. q. i. legi.Bonus monachus vix bonū clericū facit. ¶ Sꝫeccleſiaſticarū perſonarū duo ſunt genera. Naꝫaliud eſt dignitatis: aliud ordinis. Dignitatis vtpapa: patriarcha: primas: archiepiſcopꝰ: ſiue metropolitanus quod idē eſt: epiſcopus: archidyaconus ⁊ archipreſpyter: ⁊ prepoſitus. Quāuisomnes qui preſint prepoſiti generaliter rite vocentur. extra de verb. ſign. qͣꝫuis. In choro veroperſone ſunt: decanus: ſubdecanus: cantor ſiueprecantor: ſuccentor: theſaurarius ſiue ſacriſta.archiacola ⁊ huiuſmōi. Dignitates autē vt ⁊ ordines a lege originē ⁊ exemplū traxerūt. Iuxtaillud. Conſtituēs eos principes ſuper omnē terram: quāqͣꝫ quidā dicūt dignitates a gentilitateſumpſiſſe initiū. Ordinis autē perſone ſūt: ſacerdos: dyaconus: ⁊ ceteri quos inferius proſequimur. ¶ Qualiter a veteri ritū tam gētiliū qͣꝫ hebreoruꝫ ad cultum preſentis eccleſie tranſlatioperſonaꝝ facta ſit: ⁊ qualit̓ ab illis ꝑſone dignitatū in eccleſia originē habuerūt. breuiter videamus: ⁊ quidā dominus papa ꝗ pater vl̓ cuſtospatrū eſt vicē gerit ſūmi pontificis. ¶ Romanꝰimperator monarche ſimilitudiuē gerit. Senatoria ⁊ patriciorū dignitas manet in eccleſia inquattuor patriarchis: ⁊ in eccleſia romana ī cardinalibus. lxxxvi. di. conſtantinꝰ. Primates quitribus archiepiſcopis preeſſe habent. regem exprimūt qui tribus ducibus preeſt. Metropolitani ſeu archiepiſcopi ducibus cōparātur: qui pluribus comitibus preſunt: ſicut illi pluribus epiſcopis. Pelagius tamē papa dicit. vi. q. iij. ſcitōte:ꝙ vna prouintia habet regē ⁊ metropolitanū epiſcopi comitū ſimilitudineꝫ gerunt. Coepiſcopiquorū poteſtas ſublata eſt. lxviij. di. quāuis. ⁊. c.coepiſcopi: preſidū: ⁊ prefectorū. Prepoſiti vero tribunos militū imitantur: archipreſpyteri: tribunos plebis. Cancellarij: Pretores: Archidyaconi: Centurones: Decani: Decuriones: Preſpyteri Curati: aduocatos. ¶ Perſone quoqꝫ ordinū ab illis originē habuerūt. Nam preſpyterivices gerūt ediliū: dyaconi quaternionū: ſubdyaconi duū virorum: exorciſte queſtores imitant̉hoſtiarij: aule ianitores: lectores: carminū relatores: accoliti carminū ſcriptores. Sane epiſcopalis ordo ẜm Iſidorū. xxi. di. cleros: quadripartitus eſt: videlicet in patriarchis: archiepiſcopis:metropolitanis: atqꝫ epiſcopis. Apoſtolica autēfides: ſicut ait Anacletus papa .xxij. di. ſacro. caput ⁊ cardo eſt aliarū: quoniā ſicut hoſtiū cardine regitur ſic illiꝰ auctoritate omnes eccleſie reguntur: ⁊ inde dicti ſunt cardinales: per quostota eccleſia ſicut oſtiū per cardinē gubernatur.Illius autē prelatus papa primus pater patrumvocatur: ⁊ vniuerſalis: quia vniuerſe eccleſie pricipatur: ⁊ apoſtolicus: quia principis apoſtolorūvice fungitur: ⁊ ſūmus pontifex: quia caput eſtomniū pontificū a quo illi tanqͣꝫ a capite mēbradeſcendūt: ⁊ de cuius plenitudine omnes accipiunt. quos ipſe vocat in partē ſollicitudinis nonin plenitudine poteſtatis: extͣ de v̓ſu. pal. ad honorē. ¶ Hinc eſt melchiſedeeh cuius ſacerdotium non eſt ceteris comparatū. Patriarcha verogreca lingua ſūmus patrū interpretat̉: quia primū ideſt apoſtolicū retinet locū. xxi: di. cleros: ⁊ideo quia ſūmo honore fungitur tali nominē cēſetur: ſicut romanus cōſtantinopolitanus antiochenus: allexandrinus: hieroſolomitanus. Dicit̉etiam patriarcha quaſi pater arche ideſt eccleſievel pr̄ patꝝ prīceps. ¶ Archos enī grece prīecepſinterpretatur latine. Hic eſt Moyſes qui Aarōin pontificem oleo conſecrauit. Archiepiſcopusgreco vocabulo dicitur eo ꝙ ſit ſūmus ſeu princeps epiſcoporū. Tenet enim vicem apoſtolilcā⁊ preſidet tam metropolitanis qͣꝫ ceteris epiſcopis. Metropolitani ſeu metropolite a menſuraciuitatū vocatur. Singulis enī prouincijs preeminent: quorū auctoritati ⁊ doctrine ceteri ſacerdotes ſubiecti ſunt: ſine quibus nihil reliquis epiſcopls agere licet. Sollicitudo enī totius prouintine eis cōmiſſa eſt. Unde pelagius papa aitvi. q. iij. ſcitote. Scitote certam eſſe prouintiamque habet decem aut vndecī. ciuitates ⁊ vnū regem: ⁊ totidē minores poteſtates ſub ſe: ⁊ vnuꝫmetropolitanū alioſqꝫ ſuffraganeos decē vel vndecim epiſcopos iudices: Ad quorū iudiciū omnes cauſe epiſcoporum ⁊ reliquoruꝫ ſacerdotuꝫac ciuitatum referantur. ¶ Omnes autē ſuperiꝰdeſignati ordines epiſcoporuꝫ ⁊ ſuperiorū vnoeodemqꝫ vocabulo epiſcopi nominantur. Sedpriuato nomine quidam vtuntur propter diſtinctionē poteſtatum quam ſingulariter acceperūtEpiſcopatus vocabulum vnde dictum ſit: ſub titulo de epiſcopo dicetur. ¶ Porro ẜm Anacle.tum papam nonageſimonono diſtinctione: prouintie. Primates ⁊ patriarche diuerſorum nominū ſed eiuſdem forme atqꝫ officij ſunt. Et ideoquidam primates vſurpant ſibi nomen patriarche aut aquilegen̄: ⁊ graden̄: Primaria autemdicta eſt a principijs conuerſionis ad fidem.In concilio quoqꝫ affricano: eadem diſtinct. prima. Statutum eſt ne prime ſedis epiſcopus prīceps ſacerdotum aut ſūmus ſacerdos: aut aliquid huiuſmodi: ſēd tantū prime ſedis epiſcop