Liber

qꝛ pietas pr̄is nō ē reprehēdēdaº.¶ Si pluribꝰ in fraudē libertꝰ donauit vel pluribꝰ mortis cā. eqͣliterpr̄onꝰ aduerſus oēsᵇ in ꝑtē ſibi debitā: ſiue fauiana ſiue caluiſianaᵉ experiet̉. ¶ Si ꝗs in fraudē patrōirē vēdide̓it vl̓ locaue̓it vl̓ mutauerit: qͣle ſit arbitriū iudicis videamꝰEt in re ꝗdē diſtractaᵇ d̓ferri conditio dꝫ ēptoriᶜ vtrum malit rem emptam hēre iuſto p̄cio: an v̓o a re diſcedē̓ p̄cioᶠ recepto. neqꝫ oīmodoreſcinde̓ debemꝰ vēditionē: qͣſi libertus ius vēdēdi nō habuerit: nefraudemꝰ emptorēᵍ p̄cio: maximecū de dolo eiꝰ nō diſputet̉: ſꝫ d̓ dolo liberti. ¶ Sꝫ ſi emerit ī fraudēpatroni libertusᵖ: eq̄ dicēdū erit ſimagno emerit: in p̄cio releuāduꝫpatronū: ꝯditione nō ip̄i d̓lata anvelit ab ēptiōe diſcede̓: ſꝫ vēditori vtrū malitd̓ p̄cio remitte̓: an potius quā vēdidit ꝑciꝑe ꝑſoluto precio. ¶ Et in ꝑmutatione ⁊ in locatione ⁊ in ꝯductōe ſil̓iter idem obſernabimus. ¶ Sꝫ ſi rē ꝗdē bonafide vēdiderit: ⁊ ſine vlla gratia libertꝰ p̄ciū acceptū alij donauit: vidēdū erit ꝗs fauiana inꝗetet̉: vtrūꝗ rē emit: an v̓o is ꝗ p̄ciū dono accepit. Et pomp. li. lxxxiiij. recte ſcripſit emptorē nō eē inꝗetādū. frausenī ī p̄cio patrono facta eſt. eū igit̉ꝗ p̄ciū dono accepit: fauiana conueniendū eē. ¶ Et al̓s videamꝰ ſidicat patronꝰ rē ꝗdē iuſto p̄cio veniſſe. verū tn̄ hic intereſſe ſua nō eēvenūdatā. inqꝫ hoc eſſe fraudeꝫ ꝙvenierit poſſeſſio in quā hꝫ patronus affectionē: vel oportunitatꝭ ul̓vicinitatis vl̓ zeli. vel ꝙ illic educatus ſit. vel parentes ſepulti: an debeat audiri volēs reuocare; ſꝫ nullo pacto erit audiēdus. Frausenim in damno accipitur pecuniarioˣ. ¶ Sꝫ ⁊ ſi forte ⁊ viliꝰ res diſtracta ſit: ⁊ preciū alij dōatū: vterqꝫ fauiano iudicio conuēiet̉: ⁊ quivillꝰ emit ⁊ ꝗ pecuniā accepit muneris. is tn̄ qui emit ſi malit rē reſtituere nō al̓s reſtituet qͣꝫ ſi p̄ciuꝫ qd̓numerauit r̄cipiat. ¶ Quid ergoſi delegatus ēptor ſoluit ei cui donabat libertꝰ: an nihilominus r̄cuperaret; et magis eſt vt recipere d̓beat licꝫ precium ad aliū ꝑuenit ꝙſoluēdo non eſt. nā ſi acceptū p̄ciūlibertus prodegiſſetᶠ: diceremꝰ nihilominus euꝫ qui dederit recipere debere: ſi velit ab emptione diſcedere. ¶ Si mutuam pecuniaꝫlibertus in fraudem patroni acceperit: an fauiana locū hēat videamus. ⁊ qd̓ mediū in hoc eſt qui accepit mutuā pecuniā. Siꝗdeꝫ qd̓accepit donauit: conueniat euꝫ patronus cui donauit libertus. Sꝫ ſiaccepit ⁊ ꝓdegerit: non debet ꝑdere qui mutuū dedit. nec ei imputari curdedit. ¶ Plane ſi nō accepit

ſꝫ ſpopōditᵐ ſtipulāti erit fauiāe locus. ſi fideiuſſit apud me libertꝰ vl̓rem ſuam pro alio pignori deditin necem patroni: an fauiana locum habeat videamꝰ. et nunꝗd cūdāno meo non d̓beat patrono ſb̓ueniri. neqꝫ eniꝫ donauit ali ꝗd mihi ſi pro aliquo interuenit qui nonfuit ſoluēdo: eoqꝫ iur̄ vtimur. Igitur creditor nō poterit fauiana conueniri: debitor poterit quidē. ſꝫ poterit ⁊ mādati. Plane ſi deficiatmandati actio: qꝛ donationisⁿ cāinteruenerit: erit fauiāe locꝰ. ¶ Sꝫ⁊ ſi mandator extiterit ꝓ aliquo lib̓tus idē erit ꝓbādū. ¶ Quāuis ātᵈin partē fauiana cōpetat tn̄ in hisque diuidi non pn̄t īſolidū cōpetitvtputa in ẜuitutē. ¶ Si ẜuo meovel filiofamilias libertꝰ in fraudeꝫpr̄oni ꝗd dede̓it: an aduerſus meiudiciū fauianū cōpetat videamꝰ.Et mihi videtur ſufficere aduerſūme parere: arbitrioqꝫ iudicis ꝯtīeri tam in id qd̓ ī rē verſum ē ꝯdēnandi. qͣꝫ id qd̓ in peculio. ¶ Sedſi iuſſu patris ꝯtractū cū filio ē: pater vtiqꝫ tenebit̉. ¶ Si cuꝫ ſeruo īfraudē pr̄oni libertꝰ ꝯtraxerit: iſqꝫfuerit manumiſſus: an fauiana teneat̉ q̄rit̉? Et cū dixerimꝰ dolū tm̄libti ſpectādum: nō ētʸ eiꝰ cū qͦ contraxerit poteſt manumiſſus fauiana nō teneriª. ¶ Itē qͥri pōt māumiſſo vl̓ mortuo vl̓ alienato ẜuoan ītra ānūʸ agēdū ſit; ⁊ ait pōpo.agēdū. ¶ Hec actio in ꝑſonā ē nōin rē et in hr̄deꝫ ꝯpetit ⁊ in ceterosſucceſſores. et heredi ⁊ ceteris ſucceſſoribus pr̄oni ⁊ nō ē hr̄ditaria.i. ex bōiſ lib̓ti ſꝫ ꝓpͥaᶠ pr̄oni. ¶ Silibertꝰ in fraudem patroni aliquiddederit: deindedefuncto pr̄ono viuo liberto: filiꝰ pr̄oni acceperit bonoꝝ poſſeſſionē ꝯtra ta. liberti: anfauiana vti poſſit ad reuocāda eaq̄ ſūt alienata. Et eſt veꝝ qd̓ ⁊ pōponiꝰ ꝓbat li. lxxxiiij. Itē papinianus. li. iiij. qōnū ꝯpetere ei fauianāſufficere enim ꝙ in fraudē pr̄onatusᵗ factū ſit. Magis .n. faudē rei n̄ꝑſoneᵛ accipimus. ¶ In hāc actionē ēt fructꝰ veniūt ꝗ ſūt poſt litē cōteſtatā ꝑceptiᵗ. Ꝙ Ar. li. iij. regū.N fauiana ⁊ caluiſiana actōeLrecte dicit̉ etiā p̄teritos fructꝰvenire qͣtenꝰʸ pͥtor oēꝫ fraudeꝫ liberoꝝ vult reſcindere. Lpia.I pr̄onꝰ heres inſtitutus: exQ d̓bitaᶻ parte adierit hr̄ditatē:dum ignorat aliqua libertū ī fraudem ſuā alienaſſe. videamꝰ an ſuccurri ei ignorāttiª ius debeat ne decipiat̉ liberti fraudibus ⁊ papinianus li. xiiij. qōnū rn̄dit in eadem cāmanere ea que alienata ſūt. iccircopatronū ſibi īputae debere: ꝗ cuꝫpoſſet bonorū poſſeſſionē accipere ꝯtra tabl̓asᵇ: ꝑꝑ ea q̄ aliēata velmortis cā donata ſunt non fecitᶜ.

g ¶ At fi. reprehendenda. ꝯtrariū eſt in debitore qui dotat filiam in fraudē creditorū: vt. jͣ.q̄ in frau. cre. l. ait pretor. §. ſicū mulier. cōtra hic dicit qꝛ hicde lucro patronus. ibi creditorde dāno vitando certat. ⁊ facit.sͣ. ad trebel. l. mulier. §. cumproponeretur.b ¶ Si pluribus. aduerſus omnes. ſic. sͣ. de bonis li. ſi libertꝰin fi. ⁊. l. in ẜuitutē. in fi. ⁊. l. ſilibertꝰ ſub ꝯdi. §. libertꝰ ⁊ ar.sͣ. d̓ pee. le. l. ſi peculiū in pͥn.c ¶ Caluiſiana. iſte dantur patrono vt hic. ⁊ sͣ. d̓ petit. here.l. ꝙ ſi in diē. §. idē ſcribit. ⁊ .jͣ.de fo. qui res. in prin. ⁊ no. qͣtuor eſſe reuocatorias: vt not.C. eo. defuncto.d ¶ Si ꝗs. diſtracta .i. venditaſic. sͣ. d̓ publi. l. ſi ego. §. ꝑtus.e ¶ Emptori. bone fidei vl̓ maf ¶ Precio. cū nō emit̉ iuſto.g ¶ Emptoreꝫ. patronꝰ redditpreciū vt hic: creditor nō: vt. jͣ.q̄ in frau. cre. ſi d̓bitor. que ē ꝯͣR. hic de ſucro patronus certat: ibi de dāno creditor.h ¶ Sed fi. libertus. tenet: vi ⁊sͣ. e. l. qim.¶ Si magno .ſ. precio.k ¶ Pecuniario. no. ſic. sͣ. deope. ſer. l. fl. ſed arg. ꝯͣ. jͣ. ꝙ viaut clam. l. cōpetit. §. i. ⁊ sͣ. de.li. l. libertus. qui ſol.¶ Quid ergo. ꝓdegiſſet .i. cōſumpſiſſet. ſic. sͣ. de of. pͥ. plebiſcita. ſed ar. contra. jͣ. que infrau. cre. l. ex his.m ¶ Si mutuā. ſꝫ ſpopōdit .ſ.ſe redditurū qͣſi accepiſſꝫ: vt. jͣ.que infrau. cre. l. iij. ⁊. C. d̓ dona. cā mor. l. ij.n ¶ Quia donationis. vt. sͣ. d̓pac. l. quod dictum.o ¶ Quāuis aūt. ſic. jͣ. d̓ aquaplu. ar. l. ſed interdū. ⁊. jͣ. d̓ v̓.ob. l. ij. ⁊ de dam. infec. l. ſi finita. §. ex hoc. ⁊. jͣ. d̓ re. iur. cumʳamplius. ⁊ .jͣ. de aqua quot. ⁊eſti. l. i. §. itē queritur. ⁊ sͣ. debo. li. l. ſi libertus. §. pe.p ¶ Si cum. non etiam. vt. sͣ.e. l. §. dolum.¶ Nō teneri. qꝛ ex eo ꝙ ẜuusfecit nō tenet̉ liber factꝰ: vt. C.an ẜuus ex ſuo facto. l. i.r ¶ Intra annum .ſ. tm̄.g ¶ Hec actio. ſed ꝓpria. vt ⁊sͣ. de peti. here. ꝙ ſi in dieꝫ. §.pe. ⁊ facit inſti. de ac. §. item ſiquis. ⁊. jͣ. que in frau. cre. l. aitpretor. §. fi.t ¶ Si libertus. patronatus. ut⁊ sͣ. e. l. §. dolum.

v ¶ Non perſone. ſic. jͣ.de noui ope. nun. de pupillo. §. ij.x ¶ Sūt ꝑcepti. ⁊ etiā anteriores. vt. jͣ. l. proxi.N fauiana. qͣtenꝰL .i. qꝛ. ⁊ eſt alid̓ inactione in factum q̄ datur creditoribus qꝛ fructus medio tꝑe perceptiin ea nō reuocant̉: ut. jͣ.que in frau. cre. l. fi. §. n̄ſolū. ⁊ facit. sͣ. de vſur.l. videamꝰ. §. ī fauianaI patronus. ex deTpita. q̄ eſt tertia ſꝫad ꝗd cum tertiam habere poſſit petere cōtrata. qd̓. jͣ. ſtatiꝫ dicit; rn̄.pōt habere tertiam eoꝝque apud libertuꝫ remāſerant tꝑe mortis. Itemno. in ꝑte: ſecus ſi in totum eſſet heres inſtitutꝰvel ab inteſtato: qꝛ nonhꝫ contra ta. reuocat tn̄vt. jͣ. e. l. ſi patronus. §.ſi inteſtatus.a ¶ Ignorāti. īmo d̓ errore facti ponit exēplumcū dicit duꝫ ignorat ⁊cͣ.ſꝫ dic ꝙ neſciebat ſe poſſe reuocare d̓ iur̄ ex quoerat inſtitutus heres: lꝫex parte: ſciebat tn̄ alienata. ⁊ expone ignoratalienata .ſ. ſic vt credatper hoc poſſe reuocare.vel dic ꝙ credebat ꝙ lꝫꝓ parte eēt heres ⁊ adijtpoſſe reuocare alienataqd̓ lex vetuit. voluit .n.lex vt prius patronꝰ iſteinſtitutus petat ꝯtra ta.cōtra coheredes ⁊ ita pͥuet eos portione hr̄ditatis: ⁊ legata ⁊ donatōescā mortis deducat in irritum ꝙͣ reuocet alienata in temino vt hic ſb̓ijcit. ⁊ sͣ. ſi quis omiſ. cāte. l. qui autem. §. ſi pr̄onus. Item caute dic̄ iusſecus ſi factum ignorauit. vt. sͣ. de inof. te. mr̄⁊ sͣ. de bo. li. paulꝰ. Itē⁊ in iure videt̉ ꝯtra. sͣ. d̓le. ij. que fideicō. ſo. ibi.b ¶ Contra ta. cōtra coheredes hodie ageret adſupplementum: vt īſti.d̓ ſuc. libe. §. ſed noſtra.c. ¶ Nō fecit. īmo adeundo iudiciuꝫ liberti eſt ſecutus. vt ⁊. C. de īof. te.l. parētibꝰ. ⁊ sͣ. de mīoribus. ſi filius. ⁊ facit. sͣ.de contra ta. filium ꝗs.