XXXVIIISi quid in fraudem patroni.

26

marcellus probant. T Dem.Trum ei tm̄ qui in ptāte ē anetiā emancipato filio aſſignare libertos patronus poſſitª: ſi mōnō paucioresᵇ qͣꝫ duos libertos pͥterea in ptāte habeat dubitari ſolet. Et magis ē poſſeᶜ.¶ Erentius.IUb conditione vel in dieꝫ liberto aſſignato: interim pendente die vel conditione oīa perinde obſeruabuntur ac ſi aſſignatusnon eſſet. itaqꝫ mortuo eo īterī adomnes liberos hr̄ditas bonorūuepoſſeſſio pertinebit. ¶ Si vni pure: alij ſub conditione libertus aſſignatus ſit euꝫ cui pure aſſignatusſit pendente conditione ſolumº patroni ius habere dicendum eſt.Q Apinianus.Limentorum cauſa libertosL filijs attributos: filijs aſſignatos non videri reſpōdit: cuꝫ ea ratione libertis conſuli patronꝰ voluerit: quo facilius volūtatis emolumentū conſequāturᵉ. ſaluo iureᵗcōmuni.P OmponiusIex duobꝰ patronis alter eoruꝫ filio ſuo libertum aſſignauerit: non obſtat qͦminus alter patronus ius ſolidumᵍ ſuuꝫ habeat.I Dem.¶Eſtamentoᵖ poteſt quis ſeruuꝫ manumittere: ⁊ eundemvt libertuꝫ aſſignare. ¶ De libertis ꝗ ſunt in poteſtate ſenatus locutus ē ergo d̓ poſthumis nihil hocſenatuſcōſulto ꝓuiſum eſt magistamen puto etiam poſthumos cōtineri. ¶ Ꝙ inquitª ſenatus ſi ex liberis quis in ciuitate eē deſiſſēt. eūſignificat qui in ꝑpetuum in ciuitate eē deſierit: non etiam ſi quis abhoſtibus captus reuerti poſſit.¶ Ex die qͦqꝫ certa aſſignari pōt:ſed vſqꝫ in diem certum vix pōtⁱnam ipſe ſenatus huic negocio finem propoſuitª.¶ Si quid in fraudem patroni faTApianus.ctum ſitI quid dolo malo libertifactumⁿ eſſe dicetur: ſiueteſtamento facto: ſiue inteſtato libertus deceſſerit: quominus qͣꝫ pars debitaº bonorum ad eorum quem ꝑueniretqui contra tabulas bonorum poſſeſſionem accipere poſſit: cognoſcit pretor ⁊ operam dat ne ea resfraudiᵖ ſit. ¶ Si alienatioq dolomalo facta ſit. non querimus vtrūmortis cauſa facta ſit: an nō ſit: omni enim modo r̄uocatur. ¶Si v̓o

nō ſit dolo maloᶠ facta: ſꝫ al̓s actori tunc ꝓbandumº ē mortis cā factā alienatiōeꝫ. ¶ Si enim ꝓpōismortis cā fcāꝫ alienationē: nō reꝗrimꝰ vtꝝ dolo malo facta ſit an nōſit. Sufficiteniꝫ dicē mortis cā factā. nec īme̓ito. Mortꝭ .n. cā dōatiōes ꝯparant̉ legatꝭᵗ. ⁊ ſic̄ in legatis n̄ q̄rimꝰ dolo malo factū ſit ann̄ ſit: ita nec ī mortis cā donationibꝰ. ¶ Ꝙ āt mortis cā filioᵇ dōatūeſt n̄ reuocat̉: nā cui liberū fuit legareᵉ filio quātū vellet: is donando n̄videt̉ fraudaſſe pr̄onū. Omneāt quodcūqꝫ in fraudē patroni geſtū eſt reuocat̉. ¶ Dolū acciꝑe noſoportet eiꝰ ꝗ alienauitʸ n̄ eiꝰ cui alienatum ē. Et ita euenit vt ꝗ fraudiſvel doli ꝯſcius n̄ fuit carere debeatre in fraudeꝫ patroni alienataᶻ ⁊ ſiputauit ingenuū nec credidit libertinum. ¶ Aduerſus euꝫ patronuꝫqui ꝯtra tabulas bonoruꝫ poſſeſſionem omiſitª fauiana non ꝯpetitſi n̄ plusᵇ ſit ī eo qd̓ donatūᶜ ē qͣꝫ ꝑsdebita pr̄ono: qꝛ ſi mortis cā ei donatū ſit partē faciet cum patronoºquēadmodū legatarius patronusfacit. ¶ Utrum āt ad ea ſola reuocanda fauiana ꝑtinet q̄ ꝗs libertusde bonis diminuit. an ēt ad ea ſola q̄ nō acquiſiuit vidēdū ē. Et aitiulia. libro. xxvj. digeſtoꝝ. ſi hr̄ditatē libertꝰ nō adierit fraudādi patroni cā vel legatū repulerit fauianā ceſſareᵉ. qd̓ mihi videt̉ veꝝ. qͣꝫuis eniꝫ legatū retro noſtrū ſit niſirepudiet̉: attn̄ cū r̄pudiat̉ retro noſtrū non fuiſſe palaꝫᶠ eſt. ¶ In ceteris quoqꝫ liberalitatibus quas nōadmiſit id libertꝰ cui ꝗs dōatū voluit: idē erit ꝓbādū fauianā ceſſareSufficit enī patrono ſi nihil de ſuoin necē eiꝰ libertꝰ aliēauit: nō ⁊ ſi n̄acꝗſiuitˢ. ¶ Proīde ⁊ ſi cū ſub cōditione ei legatuꝫ eſſet: idqꝫ egeritne ꝯditio exiſteret. vl̓ ſi ſub ꝯditione ſtipulatꝰ fuerit: maluerit deficēꝯditionē. dicēdū erit fauianā ceſſareʰ ¶ Quid ſi ī lite vīci voluit; ſi ꝗdē ꝯdēnatꝰ ē data oꝑa vel ī iure cōfeſſus: dicēdū erit fauianā locū he̓re. ¶ Ꝙ ſi noluit obtine̓ cū peterēthic vidēdū. Et puto hūc diminuiſſe de pr̄imonio. actionē enī de bonis dimīuit. quēadmodū ſi paſſuſeēt actionis diē abireˡ. ¶ Sꝫ ſi puta q̄relā īofficioſi quaꝫ potuit. velquā aliā forte iniuriaꝝ vl̓ ſimilē inſtituē̓ voluit: n̄ pōt pr̄onꝰ ob eā reꝫfauianā expeririª. ¶ At ſi trāſegitin fraudē patroni. poterit patronꝰfauiana vti. ¶ Sꝫ ſi lib̓tꝰ filiā dotauit. nō vid ur fraudare pr̄onū

p C ¶ Pauciores. ſi eum viuū ſolū haberet fruſtra fieret aſſignatioCrum poſſit .ſ. ei aſſignari qui eſt in poteſtate ẜm azo.qꝛ ſolus ⁊ ſine aſſignatione eum habiturus eſt.c ¶ Poſſe. an emancipato poſſit aſſignari? pla. ſic. ⁊ dicit hic poſſe etiamemancipato aſſignari. ſed contra inſti. e. §. datur. vbi per ſubuenientememancipationeꝫ euaneſcit aſſignatio. ſꝫ dic̄. pͥ.nō eſſe inconueniēs: vtsͣ. de arbi. nō diſtinguemus. §. ſatiſdatio. ſedIo. dixit nō poſſe aſſignari emancipato ꝑ. l.contrariaꝫ. ⁊ hic ēt dixitpoſſe .ſ. filio in poteſtateconſtituto ⁊ in. d. l. d̓ arbi. nō dixit extingi compromiſſum: ſed arbitruꝫnō cogi ꝓnunciare.Ab conditione .ſiMvni. ſoluꝫ nō dicitꝙ habeat totuꝫ. vel illd̓⁊ iō qꝛ ibi ius partronatus ē īdiuiduū ẜꝫ azo. etfacit. sͣ. d̓ vſuf. ac. idē ē.§. ſi vnus ⁊ sͣ. ad tre. l..i. §. ſed quotiēs. ſed ar.ꝯͣ. sͣ. ſi pars. he. pe. l. ij.Limentoruꝫ. cōſequantur vt. sͣ.de ali. leg. l. ij.f ¶ Saluo iur̄ cōi. quodhꝫ in libertos pater.I ex duobus. ſoliMaū. no. ad qō̓nemde vſufru. qd̓ hꝫ ille quimonachat̉ .ſ. ꝙ finiat̉.ſicut eſſet finitus nō fcātrāſlatione in monaſterium. h. ⁊ facit. sͣ. de oꝑ.h Eſtō. facit. sͣ. e. l.li. l. duorum.Ll. i. §. aſſignare.¶ De libertis. ē ergo.bene valet hic ar. vt. sͣ.de col. bo. l. fi. in fi.k ¶ Qd̓ inꝗt ſenatꝰ. sͣ:e. l. i. §. vtiqꝫ ſi ex lib̓is.l ¶ Ex die. vix pōt .i. nullo mō pōt. ſic. sͣ. ad vel̓.l. tutor. ſed aliter vt. sͣ. d̓iudi. l. vix.m ¶ Finem. per hoc ꝙꝗs ſine liberis in ciuitate eſſe d̓ſinit: vt. sͣ. e. l. i.§. vtiqꝫ ſi ex.¶ Si quid in fraudemHqa boio. 1axatiictum eſſe. alienādo vl̓ diminuēdo aliquo modo.o ¶ Debita. que eſt tertia. vt inſti. de ſuc. li. §.ſed noſtra.p ¶ Fraudi .i. dāno: dādō ei reuocatorias actōnes. Accur.q ¶ Si alienatio. dic ſialienat gratis ⁊ dolo reuocatur vt hic. ſi nō dolo vt inter viuos nō reuocat̉. vt. sͣ. de ꝓba. l.pr̄onus. ſꝫ in vltīa volūtate ſic vt ſubijcit. ſi v̓onon ſic ⁊c̄. ſi v̓o nō gratis reuocatur. lꝫ quandoqꝫ tēperet̉ vt. jͣ. eo. §.a quis. ⁊. §. ꝗ mutuaꝫ.

Dolo malo. liberti alienantis.Probandum. ex quo conſtat al̓s nō eſſe dolum cōmiſſum.t ¶ Legatis. vt ⁊ .jͣ. de dona. cau. mor. l. illud. que legata non debent̉ niſi d̓ducto ere alieno: vt. sͣ. ad trebel. l. i. §. antepe. at tertia patroni eſt vt es alienum:vt quarta arogati. vt. jͣ. de dona. ſi patronus. ⁊ sͣ. d̓ inof. teſt. pap. §. ſi quis exhis ⁊ facit. sͣ. de iurepa. l. ſi libertus in prin. ⁊. §. plane. ⁊ sͣ.de peti. hered. ꝙ ſi in diem. §.ideꝫ ſcribit.v ¶ Filio. liberti a liberto pr̄e.x ¶ Legare. filius enim excludit patronum: vt inſti. de ſuc.li. §. ſed noſtra.¶ Dolum. alienauit. gratuito. Accur.¶ Alienata: gratis: alioquincōtra: vt. jͣ. e. §. ſi ꝗs in fraudē⁊ ſic in ti. lucratiuo cōuenit cuꝫre alienata in fraudē creditoruꝫvt. C. de his que in frau. cre. l.pe. at in non lucratiuo differt.vt. jͣ. ea. §. ſi quis.a ¶ Aduerſus. omiſit. ⁊ neceſſe habuit omittere cū ſuaꝫ ꝑterhabeat quoquo titulo .ſ. dōacā mortis: vt h̓ ⁊ sͣ. de bo. li. ſipatronus. §. ſi ex bonis.b ¶ Nō plus. ſic. jͣ. de ver. ob.c ¶ Quod donatum. illi pr̄oſtipulatio facta.no. duo enim erant patroni.c ¶ Ei .ſ. alteri patroni.d ¶ Cū pr̄ono. ꝗ putabat iureaccreſcendi cōpetere ſibi totumaltero repudiante. vt. sͣ. d̓ bo.poſ. l. veluti. ſꝫ hic donatarius⁊ ſi verbo omittat re ipſa habꝫdebitum in donatione.¶ Ceſſare. hoc ꝓbat ſtatiꝫ. §.in ceteris. ꝑ multas rōnes. ⁊ facit ad hoc ⁊ ad ca que ſequūtur.jͣ. que in frau. cre. l. qui aūt. ⁊de reg. iur. l. non alienat. ⁊ sͣ.pro ſocio. l. nemo. §. i.ſ ¶ Palam. facit. sͣ. ad. l. agl..l. qui retro. ⁊. jͣ. de ma. vin. l..iij. ⁊ sͣ. de le. i. ẜuum filij. inprin. ⁊. l. legatarius. §. i. ⁊ dele. ij. l. legatum. ⁊ sͣ. ſi certumg ¶ Acquiſiuit. vt. sͣ. ꝓxi. §. cūpeta. l. proinde.b ¶ Locum habere. ſic. jͣ. qͦ inconcordan.frau. cre. l. iij. in prin. ⁊. §. i. eti ¶ Diem abire. sͣ. proxi. §. cuꝫ.jͣ. proxi.k ¶ Experiri. hic colligitur inconcordan.offi. querelā: ⁊ iniuriarū nō cōputari in bonis ante litis cōte.vt ⁊. .jͣ. de iniur. l. iniuriaruꝫ.