De bonis libertorumXXXVIII
25 7
rū nō facileª impetrat̉. ¶ Certe ſiabolitiōe publiceᵇ data repetit iammaior: dicendū eſt hūc eē remouēdū. Maior .n. factus potuit ſine timore deſerere abolitā accuſationē. ¶ Is demūᵉ vr̄ accuſaſſe ꝗ tali iudicio appetit: cuiꝰ pēa aut ſuꝑpliciū habuit aūt exiliū: qd̓ ſit vicedeportatiōis vbi ciuitas amittit̉.¶ Si tn̄ ꝗs libertū eo crimine accuſauerit: cuius pena nō ſit capitisverūtn̄ iudicāti placuit augereᵇ penā: nō obeſt hoc pr̄oni filioᵉ. Neqꝫ enī imperitia aut ſeueritas iudicātis obeſſe dꝫ patroni filio: ꝗ crimē leuiꝰ īpetrauerit. ¶ Sꝫ ſi nōaccuſauerit: ſꝫ teſtimoniū in caputliberti dixerit: aut ſubiecit accuſatorē: puto eū a ꝯͣ tabulas remoueri.¶ Si libertꝰ maieſtatis crimine:patroni filiū accuſaueritᶠ: ⁊ patroni filius calūnie euꝫ capitis puniredeſideraueritᵍ: nō debent repelli hͦedicto. ¶ Idē puto ⁊ ſi ab eo petitus retorſitᵇ ī eū crimina. Ignoſcēdū eſt enī ei ſi voluit ſe vlciſci ꝓuocatus. ¶ Si patris mortem d̓fēdere neceſſe habuerit: an dicendūſit hic quoqꝫ ei ſuccurrendūˣ: ſi libertū paternū ꝑꝑ hoc accuſaueri:medicū ob mortē patris: aut cubiculariū: aut quē aliū ꝗ circa patreꝫfuerat: ⁊ puto ſuccurrenduꝫ ſi afflictiōe ⁊ ꝑiculo paterne ſubſtātie ducēte: neceſſe habuerit accuſationeꝫuel calūnioſā īſtituere. ¶ Accuſaſe autē ēū dicimꝰ ꝗ crimina obiecit ⁊ cām ꝑorari vſqꝫ ad ſnīaꝫ effecit. Ceterū ſi an̄ ꝗeuitᵐ n̄ accuſauit⁊ hoc iure vtimur. ¶ Sꝫ ſi appellatiōe īterpoſita deſijt: benigne dicet̉ nō ꝑtuliſſe accuſationem. ſi igit̉pēdente appellatione deceſſetit libertus: patroni filius admittet̉ adbonorū poſſeſſionē: qꝛ ante ſnīamlibertus morte ſubtractꝰ ē. ¶ Sipatroni filius aduocationē accuſatori liberti preſtitit: nō eſt repellendus. neqꝫ eniꝫ aduocatꝰ accuſatⁿ.¶ Si pater teſtō caueritᵇ: vt accuſaret̉ libertus: quaſi venenū ſibi paraſſet: aut ꝗd aliud in ſe admiſiſſetmagis ē vt ignoſci liberis deberetꝗ nō ſponteᵖ accuſauerūt. ¶ Sed⁊ ſi accuſauerit libertū ⁊ ꝓbaueritcrimē patroni filiꝰ poſteaqꝫ hic libertus ſit reſtitutus: nō erit repellēdus. crimē eniꝫ qd̓ intendit etiā ꝑfecitq.¶ RiphoniusDem eſt ⁊ ſi crimē quidē qd̓in liberto ꝓbatū ē: merueratᶠcapitis penā: benignius aūt punitusº eſt libertus veluti tm̄ relegatꝰ.de calūniatore eniꝫ ſenſitᵗ pretor.N ſeruitutēª petiſſe T Uli.nō is vdet̉: qui ei qui ī poſſeſſione erat ſeruitutis: petenti ſe ī libertatē cōtradixit: verū is qui ex libertate petit ī ſeruitutē. ¶ Sꝫ ⁊ fiꝗs nō totū ſuuꝫ ſed ꝓ ꝑte: vel vſu
fructū ī eo ſuū dicat: vl̓ ꝗd alid̓ qd̓habere nō pōt in eo niſi ſeruus ſit:an repellat̉ qͣſi in ſeruitutem petierit. qd̓ eſt v̓ius. ¶ Si petierit ī ſeruitutem ⁊ obtinuerit: mox cognitav̓itate paſſus ſit ī libertate morarinon dꝫ ei obeſſe: maxīe ſi habueritiuſtam cauſam errandi. ¶ Petiſſeˣ ī ſeruitutem nō vr̄ ꝗ an litem cōteſtatam deſtitiſſet: ſed ⁊ ſi poſt litēcōteſtatā: dicendū eſt: nec id nocere debere: qꝛ nō vſqꝫ ad ſnīam durauit. ¶ Si patroni filius ſit inſtitutus vel exheredatus: vel ſi ī ſeruitutem libertū paternū pctit: velcapitis accuſauerit libertū: nō nocetʸ hoc liberis eius ꝗ in ptāte nonſūt. ⁊ hoc diui fratres quintilio reſcripſerūt. ¶ Si ꝗs bonorū poſſeſſionem cōtra ta. liberti acceperitab oī liberti iudicio repellit̉ᶻ. Nectm̄ ſi ip̄i libertino heres fuerit ſcriptusª: verū ēt ſi īpuberi filio ſubſtitutus ſit. Nam ⁊ iulianus ſcripſitſi poſt petitam bonoꝝ poſſeſſiōeꝫadierit īpuberis filii liberti hereditateꝫ: patronus denegari ei deber̄actiōes. ¶ Sed ⁊ ſi ꝗd codicillisfuerit pr̄ono relictū: uel mortis cādonatū: ſimili mō bonorū quoqꝫꝑſecutio d̓negabit̉. ¶ Nō nunqͣꝫplane poſt petitam bonorū poſſeſſioneꝫ dabit̉ pr̄ono legati ꝑſecutōſi nihil ad emolumentū eiꝰ ꝑuēturū ſit: qꝛ forte rogatus eſt alij r̄ſtituereʰ. ¶ Preterea non tm̄ qd̓ ip̄isnominatī datū eſt: id ſe pͥtor denegaturū ait: uerū ēt ſi ꝗd proponasad ip̄os ꝑ alios ꝑuēturū: utputa ꝑſubiectas ꝑſonas qd̓ quidem ſunthabituri nō reſtituturi. ¶ Dabimus legatiᶜ petitionem patrono:niſi ſeruo patroni dederitᵍ libertatem: preclo eius patrono non prelegatoᵉ. ¶ Qi qui ſubſtitutus eritpatrono qui cōtra tabu. bonorumpoſſeſſionē petierit: actio eius partis cuius patronoᶠ poſſeſſio dataerit: nō dat̉. ¶ Si patronꝰ ſit ſubſtitutus: ⁊ patronus viuo teſtatore deceſſerit: filium patroni petentem contra tabulas bonoruꝫ poſſeſſionē non ſolius ſubſtitutꝰ partem occupare: verum omnibꝰ heredibus pro parte aliquid auferre.conſtatᵍ.¶ DemIberto ſine liberis mortuo īprimisʰ patronus ⁊ patronabonorū poſſeſſionē accipere poſſunt: ⁊ quidem ſimul ¶Sꝫ ⁊ ſi patronoˡ ⁊ patrone ꝓximiˣ ſūt aliqui:D Aulus.ſimul admittent̉.Atrone quidē liberi etiā vulgoˡ q̄ſiti: accipient materni liberti bonorū poſſeſſionē. patroniāt nō niſi iure queſitū. ¶ Dem.I patronus ex minori ꝑte qͣꝫlegitima hē̓s inſtitutꝰ: falſuꝫteſtamentum dixiſſet: nec obtinuiſſetᵐ: nō eſt ambiguum cōtra ta. ei
idem forte ⁊ ſi ceperit accuſarvt. sͣ. d̓ inoſ. teſ. l. filius. §. multo. ⁊ de bo. poſ. l. cū quidam. ⁊d̓ pig. act. ſi ſeruos. ⁊ sͣ. d̓ ali.iudi. l. nam ⁊ ſi ob.¶ Non ſpōte. vt ⁊. C. d̓ calū.l. mater. ⁊ sͣ. e. l. §. ſi libertuscum concordan.¶ Etiam perfecit. d̓ calūniaore ergo tm̄ intelligunt̉ predicta: ut. jͣ. l. proxi. ⁊ fa. jͣ. deīiur..l. eum qui. ac.r ¶ Deꝫ eſt. meruerat. quiavere cōmiſerat crimen⁊ capitale erat.ſ ¶ Punitus. qd̓ qn̄qꝫ contiagit: vt. sͣ. de his qui no. īfa. l.quid ergo. §. pena. ac.t ¶ Senſit. vt. sͣ. l. proxi. ī fi.uN ſeruituteꝫ. fa. sͣ. ex ꝗ.cau. ma. §. ſi libertus.x¶ Petiſſe. fa. sͣ. e. l. qui cumaccuſaſſe. cū concor. ſed ar.cōtra. C. ꝗ ac. nō poſ. l. penul.y ¶ Si patroni. nō nocet: vt ⁊.s. de iure pat. l. diui. ⁊ fac. jͣ.eo. queritur.¶ Si quis. repellit̉. vt. jͣ. ꝓx.§. ⁊ sͣ. de vulg. ſub. l. is qui. ⁊de le. pͥſt. l. iii. in princ. ⁊ de hisquibus vt indig. l. poſt legatū.§. pe. ac.a ¶ Scriptus. ex modico: ſed n̄ne excludit̉ ⁊ agit ad ſupplemētum: vt. sͣ. de iure patron. l. diui. §. i. ſolutio hic non fuit repulſus.b ¶Nonnunꝙͣ. reſtituere: vt⁊ sͣ. de inof. teſ. pap̓. §. meminiſſe. ⁊ de excu. tu. legatarius.¶ Dabimus legati. relicti n̄tn̄ pro eodem precio. ac.d ¶ Dederit .i. reliqueri libertus. ac.e ¶ Prelegato .ſ. legato relicto. ac.i ¶ Ei qui. patrono. īſtituto exmodico. ac.Si patronus. auferre conſtāt. ⁊ facit ad id quod diximꝰsͣ. eo. l. etiam. §. ſi capitis.h.Iberto. in poimis. etio:ante patrem ⁊ fratrē liberti: vt hic ⁊. jͣ. de ſuis ⁊ le. l. īteſtato. ſed hodie cōtra in vtroqꝫ ſcd̓ꝫ azo. vt inſtit. de ſeruilicog. lꝫ Io. in fratre dicat noncorrigi.Patrono ⁊ patrone mortuis. ⁊ eſt datiui caſus.Proximi. cognati eorumvſqꝫ ad. v. gradum: vt inſti d̓ſuc. li. §. multis.lAtrone. etiaꝫ vulgo. facit inſti. ad orfi. §. pen.inI patronus. nec obtinuiſſet .i. ſuccubuiſſet.⁊ ſic fa. sͣ. de inoffi. teſta. papͥ.§. meminiſſe.
a ¶ Nō facile qꝛ cū quadam ſolēnitate petit̉: vtC. de aboliti. l. ii. in pͥn.⁊ noͣ. de facili ⁊ difficilivt. ⁊ sͣ. de ne. ge. ſinan̄in pͥn. ⁊ .jͣ. d̓ aquā quo ⁊eſti. l. i. §. pe.b ¶ Publice. ꝓpter letitiam p̓ncipis: vt. jͣ. adturpil. l. abolitio.¶ Is demum. fa. jͣ. dexepenis. l. ii. ac.¶ ¶ Si tamen. augere.qd̓ p̄tex cā vt. sͣ. d̓ his ꝗo. īfa. l. ꝗd ergo. §. pēae ¶ Patroni filio. no. filio ⁊. jͣ. eo. §. ſi libertus.qd̓ facit pro eo qd̓ no. inin. huius legis.f ¶ Si libertus. accuſauerit qd̓ pōt. vt. C. quicuſ. nō poſ. l. pe.¶ ¶ Deſiderauerit perofficiuꝫ: vt. C. de calū. l.i. nō in modū accuſationis: vt. C. qui accu. nonoſ. l. neganda.h ¶ Retorſit. quaſi ſociuꝫ criminis: vt ſic repellat̉ ab accuſando: utC. de liberali cauſa ſi filiū. ⁊ nō ignoſcendū ei ꝗnon facit ſpōte: vt. jͣ. ꝓxi. §. ⁊. §. penul. ⁊ sͣ. adſill̓. l. iii. §. vtrū. ⁊ sͣ. adl. aꝗl. l. ſcientiā. §. ꝗ cuꝫaliter. ⁊. jͣ. de iure fi. l. ii.in pͥn. ⁊. jͣ. de iniur. l. ſꝫſi vnius. §. ſi iuſſu: ⁊. C.d̓ tranſac. l. ſi ꝗs maior⁊ de re iudi. l. ſi ſe. in pͥnci. ⁊. C. de metatis. deuotum. ⁊ sͣ. ſi quadrupes. l. i. §. cuꝫ arietes. ⁊C. de admi. tu. cuꝫ quedā. ſꝫ cōtra. sͣ. ad. l. aꝗlſcientiā. §. ſꝫ ſi defendendi. vbi nō licet vlciſci. ſꝫclicet per iudicem. ac.i ¶ Defendere. accuſando. ac.k ¶ Succurrēdū. ne perdat cōtra ta. liberti bon.poſ. etiam ſi ꝑ calūniaꝫaccuſat vt ſubijcit. nontn̄ ſubuenitur ſi ꝑ calūniaꝫ accuſat: ne puniat̉ d̓calūnia.l ¶ Uel calūnioſā .i. quevere erat calūnioſa ſꝫ iudex ignorabat: alioquinrepelleret euꝫ azo. ut. C.vt nemo pri. l. fi. in fi. ⁊facit. sͣ. ꝓxi. §. cum ſuiscōcor.m ¶ Ceterū. quieuit. ſicsͣ. de inof. teſta. papͥ. §.meminiſſe. ⁊. jͣ. rē ra. haber. l. āplius ⁊ īſtit. de ꝯͣhen. emp. §. i. Sed contra. sͣ. de iure pa. l. eum§. fi. ⁊. l. ii. ſol. ibi. Itemfa. jͣ. e. l. in ſeruituteꝫ. §.petiſſe. ſed ar. cōtra. C. ꝗaccuſ. non poſ. l. pe. ſedibi ſpeciale. ac.n ¶ Accuſat. vt. ⁊ sͣ. derei ve. l. inter ſed contrasͣ. de inof. teſ. l. fi. in pͥncipio ſol. ibi.¶ Si pater. caperit.
idem forte ⁊ ſi ceperit accuſarvt. sͣ. d̓ inoſ. teſ. l. filius. §. multo. ⁊ de bo. poſ. l. cū quidam. ⁊d̓ pig. act. ſi ſeruos. ⁊ sͣ. d̓ ali.iudi. l. nam ⁊ ſi ob.¶ Non ſpōte. vt ⁊. C. d̓ calū.l. mater. ⁊ sͣ. e. l. §. ſi libertuscum concordan.¶ Etiam perfecit. d̓ calūniaore ergo tm̄ intelligunt̉ predicta: ut. jͣ. l. proxi. ⁊ fa. jͣ. deīiur..l. eum qui. ac.r Deꝫ eſt. meruerat. quiavere cōmiſerat crimen⁊ capitale erat.ſ ¶ Punitus. qd̓ qn̄qꝫ contiugit: vt. sͣ. de his qui no. īfa. l.quid ergo. §. pena. ac.t ¶ Senẜit. vt. sͣ. l. proxi. ī fi.u N ſervituteꝫ. fa. sͣ. ex ꝗ.cau. ma. §. ſi libertus.x¶ Petiſſe. fa. sͣ. e. l. qui cumaccuſaſſe. cū concor. ſed ar.cōtra. C. ꝗ ac. nō poſ. l. penul.y ¶ Si patroni. nō nocet: vt ⁊.s. de iure pat. l. diui. ⁊ fac. jͣ.eo. queritur.¶ Si quis. repellit̉. vt. jͣ. ꝓx.§. ⁊ sͣ. de vulg. ſub. l. is qui. ⁊de le. pͥſt. l. iii. in princ. ⁊ de hisquibus vt indig. l. poſt legatū.§. pe. ac.a ¶ Scriptus. ⁊ mo⁊icō: ſed n̄ne excludit̉ ⁊ agit ad ſupplemētum: vt. sͣ. de iure patron. l. diui. §. i. ſolutio hic non fuit repulſus.b ¶ Nonnunꝙͣ. reſtituere: vt⁊ sͣ. de inof. teſ. pap̓. §. meminiſſe. ⁊ de excu. tu. legatarius.¶ Dabimus legati. relicti n̄tn̄ pro eodem precio. ac.d ¶ Dederit .i. reliquerit libertus. ac.e ¶ Prelegato .ſ. legato relicto. ac.i ¶ Ei qui. patrono. īſtituto exmodico. ac.Si patronus. auferre conſtāt. ⁊ facit ad id quod diximꝰsͣ. eo. l. etiam. §. ſi capitis.Iberto. in primis. etiaꝫh.ante patrem ⁊ fratrē liberti: vt hic ⁊. jͣ. de ſuis ⁊ le. l. īteſtato. ſed hodie cōtra in vtroqꝫ ſcd̓ꝫ azo. vt inſtit. de ſeruilicog. lꝫ Io. in fratre dicat noncorrigi.Patrono ⁊ patrone mortuis. ⁊ eſt datiui caſus.Proximi. cognati eorumvſqꝫ ad. v. gradum: vt inſti d̓ſuc. li. §. multis.lAtrone. etiaꝫ vulgo. facit inſti. ad orfi. §. pen.nI patronus. nec obtinuiſſet .i. ſuccubuiſſet.⁊ ſic fa. sͣ. de inoffi. teſta. papͥ.§. meminiſſe.