De bonis libertoꝝXXXVII

25 6

de caſtrēſi peculio manumiſerit exꝯſtitutione diui adriani pr̄onus ē:admittiqꝫ poterit ad ꝯtra ta. bonorū poſſeſſionē ut pr̄onus. ¶ Si capitis lib̓tū accuſauerit iſ cui aſſignatus eſt: nō pōtª is petere contra tab.bonoꝝ poſſeſſionē: fratribuſqꝫ ſuiſnō obſtabitᵇ. ſꝫ hi ꝯtra tabulas bonoꝝ poſſeſſionēᶜ petēt: quēadmodū peterētᵇ ſi ex altero filio nepōteseēt. ¶ Lib̓tꝰᶜ enī ꝗ alteri ex filijsaſſignat̉ nō deſinitᶠ alteriꝰ filij libertus eē. ¶ Ampliꝰ dicēdū eſt etiā ſiomiſerit fr̄ bonoꝝ poſſeſſionē: alter frater cui aſſignatꝰ ēᵍ nō pōt ſuccedere: ⁊ ꝯtra ta. bonoꝝ poſſeſſionēᵇ pete̓ ¶ Totiēsˡ ad bo. poſſeſſionē ꝯtra ta. īuitat̉ pr̄onꝰ: quotiēs noͣhr̄s ē ex debita portione inſtitutus.¶ Si patronꝰ ſub cōditiōe hr̄s ſitīſtitutꝰ: eaqꝫ cōditio viuo teſtatoreextitit: cōtra ta. bonorū poſſeſſiōeꝫacciꝑe n̄ pōtᵏ ¶ Quid ergo ſi mortis tꝑe pēdet: extitit tn̄ an̄qͣꝫ pr̄onodeferat̉ bonorū poſſeſſio. hoc ē an̄aditāˡ hr̄ditatē: an īuitet̉ ex hac ꝑteedicti? Et magis ē vt adite hr̄ditatis tp̄s ſpectet̉. hoc enī iure vtimur¶ Si tn̄ in p̄teritū collata ſitᵐ cōditio vl̓ ad p̄ſēs: nō videt̉ ſub ꝯditione īſtitutus. aut enī īpleta eſt ⁊ pureīſtitutus eſt. aut non eſt: ⁊ nec hr̄s inſtitutus ē. ¶ Lib̓tꝰ ſi patronū ſuuꝫita hr̄dē ſcripſerit. ſi filiꝰ meus meviuo moritur pr̄onus hr̄s eſto nōmale videt̉ teſtatꝰ: naꝫ ſi deceſſeritfilius poterit hic exiſtente ꝯditioneacciꝑe bo. poſſeſſionēⁿ. ¶ Si debita patrono portio legata ſit: ⁊ ſcriptꝰ hēs ipſe patronus n̄ fuerit ſatiſfactūº eſt ei. ¶ Sꝫ ⁊ ſi īſtitutus ſit exꝑte minore. qͣꝫ ei debet̉. reſidua v̓opars ſuppleta eſt ei legatis ſiue fideicōmiſſis. ⁊ ita ſatiſfactū ei videtur. ¶ Sꝫ ⁊ mortis cā donationibus poterit patrono debita portioſuppleri. Nam mortis cā donationes vice legatorum fungunt̉ᵖ. Sꝫ⁊ ſi nō mortis cā donauerit libertꝰpatrono: cōtēplatiōe tn̄ debite portiōis donata ſunt: idē erit dicēdūq.Tunc enī vel qͣſi mortis cauſa īputabunt̉: vel quaſi agnitaʳ repellentpr̄onū a ꝯtra ta. bonoꝝ poſſeſſiōe.¶ Si patrono ꝯditiōisᶠ īplēde cāꝗd datū ſit: in portionē debitā īputari dꝫ: ſi tamen de bonis ſit libertiꝓfectuꝫ. debitā aūt ꝑtē eoꝝ qͥ cummorit̉ libertus habuit: patrono damus. mortis enim tempus ſpectamus. ¶ Sꝫ ⁊ſi dolo maloᵗ fecit qͥminus habeat. hoc quoqꝫ voluitpretor pro eo haberi atqꝫ ſi ī bonisQAuluseēt eius.I necē dn̄i detexerit ſeruus: pͥtor ſtatuere ſolet vt liber ſit. ⁊ꝯſtat eū quaſi ex ſenatuſcōſulto lib̓tatē cōſecutū: nulliusʸ eſſe libertum¶ Si libertus captꝰ ab hoſtibꝰ ibideceſſerit quāuis liberti appellatio

eū nō tangatᵉ: tn̄ ꝓpter legē corneliā q̄ teſtamētū ſic confirmat: atqꝫ ſiī ciuitate deceſſeritʸ: pr̄ono bonoꝝpoſſeſſio dāda erit. ¶ Si deportatus pr̄onus ſit: filio eius cōpetit bonorū poſſeſſio in bonis liberti. necīpedimento eſt ei talis patronꝰ quimortui loco habet̉ᶻ. ¶ Et diſſil̓eeſt ſi patrōus apud hoſtes ſit: nā ꝓpter ſpeꝫª poſtliminij obſtat liberisſuis. ¶ Si extraneꝰ a liberto hēsinſtitutꝰ: rogatus ſit filio patrōi hereditatē reſtituere: cū ex ſenatuſcōſulto trebelliano reſtituta heditatehr̄dis loco filius habet̉: patronusſummouendus eſt.Aius.Ibertius ꝗ pr̄onū proniqꝫ liberos hꝫ: ſi pr̄onū ex ꝑte debita hr̄dē īſtituit: liberos eiusᵇ in eandē portionē ſubſtituer̄ dꝫ: vt lꝫ pr̄onus viuo liberto mortuus fuerit ſatiſfactū videat̉ libis eiꝰ. ¶ Si pr̄oni filiū emācipatū: ⁊ nepotē ex eo ꝗin aui familiā remāſit libertusᵉ habeat: filio tm̄modo nō etiā nepotiſatiſfacere debebit libertꝰ. Nec adrē ꝑtinet ꝙ ad parentis bona pariCIpianus.ter vocantur.T ſi ex modica ꝑte inſtituti ſūtAliberi libertiª bonoꝝ poſſeſſionē cōtra tab. pr̄onꝰ petere non pōt.nā ⁊ marcellus libro nono digeſtorū ſcripſit. ex ꝑte quātulacūqꝫ heredē īſtitutū liberti filiū patronuꝫ expellere. ¶ Cū pr̄oni filia hr̄s inſtituta eſſet a liberto: falſūqꝫ teſtm̄ dictuꝫ eēt in quo ſcripta erat. ⁊ appellatione interpoſita ⁊ pēdēte diē ſuūobijſſet. hr̄dibus eiusᵇ diuus marcus ſubuenit: vt id haberent qd̓ haberet pr̄oni filia ſi viueret. ¶ Si filius liberti hr̄s ab eo īſtitutus abſtinuerit: quāuis noīe ſit hr̄sᶜ patronꝰadmittit̉. ¶ Sꝫ ⁊ ſi ꝑ in ītegruꝫ reſtitutionē is ꝗ ꝑmixtus eſt paternehr̄ditati: vl̓ ꝗ adijt hr̄ditatē abſtiuerit ſe: poterit ꝗs pr̄onum admitte¶. Patronus patrōiqꝫ liberi ⁊ ſiẜꝫ volūtatē mortui liberti hr̄ditateadierintᵇ: legatūue aūt fideicōmiſſum petere maluerint: ad contra tabulas bonorum poſſeſſionem nōG Aius.admitunturᵉ.Am abſurdumᶠ videtur licēcidē partiꝫ cōprobare iudiciūdefuncti partī euertere. TApia.I vo nonᵍ habuerit effectumpetitio eius dico nō impediriquo minus adiuuetur: quinimmo⁊ ſi ſic adijt qͣſi ex debita portiōe inſtitutus: mox apparuit eum minorem partem qͣꝫ ſperauit accepiſſe.Equiſſimum eſt admitti euꝫ ad ſuum auxiliuꝫ. ¶ Sꝫ ⁊ſi teſtator ꝯueniſſet heredem vt ſibi legatum ſolueretur: moxʰ penituiſſet: puto euꝫpoſſe adiuuari. ¶ Si patronus legatum ſibi relictum agnouerit: idque fuerit euictum. competit ei legitimum auxiliumⁱ. quia id qd̓ ſpe-

¶ Si capitis. non pōtt. sͣ. de iure pa. l. eū.h ¶ Obſtabit. vt ⁊ .jͣ. deaſſigna. liber. l. i. §. vtiqꝫ ſi ex.c ¶ Poſſeſſionem. perquā nō in totū ſꝫ in ſuālegitimaꝫ teſtm̄ rūpit. ⁊ꝓ hoc. arg. jͣ. e. ſi expatronis. in pͥn. ⁊ ẜm hocdifferta querela. ſed cōtra videt̉. jͣ. e. l. ī ſeruitute. §. fi. ⁊ sͣ. de iure pa. lſiue in fi. i. rn̄.d ¶ Peterent .ſ. nepoe ¶ Libertꝰ. redit ad hocꝙ dixit fratribuſqꝫ ſuis⁊ cetera.¶ Non deſinit. oīno neb̓ſit. jͣ. de aſſigna. li. l..i. i. rn̄. ac.¶ Aſſignatꝰ eſt. ꝗ accuſauit. alij hn̄t aſſignatus non eſt. pōt ſuccedere ⁊c̄. ⁊ ſic premittiturnon. ⁊ eſt alius caſus.ſed primum verius.h ¶ Cōtra ta. bonoruꝫpoſſeſſionē. cum capitislibertum accuſauerit.i ¶ Totiens. non hereseſt. vel ēt quoquo titulo relicti: vt ⁊ .jͣ. e. l. §. ſidebita. Item hodie ⁊ ſiminus habet non petitcōtra ta. ſꝫ agit ad ſupplementum conditioneex. l. vt inſti. de ſuc. li. §.ſed noſtra. ſꝫ certe ⁊ iure veteri videt̉ idem. vtsͣ. de iure pa. l. ſiue. §. excluditur. ſed dic illud aſitoribus additū.¶ Si patronus. accipere non poteſt. facit. sͣ.de condi. ⁊ de. l. ij.l ¶ Ante aditam. bn̄ exponit: vt. sͣ. e. l. §. vt pam ¶ Colata ſit. facit. sͣ.tronus. ac.de iniu. teſta. l. cuꝫ in ſecūdo. ⁊ ſi cer. pe. l. itaqꝫ⁊. l. pe. ⁊. jͣ. d̓ dōa. ca.mor. l. illud. §. fi.n ¶ Bonorū poſſeſſione. ẜm ta. vt. sͣ. ꝓxi. §.in pͥn. ſed ſi filius viuitexcludit pr̄onū: vt īſti.de ſuc. li. §. ſed noſtra. ⁊o ¶ Si debita. ſatiſſcm̄nec hoc corrigitur perauc̄. vt iure inſtitutioniſrelinquatur. vt in filijs.vi in aucͣ. vt cuꝫ de ap.to. §. aliud.y ¶ Fungunt̉. vt ⁊ inſtit. de dona. §. i.Idē erit dicendum.fic. C. de coll̓. l. pe. §. fi.

¶ Quaſi agnitarimum tn̄verius: vt. jͣ. eo. l. ſi v̓o. §. pe.z ¶ Si patrono cōditiōis. puta īſtituit aliū heredē ſi det. c. d̓hereditate patrono ſuo.t ¶ Sꝫ ⁊ ſi dolo malo. facit. jͣ.ſi ꝗd in fraudē pa. l. i. in p̓nci.u ¶ IIneceꝫ. nullius. priuatiF viuētis: ſed orcinꝰ. vt. jͣ.ꝗ ſine ma. l. qui ob necē. Itemtunc adhuc contra. jͣ. de ſuis ⁊le. here. l. inteſtato. §. qd̓ ſi necem. Solū. diſtingue aut fuitheres in mora vindicandi necēvt hic. aut non: vt ibi. ⁊ sͣ. deiurepa. l. ſi filius. ⁊ facit. sͣ. dehere. inſti. l. antepe. ⁊. C. ꝓ ꝗbus cau. l. prima.x ¶ Non tangat. qꝛ ſeruus eſthoſtium. ac.¶ Deceſſerit. vt. sͣ. de teſta.l. lex cor.z ¶ Habet̉. vt ⁊ sͣ. de contrata. l. i. §. filij. ſed ar. contra. sͣ. d̓cōdi. ⁊ demō. l. ītercidit. ij. rn̄.⁊ facit. C. de ſen. paſ. l. fi.a ¶ Propter ſpem. sͣ. fa. her.l. propter ſpem.Ibertinus. liberos eiusad inſtar. l. vell̓. ar. īſtit.de exbereda. li. §. poſthumoꝝ⁊ facit. sͣ. e. l. ij. in pͥn. ⁊. l. etiaꝫ.§. libertus.c ¶ Si patroni. libertus. contra. sͣ. eo. l. ij. §. fi. So. īmo idēvt ibi noͣ. ⁊ facit. sͣ. de le. tutoribus. l. tutella. §. proinde.T ſi ex modita. liberti.T hic ē āphibologia. namdictio liberi pōt loqui de liberis liberti queꝫ ſi inſtituit libertus ⁊ ſic repellit̉ patronus ſecꝰſi exheredet. vel ille non vult eſſe heres: vt. sͣ. de iure pa. l. ſiue. §. finali. ⁊ inſtitu. de ſuc. li.§. ſed noſtra. ſecundo vt dicatꝙ filius patroni inſtitutus repellat patronum: ⁊ tunc dicesbonorū poſ. contra tab. liberti⁊ ꝓ hac. jͣ. e. l. ſi v̓o. §. ſi ẜuo.ſed prīa hec eſt vera. vt ſubiic̄.b ¶ Heredibꝰ eius .ſ. filie patroni. quōdā uel erat ſui iurꝭ.Si filius. ſit heres. vt ⁊ .jͣ.de fidecō. li. l. eum ꝗ §. ſed ⁊ ſijs. ⁊ facit. sͣ. de iure pat. l. ſiue§. finali.d ¶ Patronus. adierint. fore ex modica inſtitutus. ꝙ eſſeteius debitum.e ¶ Nō admittuntur. vt. ⁊. C.de pac. con. l. fi. §. i. ⁊ sͣ. de contra ta. ſi poſt. §. illud. ſꝫ ar. contra in eadē. l. §. ſi in adoptionē. ſed ibi coactꝰ adijtAm abſurdū. ſic. sͣ. ti. i.fſi ita ſtipulatio in fine.g ¶I v̓o no. facit. sͣ. de inof.te. mater. ⁊. l. nihil.h ¶ Mox penituiſſet. ſic. sͣ. deioffi. teſta. papi. §. meminiſſe.i ¶ Si patronus auxilium. qd̓hoc ſit ſtatim dices.