XXXVIIIDe operis libertoꝝ.

25 5

miſit nō tenet̉. Ul̓ pr̄onus ſi pecuniā exegeritª bonoꝝ poſſeſſioneꝫ ꝯͣta. eius nō pōt petereᵇ. IAbole.Mponi oꝑeᶜ ita vt ip̄e libertꝰſe alat: nō pn̄t. P Omp.Nterdū ⁊ diminutionēº ⁊ augmētūᵉ ⁊ mutionēᶠ reciꝑe obligationes oꝑaꝝ ſciēdū eſt. Nā duꝫlāguet libertꝰ: pr̄ono oꝑe q̄ iam cedere ceperint pereūt. ¶ Sꝫ ſi lib̓taq̄ oꝑas ꝓmiſit: ad eā dignitatē ꝑueniat: vt īcōueniēs ſit p̄ſtare pr̄onoꝑaſ: ip̄o iure he ītercidēt. D Au.Iberta maior ꝗnquagīta annis operas preſtare patrononon cogiturᵍ.U Apianus.Abeo ait lib̓tatis cāᵖ ſocietatēīter libertū ⁊ pr̄onū factā: ip̄oiure nihil vale̓ palā eē. QAu.Ui libertinos duos plureſuea ſe genitos: natoſue in ſuapoteſtate hēbit: p̄ter eū ꝗ artē ludricā fecerit: quiue operas ſuas vt cuꝫbeſtijs pugnaret: locaueritⁱ: ne ꝗseoꝝ operas doni muneriſ: aliudueꝗcqͣꝫ libertatis cā pr̄ono patrone liberiſue eoꝝ: de ꝗbus iurauerit velꝓmiẜit obligatuſue erit: dare facere p̄ſtare dꝫ. Et ſi n̄ eodē tꝑeᵏ duosin ptāte habuerit: vl̓ vnū quinquēnēᵗ: liberabit̉ in obligatiōe operaꝝ¶ Amiſſi anteaᵐ liberi ad eas operas q̄ poſteaⁿ imponūt̉ ꝓſunt vt iulia. ait. ¶ Sꝫ ſi vno amiſſo obligetſe: deinde alter naſcat̉. multo magis pōponius ait: amiſſū huic iūgivt liberet̉. ¶ Nihil auteꝫ intereſtvtrū ipſi ꝓmittāt pr̄ono: an eis ꝗ īptāte eius ſunt. ¶ Sed ſi creditoriſuo libertū patronus delegauerit:nō pōt idē dici. Solutiōisᵖ enī vicēꝯtinet hec delegatio. pōt tamē diciſi in id qd̓ pr̄ono ꝓmiſit: alij poſteadelegatus ſit: poſſe eum liberari exhac legeq. nā verum eſt patrono eūexpromiſiſſe. quāuis patrono nūcnonˡᶠ debeat ꝭ Ꝙ ſi ab initio delegāte patrono libertus ꝓmiſerit: nō liberari eum. Et nō ſolū futuraꝝ ſedetiā preteritarū operaruꝫ liberatiofit. ¶ Iulianus etiā ſi iā petite ſuntopere: liberis ſublatis abſolutionēfaciendā. ¶ Sꝫ ſi iam operarumnoīe cōdēnatus eſt nō pōt liberari:quoniā iā pecuniā debere ceperit.¶ Poſthumꝰᶠ liberti hēdes pr̄isſui nō liberat: ꝙ ꝓficiſci liberatio aliberto dꝫ: nec ꝗſqͣꝫ poſt mortē liberari intelligi pōt. ¶ Ex legeᶠ auteꝫnati liberi proſunt: ēt ſi in perſona liberti collata liberatio eſt. fideiuſſores quoqꝫ liberabuntur ex ſnīa legis. ¶ Ꝙ ſi libertꝰ expromiſſoremdederitᵗ: nihil ergoʸ hoc caputᵗ ei ꝓ

derit.G Aliſtratus.Ed̓mū impoſite oꝑe ītelligūtur q̄ ſin̄ turpitudīe p̄ſtari poſſuntʸ: ⁊ ſine periculo vite. Nec eniꝫſi meretrix manumiſſa fuerit eaſdēoperas patrono preſtare debeat:quāuis adhuc corpore queſtū faciatNec arenarius manumiſſus taleſoperas: qꝛ iſte ſine periculo vite preſtari nō pn̄t: ſi tamen libertus artificiuꝫ exerceat eius quoqꝫ oꝑas pr̄onō p̄ſtare debebit ⁊ ſi poſt māumiſſionē id didicerit. ¶ Ꝙ ſi artificiuꝫexercere deſierit: tales operas edēdebebit q̄ nō ꝯtra dignitatē eiꝰ fuerint: veluti vt cū patrono moreturꝰperegre proficiſcatur: negociū eiusexerceat.N Aulus.Iitaª ſtipulatio a patrono facta ſit. ſi decē dieꝝ oꝑas nō dederis: viginti nūmos dare ſpōdesvidēdū eſt an nec in vigīti actio dāda ſit: quaſi onerādeª libertatis gr̄aꝓmiſſeᵇ ſint. nec operaꝝ q̄ ꝓmiſſenō ſūt. an v̓o opere dūtaxat ꝓmiſſefingi debeantur: ne patronus omnimō excludat̉. ⁊ hͦ quoqꝫ p̄tor ſentit operas dūtaxat ꝓmiſſas. ¶ Sequēs illa queſtio eſt: an libertus impetrare debeat ne maioris ſummeqͣꝫ viginti ꝯdēnet̉. qꝛ videt̉ quodāmodo pr̄onus tāti operas eſtimaſſe: iō ipſe nō debebit tranſgredi taxationē viginti. Sꝫ iniquuꝫ eſt: necoportet liberto hoc indulgere: quianon debet ex parte obligationeꝫ cōprobare ⁊ ex parte tanqͣꝫ de iniquaqueriᵉ.P ApinianꝰI bōa pr̄oni venierintª: oꝑaꝝq̄ poſt vēditionē preterieruntactio pr̄ono dabit̉: ⁊ ſi alere ſe poſſitᵇ an̄ vēditionē p̄teritaꝝ nō dabit̉:qm̄ ex an̄ geſto agit.T Dem.Ibertus ꝗ operaꝝ obligatiōe¶ Adimiſſusᶜ eſt: atqꝫ ita liberaꝫⁱteſtī factionem aſſecutus eſt: nihilominus obſeꝗo verecūdieᶜ tenetur.¶ Alimentoruꝫ cauſa eſt diuerſaᶠcum inopiaᵍ patroni per inuidiaꝫʰlibertum conuenit.I Dem.Erdonem: ſeruum meuꝫ manumitti volo: itaᵏ vt oꝑas heredi promittat: non cogitur manumiſſus heredi promittere. Sed ⁊ ſipromiſeritˢ: in eum actio non dabiturᵐ. nā iuri publico denegari nonpoterit qui fideicommiſſariamⁿ libertatem dedit.T Dem.peris obligatus libertus militie nomen non ſine iniuriapatroni dabit.S Ceuola.I libertus moram in oꝑisᵛ fecerit: fideiuſſor tenet̉: mora fideiuſſoris nulla extat. In hoīe autē

XXXVIIquo caſu nō tenet̉ vt hic. ⁊. jͣ. quaꝝ re. ac. nō da. l. i. §. ſi onerande. ac.a ¶ Exegerit. per vim. nam de iure nō pōt: vt dixi¶ Petere. ut. C. e. l. ſi quam.Mponi opere. certe al̓s ſecus: vt. sͣ. e. l. ſuo. vel ut. ibi.Nterdum. diminutionē .i. ꝑditionē. vt in exemplis hic ſubiectis.⁊ sͣ. de peti. hr̄. l.d̓perditū. h.e ¶ Augmentuꝫ. hoc expacto procedit.f ¶ Et mutationē. vt ſiquibuſdā. diebꝰ lāguequibuſdā non. h. ⁊ facitsͣ. e. libertus ꝗ poſt. ⁊. l.nec eſt audiendus.Iberta. nō cogitur. ſed liberaturab īpoſita. ergo nec imponi dꝫ ea exiſtente maiore quinquaginta ānisẜm Io.¶ Labeo ait libertatis cā. qꝛ dicit dominus ob hoc te ſolummanumitto ut mecuꝫ cōtrahas ſocietatē. naꝫ vtſequit̉: nulla ē ſocietasqꝛ libera voluntate ꝓcedere dꝫ: vt ⁊ .jͣ. quaꝝ re.ac. non da. l. i. §. ſi onerande. ⁊ dic vt ibi dixit.b. ẜm. h. ul̓ pone exemplum vt. jͣ. ti. i. l. i.Ni libertinos. locauerit. hi non ꝓſunt patri liberto.k ¶ Eodeꝫ tꝑe. i. non ſimul. ſed diuerſo tꝑe.l ¶ Quinquēnem. ꝗ ſolus ſufficit. ⁊ no. ꝙ paulus hic retulit verba. l.iul̓. de maritādis ordinibꝰ: vt. C. e. l. nec patronis. in fin. ⁊ no. modosdiſſoluēdi obligationeꝫoperaꝝ vt ibi no. ⁊ facitsͣ. de excu. tu. l. excuſatus. ⁊. l. remittit. ſꝫ arg.contra ad hoc ⁊ ſequentia inſti. d̓ excu. tu. §. filij. vbi tm̄ ſuꝑſtites proſunt.m ¶ Amiſſi antea. hicincipit paulus loqui.n ¶ Que poſtea. gͦ ex interuallo. ⁊ ſic ſūt ꝯͣ. sͣ. d̓lib. cā. adeo. ⁊. jͣ. d̓ ſol. li.berto. So. vt noͣ. sͣ. eo.ut iuriſiurā. ī glo. ſ. ex īteruallo. Itē eſt ar. contra inſti. de excu. tur. §.filijso ¶ Nihil autē intereſt.quātum ad hoc vt ꝓpt̓liberos an̄ vel poſt natos liberet̉ ab obligatione operaruꝫ. dic tn̄ ſtipulationeꝫ factaꝫ ut. sͣ.e. ſeruus. Sꝫ alij dicūtꝙ hoc in certis. illud inincertis: vt argu. sͣ. eo.l. a duobus.p ¶ Solutiōis. quaꝫ ſifeciſſet nō poſſet repetere propter liberos poſtea natos. ⁊ facit. sͣ. advelle. ꝙͣuis. §. interduꝫ.q ¶ Ex hac lege. d̓ maritandis ordinibus: vtC. eodē. l. nec ſeruus. infine.

Poſthumus. redit ad materiam de qua incipit in pͥn. l.ſ ¶ Ex lege iul̓. de maritandis ordinibus. ⁊ dic nati non naſcituri. nā pͥn. l. dixitenitos natoſqꝫ. alij dicunt lege nati .i. legitime nati.¶ Dederit. nā ꝓmittēdo ip̄e tenet̉. ad qd̓. jͣ. e. l. pe. ⁊ sͣ. de poſtul̓. l. i. §. nūꝗd.u ¶ Ergo. ſic econtra. sͣ. e. l. §. ꝙ ſi abinitio.x ¶ Caput .i. capitulū. l. iulie.nā ⁊ alia hꝫ capitula: vt. jͣ. vn̄vir ⁊ vxor. l. i. in fi.E demū. poſſutsͣC. e. l. eius. ⁊. l. ſe.z ¶ Moret̉. cum ſit in dignitate. ⁊ ſic ſūt exēpla opere inhoneſte. ⁊ facit. C. e. l. pe.SP ita. qͣſi onerāde. quo3caſu nō valeret. vt. sͣ. eo.que onerande. ac.b ¶ Promiſſe. fictione iuris n̄ere vt predixit. ⁊. jͣ. d̓ ac. ⁊ ob.l. obligationū fere. §. pe. ⁊ dever. ob. l. ita ſtipulatus. q̄ ſuntcontra.c ¶ Queri. no. ꝯtra varianteꝫ.ſic. jͣ. ti. i. l. nā abſurduꝫ. ⁊ sͣ. d̓ꝓcu. l. in cauſe. ſed ar. contra.sͣ. de col. bo. l. nonnunꝙͣ.Ibona. venerint. ꝑ creditores.b ¶ Poſſit .ſ. al̓s ſine operis.Ibertus. dimiſſus. a ſeruitute. qꝛ manumittendo impoſuit operas. ac.d ¶ Atqꝫ ita liberam. nūꝗd exſola impoſitiōe ꝯſequit̉ liberaꝫteſtamenti factionē? vgo. ⁊. h.ꝙ ſic vt hic. Io. ⁊ azo. ⁊. b. ꝙnō ſed demū fcā exactione earū. ⁊ h̓ ſubaudiūt fcā earum exactione. q̄ dic vt no. C. eo. l. ſiquam.e ¶ Uerecundie. qd̓ obſequiuꝫetiā ſine impoſitiōe debetur: utsͣ. de cōdi. inde. ſi nō ſortem. §.libertus in pͥn.f ¶ Diuerſa. a libera teſtamenti factione. ſed ꝯͣ. sͣ. de lib. ag. ſiꝗs a liberis. §. ſi liberti. ſed ibiexigit eaꝝ p̄cium: h̓ aūt ipſasoꝑas. ſed ſi dicas ꝙ h̓ exegeritmercedem dicas ꝙ diuerſa eſtab obſequio. qꝛ obſequium preſtatur: alimenta nō. ac.gInopia .i. patronꝰ inopsienit libertū ad alimenta.h ¶ Per inuidiā .i. blaſmumeuitanduꝫ ac. ⁊ facit. C. e. l. i.¶ Erdonē. ꝗ facit ſotulares: vl̓ ꝗuendit carnes.k ¶ Uolo ita. ab hr̄de. ⁊ ſic hr̄snon poteſt īponere oꝑas. tn̄ exneceſſitate facit: ut. C. eo. l. mater. ⁊. l. ij. niſi ſit filius. ut. jͣ. ti.i. qui ex cauſa.l ¶ Promiſerit .ſ. coactus.m ¶ Dabit̉. vt. sͣ. de lega. i. l.videndum.n ¶ Fideicōmiſſariaꝫ. qd̓ ē vtmāumiſſus ex neceſſitate nonteneat̉ ad oꝑas: vt dixi. ⁊ notaꝙ aliud eſt qd̓ teſtator non p̄t̓.ſic. C. vt in poſ. le. l. ſcire. ⁊ sͣ.ad. l. fal. l. qd̓ de bonis. in fi.oPerꝭ. iniuria .i. dāno.nā amittit: vt. sͣ. e. interdū. ſꝫ ar. ꝯͣ. C. d̓ li. ⁊ eo. li. l. fin.tis qͣrū dies non cedit niI libertus. oꝑis .ſ. incerſi cū īdicte fuerint. vt. sͣ. e. cumpatronus. ⁊ eſt rō qꝛ fideiuſſorex ſua mora teneri non poteſtcū reus nō ſit obligatꝰ: niſi cuꝫpͥus īdicte fuerint. azo. in oꝑa