Liber

voluntas q̄ defecerit iudicio retētiredijſſeª ītelligit̉. ¶ Nō ſecusᵇ acſiꝗs aliud teſtm̄ feciſſet: ac ſupͥmaſᶜtabulas īcidiſſet. vt tabulas veteriores ſupremas relinqueret. ¶ Necputaueritᵇ ꝗſqͣꝫ nuda volūtate cōſtituiᵉ teſtm̄. Nō enī de iure teſtamētiᶠmaxime queritur: ſꝫ de viribus exceptionisᵍ que in hoc iudicioʰ quanqͣꝫ actori opponat̉ ex ꝑſona tn̄ eiusꝗ opponit eſtimat̉ᵗ. P Aulus.N ſcriptus hr̄s agnoſce̓ poſſit bonorum poſſeſſioneꝫ: exigēdum puto vt ⁊ demōſtratꝰ ſit ꝓpria demonſtratiōe: ⁊ portio aſcripta ei inueniri poſſit: lꝫ ſine ꝑte hr̄sinſtitutus ſit. nam qui ſine parte heres inſtitutus eſt: vacantē portionēvel alium aſſem occupatᵏ. ¶ Ꝙ ſiita hr̄s ſcriptus ſit vt interdum excludat̉ a teſtamēto: eo ꝙ n̄ īuenit̉portio ex qua inſtitutus eſt: necᵐ bonoꝝ poſſeſſionē petere pōt. id euenit ſiꝗs ita heredē inſtituat. titiusquanta ex priore parte teſtamentoeum heredem ſcriptum habeo heres eſto. velⁿ quanta ex parte codicillis ſcriptum eum hēo hr̄s eſto. ſiſcriptus non inueniatur. ¶ Ꝙ ſi itaſcripſero. titius ſi eum priore teſtamēto ex ſemiſſe hr̄dē ſcriptuꝫ hēovel ſi eū codicillis ex ſemiſſe hr̄deꝫſcripſero: ex ſemiſſe hr̄s eſto. tūc accipiet bo. poſſeſſioneꝫ quaſi ſub cōditione heres ſcriptus.

¶ Si a parente quis manumiſſusfuerit.MMancipatus a parēte in eaG Ipianus.cā eſt: vt in cōtra tabulas bouoꝝ poſſeſſionē liberti patiaturº exitum. qd̓ equiſſimū pretori viſum eſt: qꝛ a parēte bn̄ficiuꝫ habuitbonoꝝ q̄rēdoꝝ. Quippe ſi filiuſfamilias eēt quodcūqꝫ ſibi acꝗreretᵖ:eius emolumētūq patri acquireret:⁊ iō itum eſtᶠ in hoc: ut parēs exemploʳ patroni ad contra tabulasᵗ bonoꝝ poſſeſſionē admittat̉. ¶ Enumerātur igit̉ edicto ꝑſone māumiſſoꝝʸ ſic: in eo qui a patre auoue paterno: proauoᶜ ue paterni aui patre¶ Nepos ab auo māumiſſusʸ dedit ſe ad arrogandū patri ſuo: ſiuemanens in poteſtate patrisᶻ deceſſerit: ſiue manumiſſus diē ſuū obeat: ſolus admittet̉ auus ad eius ſucceſſionēª ex interpretatione edicti:quia perīde defert pretor bonorumpoſſeſſionē: atqꝫ ſi ex ſeruitute manumiſſus eētᵇ. ¶ Porro ſi hͦ eētaut non eēt arrogatus: qꝛ arrogatio liberti admittēda non eſtᵇ. aut ſiobrepſerit: patroni tn̄ nihilominꝰius integrum maneretᵉ. ¶ Si parens vel accepit pecuniāᶠ vt emanciparet: vel poſtea viuus in eumᵍ filius quantumᵖ ſatis eſt contulit: neiudicia eius inquietet: exceptiōe doli repelleturʸ: ¶ Eſt ⁊ alius caſusquo bonorum poſſeſſioneꝫ contra

Redijſſe. nō ergo ex codicillis datur hereditas: ſed prima voluntate: ut. sͣ. d̓ndi. inſti. l. inſtitutio talis.Non ſecus. quaſi dicat: caſus ſuperior de arrogato poſt teſtm̄ ſil̓is eſt inferiori. qn̄ .ſ. teſtator fecit pͥmū teſtm̄ poſtea ſcd̓m. tertio inciſit ſcd̓m vt prius haberetur vltimum. Sꝫ quero in quo eſt ſil̓itudo; rn̄. nō in rūpēdnū: qꝛ in ſuperioricaſu arrogatione irritatur ꝑ exceptioneꝫ. at h̓ ip̄o iure per ſcd̓ꝫut. C. de teſta. l. ſancimꝰ. Itemnec in ſuſcitatione pͥmi: qꝛ ꝑ recentē voluntatē reſuſcitatur adagendū per ẜm tabulas ⁊ ad excipiendum. at inferiori non adagendū: ſed ad excipiendum: ut.jͣ. in fi. ſed ſi agāt īſtituti in ſecundo: r̄ppellunt̉ ab inſtitutisin pͥmo ꝑ exceptionē. non auteꝫinſtituti in pͥmo agere poſſunt:cū ipſo iure pͥmum euanuit perſcd̓m. ſunt ergo ſil̓es in excipiendo. ⁊ ſic nō ꝑ oīa ſimiles.c ¶ Supremas. ut enī deleto legato relicto non vr̄ fuiſſe relictūut. sͣ. de leg. j. l. ſi ita ſit aſcriptū. ita cā adēptionis renouata in ſcd̓o teſtō nūꝙͣ vr̄ ademptū qd̓ in pͥmo fuerat relictuꝫqꝛ non durat adēptio: ut. sͣ. de īrem ver. l. ſi pro pr̄e. §. verſuꝫAccur.d ¶ Nec putauerit. circa primūcaſum procedit.e ¶ Conſtitui .i. refuſcitari primum. ul̓ conſtitui eo ſtatu quoerat an̄ ſcd̓m. ⁊ hoc nuda volūtate .i. per inciſionem ſcd̓i. naipſo iure euanuit pͥmū. nec reſuſcitat̉ ipſo iure: ſed ſic. ut ſi agātinſtituti in ſecundo opponatureis exceptio. Item nec ex primoagi poſſet. quia ipſo iure eſt nullum. ac.f ¶ Teſtamenti .ſ. pͥmi. pͥncipaliter ualeat uel non.z¶ Sed de viribus exceptiōis.ergo prius teſtm̄ non ipſo iureſed ꝑ exceptioneꝫ tollit̉ ꝑ ſcd̓m.⁊ ſic eſt cōtra. C. d̓ teſta. l. ſancimus. §. i. Solu. dic hic exceptionis opponende ex primo ꝯͣagentē ex ſecundo. nā hoc noneſt ualere: qꝛ ſi valeret: ad agendum ualeret. qd̓ hic nō eſt: qꝛ ipſo iure eſt ſublatum. Alij dicūt ꝙ hic. §. nec putauerit ⁊cͣ. vſqꝫ in fi. refert̉ ad primū caſum d̓ arrogatione: nō ad ꝓximū. alij aliter ut ibi notatur.h ¶ Que in hoc iudicio. ita ꝯſtrue. que .ſ. exceptio quāꝙͣ in hoc iudicio .ſ. in ſcd̓oteſtō: ⁊ ex eo agēti. vn̄ uidet̉ nō opponēda actori. qꝛ ſcd̓m tollit pͥmuꝫ. oponit̉ tn̄:nō enī ip̄o iure rumpit̉ teſtm̄: ſed per cancellationem.¶ Eſtimat̉. ꝯpetat ei ul̓ nō. nā aliꝰ forte nō opponet eā ſcd̓o hr̄di p̄ter pͥmum.azo. ⁊ ẜm h̓ etiā eſt in ꝑſona ex ꝑte opponētis. ⁊ eſt ſpāle ꝑꝑ ſcd̓m teſtm̄. regulariter ꝯͣ. ut. jͣ. de excep. do. l. ij. §. plane. ⁊ facit. sͣ. de pac. l. ſi unus. §. pactus.N ſcriptus. Ad hoc ut heres poſſit hanc bonorum poſſeſſionē agnoſcer̄Trequiritur ꝙ ipſe certus ſit demonſtratus in teſtamento: ⁊ ꝙ certa portioſibi deferatur. al̓s ſecus. Bar.k ¶ Occupat. facit inſti. de here. inſti. §. partibus. ⁊ sͣ. de hr̄di. inſti. l. ſabinꝰ. ⁊.l. item ꝙ. ⁊. l. ex facto. ⁊. l. ex ui.¶ Inuenit̉. ergo nō ualet talis uoluntas. ſed contra. sͣ. de hr̄di. inſti. l. ſi ꝗs ita.So. hic de p̄terito: ibi de futuro. Io. ⁊ eſt rō: quia que de p̄terito ſunt nō recipiūtincertitudinē .i. incerte partis inſtitutionē cū certiſſima debeāt eē. ſecus in his quefutura ſunt: ut. jͣ. de uer. ob. l. ſi ꝗs ſtipul̓.m ¶ Nec. al̓s nec. al̓s nihil. i. nōn ¶ Uel. hoc uel nō eſt pauli ſed teſtatoris. al̓s falſum eēt pͥmū: ut. sͣ. ꝓxīo dicit̉.nam ⁊ ibi ineſt conditio ut ⁊ poſita. sͣ. So. teſtat̉.i a patentꝭ quis fuerit manumiſſus. Id eſt emācipatꝰ: ut. sͣ. qn̄ actio de pecul. eſt an. l. i. §. alienatio. ⁊ dic dixit. sͣ. de contra ta. que datur liberis contra teſtamentum parentum. nūc ecōtra de ea que parētibꝰ cōtra teſtamenta liberorū:lꝫ hec nō ſit ita fauorabilis: ut. jͣ. vn̄ li. l. ſcripto. in fi. ⁊ nota ꝙ caute dicit contrateſtm̄ emancipati. nā ille qui eſt in poteſtate nō poterat olim habere her̄dē etiamparentem niſi haberet caſtrenſe peculium ⁊ faceret teſtm̄: ⁊ adiretur hereditas. ⁊tunc ceſſat contra tabulas ⁊ querela: ut. C. de inoffi. teſta. l. fina. Idem in quaſicaſtrenſi per p̄dictā. l. de inoffi. teſta. hodie aūt in quaſi caſtrēſi uidetur ẜm quoſdam ꝙ habeat locum querela ⁊ contra tabulas: ut. C. de ep̄i. ⁊ cle. auc̄. preſbyteros. ſi aūt non adiret̉ hereditas: pater omnia occupat iure peculij: ut. jͣ. de caſtrenſi pecu. l. ij. ac

atijs. Pater preteritus a filio emancipato habetMancicontra tabulas. h. d. Bar.o l ¶ Patiat̉. hic emācipatus. ut ſicut patronus preteritus a liberto: ſic pater preteritus a filio emācipato habeat contra tabulas: ut inſti. qui. mo. ius pa. po. ſol. §. preterea. ac.p ¶ Acꝗreret .i. datuꝫ utſibi quereret. ſi autē diceres ſibi queri nō gͦ pr̄i.q ¶ Emolumētum. quoad ꝓprietatē plenā ſicutſeruus. ⁊ eſt ſil̓is rō. C. d̓li. ⁊ eorum libe. de obſe.pa. pͥ. l. ſi manumiſſori.r ¶ Ituꝫ eſt. ꝗa eadē rō.vt. sͣ. ad. l. aꝗl. l. illud. ſꝫcū hodie nō ſit eadē eꝗtas: qꝛ nō q̄rit in aduēticijs niſi quo ad vſufructū: vt. C. de bo. q̄ lib. l.cū oportet. §. i. dicit eniꝫazo. ꝙ alid̓ eſt in pr̄e ꝙͣ īpr̄ono. ſed. h. dic̄ hodieetiā idem. Item noͣ. quēteneri ad remunerandū.ſic. C. de in ius vo. l. venia. al̓s nō: vt. sͣ. d̓ peti.here. l. ſꝫ ⁊ ſi lege. §. conſuluit. ſed ꝑ lombardamſemꝑ. azo. quā vocat lemiachilam.s ¶ Exemplo. differt tn̄in multis. nā pr̄onꝰ imponit operas: vt. C. deope. lib. l. i. parēs nō. vtjͣ. e. l. pe. Item pr̄onꝰ hꝫcōtra ta. etiam ſi ꝑ pecuniā manumiſerit. ut. C.d̓ ope. lib. l. i. parēs n̄: utjͣ. e. l. §. ſi parens. Itemliberi patroni petunt contra tab. ſed non parētis:vt. jͣ. e. l. §. liberos autē.Item differt in fauiana⁊ caluiſiana: vt. jͣ. e. l. nvſqꝫ. Iteꝫ pater reuocatqn̄qꝫ in totum. qn̄ .ſ. turpis perſona eſt inſtituta:vt. jͣ. e. l. pantonius. ſedpatronus pro tertia ut īſtituta de ſucceſ. lib. §. ſiuero teſtamentumt ¶ Ad contra tabulas. īmo ad qrelā inof. ut. sͣ. de inoffi. te. l. pater. ī fi.cōtra. So. ibi ponit̉ querela pro contra tabū. Itē fallit ⁊ hoc de iure veteri in caſtrenſibus: ut. sͣ. de teſta. mili. l. ſi a milite. in fi. Sed ꝗd ſi inteſtatus decedit? Rn̄. hꝫ pater vn̄ legitimi: vt noͣ. C. vn̄ liberi. l. fi.Manumiſſorum .ſ. emancipatorum.x ¶ Proauo. ſed quid ſi a ſuꝑioribus. puta a tritauo ſit emancipatus atnepos? Rn̄. idē puto. cū eadē eſt rō. ⁊ qꝛ nomē parētis in pͥn. huius. l. ponitur qd̓ eſt generale: ut. jͣ. de gradi. iuriſcōſultus. §. parentes. ⁊ sͣ. de inius vo. l. quiqꝫ. §. fi. azo. ⁊ noͣ. ꝙ deficiūt uerba edicti niſi forte hic ſequebatur idē qd̓ in liberto obſeruabo. ẜm azo.cs. Nota caſum mirabilem: in quo ẜm hec iura filiuſfamiliad habet heredem. bar.Manumiſſus .i. emancipatus.z ¶ Patris. adoptiui.a ¶ Succeſſionem. nota ſuccedit̉ filioſami. Io. ⁊ eſt ſpeciale. al̓s cōtra. jͣ.de caſtrenſi pecu. l. ij. hodie ſemper ſucceditur: ut in auc̄. de here. abinteſta. §. ſecundo. ac.Eſſet. ſub. quo ad hoc: nō quo ad alia: ut ſtatim dicit porro ⁊cͣ. h.Hoc eſſet .i. ex ſeruitute manumiſſus. ac.cNon eſt. ut. sͣ. de adop. l. ſi pater. in fi. niſi a ſuo patrono: ⁊ tunc nonſit ingenuus: ſed iura ingenuitatis hꝫ: ut. sͣ. de ſta. ho. l. fin. ⁊ de ritu nuptiarum. l. ſciendum.e ¶ Maneret. patrono. ut ⁊ sͣ. de in ius vo. l. ſed ſi hac lege. §. r̄onū. ⁊. jͣde bo. li. l. an̄pe. ⁊ facit. jͣ. ad trebel. l. equiſſimū. §. fi. ac.arens. Hic hēs duos caſus: in ꝗbꝰ pr̄ repellit̉ a ꝯͣta. Bar.f ¶ Uccepit pecuniam. ſecus in pr̄ono: ut. C. de bo. li. l. i. ſed nonne hodieſemꝑ accipit: ut īſti. ꝑ quas ꝑſonas no. acꝗri. §. hoc quoqꝫ. ℟. illud fit lege ꝑmittēte: vn̄ nō hꝫ penā: vt. C. de adul. l. gracchus.In eū. ſic. sͣ. ad. l. fal. l. cū quo. §. fi. h ¶ Quātū. qd̓ arbitrio iudicis dirimit̉. ⁊ ſic ꝓ mīmo nō ꝑdit pr̄ ius ſuccedēdi. i ¶ Repellit̉. īmonō: vt. C. d̓ inof. teſta. l. ſi qn̄. §. illud. q̄ eſt ꝯͣ. So. ibi filiꝰ nō repellitur. h̓