De carboniano edicto.XXXVII
2 4 6
natū adoptet: mox filiū emācipet.nō iunget̉ hic nepos filio emācipato: qꝛ nō de ſijt eſſe emācipatus exliberis.¶¶ RiphoniusI poſt emācipatōeꝫ filij ſuſceptus ex eo fuerit nepos ꝯſeruadaª illi erit portio: ſꝫ qͣꝫta uideamus. finge enī patruo ſcripto her̄di cohr̄dē datū hūc nepotē. patrēaūt eiuſdē preteritū accepiſſe ꝯtrata. bo. poſ. qd̓ª ad edictū pͥtoris attinet ſemiſſesᵇ bonoꝝ fiēt. ¶ Nūcv̓o poſt reſtitutiōeꝫ diuij pij antōiniᶜ ſi ꝯſeruat̉ ꝑs nepoti vtruꝫ virilisᵇ an̄ qͣrtaᵉ debeat ſeruari. nā ſi inaui ptāte natꝰ fuiſſet ꝯiungebat̉ᶠ invnā ꝑte cū pr̄e ſuo. ¶ Et ꝓpōamꝰᵍ alij eē ex eodēʰ nepotē ī fāl iaaui: duo vnā qͣrtā habituri erantpr̄e eoꝝ accipiēte ꝯtra ta. bo. poſ. ſifuiſſēt ī aui ptāte. An ergoᵏ tunc inſexcūciāⁱ tuendus ſit ꝗ non in familia retētusª eſt. ¶ Et cui abſcedetꝑs q̄ huic ceſſura ē: pr̄i eius tm̄ an⁊ patruoª; ⁊ puto ⁊ patruo. nā ⁊ legatum eidem datum preſtaretᵈ.Decarboniano edicto.UApianusIcuiᵖ controuerſia fietqan inter liberos ſitˣ: ⁊ imPubesⁱ ſit. cā cognitaᵗ ꝑinde poſſeſſioª datur ac ſinulla de ea re cōtrouerſia eēt ⁊ iudiciū in tp̄s pubertatis cā cognitadiffert̉. ¶ Eū qui controuerſiā facit: ſi pro pupillo ſatis ei nō det̉ᵗ ſimulᶠ ī poſſeſſiōeꝫ eoꝝ bonoꝝ eē pͥtor iubet. ¶ Nō tm̄ maſculi ſꝫ ⁊ femine ex viriliꝰ ſexū deſcēdētes carboniani cōmodū habebūt. ¶ Etgeneraliter dicemusª his demumcarbonianū cōpetere ꝗbꝰ ꝯͣ ta. bo.poſſeſſio competit. his v̓o nō compete̓ ꝗ repelluntur a ꝯtra ta. bonorū poſ. ¶ Si ꝗs n̄ ab aliqͦᵇ hāc cōtrouerſiā patiat̉ ꝙ īter liberos nō
ſit ſꝫ ab ipſoᵉ patre: vtputa neposꝗ ſe retētū ī ptāte aui dicit ab emācipato patreª cui iūgi deſiderat: andifferri debeat; ⁊ magis eſt vt differat̉. ¶ Parui enim refert quisei ꝯtrouerſiā faciat. ¶ Cū ⁊ ſi teſtatorʰ eū negauerit ex libertis: nō tn̄exhr̄de̓ ſcripſerit: carboniāoᶜ poſſit eſſe locus ¶ Sꝫ ⁊ ſi ꝗs non tm̄ex liberis neget̉ eē: verū etiā ſeruꝰeſſe dicatur forte ex ancilla editus:Iulianus ſcripſit adhuc: carbonianoᵉ ſocū eſſe. quod ⁊ diuus pius reſcripſit. Nā vl̓ magis ꝯſulēdū eſthis quibus magis periculum intēditur. Naꝫ ſi aliter obſeruet̉ īuenta eritᶜ ratio quēadmodū audaciſſimus ꝗſqꝫ maiore iniuria īpuberē afficiat: ꝙ ⁊ plura ⁊ grauiorā d̓eo mētiat̉. ¶ Sꝫ ⁊ ſi ipſe defunctꝰẜuus eē dicat̉: idem erit dicenduꝫ.¶ Ꝙ ⁊ ſi fiſcusᶠ faciat īpuberi controuerſiā: carbonianū edictuꝫ pōtlocum habere. ¶ Pomponiꝰ li.lxxix. ad edictū reſcripſit. cum filiꝰheres vel exheres ſcriptus eſt: carbonianū edictuꝫ ceſſareᵍ: qͣꝫuis filius eſſe neget̉: qꝛ vel quaſi ſcriptushēt bonorū poſſeſſioneꝫᵗ: etiā ſi filius nō eſt: vel repellitur quaſi exheredatꝰ ⁊ ſi filius eſſe videaturᵏ: niſi forte poſthumus inꝗt eſt hr̄s īſtitutus: ⁊ natus neget̉ eſſe filius: ſedſubiectus eſſe dicet̉. quo caſu eiuspartis tm̄ dāda eſt ei bono. poſſeſſio ex qua inſtitutus eſt. ¶ Idemaitⁿ cū ꝗdā exheredem ſcripſiſſet filiuꝫ: ꝙ diceretº eū ex adulterio conceptū qꝛ ſi fieret ei hec cōtrouerſiaan inter liberos ſit ex hac parte edicti ei bonorū poſſeſſionem competere. ¶ Cū ſi ſine elōgioᵖ exheresſcriptus eſſet nō hēat bonorū poſſeſſionē. ¶ Idēqꝫ ē ⁊ ſi ita ſit ſcriptus. Quiſquis ē ꝗ filium meuꝫ ſeeſſe dicit exheres eſto. qꝛ nō ē filius
cē ⁊c̄. vl̓ ſi hēas n̄ erit rō: nō tn̄ ſufficiēs: ſed ſubaudit̉: nec huiꝰ nop. l. ſi me tibi.poſt emāUtūi n̄ rn̄det. Sonō vnā qōnemdet. Secūdeibi ⁊ ꝓponamꝰ. Tfficilis ī hocprincipio. Bar.a ¶ Cōſeruanda. ex īterpretatione potiꝰ ꝙͣ v̓bisedicti cū edictum iungatnepotem in ptāte retētuꝫvt. sͣ. e. l. i. in pͥn.a ¶ Qd̓ .i. ꝙͣtum. ac.b ¶ Semiſſes. non cōputato tali nepote. ac.e ¶ Antonini. ꝑ ꝯſtōneꝫantonini tali nepoti conſeruatur portio: vt. sͣ. e..l. qui duos in fi.d ¶ Uiril̓ .i. tertia. duoenī ſunt filij. ⁊ ſi hic nevos vocaretur in virileꝫtertiā hēret: ut. sͣ. d̓ le. pͥ..l. viriles in pͥn. azo.e ¶ Quarta .ſ. totiꝰ hr̄ditatis .i. dimidiā dimidieſicut ſi in ptāte eēt retentus: ⁊ h̓ eſt. nā ſi ⁊c̄. azo.f ¶ Coniungebatur. perverba edicti.¶ ¶ Proponamꝰ aliāproponit queſtionem.h ¶ Ex eodem .ſ. filio etſic duo nepotes. alter inpoteſtate: alter non. ⁊ ꝙſb̓ijcit duo mutat caſumtādeꝫ redit ad iſtum ibi.an ergo ⁊c̄. azo.i ¶ Quartā. totius hereditatis .i. dimidiam diidie. azo.k ¶ Ergo tunc. qn̄ alterde nepotibus eſt in poteſtate: alter non.l ¶ Sexcūciā. vnciam ⁊dimidiaꝫ. ⁊ ſic inter anbos hn̄t tres vncias .i.quartā totius hr̄ditatis:vt inſti. de here. inſti. §.hereditas.m ¶ Retētꝰ. ⁊ hoc ſatisvr̄ cū ſint duo nepotes:alter in ptāte: alter non.ſed qō̓ni. sͣ. facte. ibi nūcv̓o ⁊c. nō rn̄. ⁊ dic virilēcōſeruādā: ut. sͣ. e. l. quiduos ī fi. q̄ eſt ꝯtra. Cuꝫenī duo accipiāt contrata. pater ⁊ filiꝰ virilis cōſeruat̉ filio .i. nepoti: vt.sͣ. de le. pͥſtā. l. virilisprin. nec mirum ſi plushēat nepote in ptāte retto qui ſolam qͣrtā habetex hoc edicto. hic .n. nō ſuo iure .i. cōtra tab. hꝫ: ſed quia inſtitutus ē. Aliˡdicunt ⁊ hunc in quartam vocari: ⁊ corrigi qd̓ eſt in. l. qui duos ī fi. Alijꝙ in virilē .i. in tantum ꝙͣtum acciperet nepos in poteſtate. ⁊ ſic illa ẜmiſtam non virilem totius hereditatis. ac.n ¶ Et patruo. non ſolum patri. h.o ¶ Preſtaret. non ſolū pater ſedetiā patruus. nec obſtat. sͣ. d̓ le. p̄ſtan..l. nepos in fi. qꝛ ibi erat nepos in poteſtate: hic non.¶ De carboniano edicto. A carbone pretore ſicut publiciana a publicio: ut inſti. de ac. §. alie ac. cōtinua. Dictū eſt. sͣ. de bonorū poſ. contrata. ⁊ de multis edictis facit circa illud. ſed qꝛ edictū carbonianū eſt ſcm̄ circa edictū de ꝯtra ta. merito ſequit̉ iſta Rubrica. Bar.I cui controuerſia fiat. Iuriſconſultus hic pͥmo ponit editi naturam. Secundo incipit edictum exponere. Secunda ibi.non tm̄ maſculi. Barto.y ¶ Si cui. non inſtituto vel exhr̄dato: vt. jͣ. e. §. pompo. azo.q ¶ Fiet. nā ⁊ reus dꝫ facere controuerſiā: vt. sͣ. de ꝓcura. l. nō ſolū. §. ſitatus. hic enim filius agebat ut ſtatim patet. azo.f ¶ Sit. cōnumerādus. ⁊ ita de ſtatu .i. filiatiōe ſimul ⁊ d̓ bonis. alioꝗnlocū n̄ hꝫ: ut. jͣ. e. l. iij. §. ꝙͣuis. idē ⁊ ſi ſeruꝰ dicat̉: ut. jͣ. e. §. ſꝫ ⁊ ſiꝗs. azo.
Elij enī nō ſubuenit̉. qd̓ dic ut. jͣ. e. l. §. impuberi. ac.t ¶ Cā cognita. qd̓ dic: ut. jͣ. e. l. iii. §. cauſe. azo. u ¶ Poſſeſſio. corporalisreꝝ hr̄ditariarū. azo. x ¶ Eū ꝗ. nō det̉. de bonis reſtituēdis ſi appareateē n̄ filiū: vt colligit̉. jͣ. e. l. ſꝫ ⁊ ſi is. §. pe. ⁊ dr̄. sͣ. de col. bo. l. iii. §. i. Itē īmo qn̄qꝫ ⁊ ſi nō ſatiſdet̉: vt. jͣ. e. l. ſi is in pͥn. azo.y ¶ Simul. ſed diſſil̓r. qd̓ dicvt. jͣ. e. l. de bonis. §. ꝗ pupillo. ⁊. l. ſed ⁊ ſi is. ac.¶ Nō tm̄. ex virili. ſꝫ ēt ex feminino: cum eis ꝯͣ ta. denegetur:vt. sͣ. de ꝯͣ tabu. l. illud. 5. ad ieſtamēta. ergo ⁊ hoc edictuꝫ vtjͣ. ꝓxi. §. differtur tn̄ qd̓ vt infraeo. l. de bonis. in pͥn. azo.a ¶ Et generalit̓ dicemꝰ huicregule derogatur ⁊ ex teſtō: ꝗacōtra ta. nō datur īſtituto vl̓ exheredato: vt. sͣ. d̓ ꝯͣ ta. l. i. ī pͥn.ſed hoc qn̄qꝫ ſic: vt. jͣ. e. l. §. pōpo. ⁊. l. ſi īpubes. §. īterdū. Itēab inteſtato: qꝛ ꝯͣ ta. nō hꝫ locū abīteſtato: vt īſtitu. d̓ bono.poſſeſſ. §. ſinaūt. h̓ ſic: vt. jͣ. e..l. carbonianū .i. rn̄. ⁊. l. d̓ bonis. §. huic. q̄ ſūt ꝯͣ. azo. ⁊ fa. sͣ.d̓ ioſ. teſ. l. q d̓ īofficioſo. ⁊ ꝗ ſūtiſti hēs. sͣ. d̓ ꝯͣ ta. l. i. in pͥn.b ¶ Si ꝗs. ab aliquo exͣneo azoc ¶ Ab ipſo patre .ſ. dicitur ꝙnon ſit de liberis. azo.a ¶ Patre. repete controuerſiam patitur. b ¶ Teſtator.i. aui p̄dicti patris pater.c ¶ Carboniano. non ergo patris dictū filio pͥiudicat: ul̓ etiāignorātia: vt. jͣ. d̓ capti. l. ſi ꝗsīgenuā. nec mr̄is. vt. sͣ. de fi. īſtru. l. fi. in fi. ⁊ ar. sͣ. ad ſill̓. l.iii. §. i. lꝫ ꝓſit pr̄is dictū: vt. sͣ.de li. agno. l. i. §. iul̓. ⁊ sͣ. de fi.inſtru. l. fi. in pͥn.d ¶ Sꝫ ⁊ ſiꝗs. nā vl̓ pro etiame ¶ Inuēta erit no. non aꝑiriviā maliciis. ſic. sͣ. de trāſac. l.cū hi. §. ſꝫ cū lis. ⁊ de tributoriaac. l. illud. §. ſed ſi mercem. et.C. d̓ edi. diui adri. tol. l. ꝙͣuisf ¶ Qd̓ ⁊ ſi fiſcus. facit. sͣ. d̓ bonorū poſ. l. non eſt.¶ Pomponius. Non datur contra tābu. ei ꝗ hꝫ bonorūpoſ. ſcd̓m ta. h. d. Bar.g ¶ Cuꝫ filius. ceſſare. ad ſcriptū facit. jͣ. e. l. iii. §. ꝙͣuis. ⁊ .jͣ.e. l. cū ſine. adexheredatū facit.jͣ. e. l. ſi īpubes. §. cū v̓o. ⁊. §.interdū. sͣ. de inoffici. teſta. l. ꝗde inofficioſo.h ¶ Pabet bonorū poſ. ẜꝫ ta.i ¶ Poſteſſionē .ſ. ẜm tabu.k ¶ Uideat̉ .i. preſumat̉: qꝛ cōſtante mr̄imonio eſt editus: vt.sͣ. de his ꝗ ſunt ſui vl̓ ali. iur̄..l. filium. §. non tn̄ azo.l ¶ Bonoꝝ poſ. carboniana ſed cur huic magis datur ꝙͣ nato īſtituto. Rn̄. iniam nato nō eſt dubitatio an ſit inſtitutus. conſtat enim: vnde ſufficit ei ẜꝫ ta.at h̓ nō eſt veriſimile teſtatorem inſtituiſſe: niſi eū ꝗ ex ſe cōciperet̉: vt. sͣ. de condi. ⁊ demō. l. cū vir vxori. at nō cōſtat eē cōceptū ex eo ꝑꝑ negationē: ut. C. qui.ad li. procla. l. fi. ⁊ iō nō ei extraordinaria magis ꝙͣ ordinaria bo. poſ. ẜm ta. cōpetit. Idē ſi negaret̉ inſtitutus: vt. jͣ. e. l. iii. in pͥn. azo.¶ Ideꝫ ait. Si aliquis exheredatur tanꝙͣ non filius exheredatio non valet.ar.Idem ait. idem pompo. vel idem iul. ait pompo.o ¶ Qd̓ diceret .ſ. pater ul̓ diceret ille ꝗ fac̄ ꝯtrouerſiā: ⁊ ſic legit̉ cū ſequētibꝰ.p ¶ Elogio .ſ. ex illo ꝗ ex adulterio natꝰ ē. azo. ⁊ no. ꝙ rō huiꝰ edicti eſt: qꝛ pr̄ dicēdo eum ſpurium videt̉ exheredaſſe ut extraneū: ⁊ ſic exheredatio nō valet. ⁊ eadē eſt rō in ſequēti: qꝛ cū īpoſui penā ſi diceret ſe filiū: ꝑ ꝯn̄s volui eū exͣncū diciut ar. inſti. de le. §. fi. ⁊ ſic ut exͣneū exheredo ⁊ ſic non ualet vtpote res inepta inextraneo: vt. jͣ. de ver. ob. l. quidā. §. in eo. ⁊ ſic habes tres caſus in quibus exheredatio habet̉ ꝓ infecta: ſed in eo caſu cum dixi exheredo: qꝛ ex adulterio ⁊cͣ. videt̉ valere exhr̄datio: ut. sͣ. de li. ⁊ poſthu. l. ſi pepercerit in pͥn. So. ꝙ hic dicitnullam exheredationē. dic̄ ſi ꝓbetur cū filium eē: pater enim ideo exheredauit:qꝛ credebat eum non eē filium. interim ergo donec probetur filius exheredatio