Ut in poſſeſ. lega. ſeu fideicō.XXXV.

2 3 1

⁊ a trebelliano fideicommiſſarioª.vtraqꝫ quideꝫ ſtipulatio cōmittet̉:ſed exceptione tuebitur hr̄s quia caue̓ non debueritᵇ. ¶ Sꝫ ſi pars hr̄ditatis reſtituta ſit ab vtroqꝫᶜ cauēdum eſt. ¶ Etiam ſi ab īteſtatoᵇ debeatur fideicōmiſſū: locū habꝫ hecG Aius.ſtipulatio.I duo eiuſdem nominisᵉ d̓ legato contendant vtriſqꝫ ſatisdaturum: nec onerari hr̄dem: cuꝫpoſſit eoſdeꝫ fideiuſſores ad vtrāqꝫ ſtipulationem abhibe̓: ꝗa ⁊ ipſiʳnon onerantur: cum futurum ſit vtvni teneanturᵍ.MAulus.I ab vno ex hr̄dibꝰ legatorūſatis acceperimꝰʰ: cū ab oībuſhr̄dibꝰ legatū eſt. ⁊ ſi pars cohr̄disaccreſcat ꝓmiſſori: in totū fideiuſſores tenent̉ ſi ſolidū legatū hisᶠ ceSCeuola.perit deberi.Ue filiū legitimū relīquebatpatremᵏ eundemqꝫ collibertum ex aſſe ſcripſit heredem. fideiqꝫ eius commiſit: vt quicquid adeum ex hereditate eius perueniſſetcum moreret̉: reſtitueret filio teſtatricis nepoti ſuoˡ. ⁊ hec verba adiecit. Satiſ a ſcio patre meo exigiveto. Queſitū eſt cū ille ſeiꝰ ſubſtantiam ſuam diſſipat: ⁊ vereretur pater fideicommiſſarij ne inane fideicommiſſum reſtituatur: an ad ſatiſdationeꝫ fideicommiſſi nomīe paterᵐ defuncte compelli poſſit? Rn̄di ẜm ea que proponerentur noncompellendumⁿ cauereº. ¶ Idemqueſijt teſtatricemᵖ apud maritumſuum ex quo filium reliquerat resdepoſuiſſe non exacta cautione depoſitionis: an ea res patriᵖ heredireſtitui debeat: an v̓o quoniā emolumentum totius hereditatis ad filiuꝫ defuncte reuertiq deberet. apudmarituꝫᵗ remanerent: apud quemdos remāſiſſetᶠ; Reſpōdi ꝙ ml̓ieris manſiſſꝫ: nec qd̓ in dote fuiſſet:reſtituendum eſſe hr̄diᵗ. ¶ Tutorqui ⁊ coheres pupilli erat: abſentepupillo cuꝫ amonuerunt eum lega.

tarij fideicōmiſſi nomine inſolidūipſe cauitᵛ. Queſituꝫ ē an ī pupillūadultū factū danda ſit vtilis actio?Reſpondi dandam.¶ Ut in poſſeſſione le. vl̓ fideicō.ſeruandorum cauſa eſſe liceat.ULpianꝰ.I quis cum vetitusᵗ eſſetſatis acceperitʸ: an repetiſatiſdatio iſta poſſit: vbiheres cōdicat liberationem; ⁊ quidem ſi ſciens hr̄s īdebitumᶻ cauit: repetere non poteſtª.¶ Quid enim ſi ignorauit remiſſamᵍ ſibi ſatiſdationem pōt condicereᵉ. ¶ Si v̓o hoc non potuiſſe remitti credideritª: nūꝗd ꝯdicer̄ poſſit qui ius ignorauit; adhuc tamenbenigne quis dixerit ſatiſdationeꝫcondici poſſeᵇ. ¶ Quid deinde ſicōmiſſa ſit ſtipl̓atio fideiuſſores putamꝰ adhuc exceptiōeᶜ vti poſſe annon; ⁊ magis ē vt vtant̉ exceptione: qꝛ ex ea cā īterceſſit ſatiſdatio exqͦ non debuit. ¶ Non exigit p̄torvt per heredem ſtet quominus caueat ſꝫ contentus fuit per legatariūvel fideicommiſſarium non ſtarequominus eiˢ caueat̉. Quare ſi nōfuerit qui interpellet̉ cautiōis noīe.hoc eſt is a quo legatuꝫ fidei ve cōmiſſum relictū eſt: oīmodo poteritlegatarius vel fideicōmiſſarius inpoſſeſſionē ex hoc edicto mitti: ꝗaverū eſt ꝑ euꝫ cui caueri oportebatnon fieri quominꝰ caueat̉: non tn̄ ⁊ſatiſdatio dꝫ offerri legatarioᵉ: ſedſufficitᶠ ſiue deſiderauerit ⁊ ei nō caueat̉: ſiue nō habeatᵍ a quo ſatis d̓ſideret. ¶ Si d̓bitori liberatio ſit relicta: nō ē exigenda cautioᵖ: ꝗa hꝫpenes ſe legatū. ꝗppe ſi ꝯueniat̉: exceptiōe doli mali vti poſſit. ¶ Eicui legatū ſolutū ē cū ꝯſtet legatumnō d̓beriᵏ: diuꝰ piꝰ ad emiliū ſeq̄ſtrēreſcripſit nō debe̓ pͥtorē ſatiſdationēˡ admitte̓. ¶ Tūc ante adītā hē̓ditateꝫ ſatiſdandū de legatis ē: cūadhuc dubiū ē an hereditas adeaturᵐ. Ceterū ſi certuꝫ ſit repudiataꝫ

¶ Fideicom. poſt reſtitutionem qd̓ fieri debuit. vt. sͣ. e. l. i. §. non ſolū.p ¶ Non debuerit. vt ex poſt facto apparet. ⁊ hoc ſi totam reſtituit. Idemquartam ſolam retinuit. vt. C. ad trebel. l. fi. ſi autem vltra quartamrunc tenetur pro rata vt. C. ad trebellia. l. ij. ⁊ cum effectu remanet obligatus. ſequitur enim ex hoc ſtipulatio naturam actionis ex teſtamēto. ut.s. e. l. i. §. ſi quis ſub cōditione. ⁊. §. ꝗ minoreꝫ.Utroqꝫ .ſ. herede etIeicōmiſſario pro ꝑteque penes vtrunqꝫ eſtvt dixi.¶ Ab inteſtato. putacodicil. ſed ꝗd in dona.cā. mor; rn̄. idē ſi nō fuit tradita a defuncto eꝗparetur legatis. vt īſti.de dona. §. i.I duo. nominis.Oqd̓ quandoqꝫ contingit vt. jͣ. pro. le. l. prolegato. ⁊ sͣ. ſi cer. pe. l.ſi eum.f ¶ Et ipſi. fideiuſſores⁊ facit. jͣ. d̓ preto. ſtip. l.paulꝰ. §. i. ⁊ sͣ. eo. l. ſꝫ ijſis cum ſuis concordā.¶ Teneantur. cum eſtectu: ſed an debeant̉ legata? dic vt. sͣ. d̓ le. ii. l.ſi quis ſeruū. §. ſi inter.Orimus .ſ. ſimplicitzIab vno. accepe¶ His. vel hēas hisqͣm aſpiratiōe. ⁊ dic .ſ.legatarijs ⁊ habeas deberi. vel habeas is ſine.h. ⁊ habeas debere cepit .ſ. ꝓmiſſor. ⁊ facit. jͣ.de fideiuſſo. l. ſi ꝗs ꝓ eo.§. ſi nūmos ⁊. .l. amiſi.§. fideiuſſores. ⁊ rē pu.ſal. fo. l. ſi poſtea. ſꝫ ar.contra. jͣ. ad municip. l.lucius. §. paulus. ⁊ ſicdiminuta ꝑte dintur ⁊ onus. vt. sͣ. e. l. i.§. qui minorem.filium. SaQtiſdatio remiſſa n̄poteſt peti etiam ſi hereſdilapidat. Item. qui petit qd̓ reſtituturus eſt exinteruallo: repellitur exceptione dolo facis. hoc.d. Bar.k ¶ Patrem eūdemqꝫſuuꝫ teſtatricis nomineſeium. ⁊ hic filiꝰ erat exmarito uiuente. ut. jͣ. patet. ⁊ noͣ. ꝙ poteſt habere patrem collibertumqꝛ ambo fuerunt manumiſſi. vt īſti. qui manu.non poſ. §. ea demum.Suo .ſ. aui materni.m ¶ Pater. qui eſt eilegitimus adminiſtraior. vt. C. d̓ bo. ma. l. i.¶ Non cōpellendū. qꝛ teſtatrix vetuit qd̓ potuit. vt. sͣ. e. l. licꝫ. ſꝫ dicampelli uel ſtatim reſtituere. vt ar. sͣ. ad trebel. l. imperator. vel fiet ſeq̄ſtralio ar. s. qui ſatiſda. cog. l. ſi fideiuſſor. §. fl. vel preſtanda ē nuda cautioar. sͣ. e. l. filio. licꝫ ibi de patre rogato filio reſtituere. hic de auo materno.¶ Cauere. al̓s cōpelli eum cauere.Teſtatricem. ſub poſitione retine priorem caſum hic.Patri .i. teſtatricis.Reuerti. ex cauſa fideicōmiſſi.Haritum. nomine filij. vt apud legitimum adminiſtratorem.Remaſiſſet. gaudet. M. ꝙ hic extantibus filijs remanet dos viro.ſed Ib. dicit ꝙ fuerat pactum. vel hic teſtatrix ſic precepit. erat enim emancipata. alias non poterat teſtari. vt. sͣ. de dona. cā mor. l. tam his. §. filius. ⁊ ẜm hoc non obſtat. C. ſo. ma. l. dos.¶ Feredi. acti. depoſi. vel rei ven. vt. sͣ. ti. i. l. firmio. §. i. no. vel etiam

peti. here. qꝛ debitor eſt hereditarius ⁊ poſſidet id ius ꝓ herede vel ꝓ poſſeſſore.vt. sͣ. de peti. here. l. nec vllam. §. fi. ⁊. l. qd̓ ſi in diem. §. non ſolum.u ¶ Tutor. cauit. noīe ſuo ⁊ tutorio noīe ꝓ pupillo. ⁊ facit. sͣ. ſi quis cau. l. fi. ⁊.C. de admi. tu. l. cum quidam.¶ Ut in poſſeſſione legata. ⁊cͣ. Subaudi cauetur edicto pretoris.Iquis. Cautio quenon dꝫ p̓ſtari pͥſtitaIſcienter non ꝯdicit̉: ſꝫper ignorantiā facticondicit̉ quo ad plenam liberationeꝫ. Si ꝑ ignorātiā iuris cōdicitur quo ad liberationē fideiuſſoꝝ tm̄ quibus etiā exceptiocompetit. h. d. bar.x ¶ Si ꝗs. vetitus. a teſtatoreqd̓ fieri potuit. vt. sͣ. ti. i. l. fi. ⁊l. licꝫ.y ¶ Acceperit. ſatiſdationem d̓legato preſtando ab herede.z ¶ Indebitum .i. indebite legatum. erat enim debitum.Nō p̄t. ſic. sͣ. d̓ ꝯdi. īde. l. i.ab ¶ Remiſſam. hic fuit errorfacti alieni.¶ Cōdicere. cōdi. ſine cā. vt.sͣ. d̓ cōdi. ſine cā. l. i. vl̓ incertique idem eſt. ut. e. ti. l. qui ſinea ¶ Crediderit. hr̄s ⁊ ſic ignorauit ius. ē enim ignorātia aliaiuris alia facti. vt. sͣ. de iur̄. ⁊fac. igno. l. i.b ¶ Condici poſſe. īmo vr̄ teneri cum effectu. lꝫ interponi nonoportuit: vt. sͣ. fa. her. l. ꝗ erathr̄s. ſꝫ certe ibi tenet̉ de ſtipulatu ad id ad qd̓ tenet̉ act. ex ēptoſiue ſtipula .ſ. ad intereſſe nonad duplū. h̓ ſine hac ꝓmiſſionefideiuſſor in null̓o tenet̉ nec hr̄ſad euꝫ dandū. ul̓ refert remittit̉cautio a lege vt ibi. aut a teſtetore vt h̓. ſic. sͣ. ti. i. l. filio. ⁊. l.fi. ul̓ ibi naͣlit̓ vēditor tenetur d̓euictione. vn̄ cauēdo nō repetit cautionē. vt. C. de iur. ⁊ fa.igno. l. cū ꝗs. h̓ nec ciuilit̓ necnaturalit̓ d̓bebat caueri. ex quoteſtator remiſerat. vn̄ ēt erroriuris non nocet. vt hic. ⁊ no. d.l. cum quis.c ¶ Exceptione. īmo videt̉ ipſoiure nō teneri. vt. jͣ. de fideiuſ.l. ſi ꝗs poſt. ſꝫ ibi ꝓ eo qd̓ nondebebat̉ fideiubebat hic debebatur legatuꝫ: ⁊ facit. sͣ. ſi quiscau. l. ſed ⁊ ſi quis. §. fi.d ¶ Non exigit. ei. legatario.e ¶ Legatario. ad hoc vt inpoſſeſſionē non mittat̉. ſic nechr̄s legatario agenti īterdictoquoꝝ le. vt. jͣ. quoꝝ le. l. fi. §. i.ſic nec libertus operas incertasvbi iudicantur. vt. jͣ. de operi.lib. l. cū patronus. in prin. ſedar. contra. C. de cōtrabē. ſtip.l. magnam. ⁊. C. de iure emphi. l. ij. §. pe. ⁊. jͣ. de no. oper.nunc. l. ſtipulatio. §. i.¶ Nō hēat. qͣſi ipſa hereditas def ¶ Sufficit. ad hoc vt fiat miſſio.beat ſatiſdare. ⁊ ſic ſufficit ad domū nūciari. ſic. jͣ. de no. ope. nūci. l. d̓ pupillo. §.ij. ⁊ .jͣ. de dam. infec. l. iiij. §. abeſſe. ⁊. C. de anna. excep. l. penul.h ¶ Si debitori. cautio. nō ergo ſit miſſio ſi non cauetur vt faciat ad ti. ſic dicamin alijs qui. nō tenent̉ cauere. quos no. sͣ. ti. i. l. i. in prin.i ¶ Uti poſſit. ſic. sͣ. de eo per queꝫ fac. erit. l. i. §. ſi reus. Itē habet act. ex teſtō.vt accepto liberetur. ut. sͣ. ti. ij. l. cum ſine. §. fi.k ¶ Ei cui. nō deberi. vtpote ſolutū. ſꝫ de quo tunc petit̉ ſatiſdari; rn̄. forte ut nōreuocet heres vel dic non deberi vt pote nō relictū: uel ſic relictum ut nullo mōvaleat: ⁊ ſic repetit ꝯdi. īdebiti. ⁊ legatarius ꝗ petit ſatiſdari non audit̉. qꝛ ⁊ ſi nōeēt ſolutū: ⁊ ꝯſtat nō deberi nō ſatiſda. vt. sͣ. ti. i. l. hec ſtipulatio. in fi.l ¶ Satiſdationem .i. poſtulationem.m ¶ Tunc. an adeatur .i. adita ſit. ſecus ſi certum eſt non aditam. vt. jͣ. ꝓxi. ẜmazo. ſed. h. d. ſi eſt dubium. ſit adeunda uel non: eſt tamen ſpes ꝙ heres debe-