Liber

na iā diſtracta ſūt: vel teſtatoris ꝑmiſſuª vel concedente legatario: ꝑciū eoꝝ fideicommiſſi ſeruādi cā indepoſito habendūᵇ. ULpianꝰ.I quando incerta ſūma eſt fiꝘ deicōmiſſiᶜ ꝗ cognoſcit: taxatione quoqꝫ fideiuſſores petūtur.¶ Admonendi aūt ſumus rebuspublicisᵍ remitti ſolere ſatiſdatōeꝫfideicōmiſſoꝝ: etiā ſi quando neceſſitas dādi ītercedatᶜ. repromiſſioplane exigenda eſt volūtati defūctiſtatum iri.Paulus.Ilioᵍ vel ſeruo ſub cōditiōe alpatre vel dn̄o herede inſtituto legatū eſt. huius legatis ſatis petere nō poſſūt. ſꝫ pendēte conditione emācipatus vel manumiſſus ſiſatis petāt: q̄rit̉ an audiendi ſint ſibn̄ficiūᵖ pr̄is dn̄iue ipſisᶠ oneroſumſit an ſibiᵏ īputare deberēt qui dederūt ius poſtulandi aduerſus ſe facultatē. ſꝫ melius ē ꝑ mediocritatēcauſaꝫ dirimere vt cautioni tm̄ cūhypotheca ſuarum reruꝫ ꝯmittantur.Ulpianus:Am legatorum nomine ſatiſAdatum eſt ſimul: ac dies legatoꝝ nomine ceſſitᵐ: protinus hirdēdiebus etiam ex ſtipulatione debēturⁿ.Paulus.On tamē vt ſtatim peti poſ.I. Aſintº. deberi enī dicimus ⁊ qd̓die certa preſtari aduerſario oportet: lꝫ dies nondum venerit.DAmponius.Ia te herede legatuꝫ mihi ſitI ſub ꝯditiōe: tuqꝫ poſtqͣꝫ adieris hereditatemᵖ ſatiſdederis legatorum: ⁊ poſt mortem tuam anteaditam hr̄ditatē conditio legati extiterit. Sabinus ait fideiuſſores mihi teneri: qꝛ omnimodo dari opor

tet legatū: ēt ſi ī rēª eſſet cōcepta ſtipulatio.GaiusIlegatarij aduerſus me ī poſſeſſionē legatorū ſeruandorūcā miſſi ſunt: procurator vl̓ ꝗs alius meo noīe cauerit: ꝑinde mihi pͥtor accōmodat interdictūʳ quo iubeant̉ diſcede̓ᵉ legatarij de poſſeſ.ſiōe ac ſi ego cauiſſeꝫ. Marcia.Icꝫᵗ vt nō petat̉ cautio legatoArum ꝯditio teſtamēto ſcriptafuerit: nō videt̉ᵘ cōditio. ⁊ ideo licꝫdeſideraueritʳ quis caueri ſibi: nonvidet̉ cōditiōeʳ defectus: quia poſtqͣꝫ remitti talē conditionē iure publico placuit: nec onus cautionisſequit̉ª: nec quidem conditio intelligiturᵇ.Neratiꝰ.I quoqꝫᶜ legatorum actio da¶ Atur in eum qui pretermiſſa inſtitutiōeª ab inteſtato poſſidet hr̄ditatem vt legatoruꝫ ſatiſdetur. ⁊ niſiſatiſdabit̉ in poſ. legatoruꝫ ſeruandoꝝ cauſa mitteturᵇ. nā hec qͦqꝫ pͥtor ꝑinde ſalua eē vultᵉ: atqꝫ ea queiure ciuiliᵈ d̓bent̉. idēqꝫ ariſtoni placet.I Dem.Ec ſtipulatio. ⁊ in fideicōmiſIſis locuꝫ habet ſiue pureᶜ fideicō. ſit r̄lictū: ſiue ex die certaᶠ vl̓ ſubcōditiōe. vl̓ ſi res aliqua ſiue he̓ditasᵍ ſiue iusʰ aliqd̓ r̄lictū ē. ¶ Diuꝰpius quoqꝫ reſcripſit. quotiens euidens res eſt vt certum ſit nullo mōfideicōmiſſo locū eē: perqͣꝫ iniquūeſſe ſuperuacuaⁱ cautione onerariheredem.PAulus.Tiaꝫ de preſentiᵏ legato locū¶ Ahabet hec ſatiſdatio. quoniaꝫnonnullas moras exceptio iudicijhabet. ¶ Si ⁊ ab heredeᵐ īſtitutolegatoꝝ ſatis acceperit legatarius

Permiſſu. qꝛ teſtator permiſit. vt. sͣ. de rebus eo. l. i. §. ſi defunctus.ri. sͣ. ea. l. §. imperator. in fi. §.b ¶ Habendum. nota. de ſeqIquādo. fideicōmiſſi .ſ. reator legauit annuuꝫ. ⁊ qd̓qꝛ heres ſoluere noluerituit vt certam ſummam daret qd̓ facere debuit. alias legatum eſſetean. le. l. ſi cui. ⁊ argu.C. de act. emp. ⁊ ven. l. ſi traditio. ⁊ ſi ꝗs ſi. uel alteri. l. cū ꝓpri. nunc autē legatarius poſtulat ſibi caueri ab herede proea ſumma danda. ſiue corā eodē iudice ſiue coram alio. certepetuntur fideiuſſores. ſubaudi taxatione eiuſdem iudicis ꝗcognoſcit ſuper petitione ſatiſdationis. hoc auteꝫ iō dicit qꝛnon ſolum prius facta fuit taxatio. cum fuit petita fieri: ſꝫ ētnunc fit alia taxatio .i. purificatio fideiuſſorum ad ſummamtaxatam. vel dic ꝙ annuuꝫ certū fuit legatū: ⁊ fiet taxatio ẜmꝙ pōt viuere legatarius talesſint fideiuſſores. vt arg. sͣ. ad.l. falci. l. hereditatū nam cumvita finit̉: vt. sͣ. de an. le. l. iiij.ſed niſi eſſet ſimplex legatumnō exigit̉ tanta inꝗſitio in tarādo. ⁊ facit. sͣ. ī ius vo. ut eāt.l. i. ⁊ qui ſatiſda. cog. l. arbitrio ⁊. l. ſi ab arbitro ⁊ .jͣ. d̓ verſig. l. quotiens. §. locuples.d ¶ Admonēdi. rebus publicis. ſingularum ciuitatum. ſic.jͣ. de pub. l. ſꝫ ⁊ hi. §. preterea. contra ⁊. jͣ. de ver. ſig. l. eū.qui. ac.e ¶ Intercedat. qꝛ ciuitas inſtituta ⁊ fideicom. grauata: ē ſuſpecta. ac.f ¶ Repromiſſio. fiſcus nil: vt.sͣ. l. i. §. ſi ad fiſcum. priuatuſatiſdat: vt in prin. huius. l. ciuitas repromittit vt hic ⁊ facit.jͣ. ti. i. l. municipio.Ilio. ticius inſtitutꝰ fuit rogatus dare legatuꝫſuo ſeruo vel filio .ſ. ticio ſubditiōe. nā ſi pure non valeretvt inſtitu. de le. §. an ſeruo. ſicergo verbū ſub cōditione refertur ad legatum non aūt dicaspure ſꝫ ſub ꝯditione inſtitutū:qꝛ interim non ſatiſdaret. vt. jͣ.no. eo. ti. l. ſi a te. ac.h ¶ Si beneficiū. videtur ꝙ nōſi .i. qꝛ ſic. sͣ. de offi. eiꝰ cui mā.eſt iur. l. i. §. i. ac.i ¶ Ipſis. patri ⁊ dn̄o.k ¶ Sibi .i. pr̄i ⁊ dn̄o ad qd̓. C.l ¶ Cautioni .ſ. nude ſine fideiuſ. ſicde libe. ⁊ eoꝝ lib. l. ſi manumiſſus..sͣ. l. ꝓxi. in fi. hic tn̄ eſt hypotheca ibi non. ſed hoc qūo: vt de pre. ſtip. i. pretori.vbi non exigit̉ pignus. ſꝫ hic ſpeciale qꝛ releuat̉ a fideiuſſore. ar. sͣ. de iureiur. l.eum qui: Item nō ꝙ eligit̉ via media. qd̓ dic ut noͣ. in arg. ꝯtra. sͣ. negoſ. geſ.l. neſennius. in fi. Item videt̉ contra. C. ad trebel. l. iubemus. §. i. vbi pater filionon ſatiſdat. ſed tm̄ hic cauet. uel hic in ſingulari fideicō. Iteꝫ ⁊ ibi rogatus eratfilius rogantis hic non. Item ibi fideicōmiſſarius erat in ptāte rogati. hic nonItem noͣ. ꝙ vbi lex remittit ſatiſdationē: tn̄ cauet̉. nō ergo vbi teſtator remittit:vt. jͣ. e. l. fi. qꝛ mitius eſt preceptum legis ꝙͣ teſtatoris. ſic. sͣ. de ar. l. celſus.m Um legatorū. ceſſit. vt habeat locū actio ex teſtamento.n L ¶ Debent̉. nō tn̄ ⁊cͣ. vt. jͣ. l. ꝓxi. ⁊ facit. sͣ. e. l. i. §. ſi quis ſub conditione.oOn tn̄. peti poſſint .ſ. cū effectu v̓e tn̄ ceſſit ⁊ venit dies. ſꝫ. jͣ. j ꝓxi. caſu ibZdeberi ⁊cͣ. ceſſit ſed non venit: vt. sͣ. ti. i. l. ſi dies. ⁊. jͣ. de verb. ſig. l. ceder̄ꝙͣtū aūt hic differat peti. dic vt. jͣ. de ſol. l. qd̓ dicimus.p ¶Ia te. hereditatē. alioꝗn ſecus qꝛ non adita hereditate nihil in teſtō relictūvalet. vt. sͣ. de teſta. tu. l. ſi nemo. ⁊. jͣ. de contra ta. l. filium. §. ſꝫ cum. ⁊.jͣ. ti. i. l. i. §. fi. ⁊. l. ſe. ⁊ hereditatem non aditā regularit̓ nemo tranſmittit: vt. C.de ca. tol. §. in nouiſſimo.q ¶ Etiam ſi in rem. nō in ꝑſonam tm̄. ⁊ideo tenet̉ heres tuus non ſolū tu. ſic. sͣ. de pac. l. ſi tibi. §. pactum. ⁊. l. heredi. §.fi. ⁊. l. item in duobus. §. ꝑſonale. ⁊ facit. jͣ. ti. i. l. i. §. nō exigit.Ilegatarij. īterdictū. vti poſ. vt. jͣ. ꝗbꝰ ex cau. in poſ. ea. l. hec aūt. §. fi. ī fi.aD ¶ Diſcedere. qd̓ eſt veꝝ ſi erant tm̄ miſſi. ſecus ſi iā habeāt in ſolutuꝫ qͣſiex ſecundo decreto: niſi per in integ. reſt. vt. jͣ. de dam. infec. l. ſi finita. §. item vi-

deamus ⁊. §. poſtea autē. ⁊. §. ſi forte. h. ⁊ facit. jͣ. ti. i. l. ſi pecunie. §. i.Icꝫ. cōſtrue. lꝫ conditio fuerit ſcripta in teſtō vt non petat̉ ⁊c̄. ut legoicio. x. vt non petas cautionem de legato preſtando ab herede. naꝫmodus pro conditione habetur: lꝫ qn̄qꝫ fallat: vt noͣ. C. d̓ his que ſub mo.le. l. i. Idem ſi dixit lego ticio. x. ſi nō petierit cautionē vt hac. l. patet.u ¶ Non videtur. fictiōehuius. l. ac.x ¶ Deſiderauerit. puta petijt cautionē ab herede extra ius. vel in iure. ēt liteꝫ ꝯteſtādo. quocaſu videt̉ petere. vt. jͣ.rē ra. habe. l. an̄pe. Itēēt ſi exigit. hoc tn̄ caſu cōdicit̉ facta ab ignorantefactum vel ius: al̓s nonvt. jͣ. ti. i. l. i. in prin.y ¶ Cōditione defectusqꝛ nō legitime tunc ſcm̄ꝓ nō fcō ē: vt. C. ſi mā.ita fu. alie. l. ea ꝗdem. ⁊.sͣ. ti. i. l. qd̓ pupille. ac.z ¶ Cautionis .i. cautionē de preſtando legato.uel .i. id qd̓ in conditiēcōtinet̉ .i. cautione ipſa⁊ ꝙ dicit iure publico .ſ.legum: vt. C. e. l. ij. alid̓in cautione fructuaria. ⁊eſt rō: vt noͣ. C. e. l. pe.vel dic remitti ꝯditione.ſ. appoſitaꝫ remanentevoluntate nō cauendi ꝙenī dixit vt uel ſi non caueat: vult nō caueri vt⁊. C. de ꝯdi. inſer. l. ii. remāet ergo volūtas nōcauēdi. ſic. sͣ. ad treb. l.mulier in prin. ſic ⁊ al̓sꝯditio tollit̉ ⁊ legatū remanet purū: vt. sͣ. d̓ cōdi. inſti. l. que ſub condi.in prin.a ¶ Sequit̉. legatariuꝫvel heredeꝫ. naꝫ non ſatiſdat heres.b ¶ Intelligit̉. īmo puruꝫ remanet quaſi duodixerit pure .ſ. lego ticio.x. Itē veto ticium petere ſatiſdationē.quoqꝫ. QuiQ pot ꝯueniti et edicto ſi ꝗs omiſſa cā teſtamēti ad hāc cautionemtenet̉. h. d. bar.c ¶ Ei quoqꝫ cui ab inteſtato. eſt relictum.a ¶ Inſtitutiōe. ꝑfraudem cū poſſit adire ex teſtō ſecus ſi adire nō poſſet. vt. C. ſi quis omiſſa cāteſta. l. ij. b ¶ Mittet̉. legatarius. c ¶ Uult. ꝑedictū. sͣ. ſi ꝗsomiſ. cā teſta. l. i. in prin. d ¶ Eiuili. qꝛ hereditas ex teſtō adiret̉. ac.¶ Certa. vel incerta. ⁊ poſtea ſabijcit de conditione. licꝫ. Io. illudEc ſtipulatio. pure. ut. jͣ. l. ꝓxi. ac.habeat cancel latum. ac.g ¶ Hereditas. ꝯtra. sͣ. de vul. ſub. l. ij. §. plane. ⁊ sͣ. ad trebel. l. ita. §. apatre. ⁊. jͣ. ti. i. l. ſi cui. §. ſi ab īpubere. ſꝫ hic non de hereditate viuētis ſꝫ d̓cautione eſt ſollicitus: vt. C. e. l. cum archimedorā. ⁊. C. ad trebe. auc̄. contra rogatus. eſt tn̄ ar. ꝯtra ēt ad cautionē. jͣ. de col. bo. l. i. §. ſi impuberi.h ¶ Ius. vt nomē vel ſeruitus. ut inſti. de le. §. cū autem. ac.¶ Diuus Uarijs cautionibus non eſt vtendū. nec debent interponicautiones que non releuant. h. d. bar.i ¶ Diuus. ſuꝑuacua. qꝛ ſit euidens nō deberi vt dixit. ⁊ ſic noͣ. sͣ. de procur. l. non cogendū. §. fi. ⁊. jͣ. ti. i. l. ſi is a quo. §. i. ⁊ sͣ. de arbi. l. nō diſtiguemus. §. pe. ſed ar. ꝯtra. sͣ. de neg. geſ. l. ſi pupilli. §. i. Item facit. jͣ. d̓car. edic. l. iij. §. cauſe. ⁊ ad exhi. l. iij. §. ibidem. ac.Tiam de preſenti .i. puro. vt ⁊ sͣ. l. ꝓxi. in prin. ſed contra. sͣ. c. l. iCL. §. n cui in fi. §. ſed ibi ſpeciale ne inuitet̉ aliquis ad malignanduꝫpreterea etiā cōditionale eſt ibi ac.l ¶ Exceptio .i. ſuſceptio iudicij: vt. sͣ. de pecu. l. qd̓ debet̉. Itē ad hoc. C.ad turpii. l. fi. ar. cōtra. sͣ. de iudi. l. ſi debitori. ac.m ¶ Si ⁊ ab herede. ante reſtitutionem. ac.