Liber
Am cum ad hr̄demª nō trāſferat̉ fruſtra eſt ſi ante ꝗs diēeius cede̓ dixerit.IDeꝫ.I Icum hr̄s moriet̉ legetur: cōditionale legatuꝫ eſtᵇ. Deniqꝫviuo hr̄de d̓functus legatarius adhr̄dem non trāſferetᶜ legatuꝫ. ¶ Sivero cum ipſe legatarius moriet̉ᵇei legaret̉: certū eſt legatū ad hr̄deꝫtranſmittiT Dē.IIpoſtdiem legati cedentemlegatarius deceſſerit: ad hr̄dēſuūᵉ trāſfert legatū itaqꝫ ſi purumlegatū ſit: ex die mortisʸ dies eiꝰᵍ cedit. ¶ Si v̓o poſt diē ſint legata relicta: ſimili modo atqꝫ ī puris diescedit: niſi forte id fuit legatuꝫ qd̓ adheredē nō trāſit. Nā huius dies n̄an̄ cedit: vtputa ſi vſufru. pꝰ annūſit relictꝰ. hanc enim ſnīam probamus. ¶ Sed ſi ſub conditōe ſit legatū relictū nō prius dies legati cedit qͣꝫ ꝯditio fuit īpletaª: nec quidēſi ea ſit cōditio que in ptāte ſit legatarij. ¶ Sꝫ ſi ea ꝯditio fuit quā pretor r̄mittit: ſtatiꝫ dies ceditⁱ. ¶ Idēqꝫ etiaꝫ in īpoſſibiliᵐ conditione: qꝛpro puro hoc legatum habetur.¶ Itē ſi qua cōditio ſit que ꝑ legatariuꝫ nō ſtat quominus impleat̉.ſed aut ꝑ hr̄dem aut ꝑ eius ꝑſonā:in cuius ꝑſona iuſſus eſt parere conditiōi: eius dies legati cedit: quōiāꝓ impletaⁿ habetur. vt puta ſi iuſſus ſiꝫ hr̄di decē dare: ⁊ ille acciꝑenolit. ¶ Sed ⁊ ſi ita mihi legatumſit. ſi ſeiā vxorē duxero: nec ea velitnuber̄: dicēdum erit diē legati cede̓ꝙº per me non ſtat quominus pareā conditōi: ſed ꝑ aliū ſtatᵖ quominus impleatur conditio. ¶ Iiſdēaūt diebus .i. ijſdē cōditionibus herediq preſtabit̉ legatū: quibus legatario preſtabat̉. ¶ Si cū dies legati cedere inciperet alicui qui iurisˡſui nō eſt: deberi legatum his quoruꝫ iuri fuit ſubiectus. ⁊ ideo ſi puꝝlegatum fuerit: ⁊ poſt dieꝫ legati ce
dentē liber factꝰ eſt: apud dominuꝫle gatū relīquet. Sed ſi vſufructꝰfuerit legatꝰ: licꝫ poſt mortē teſtatoris ante aditā hr̄ditatē ſui iuris efficiatur ſibi legatum acquiritᶠ.P aulus.Aod pureᵗ datū eſt ſi ſub ꝯdiatiō e adimat̉: quaſi ſub ꝯditōne legatū habet̉. ¶ At ſi extrinſecꝰſuſpendat̉ legatuꝫ: nō ex ipſo teſtō:lꝫ an̄ decedat legatarius: ad hr̄deꝫtranſmiſiſſe legatū dicimꝰʰ veluti ſirē dotalē maritꝰ legauerit ⁊ vxorialiquā pro dotali re pecuniā. deinde d̓liberante vxor̄ de electione dotis deceſſerit legatarius: atqꝫ legatū elegerit mulier: ad heredemʸ trāſire legatumᶻ dictū ē. Idqꝫ ⁊ iul. rn̄dit. magis enī mora qͣꝫ ꝯditio legato iniecta videt̉. ¶ Eorū legatoꝝque in codicillis relicta ſunt: ꝑindedies cedit atqꝫ in teſtamētoª relictorum.Ulpianus.Er̄dis aditō morā legati quidē petitioni facit: ceſſioni dieinō facit. proīde ſiue pure inſtitutustardius adeat: ſiue ſub conditionenec ꝑ conditioneꝫᵇ impediat̉: legatarius ſecurus eſt. Sed ⁊ ſi nondūnatusᵉ ſit hr̄s inſtitutus: aut apudhoſtesᵇ ſit: ſimiliter legatario nō nōcebitᶜ eo ꝙ dies legati ceſſit. ¶ Idēdicimus ⁊ ſi a ſubſtituto legatuꝫ ſitrelictū qͣꝫdiu inſtitutus d̓liberat: defuncto legatario nō nocebit: ſi hr̄spoſtea inſtitutus repudiauitʸ. Naꝫad heredem ſuū trāſtulit petitionē.¶ Tātūdeꝫ ē ſi ab īpuberis ſubſtitutoᵍ leget̉. nā ad hr̄dē ſuuꝫ legatūtranſfert. ¶ Tractari tn̄ pōt ſi impuberi ſubſtitutus dānatus ſit ſi intra pubertatēʰ filius deceſſerit: ſeiocentū dare: an viuo pupillo defunctus ſeius ad hr̄dē trāſferat: qͣſi eaꝯditio exp̄ſſa ſit q̄ ineratᵖ. ⁊ magiseſt ad hr̄dē legatarij trāſire. ¶ Interdū aditioᵏ hr̄dis legatis moraꝫfac̄: vtputa ſi forte ẜuo manūiſſoᵐ
tū. vt hic ſubijcit. ⁊ sͣ. quādo dies vſufru. le. ce. l. i. §. fi. ſꝫ cetera legata ex die certo cedunt. vt. C. de ca. tol. §. cū igitur. ⁊ ſic noͣ. ex predictis ꝙ cedere diem diciturduobus modis: vt no. C. de ca. tol. §. i. ac.a ¶ Am cum ad heredem. rō ſuperioris legis.I cum heres. Si legatum confertur in mortē heredis eſt conditionale. ſecus ſi in mortē legatarij. h.d. bar.b ¶ Si cuꝫ heres. legatum eſt.dies enī incertus eſt. vt. sͣ. de cōdi. ⁊ de. l. i. ⁊. l. dies. ⁊ sͣ. de cōdi. inde. l. ꝙ ſi ſub ea. ⁊ ſic noͣ.ꝙ cum facit conditionē qn̄qꝫ: ⁊quandoqꝫ non. ut no. sͣ. de condi. inde. l. ꝗ promiſit.c ¶ Non tranſferet. hoc ideo qꝛconditio pōt nō exiſtere viuentelegatario. puta ſi legatariꝰ moritur viuente herede alia que ſequitur viuente legatario exiſtit.quia viuens moritur: mortuꝰnō moritur iam enim mors vltra non dn̄abit̉. ⁊ facit ad hoc.jͣ. de manu. teſta. l. qui duos..§. hec conditio. ⁊ de le. ij. ſi pecuniam. §. i. ⁊. jͣ. de condi. ⁊ de.l. heres meus. ac.d ¶ Legatarius morietur. fallit in libertate relicta ſeruo cummoriet̉. ut. jͣ. de manu. teſta. l.libertas. in princi. ⁊ in vſufruc.vt. sͣ. de vſufru. l. ticio. ⁊ facit. jͣ.e. l. hmōi. in fi. ⁊. C. de here. inſti. l. extraneum.I poſt. Legata tranſmiſO nbilia ad heredes ſegata.riorum tranſmittuntur poſt ceſſionem diei. Et ſi ſunt pure relicta vel ī diē cedit dies a tēporemortis teſtantis. Idē ſi ſunt relicta ſub conditione impoſſibiliſed ſi ſub conditione poſſibili cedit dies a die cōditionis implete ſi fuit conditio caſualis: ſedſi ptātiua vel mixta cedit etiamdies a tꝑe quo ſtetit per illuna quo impleri debuit: ⁊ ſic a tꝑequo conditio habita fuit pro imleta. h. d. Io. de imo.e ¶ Si poſt. ad heredē ſuum .i.quē hꝫ. nō autē dicit ad differēiam extranei heredis. ac.¶ ¶ Mortis teſtatoris: vt. C. deca. tol. §. cum igitur.h ¶ Poſt diem .ſ. certū vt diEius .ſ. legati.cto. §. cum igitur. ⁊ hoc quo adtranſmiſſionem.j ¶ Nō an̄. ſed nec poſt quo adtrāſmiſſionē. ut no. sͣ. eo. l. ij.k ¶ Impleta. vt. C. de ca. tol.§ ſinautem.l ¶ Statim cedit .i. a die morti⁊ da exēpla. de condi. iuriſiurādi vel alia q̄ ꝯͣ legē ſit: vel cōtrabonos mores. ut. sͣ. de condi.ſti. l. que ſub conditione. ⁊ sͣ. ti. i. l. facta. §. ꝙ ſi conditio.m ¶ In impoſſibili. ut. sͣ. de cōdi. ⁊ demō. l. obtinuit. ⁊ inſti. de here. inſti. §. impoſſibilis. ſed occurrit contra. vt inſti. de le. in fin. ſed diſtingue cui apponitur. ut1o. sͣ. de cōdi. inſti. l. i.n ¶ Impleta. ut. sͣ. de condi. ⁊ de. l. iure ciuili. ⁊. C. de cōdi. inſer. l. ſi ea. ⁊. C. d̓ īti. ⁊ ſub. l. i.o ¶ Qd̓ .i. quia.p ¶ Per alium ſtat. ſecus ſi per caſum fortuitum: vt. C. de cōdi. inſer. l. legatuꝫ⁊ sͣ. de condi. ⁊ de. l. in teſtamento. ⁊ sͣ. de cōdi. inſti. l. q̄ ſub. §. quotiens. ut ibino. accurſius.q ¶ Heredi. legatarij. ⁊ dic ꝯditiōibus .i. modis. ſi aūt vera eēt conditio n̄ trāſmitteret̉ ea pendēte. ut. sͣ. ꝓxi. Itē ab herede adimpleri niſi ſit factū qd̓ ꝑ eum fii nō poſſit. ut. C. de ca. tol. §. ne aūt. ⁊. §. ſinantē talis. ac.Si Cum dies. Legatum relictū exiſtenti in poteſtate alterius: remanet apd̓illum in cuius ptāte legatarius exiſtebat: ſi tꝑe cedentis legati ille in poteſtate reperiebatur. h. d. Io. de Imo.r ¶ Iuris .ſ. filius vel ẜuus. ⁊ caue tibi qꝛ aliud eſt in cōtractibus: ſi fiat ſui iurisetiam antę conditionem obligatiōis dn̄o vel patri q̄ritur: ut. jͣ. de reg. iur. l. que
legata. ⁊ facit. sͣ. de dona. cau. mor. l. fin. ⁊ sͣ. d̓ opti. l. ſi pamphilo. ⁊ decodicillis. l. ij. §. i. ⁊ .jͣ. e. l. ſi vſufruc. §. fi.s ¶ Acquirit. ⁊ eſt rō qꝛ inuenit̉ ſui iuris qn̄ cedit dies legati .ſ. temporelite hereditatis. ut. sͣ. e. l. ij. ⁊. iij.Uod pure Conditio tacita ex teſtamento ꝓcedens impedit diemlegatorum cedere: ſecusſi extrinſecus veniat. h.d. bar.t ¶ Qd̓ pure. quaſi ſubcōditione .ſ. contraria. ⁊ideo ea pendente legatarius decedens non tranſmittit ad heredē. ut hic ⁊.sͣ. de adimen. le. l. ſi legatum pure. ⁊. l. legatūinutiliter. ⁊ argumē. sͣ.ſi cer. pet. l. pecuniam.u ¶ Dicimꝰ. vt. sͣ. de cōdi. ⁊ de. l. cōditiōes. ⁊. l.i. §. i. ⁊. l. aliqn̄. ⁊. jͣ. e. l.hr̄dis. ⁊. l. ſi dies. §. fi.x ¶ De electione. vtrumlegatū petere vel dotemvelit. h.y ¶ Ad heredē .ſ. legatarij cui doteꝫ legauit maz ¶ Legatū. dotis ſubanritus. ac.di. ⁊ facit. jͣ. l. proxi. ⁊. jͣ.de ver. ob. l. ſi decem eūaccurſius.a ¶ Eorū. in teſtamēto.nam vim teſtamenti obtinet: ut. sͣ. de codicil. l..ij. §. i. ⁊. l. ab inteſtato.in fi. ⁊. C. e. l. fi.Eredis. HerdiUtatis aditio nō difert diei ceſſionē ſed petitionē qualitercūqꝫ differih. d. Bar.b ¶ Nec per cōditioneꝫ.al̓s eſt nec per conditionē īpedit̉: ſed alia cā lpedit̉ adire. al̓s eſt ⁊ ꝑ cditionem impe. ⁊ denec. ⁊ bōa ē littera ſi mōpoſtea exiſtente conditione adeat. al̓s nec teſtam̄tum valet: nec legata. nisͣ. de his que in teſta. d̓..l. ꝓxime. ac.c ¶ Natus. quia poſthumus ſit īſtitutus qd̓ fieri pōt: ut. sͣ. de ſtat. ho.l. penul. ac.d ¶ Apd̓ hoſtes. hic poteſt inſtitui. vt. sͣ. de her̄.inſti. l. illa. §. i.e ¶ Non nocebit. quominus ipſe habeat vel adheredem tranſmittat.f ¶ Repudiauit. ⁊ ſic hereditas perueniat ad ſubſtitutū a quo legatum fuit relictum.g ¶ Subſtituto: vt ⁊ sͣ. e. l. i.h ¶ Intra pubertatem .ſ. impubes.i ¶ Que inerat. ⁊ v̓e expreſſa eſt: ſed tamē nō facit legatum conditionale⁊ pro non ſcripta habet̉: vt. jͣ. e. l. ſi dies. §. fi. ⁊. l. ſi ticio. §. fi. ⁊ sͣ. de condi. ⁊ demō. l. aliquādo. h. tātū ergo h̓ valet tacita ꝙͣtū ⁊ expreſſa conditio. ar. contra. sͣ. de procu. l. filius. §. milites.¶ Interdum. ſabi dies legati cedit ab adita hereditate ibi legatariꝰpoſt moriens nihil tr anſmittit ad heredē ſuū. h. d.l ¶ Facit. ut dies eoꝝ nō cedat quo ad tranſmiſſionē anie aditam herediAditio. retardata.tatē qd̓ eſt ſpeciale his caſibus: ut. sͣ. e. l. ij. ſed regulariter a morte teſtatoris: vt. C. de cad. tol. §. in nouiſſimo. ſed quo ad petitioneꝫ ſemper fac̄ mōram aditio hereditatis. ut. sͣ. hac. l. in prin. h.m ¶ Manumiſſo. in teſtamento. ⁊ accipe aliquid legatum eſt qd̓ eſt. jͣ. vtC. de cad. tol. §. in nouiſſimo. aliud quando ſeruus legatur ticio: ⁊ eſdemticio ⁊ ſeruo fundus: nam pro parte ſerui cedit ab adita hereditate. proparte ticij a die mortis. ⁊ qd̓ ſubijcit nam dies legati relic. ſeruo. ſcilꝫ ma