Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
221r
Einzelbild herunterladen
 

XXXVIAd ſenatuſcōſul. treb. ⁊ pega.

2 2 1

fideicōmiſſariū ī his quoqꝫ trebellianū tenebit. nec iō quereleª locuserit ꝙ de fructibꝰ hr̄s qͦs iure ſuoꝑcipiebat: fenus nō ſoluerit. Ꝙſi fenus hr̄s medij tꝑis nō ſolue̓it:eo noīeᶜ n̄ erit retētio: cū ꝓpriūᵇ negociū geſſit. Quippe ſortē r̄dde̓creditori coactꝰᵉ: fid̓icōmiſſario nihil vſurarūᶠ medii tꝑis imputabit Nūmisᵍ acceptiſ cētū: hr̄ditatēreſtitue̓ rogatꝰ: totā pecuniaꝫ iurefalʰ. ꝑcipere videt̉: ⁊ ita diui adri.r̄ſcriptū ītelligēdū ē tāqͣꝫ ſi ex bonisˡ nūmos retēturꝰᵏ fuiſſet. Ꝙtūc quoqꝫ rn̄dendū eſt cū ꝓ ꝑte hereditatē cohr̄di ſuo reſtitue rogaturˡ. Diuerſaᵐ cā eſt p̄diorumpro hereditaria parte retentoruꝫ.quippe cū pecunia oīs de portioneº retineri p̄t: p̄diorū aūt alia portioᵖ nō niſi a coherede ꝗ dn̄iū habeat recipit̉. Cū aūt p̄dia maiorisprecijʳ qͣꝫ portio hr̄ditatisˢ eſſent: īſuꝑfluo p̄diorū petētiᵗ fideicōmiſſario falcidiā interuenire viſū ē. cōcurrētē eniꝫ pecuniā ꝯpēſari placuit. Hereditatē poſt mortē ſuaꝫexceptis redditibus reſtitue̓ roga-

tus: ancillaꝝ partꝰ nō retīebitª necfetꝰ pecoꝝ: ꝗʳ ſūmiſſi gregē retinēt. Ante diemʸ fideicōmiſſi cedētēfructꝰ ⁊ vſure quas debitores hr̄ditarij: cuꝫ poſtea ceſſiſſetᶻ dies ſoluerēt. itē mercēdes p̄dioꝝ ab hr̄de ꝑceptis: portiōi quadrātis īputabūtur. Cū āt poſt mortē ſuam rogatus hr̄ditatē r̄ſtitue̓: res hr̄ditarias diſtrahere n̄ cogat̉ª hr̄sᵇ: ſortiū qͥ de p̄cijs eoꝝ redigi potuerūtvſure ꝑꝑ vſū medij tꝑis ꝑcepte: n̄videbunt̉. Deniqꝫ nec ꝑiculū mācipioꝝ aut vrbanoruꝫ prediorumpreſtare cogit̉: ſꝫ nihilominꝰ vſus⁊ caſus eoꝝᶜ quadrantē quoqꝫ diminuit. Qd̓ ex hr̄ditate ſuꝑfuiſſet cū moreret̉ reſtituere rogatꝰ:fructus ſuꝑfluos reſtitue̓ non videtur rogatꝰ. cū ea v̓ba diminutionēꝗdē hr̄ditatis admittūt: fructuumāt additamētū nō ꝑcipiātᵇ. Heres eiꝰ ꝗ bonoꝝ ſuꝑfluū poſt mortē ſuā reſtituere fuerat rogatus. pignori res hr̄ditarias datas ſi n̄ infraudem id factum ſit. liberare nōPAulus.cogiturᵉ. Ebitor ſub pignore credito

Ia Querele. al̓s querele. al̓s pene .ſ. ꝯͣ hr̄dē ⁊ eſt aliud in pr̄e ꝗ nō ſoluitvſuras ex fructibusiūt in vnum.Suo. i. defun So noīe. ī. noīe.sͣ. ꝗ po. in pi. ha. l. ſi pͥor. ⁊ cōi di. l. in hocreſtōnē hr̄ditatis nonaūt poſt: vt. sͣ. e. l. ita§. ꝗ ex trebel. q̄ eſt ꝯͣ alijdicūt ꝙ h̓ ēt poſt reſtitutionem. ⁊ dicunt ꝙ hecactio peribit ꝑꝑ abſentiam fideicō. vt. sͣ. eo. l.cum hereditas. Uſurarum. ſed ꝓ dodrante ſortis ſic vt. C. e.ti. l. i. ac.Aūmis. Rogatꝰreſtituere hereditatē accepta illa ꝙͣtitate pecunie illā totā ſibi cōputatin trebellianicā. ſecus ſicerto corpore hr̄ditarioretēto ſit rogatꝰ reſtituere: qꝛ tūc nō cōputat ſibiin trebellianicā p̄diuꝫ ꝓꝑte q̄ a coherede ꝑciperetur: ſꝫ ſolū ꝑtē quaꝫ ipſeiure hr̄ditario hꝫ. Itemqn̄ ex vtraqꝫ ꝑte v̓e vl̓ interp̄tatiue debet̉ quotaſit inuiceꝫ ꝯpēſatio: ⁊ legata excedētia dodrāteꝫd̓falcant̉. h. d. Et diuidit̉ in duas ꝑtes pͥncipales. qꝛ loꝗt̉ pͥmo qn̄ rogatꝰ ē hr̄s reſtituere exͣneo. Ed̓o loꝗt̉ qn̄ cohidi ẜntellectū gl. Scd̓aibi. qd̓ tūc. Et ſcd̓a ſb̓diuidit̉. qꝛ pͥmo loquit̉ qn̄grauat̉ ꝗs reſtituere cōhr̄di accepta certa ꝙͣtitate pecunie. Scd̓o qn̄ recepta certa ſpecie hr̄ditaria. Tertio aſſignat̉ rō diuerſitatis inter caſus pͥdictos. Quarto annectit̉ deciſio noui dubij. ſcd̓a ibi. diuerſa. Tertia ibi.ppe. qͣrta ibi. cum aūt. ⁊ hec deciſio ꝓcedit ẜm intellectū glo. Alexan. Nūmis. ticius ex aſſe inſtitutus in hr̄ditate q̄ valet. cccc. aureos. rogatus ē reſtituere ſeio totā hereditatē. acceptis. c. aureis de burſa ſeij dicit ꝙin ſuaꝫ qͣrtaꝫ eos cōputat ticius: vt amplius nō detrahat. ſicut ſi d̓. cccc. ꝗerāt in hereditate accepiſſet eos. c. ex volūtate defuncti. Scd̓o dicit ideꝫ ꝙſi ticius ⁊ ſeius ſint inſtituti in hereditate valēte. cccc. aur. ⁊ ticius ſit rogatus reſtituere ſeio ſuā ꝑteꝫ q̄ valet. cc. acceptis. l. aureis de burſa ſeij. nā ꝑinde ticiꝰ cōputabit ſibi in qͣrtaꝫ illos. l. aur. ac ſi de ipſa hr̄ditatis ſua ꝑteaccepiſſet: vt amplius nō deducat. Tertio dicit diuerſuꝫ in p̄dio. vt ſi ticius ſeio cohr̄di rogatꝰ ſit ſuā ꝑteꝫ hereditatis reſtituere retēto p̄dio hr̄ditario qd̓ valet. l. nā ſoluꝫ medietatē in fal. ꝯputabit quā iure hr̄ditario hꝫſed aliā dimidiā nō: quā hꝫ a cohr̄de: ꝗ hēbat dn̄ium. vn̄ nō ꝯputat ī qͣrtaꝫ: ſupplet̉ gͦ ei ticio. Quarto reddit rōnē qͣre diuerſuꝫ in pecunia ꝙͣ in pͥdijs. qꝛ pecuniā habilit̓ ex ſua portione tꝫ totā. at p̄dij partē non pōt hēreniſi a coherede ꝗ dn̄iū hꝫ. Quinto dicit hec v̓a ſunt ſi p̄dicta ṗdia nō valet plus ꝙͣ portio ticij reſtituēda: ita ꝙ ſeio bn̄ remanet qͣrta ſue inſtitutionis: lꝫ hec p̄dia ticio det. Quid autē ſi nō remanet: vt ecce ticius ⁊ ſeius inſtituti ſunt in hr̄ditate valente. cccc. aur. in qua erūīt duo predia q̄ valentccclxxx. cetere res hereditarie valēt. xx. ⁊ ticius eſt rogatus reſtituere ſuamꝑte que valet. ec. acceptis p̄dictis p̄dijs ⁊ ticius vult tota. cc. reſtituere etiāfal. nō deducta: ⁊ vult p̄dia. ſed ſeius dicit ſi hoc fiat nō remanet ſibi qͣrta ſue inſtitutionis q̄ eſt. l. Dicit gͦ hec lex ꝙ de ceteris rebus p̄ter cetera pͥdia: q̄ cetera valēt. xx. dꝫ ſuo iure habere ſeius dimidiaꝫ .i. x. ꝓ alia dimidia in eiſdē rebus a ticio reſtituēda .ſ. pro. x. retinet ticius ex p̓dijs p̓legatꝭf. ex ſua ꝑte .ſ. ſeij: qͣſi hec. x. ticius in ceteris rebus cū alijs. x. q̄ dꝫ ſeius .ſ.qͥ ⁊ ipſa legata vident̉: vt. sͣ. d̓ le. iij. l. fideicōmiſſa. §. cū eſſet. vſqꝫ ad hācconcurrentē ꝙͣtitatē fiat cōpenſatio. reſiduū qd̓ deeſt ad fal. ſeij. q̄ ſūt. xxx.retinet ſeius ex eiſdem predijs. ⁊ qd̓ vltra eſt reſtituit ⁊ ſic ſit compenſatioeneris ad genus: vt ⁊ sͣ. ſi pars here. pe. l. i. §. pe.h Falcidie. trebel. de qua hic tractat.i Bonis .ſ. hereditarijs.Retenturus. iure hereditario. azo. h.l Rogatur. retentis. c. que iure hereditario percepit ſimiliter de ſua portione. vel dic acceptis. c. a. fideicom. azo. ⁊ facit. sͣ. de heredi. inſtit. l. quinon militabat. in principio. Ac. Diuerſa. retinet eundē caſuꝫ qn̄ coheredi rogat̉ reſtituere. nam in exͣneo fideicōmiſſario nō aſſignat̉ hec dr̄ia prediorum ⁊ pecunie.n Prediorum. hereditariorum.

o De portione. ſua ꝓpria vt. sͣ. de le. ij. l. cū pr̄ in prin. nā pōt bn̄ vēdere ſuāportionē ⁊ ſic hr̄e. c. ſed partē prediorum cohr̄dis nō pōt habere niſi de voluntate eius. ⁊ facit. jͣ. de ſolu. l. ſi is cui. ⁊ sͣ. ſi cer. pe. l. nam ⁊ ſi in fi. ac.p Alia portio. p̄ter eā q̄ tangit eū hereditario iure. ⁊ no. ꝙ exͣ quartā ē quod acoherede accipit̉ vt hic ⁊ sͣ. ad. l. fal. in quarta. §. i. ſed ꝯtra. C. famil. herciſ. l. filium. Sol. ibi. ⁊ dic vt not. sͣ.ad. l. fal. l. ticia. ac.q Cū autē. hic dicas caſuꝫ vtdixi. vel dic ẜm azo. ego ſuꝫ inſtitutus in. xi. vncias tu ex vnaquā iuſſus es mihi reſtituere retētis p̄dijs magni precij. ponepredicta vncia valet. v. prediaxv. ēt vncia detracta. cuꝫ ergotu mihi in. v. ego tibi in. xv. tenear. fiat ꝯpenſatio in. v. hincīde. reſidua v̓o. x. preſtare d̓beoex cā prelegationis: ſed qꝛ ⁊ al̓sſum grauatus: ēt de hac prelegatione detrahā fal. ſi autē nōeſſem grauatus nō detraherē:vt. sͣ. ad. l. fal. neſennius.r Maioris p̄cij. adeo maioris vt excedāt dodrātē. azo. maxime ẜm primā poſitionem.Pereditatis. reſtituende.t Petenti .i. ſic fideicōmiſſarius velit hr̄e fal. ⁊ cōſtrue viſūeſt interuenire .i. cōpetere fal. īſuperfluo p̓dioꝝ fideicōmiſſario petenti .i. ſi ipſe vult qͣrtamhabere. Itē no. ꝙ oīa q̄ capioego inſtitutus ab exͣneo ꝯputoin qͣrtaꝫ tre. vt in pͥn. huius. §.ſi v̓o a coherede. aut pecuniaꝫ⁊ totā videor capere iure hr̄ditario. ⁊ ſic cōputo in qͣrtam qͣſinullū ius in ea videat̉ habuiſſecoheres. ſi autē corpus: aut nōhereditariū: ⁊ tūc idem. aut heredi tarium: ⁊ tunc pro parte coheredis non computo: vt hic ⁊d. l. cum pater. ⁊. l. in quarta. §. i. Hereditatem. Partus ancillarum ⁊ fetus pęcoris ſi ponuntur in loconortuorum non ſunt in fructu vel in redditu. h. d. Bar.v Nō retinebit. īmo vr̄ ꝯͣ in partu. sͣ. de vſur. l. paulus. rn̄. §. hr̄s. q̄ eſt ꝯͣ. ſo.hic fuit natus poſt morā. ibi an̄. Itē h̓ in ācilla aliena. ceteꝝ ſi erat teſtatoris ētante morā nati vident̉ venire in reſtōne: vt. sͣ. de vſur. l. herēnius. modeſtinusrn̄. fructus. ſed certe ibi fuit ſimpl̓r ancilla legata: h̓ ſine redditu. vn̄ etiā in ancilla teſtatoris ſerua fuit editus an̄ morā vel poſt. Itē ⁊ no. h̓ partū cōtineri appellatione redditus: ſecus in vſufructu: vt ar. ꝯͣ. sͣ. de vſur. l. in pecudum. Ac.x Qui .ſ. fetus. ⁊ fa. sͣ. de vſufru. l. ſetus. ⁊ fa. sͣ. ad. l. fal. l. paulus. rn̄. §. i. Ante diem. Fructus percepti iudicio teſtatoris imputant̉ in quartā: ſecꝰin his qui percipi potuiſſent a diligentiſſimo patrefamilias. h. d. bart. ⁊ Alex.Ante diem. fuit enim rogatus reſtituere poſt. v. an. ac.z Ceſſiſſet dies .ſ. reſtituēde hr̄ditatis. pͥus tn̄ ſoluerūt. alij dicūt ceſſiſſet dies..ſ. debitoꝝ qꝛ fuerūt in mora ⁊ ſoluerūt vſuras hr̄di an̄ diē fideicōmiſ. ⁊ ẜꝫ vtrūqꝫ modū dic̄ ꝙ imputat ⁊ ſuꝑfluū lucrat̉: qꝛ percepit iudicio teſtatoris vt no. sͣ.e. l. in fideicōmiſſariā in pͥn. ⁊ idē in fructibus. ⁊ facit. sͣ. e. l. heredes mei. in pͥn.⁊. l. poſtulante. §. ſed ⁊ in hmōi vſqꝫ in fi. §. ⁊ sͣ. e. l. qui poſt.a Non cogat̉. niſi res ꝑituras: vt. sͣ. e. l. mulier. §. ſed etenim. Sed quid ſi detraxerit. Rn. dic vt. sͣ. l. ticius ro.Heres. a fideicommiſſario.c Eorū .ſ. mancipioꝝ. nā ſi ceciderint .i. mortua fuerint: lꝫ non teneat̉ hr̄s adeſtimationē eoꝝ preſtandā. fideicō. rn̄. tenet̉ vt cōputat carnē vel carnis preciuꝫin quartā ẜꝫ azo. qd̓ in ceteris aīalibus poſſet dici nō in ſeruo: cuius caro nil valet eo mortuo: vt. C. de lib. cā. l. principalis. dic ergo ẜm. h. ꝙ vſuꝫ dum viuitcōputat in quartā .i. fructū ꝑꝑ vſum. ſed vſuram illius vſus nō. ſed adhuc nonvidet̉ plene exponi qd̓ dicit caſus eorū. vnde dic poſt morā quando tenet̉ d̓ caſu vel etiā ante ſi contingit caſus dolo vel lata culpa heredis ⁊ tunc totum īputat: ⁊ ſuperfluum reddit: ut. sͣ. e. l. mulier. §. ſed etenim. ⁊ facit. sͣ. de fun. īſtruc..l. iij. circa prin. ⁊ sͣ. e. l. ſcribit celſus. Quod ex hereditate. Rogatus reſtituere qd̓ ſuꝑerit ex hereditate nō tenet̉ ad fructus nec ad luendas res bona fide pignoratas. h. d. Bar.Nō ꝑcipiant. facit. sͣ. e. l. ticius. ⁊. l. in fideicōmiſſariam. §. i. ⁊ jͣ. ꝓxi. §.e Heres eius. non cogit̉: ut. sͣ. e. l. ticius. in prin. §. i.Ebitor. Aditio q̄ ſit coacte naturalē obligationē n̄ ꝑimit. Iteꝫ dn̄iū reipignorate qd̓ ꝑuenit ad creditorē irreuocabil̓r n̄ ꝑimit hypothecariā. h. d.bar. Lex iſta reputat̉ difficil̓ in tex. ⁊ gl. ⁊ ī maͣ ⁊ ē util̓. ⁊. h. d. Si creditor debitori ſuccedat ⁊ rogatꝰ ſit hr̄ditatē reſtituere pignꝰ qd̓ hꝫ nō extīguit̉ ꝙͣtū ad iusretētōis: nec ꝙͣtū ad ptātē agēdi hypothecaria. obl̓o v̓o ciuilis q̄ cōpetit ad d̓bitū pͥncipale ⁊ ēt actio ꝑſonalis ꝓ illo debito ꝯpetēs bn̄ tollit̉ iure ꝯfuſiōis ꝙͣuis