XXXVIDe ſenatuſcōſul. trebe. ⁊ ꝑega.

z 0

ticio. ccc. legauitᵇ: hr̄dis fidei ꝯmiſit ut tibiᵉ hr̄ditatē reſtitueret: iſqꝫᵇſuſpectā iuſſu pͥtoris adijt ⁊ reſtituitᵉ. q̄rebat̉ ꝗd legatario dare deberesᶠ. Dicēdū ē ꝗa p̄ſumptūᵍ eſt voluiſſe teſtatorē cū onere legatoꝝ fideicōmiſſuꝫ reſtitui: tota. ccc. te dareʰ ticio debereˡ. nā hr̄sᵏ hic rogatꝰintelligi dꝫ vt teⁱ ſuo loco ꝯſtituat:⁊ qd̓ hēs ꝑfunctisᵐ oībus hereditarijs muneribꝰ .i. poſt legatoruꝫ dationē reliquū habiturꝰ foret: ſi nōeēt rogatꝰ tibi reſtituere hēditateꝫid tibi reſtituatⁿ. quātū ergo haberet. nempe cētū hec vt tibi dar̄t rogatus eſtᵇ itaqꝫᵖ ſic ineūda eſt legisfalcidie ratio qͣſi heres tricēta ticiodareq dānatus: tibiʳ cētū dar̄ dānatus ſit. quoº euenitᵗ ſi he̓ditatē ſuaſpōte adijſſet daret ticioʸ. ccxxv. tibi ſeptuagintaꝗnqꝫ. nō ergo plꝰ ticio debet̉: qͣꝫ ſi īiuſſuˣ pretoriſ adita hereditas foret. EXpianus.Arcellusʸ autemᶻ apud iulianuꝫ in hac ſpecieª ita ſcribitʰ.ſi ad heredis onꝰᶜ eē teſtator legata dixeritª: ⁊ heres ſponte adijt hereditatem ita debere cōputationēfalcidie iniriʰ: ac ſi quadrīgenta ꝑfideicōmiſſum eſſent r̄licta. Tricēta v̓o legata vt in ſeptem ꝑtes tricenta diuidāturᶜ ⁊ ferat quatuor ꝑtes fideicōmiſſariusᵇ: tres ꝑtes legataiꝰᵉ. ¶ Qd̓ ſi ſuſpecta dicta ſithereditas: ⁊ nō ſpōteᶠ hr̄s adijt ⁊

reſtituit: cētuꝫ quidē de quadringētis que habiturus eſſet heres: reſiderent apud fideicōmiſſariūᵍ. Inreliquis autē. ccc. eadē diſtributō fiet: vt ex huiuſmōi quatuor parteshabeat fid̓icōmiſſariꝰ reliquas treſlegatariusᵇ. Nā iniquiſſimū ē plꝰferre legatariūᵏ. ⁊ id̓o ꝗa ſuſpectaeſt hēditas quā laturꝰ eēt: ſi ſpōteadita fuiſſet. ¶Qd̓ aūt ſuſpecta hē̓ditate dictum eſt hoc ideꝫ dici poteſt in his teſtamētis in ꝗbꝰ lex falcidia locū nō hꝫ: in militisᵐ dico ⁊ſi ꝗ ſūt alijⁿ. ¶ Idē poponiꝰ ſcribitᵈ ſi deductis legatis reſtituer̄ ꝗshereditatē rogat̉. Queſitū ē: vtꝝſolida legata preſtāda ſint ⁊ quartā ex ſolo fideicōmiſſo detraherepoſſit: an v̓o ex legatis fideicōmiſſis quartā detrahere poſſit; ⁊ r̄fertariſtonē reſpondiſſe ex oībus detrahendāᵖ hoc ē ex legatis ⁊ ex fid̓icōmiſſis ¶ Res q̄q ab hr̄de alienate ſunt in quartā īputantur heredi.¶ Quidā libertis ſuis ex diſparibusᶠ partibus inſtitutis datis preceptionibus ſic vt ipſe maximā partem patrimonij inter liberos dimiſiſſet rogauit eū qui ſine liberis decederet portionē ſuā fratribus reſtituere. ¶ Imperator noſter reſcripſit preceptiones quoqꝫ fideicōmiſſo contineri: qꝛ nō portionēhereditariamˡ teſtator commemorauit: ſed ſimpliciter portionem. ī

Azo. ꝙ ambe iſte leges loquant̉ in eodē cāu .ſ. qn̄ ab herede legauit. ⁊ ſicad eius onus. ⁊ tūc quedā ex his que dicuntur in. l. qui quadrīgenta. erūvera: maxime rōnes ibi rte. ⁊ qaxime rōnes que corriguntur a marcello in. l. ſe. ⁊ ẜmcaſuꝫtotā litterā: lꝫnior eēt prīa.a ¶ Reliquit. in bonis.h ¶ Legauit. ab heredepreſtanda.c ¶ Tibi. ſempronio.Iſqꝫ. heres.Reſtituit .ſ. totam.t ¶ Deberes .ſ. tu ſēpronius. qꝛ prima ratio.¶ Quia preſumptuꝫ.iſte rōnes qꝛ preſumptū⁊cͣ. ⁊ ibi. nam heres ⁊cͣ.bone ſunt. ſed ꝙ dic̄ tota. ccc. reſtitui falſum ē.⁊ corrigitur. jͣ. l. ꝓxi. §.qd̓ ſi ſuſpectā. ẜm ſecundaꝫ poſitionem caſus.h ¶ Te dare. ſempronium. accur.¶ Debere. h̓ rn̄ſio celſinō valꝫ. ſꝫ prīa rō qꝛ pͥſūptū ⁊c̄. ⁊ ſequēs. namheres ⁊c̄. bone ſunt.k ¶ Nā heres. ſcd̓a rō.l ¶ Ut te. ſempronium.naꝫ heres tertia ratio.m ¶ Perfūctis. id eſt ſolutis.n ¶ Id tibi reſtituat. ſcꝫ.eodem caſu cū ſpōte adiit. ⁊ hoc niſi velit retinere fal. qd̓ pōt vt in fi. huius. l. vl̓ dic id reſtituacū coactꝰ adijt. vt. sͣ. ꝓxi. nā facit. ar. a ſil̓i. Itēnō ſola. c. vt ſtatī dicaꝫ.o ¶ Rogatus eſt. nō ſola ſed cum vniuerſitatequadrigentorum que reſtituit cum onere ſuo vtdictum eſt ſola. c. ſic reſtituit. vt remaneant penes fideicōmiſſariuꝫ. nācum tꝑe teſtī tota. cccc.erant in bonis. ⁊ hereditatē voluit reſtitui. ergtota. cccc. vt. jͣ. l. ꝓxi.¶ Itaqꝫ. hoc videt̉ verū eſſe ſi ſequamur primā rōnem ſuꝑiorē: vbi dixit nā heres rogatuhic ⁊c̄. ⁊ ita videt̉ iſte celſus ſeipſum corrigere: quia īprin. dixit tota. ccc. reſtituenda. tu dic ꝙ dubitādo pōt tn̄ cōtrarias ſentētias neſciēs quā eligat. Azo.q ¶ Dare. heres.r ¶ Cibi. ſempronio.s ¶ Quo .ſ. daret.t ¶ Quo euenit. vbi dicas tota. ccc. legatario dāda: cū coactus adiuit euenit abſurdum: qꝛ qn̄ ſponte adijt hꝫ legatarius minus. qꝛ prius detrahitheres quartā ab vtroqꝫ: ⁊ ſic legatarius ex. ccc. hꝫ. cc.xxv. tm̄. ne ergo abſurditas emergat nō hꝫ plus qn̄ coactus adijt: vt in ſuperiori caſu ꝙͣ qn̄ īiuſſu .i. qn̄ ſine coactione adijt. quantū ergo in vtroqꝫ ſit habiturus legatarius ſoluit marcellus ſtatim in. l. marcellus.v ¶ Ticio. primo caſu quando coactus a pretore.t ¶ Iniuſſu .i. ſine iuſſu. ac.Querſali: qd̓ eſtimatur quantū valet tota hereditas non deductis leArcellus Legata particularia cōtribuunt̉ cum fideicōmiſſo vnigatis. Item in tantū tenetur fideicōmiſſarius ad legata in quantuꝫ tenet̉heres ſi ſponte adijſſet. h. d. Et diuiditur in tres partes. qꝛ primo pōit d̓terminationem quando heres ſponte adiuit. Secūdo quando heres coacte adiuit. Tertio ponit determinationis ſue extenſionem. Scd̓a ibi. ꝙ ſiſuſpecta. Tertia ibi. ꝙ aūt. Bar.y ¶ Marcellus. hec. l. corrigit ſuperiorem nō in rōnibus. ſed in his queper eas probantur ẜm azo.z ¶ Aūt. pro. ſꝫ. ſꝫ in hac ſpecie .ſ. ſuꝑioris. l. ⁊c̄. lxxvi. ⁊ ſic h̓ detrahitur.In ſpecie hac. q̄ in ſuperiori. l. fuit propoſita. ac.Scribit .ſ. qō̓nem.c ¶ Ad onus heredis. qd̓ ſemꝑ preſumit̉. pōt tn̄ aliud eſſe ſi teſtator noīatim relinquat a fideicōmiſſario. vt ar. sͣ. de le. ij. cū ita. §. fi. ⁊ tunc non d̓trahit fal. per fideicōmiſſariuꝫ. vt. jͣ. e. l. facta. §. ſi cum ſuſpecta. ⁊ no. ꝙiꝫ creditorū onera diuidant̉ inter heredē ⁊ fideicōmiſſariuꝫ: legata tamenpetuntur ⁊ preſtant̉ a ſolo fideicōmiſſario. ⁊ non ab herede. etiā ante reſtituta hereditatē. vt. C. e. l. fi. vbi cum teſtator nominatim reliquit ab her̄dē vt hic: ⁊ nō d̓ductis legatis precepit reſtitui. ꝗbus caſibus datur here-

di electio retinere ⁊ ſoluere vel fideicōmiſſario reſtituere totaꝫ. cautione eracta:vt hic ⁊ .jͣ. e. l. cogi. §. idē querit̉. ⁊ niſi heres hēat plus quarta nec ꝑs fideicommiſſarij ſufficit ad legata. vt. sͣ. e. l. i. §. is qui quadringenta. ⁊. §. fi.a ¶ Dixerit. vt. sͣ. l. ꝓxi. b ¶ Iniri. ſil̓is ꝯputatio. sͣ. de li. ⁊ poſth. l. ſi ita.⁊ de here. inſti. l. ſi ita. §. ꝗdā. ⁊. l. clemēs. ⁊ de le. i. l. ſi ꝗs teſtō. §. apud. H.c ¶ Diuidant̉. ⁊. c. retentis abherede per fal.d ¶ Fideicommiſſarius .ſ. ſempronius.e ¶ Legatarius .ſ. ticius.f ¶ Nō ſpōte. ſed coactus a pretore: vt in noſtro caſu.¶ Fideicō .ſ. ſempronium.h ¶ Legatarius .ſ. ticius.i ¶ Plus ferre. ſecus in ſcd̓o fideicōmiſſario vl̓i cum ei ſit reſtitutio a primo. qꝛ ille plꝰ fertvt. jͣ. e. l. ex aſſe. ī fi. ⁊ facit. C.e. l. n̄ iuſtā. ⁊. jͣ. e. §. ſi is. ſꝫ ar.ꝯͣ. sͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. fi. in fi.k ¶ Legatariū .ſ. ticium.l ¶ Dictū eſt .ſ. ꝙ legatariꝰ nōplus ferat a fideicōmiſſario ꝙlucratus eſt quarta cum ſuſpecta ab herede dicta eſt hereditas: ꝙͣ cum ſponte adita.m ¶ Militis. sͣ. eo. l. i. §. in filij. contra. So. ibi.n ¶ Alij. in quoruꝫ teſtīs ceſſatſal. quos dic vt no. C. ad. l. falci. l. ī teſtō. ⁊ sͣ. ti. i. l. i. §. in ꝗbuſdā. ⁊ sͣ. d̓ his ꝗ. vt īdig. l.reſcriptū. ⁊. jͣ. e. l. §. pe. ⁊ fi.¶ Idem pompo. Etiaꝫ ſiheres ſit rogatus reſtituere deductis legatis fit cōtributio legatorum ⁊ fideicommiſſi vl̓ishoc dicit. bar.o ¶ Scribit. al̓s idem pompo.⁊ al̓s pompo.p ¶ Ex oībus detrahēdam. ſedh̓ eſt in ſua electiōe deducat legata. ⁊ ea ſoluat d̓ ſua manu.an oīa ſimul reſtituat. vt. jͣ. e..l. cogi. §. īde q̄rit̉. ſꝫ ar. ꝯͣ. jͣ. e.l. cū heredes deductis acti.¶ Res que. Res ſubſtitutioni fideicōmiſſi poſſunt vſqꝫad quartā alienari: ⁊ in trebelliani cauſa imputari. h. d. ẜmvnum intellectum. Alex. de imo. q ¶ Res que. hoc accipe ſi precium adeum peruenit: ita ꝙ euelli nō poſſit. puta qꝛ ſponte alienauit: ſecus ſi neceſſitatecogente. vt pro legatarijs vel creditoribus. vt. jͣ. e. l. cum hereditas. ⁊. l. ita tn̄..§. actiones. Item ⁊ qn̄ alienauit res ſteriles vel que nō poterāt ſeruari. quo caſu eſſet in culpa ſi nō alienaſſet. vt. jͣ. e. l. mulier. §. ſed .n. ar. sͣ. de pe. here. l. diuus. Item pōe ex cā dotis ⁊ donati. ꝑꝑ nupti. ⁊ ſil̓es caſus ſpāles. vt. C. cōia d̓le. auc̄. res q̄ in fi. ⁊ ad treb. aucͣ. ꝯͣ rogatus. in ꝗbus tenet alienatio etiaꝫ hodie.His aūt caſibꝰ qꝛ ex neceſſitate ſit nō cōputātur ei in quartā. nā ⁊ al̓s eſt dr̄ia īter volūtariā ⁊ neceſſariā alienationē. vt. sͣ. fami. herciſ. l. alienatiōes. ⁊ de ali.iudi. mu. cā fcā. l. ſi qꝛ redibito. ⁊. l. ſe. ⁊. C. d̓ li. ⁊ eo. li. l. i. Item nūꝗd tꝫ hmōialienatio vt dn̄ium trāſeat? vr̄ ꝙ ſic. vt h̓ naͣ nō tranſit ius hereditariū in fideicōmiſſariū: niſi reſtituta hereditate. vt. jͣ. e. l. facta. Item exp̄ſſim vr̄. jͣ. eo. l. ſiheres inſtitutus. §. i. ⁊ ẜm hoc ēt reſtituta hereditate: nō vendicātur res alienate. Sed ꝯͣ. C. cōia dele. l. fi. §. ſed qꝛ. ibi. qꝛ ſatis abſurdū ⁊cͣ. ⁊. §. ſinaūt auaricie. vbi hētur pro nō facta. So. in pure herede rogato illa corrigit. vbi dicit ſatis abſurdū ⁊cͣ. ac in rogato ſub cōditione ēt per illā tenet alienatio. vt ibi. melius quidē ⁊cͣ. ſed in eo ꝙ ibidē dicit hēri pro nō facta adueniēte ꝯditōe. ⁊ poſſe vēdicari erit ius nouū: ſed ꝑ aucͣ. ibi poſitā ēt alienatō inhibet̉ ⁊ ſic ꝗcꝗd ſequit̉ inde nō valet: vt. C. de le. ⁊ cō. l. nō dubiū. ſic ergo ꝑ illā. l. alienata vēdicant̉: nōexpectata reſtitutiōe: cū in eis nō poſſit fieri reſtitutio. ſꝫ nō alienata nō: niſi fcāreſtōne. Alij dicūt ꝙ nec hic tenet niſi de facto. ⁊ qd̓ dicit cōputari in quartam.verum eſt fideicōmiſſario volente in odio heredis. Ulij dn̄i ꝙ teneat in eo qd̓eſt infra quartam vt hic. at in eo qd̓ eſt vltra nō: vt ibi prīa placet. Itē ē hic arꝙ ī vna re pōt retineri falcidia ſicut in quota ꝑte bonorū legata. vt. sͣ. d̓ le. i. l.nō āpliꝰ. §. fi. ⁊. l. ſe. ⁊ ar. sͣ. ad. l. fal. l. ſi ex pluribꝰ. ⁊. C. fami. herc. l. filiuꝫ quēſꝫ cōtrariū regulariter ſolemꝰ dicer̄. vt no. C. ad. l. fal. l. ij. ⁊ qd̓ hic dicit ſpecialeiure veteri. vel ſi h̓ velut fideicōmiſſariꝰ nō al̓s: cū poſſit vēdicare vt dictuꝫ eſt.r ¶ Quidā ex diſparibus. idē ſi ex paribus. ac.Imperator. Si quis prīo legat: poſtea rogat: legata veniūt in fideicō¶iſſo ſi hereditatis nō eſt facta mentio. h. d. bar.s ¶ Pereditariā. diſtingue aut prīo rogauit ⁊ poſtea prelegauit ⁊ non ꝯtinentur prelegata fideicommiſſo. vt. sͣ. ad. l. fal. l. ticia. aut econtra. ⁊ tunc aut dixit

A 11