XXXVAd legem falcidiam.

20 3

Iyſufructꝰᶜ legatꝰ venit ī cōputatiōeꝫ legis fal. nā diuiſione recipit adeo: vt ſi duobꝰ legatꝰfuerit ipſo iure ad ſingulos ꝑtes ꝑtineāt. ¶ Dos legata extra rōneꝫlegis fal. ēᵇ .ſ. qꝛ ſuā rē mulier reciꝑe vr̄. ſꝫ ⁊ d̓ his qͦqꝫ rebꝰ: q̄ mulieris cā ēꝑte ⁊ parate eēntᶜ: ut he qͦqꝫextra modū legis eēt noīatiꝫ ipſafal. lege exp̄ſſū ēᵇ.UlpiaUerebat̉ᶜ cū is ꝗ ſolū ī noīe q̄drigēta ī bōis hēbat ipſi d̓bitori liberationē. ſeio āt. cccc. legauerit. ſi d̓bitor vl̓ ſoluēdo nō ſit vl̓. c.face̓ poſſit quātū ꝗſqꝫ hēat īteruentu legis falci. ¶ Dicebā legē fal. exeo qd̓ refiei ex he̓ditate pōt qͣrtamhēdi tribue̓: reſiduū dodrātē interlegatarios diſtribue̓: ¶ Quare cūnomen minꝰ ſoluēdo ē in he̓ditateeiꝰ qd̓ exigi pōt ꝓ rata ſit diſtributōreſidui vēditioᵍ faciēda ē. vt id demū ī he̓ditate cōputet̉ qͣꝫti nomendiſtrahi pōt. ¶ Sꝫ cū d̓bitoriᵇ libatio relinꝗt̉: ipſe ſibi ſoluendo vr̄ ⁊qd̓ ad ſe attīet diues ēˢ. ¶ Quippeſi ei mortisᵏ cā accepto ferat̉ id qd̓dꝫ: qͣdrigēta accepiſſe videbit̉. lꝫ nihil face̓ poſſitᵛ Sēſiſſeˡ .n. liberationē plenā vr̄ qͣꝫuis nihil face̓ poſſitſi ſoliᵐ ei liberatio relicta eſt. ⁊ ideofalcidia īterueniēte. ccc. accepto illifieriⁿ debent. reſidua. c. durabunt inobligatione. ¶ Et ſiꝗdeꝫ face̓ poſſe ceꝑit exigent̉ ab eo dūtaxat vſqꝫad. c. ¶ Idēqꝫ eritˢ dicendum ⁊ ſimortis cā accepto eiᵖ qͣdrīgenta ferant̉. ¶ Unde elegāter dr̄ acceptilationē ī pēdētiq foreū. t ſiꝗdeꝫ mortis tꝑe qͣdrigēta tota īueniant̉ʳ ī t̓recētis valeat acceptilatio. ¶ Si v̓op̄tereaⁱ aliꝗd īuēiat̉. qd̓ qͣdrātē ſuꝑpleat hē̓di: in qͣdrigēta acceptilatōꝓficiet. ¶ Ꝙ ſi debitor iſte qͣdrīgēgētoꝝ dūtaxat. c. face̓ pōt. qꝛ ſibi ſouēdo ē: neceſſe hēbit. c. refundereᵗ.¶ Cū igit̉ª debitorˣ ſibi ſoluēdo ſiteueniet vt ſi he̓de aliqͦ īſtituto ipſi d̓bitori liberatio ⁊ alij quadrigēta le

gata ſint. ſiꝗdē ſoluēdo ſit debitorcl. ex trecētis retineat. alia cl. legatario p̄ſtent̉. hēs. c. habeat. ¶ Si v̓o.c. tm̄ face̓ poſſit. he̓di ex r̄fectoʳ qͣrta ẜuāda ē. ſic fiet vt. c. q̄ preſtari pn̄tin quattuor ꝑtes diuidantur.Res ꝑtesᶻ fuerant legatarij.hr̄s .xxv. hēat. d̓bitor ꝗ ſoluēdo n̄ ē ſecū ꝗnqͣginta ꝯpēſeiꝰ. Dereſiduis. cl. q̄ exigi nō pn̄t vēditio fiet nominis. idqꝫ qͦſi ſolū ī bōisᵇ fuerit repͥſentat̉ Ꝙ ſi nihil facere debitor pōt eq̄ in. cl. accepto liberāduseſt de reſiduo vēditionē nominisfaciendā neratius ait. qd̓ ⁊ nos pro¶ Ulianus.bamus.¶ I creditor filij tui he̓dē te īſtituerit. ⁊ legis fal. rōnē ponaspeculij quātitas que adite hēditarisᵈ tꝑe fuiſſet in quadrātē tibi īputabitur.I Dē.Eperit̉ caſusᵉ quo hē̓s agereLpōt qͣꝫuis teſtator age̓: nō potuerit veluti ſi tutor cū ſolue̓t legata nō īterpoſuerit ſtipl̓ationēᵍ. qͣꝫto plꝰ qͣꝫ ꝑ legē fal. capi licueritᵖ ſolutū fuerit. reddi. pupillꝰ eo ꝗdē nomīe tutele nō agetⁱ ſꝫ hr̄di eiꝰ hoc qͦqꝫ noīe tutor obligatus erit. Idē.Idos ſocero data eſt. ⁊ ſoluſD filius heres patri extitiſſet dotem confeſtim ī cōputationē hereditatis. ⁊ fal. rōneꝫ in ere alieno deducet. aliter eniꝫ videbit̉. vxorē indotatā hēre. ¶ Qd̓ ſi filius extrāeum coheredē hēat. ipſe ꝗdē ſemꝑꝓ qua ꝑte patri heres erit. dotē inere alieno deducet. ⁊ cohr̄s eiꝰ an̄qͦꝫ dos a filio ꝑcipiat̉ᵏ.Idē.Icia teſtamento ſuo ticiū fratrem ſuū ex parte tertia heredem inſtituit. fideiqꝫ eius commiſitvt hereditatē retēta quarta parteˢſcd̓e ⁊ ꝓcule reſtituat. eadēqꝫ fr̄i q̄dā p̄dia p̄legauerat. Quero an ticius ea q̄ pͥlegata ſunt etiam pro eaparteⁿ hereditatis quā rogatus eſtvt reſtitueret: integraº retinere deheat? Reſpondi ticium legata inte

XI.j. §ſt vſufructus. ⁊. §. ſi oꝑis. ⁊ sͣ. e. l. line ā in fin. ⁊ de le. ij. l. aufidiprin. īmo ēt qn̄qꝫ diuiduū ꝑꝑ īdiuiduū eſtimat̉: ut. sͣ. e. l. ſi mihi funM de uſufru. l. v. accurſius.I vſufructus. cōtinuat̉ ſuperiori. ⁊ facit. sͣ. e. l. i. §. ſi vſufructus. ⁊ē¶ Dos legata. De dote legata nō detrahit̉ falcidia qꝛ nō capitur utlegatum ſed ut debitumnec de rebus donatis invita ad vſum mulieris:cū ille ad eaꝫ pertineantex cā dōatiōis nō ex cā lezati. h. d. alex.b ¶ Dos. falcidie ē. hocdic vt. sͣ. e. l. cum dotemſed ar. contra. sͣ. de le. i.l. ſi creditori in fi. ſed dicvt ibi. accur.¶ Parata eſſent. hocexpone: ut. sͣ. de le. iij. l.hoc legatum. ⁊. l. ſe.¶ Expreſſum eſt. hociō qꝛ in eis tenuit donatio vſqꝫ ad vires dotisad ſuſtentādā muliereꝫ.tenuit dico ne poſſit reucari ut non poſſit peti vi.sͣ. de dona. inter virum⁊ uxo. l. ex annuo ⁊. l. ſiid qd̓. §. fina ⁊. l. ſi ſtipulata. ſecus in alijs donationibus: q̄ ipſo iure nulle ſunt: vt. C. e. l. in dōaibus.Uerebatur. Debitor ſibijpſi in totum dicitur eſſe ſdo. quo ad alioseſtimat̉ quantū pōt exigi ⁊ quanlū reſiduū pōtvendi. h. d. Et diuidit̉ īquinqꝫ partes. qꝛ primoponit thema ⁊ qōneꝫ vſqꝫ ibi. dicebam. Ibi ſecūda in qua ponit quedameuidentialia ad ſolutionem queſtionis vſqꝫ ibiquare. Ibi tertia ponitvnaꝫ aliā qōnem quādonomen tm̄ fuit legatumvſqꝫ ibi. ſed cum debitori. Ibi quarta in qua ponitur alia queſtio quando liberatio tm̄ fuit legata debitoriuſqꝫ ibi. cumigitur. Ibi quinta ⁊ ultima in qua reddit ad ſolutionem prime queſtionis propoſite uſqꝫ ad fineꝫ bar. Quarta pōt ſb̓diuidi. qꝛ pͥmo loqn̄ d̓bitor in nihilū eſt ſoluendo. Scd̓o qn̄ ē ſoluendo in totuꝫ ⁊ nihil ultraeſt in hereditate. Tertioqn̄ aliꝗd ultra ſufficiensad quartā eſt in hereditate. Quarto quando ſolūin centum eſt ſoluendoScd̓a ibi. vn̄ eleganter. Tertia ibi. ſi v̓o. Quarta ibi: qd̓ ſi. Iteꝫ ultimaſubdiuidit̉. qꝛ prīo loꝗt̉ qn̄ d̓bitor ē ſoluēdo in totū. Scd̓o qn̄ in centumTertio qn̄ in nihilū. Scd̓a ibi. ſi v̓o. Tertia ibi. ꝙ ſi. alex. de imo.e ¶ Querebat̉. duos caſus prīcipaliter pōit lꝫ rn̄ſa plura .ſ. qn̄ d̓bitori liberatio ⁊ idē debitū alij ſecūdo qn̄ ſoli debitori liberatio relinꝗt̉.f ¶ Refici .i. colligi uel haberi ex nole hr̄ditario. cum nihil alid̓ſit in hereditate. ac.¶ Uēditio. facit. sͣ. e. l. ī ꝙͣtitate. §. magna. ac.Debitori. ſoli: vt. jͣ. patet. ac.i ¶ Diues eſt. sͣ. e. l. neſennius. §. fi. ⁊. l. i. §. ſi creditor. ⁊. jͣ. de le. l. ſi quisrerū. §. huic. ſed ar. contra. sͣ. d̓ reli ⁊ ſūp. fu. l. ſi ꝓ rata. §. fi. ac.k ¶ Si ei mortis. sͣ. ti .ſ. legati. hic donationis cauſa mortis. ac.l ¶ Ienſiſſe. redit ad legata. accur.m ¶ Soli. qꝛ ſecus ſi utriqꝫ reo debēdi liberatio eſt relicta azo. ⁊ alter ē ſoluēdo ⁊ alter nō ut. jͣ. e. l. colligitur. accur.u ¶ Fieri. al̓s ferri ⁊ ita in libro domini accur.

Idemqꝫ erit. reddit ad donationē ⁊ dic idem qd̓ dixi in legato. ac.p ¶ Ei. debitori a teſtatore ſcꝫ. nā in hoc differta legato qd̓ ab herede datur ut īq ¶ In pendenti. ſic. sͣ. de dona. inter virū ⁊ vxorē. l. cum hicſti. de le. §. i.ſtatus. §. ſinantem. ⁊ dic acceptilationē .ſ. mortis cā factam.r ¶ Inueniantur. ⁊ nihil amplius.s ¶ Preterea. id eſt vltra quadringenta. accur.t ¶ Refundere. occaſione falcidie.u ¶ Cum igitur. reddire vultad primum caſum legis accur.x ¶ Debitor .ſ. inſolidum.y ¶ Ex refecto .i. ex eo qd̓ poteſthaberi ex nomine qd̓ ſtatim aꝑit ſic fiet ⁊cͣ. ac.z¶ Rres ꝑtes. nec caput libri: nec lex. nec. §. eſt h̓: ſꝫeſt pars legis ſuꝑioris: ſed ideoſic fuit reſecata: qꝛ per ꝑtes ſicfuit liber inuentus. dic ergo ꝑtes d̓ductis. c. ſ. lxxv. ⁊ dic̄ legatarij .i. legatarius: ut. sͣ. poſuit⁊ ſtatim patet. ac.a ¶ Compenſet. ⁊ ſic hꝫ totumſuū legatū ⁊ alius non: ſed hochabere eſt quaſi nō habere: neceſt nociuum alij.b ¶ In bonis .i. ex dicta venditione nominis. ac.c ¶ Repreſentat̉ .i. accipiatur: ⁊diuidat̉ inter her̄dem ⁊ inter dictum alium legatariū. ⁊ de hocnihil dabitur.creditor. Si debitorOpeculia ris ſuccedat creditori in computatione falci. inſpicitur quantitas peculij que erattempore adite hereditatis. h. d.pau. de ca.d ¶ Adite her̄ditatis. īmo mortis: ut. sͣ. de pecu. l. eo tempore§. ſi creditor. que eſt contra. ſo.ibi tꝑe mortis ⁊ adite hereditatis idē ē: qꝛ filius erat her̄s ꝗ ꝓtinus mortuo teſtatore eſt her̄svt inſti. de he. quali. ⁊ diffe. §.ſui. h̓ eſt extraneus hr̄s ẜꝫ bul.vel ẜm Io. ibi eadem quātitasfuit tꝑe mortis vel aditiōis. ueltertio id tp̄s īſpicit̉ qd̓ plus proficit legatarijs .i. quo plus eſt īpeculio: uel mortis uel aditiōistꝑe: vt. sͣ. e. l. cum quo.pter tutoris negligentiamEperitur caſus Si ꝓpupillus non ſenūt damnumſed incipiat ſentire heres eius incipit heredi actio tutele competere q̄ pupillo nunꝙͣ competijt. hd. pau. de ca.e ¶ Reperit̉ caſus. ſpecialis. ſic.sͣ. de euic. l. ſi per imprudentiam. §. nō miꝝ. ſed regularit̓ cōtra: vt. jͣ. de reg. iur. l. hr̄dē. ac.f ¶ Teſtator .i. pͥdeceſſor. ac.g ¶ Stipulationem. hanc. ſcꝫ.quanto ⁊cͣ.h ¶ Licuerit. legatario. ac. i ¶ Non aget. cū eo viuo falci. non habeat locū: alioquin ⁊ ipſe agit: vt. jͣ. tit. i. l. i. §. i. ſed nonne mortis tꝑe falci. detrahiturrn̄. ſic regulariter. ſed quandoqꝫ fallit: ut qꝛ cōditiōalis debiti ab her̄ditate extititconditio: ut. sͣ. eo. l. in quātitate. §. magna. ⁊. §. ſed legata. ac.Idos Si filiꝰ ē hr̄s īſolidū tātū dotē vxoris ſue vt es alienū deducit. ſi ꝓꝑte ē hr̄s ꝓ ꝑte deducit: ſi ꝓ toto ē hr̄s ꝓ toto deducit. h. d. bar.k ¶ Percipiat̉. ſi enī filius a coherede dotis partē percepiſſet ipſo iure liberatuseſſet coheres azo. ⁊ facit. C. fami. her. l. ij. ⁊ sͣ. fami. her. l. filia. §. i. ⁊. l. ſi maritꝰ⁊ de iure do. l. ſi is. §. i. ⁊ de do. prele. l. iij. §. i. in fi. ac.Icia. Prelegata nō veniunt in fideicō. quādo ꝗs primo rogat: ſcd̓o preleEgat. Item qui quartā d̓trahit de volūtate defuncti: quartam hereditatis ſibicōputat in quartā. al̓s totā hereditariam partem. h. d. bar.l ¶ Tertia .i. quattuor vncijs ⁊ de reſiduo alio: al̓s ticiꝰ hēret totum: vt. sͣ. de here. īſti. l. i. §. ſi ex fūdo. m ¶ Quarta ꝑte. q̄ eſt duodecima totius.n ¶ Pro ea ꝑte .ſ. ꝓ tribꝰ ꝑtibꝰ ſue īntiōis. ac. o ¶ Integra. nō dubita