XXXVAd legem falcidiam.

2o 3

ẜuo tuo. x. legauit vl̓ eꝯͣ tibi. x. ẜuotuo ſtichū lib̓tatēqꝫ ſtichi fidei eiusꝯmiſit lex falcidia minuit legata redime̓ ab hr̄de: ꝑtēª debēs quemadmodum ſi tibi vtrunqꝫ legaſſet.¶ Sepius euenit ne emolumētuꝫeiꝰ legis hr̄s ꝯſeqͣturᵇ. nā ſi. c. aureorū dn̄s. xxv. ᶜ alicui d̓diſſetᵍ: ⁊ eū īſtitueret hr̄dē: ⁊ dodrātē legauerit nihilᵉ alid̓ ſub occaſione legis falcidieinteruenire pōt: qꝛ viuꝰ vr̄ hr̄di futuro ꝓuidere.I Dē.Umdotē maritus alicui legaAuerit: vt vxori reſtituat̉: nō habe̓ legē falcidiā locū dicēdum eſtᶠ:⁊ ſane in pleriſqꝫ ita obſeruatur vtomiſſa īterpoſitiᵍ capiētis ꝑſōa ſpeQOdeſtinus.ctetur.Egis falcidie beneficium heres etiam poſt longum tēpꝰˡmortis teſtatoris īplorare nō prohiIDē.betur.I Eneficio legis falci. indignuseē vr̄ ꝗ id egeritⁱ vt fideicōmiſſū ītercidat. Preterea ꝗ n̄ capiētirogatꝰ ē r̄ſtitue hr̄ditatē ſenatuſcōſulto plauciano nō ꝯcedit̉ quartāretine̓ᵏ: ſed ea quarta quā n̄ retinuitad fiſcum pertinet ex reſcripto diuiLabolenꝰ.Am pater īpuberi filie hr̄deꝫAſb̓ſtituit: id qd̓ ei legatoꝝᵐⁱ nomine a pr̄e obuenit cuꝫ hr̄ditas adſubſtitutos ꝑtinet in cōputationemlegis fal. nō uenit. ¶ Legato petitoⁿ cū in litē iuratuꝫ ē: rō legis fal.nō eiꝰ ſūme ī quā legatariꝰ iurauithēri dꝫ: ſꝫ eiꝰ quanti re uera fuit qd̓petitū ē: nā id qd̓ pene cā accreuit inlegē fal. non incidit. TDē.Lienus fundus tibi legatus ēcum hr̄s hunc emere niſi infinito precio nō poſſet emit multo

pluris qͣꝫ quanti erat: qua emptiōeeffectū eſt vt legatarij ad legē falci.reuocarentur. Quero cū ſiᵇ ⁊ fūduſtanti quanti reueraᵖ emptus eēt legata nō fuerant exceſſura ius legisfalcidie: an hoc ipſo hr̄s inſtitutꝰ ꝑteꝫ reuocādi a legatarijs ius habeat: qd̓ ex voluntateq defuncti plurisemerit fūdū qͣꝫ quanti erat? Rn̄diqd̓ āplius hr̄s qͣꝫ preciū fundi legatario ſoluit: id lege falcidia īputarinō pōt: qꝛ negligētia eiꝰ noce legatarius nō dꝫ: vtpote cū is cōfitēdoveram eſtimationem p̄ſtareᶠ poteCLp̄ianꝰ.N lege fal. hoc eſſe ſeruandūiulianꝰ ait: vt ſi duo rei ꝓmittēdi fuerintⁱ: vel duo rei ſtipulandiſiꝗdem ſocij ſint in ea re: diuidi ītereos d̓be̓ obligationeꝫ: atqꝫ ſi ſinguli partē pecunie ſtipulati eſſent velꝓmiſiſſēt. ꝙ ſi ſocietas īter eos nulla fuiſſet īpēdenti eſſe: in vtriuſqꝫbonis cōputariᶠ oporteat id qd̓ d̓betur: vel ex cuiꝰ bōisᵘ d̓trahi. ¶ Corpora ſi qua ſunt in bonis d̓functi ẜꝫrei veritatē eſtimanda erunt hoc. eſtẜm preſens preciū: nec ꝗcqͣꝫ eorumformaliᵉ precio eſtimāduꝫ eſſe ſciēdum eſt.DAulus.Q Recia rerum non ex affectu:nec vtilitateʸ ſingulorum: ſedcōiter fungunturᶻ. nec enim qui filium naturalemª poſſidet tāto locupletior eſt ꝙ eum ſi alius poſſideret plurimo redempturus fuiſſet ſꝫnec ille ꝗ filium alienū poſſidet tātūhꝫ quāti eū pr̄i vēde̓ poteſt: nec ſpectādum ē dū vēdat ſꝫ in pn̄tia nonquaᵇ filius alicuiꝰ ſꝫ qua homoᵗ eſtimatur. Eadeꝫ cauſaᵇ eſt eius ſerui:qui noxam nocuitᵉ. nec enim delin-

I¶ Partem. quartam que de ſuo eſſet reſecanda ſi libertas non eſſet eipata azo. ⁊ hoc propter legatum. x. alias falci. non detrahetur: vt. sͣ. e. ſiſeruus ac.¶ Sepius Quarta in heredē teſtatore viuo collata facit ceſſare falcidiāb ¶ Conſequatur. vel propter.h. d. bar.qualitatem legati. ut. sͣ.proxi. vl̓ propter traditam a defuncto quartaꝫvt hic azo. Item ī alijsvt nota. C. e. l. in teſtamento.¶ ¶ Aigintiquinqꝫ ergoquartam.l ¶ Dediſſet. inter viuos vt in fin. ſubijcit.hac mēte ne vtatur fal.⁊ ita repellitur exceptioon: vel replicatione: ſicergo qd̓ capit non hereditario iure imputaturin ſal. vt ⁊. jͣ. e. l. qd̓ autem in fi. ſi autem in vltima volūtate inſtituendo non eſſet dubium qꝛnon habet locum falci.e ¶ Nihil aliud. qꝛ retinebit dicta. xv. ⁊ facit.C. de le. l. filia ⁊ .jͣ. ſi. apa. quis. fu. ma. l. i. §. ſiparens. ſed ar. cōtra. C.de inoffi. teſta. l. ſi quaꝫdo. §.Amdotem.Q Non debet inſpiciperſona primi legatarijſed perſona fidei commiſſarij inquem legatūdebet vltimo reſidere..d. barto.ſ ¶ Dicendū eſt. immovt. sͣ. de dote pre. l. ii. §.idem quere. ſolu. nō habet locum vt hic inſpecto exitu: quia qd̓ detrahitur per fal. petitur actione de dote: vt ibi dixi.ſed in commodo repreſentationis habet locuꝫcum effectu: vt in contrario in fine. §. ⁊ sͣ. e.l. i. §. ſi quis creditori etfacit. jͣ. e. l. ſi vſufructu.g ¶ Interpoſiti .ſ. perna ⁊cͣ. ad qd̓. sͣ. de lega. i. l. ei qui. ⁊ de īoteſta. l. papin. §. eo auiem: ⁊ sͣ. ti. i. l. auia. §ticio. ⁊ sͣ. ſi ꝗs ali. te. ꝓ..l. i. §. ſed ſi legatum. accurſius.Egis. Beneficium legis ſalci. non perditur longo tempore. hoc.g. pau. de ca.h ¶ Longū tp̄s. facit. sͣ. e. l. lexſal. ſi inter. ⁊. l. qd̓ de bonis. §. non iccirco. ⁊. §. fructus.Eneficio Qui agit vt legatum intercidat priuatur falcidia. idemꝘ in eo qui tacitam in ſe fidem aſſumpſit de preſtando non capaci. h.d. Bar. ⁊ Alex. de īmola.l ¶ Egerit. cancellando teſtamentum: ad qd̓. sͣ. de his quibus vt indi. l.reſcriptum. ⁊. jͣ. e. l. hereditatem in fi. ⁊ sͣ. de his que in te. de. l. i. §. ſi v̓oalius. ⁊ sͣ. ſi quis ali. te. pro. l. ii. ac.k ¶ Retinere. cū effectu. quia fiſcus. habet. vt hic ⁊. jͣ. de iure. fiſci. l. cumtacitum.Ulariter ſubſtituto. h. d. bar.Um pater Legata relicta impuberi non imputantur in fal. pupill ¶ Cum pater. qd̓ ei .i. impuberi.m ¶Legatorum .i. prelegatorum in primis tabulis cum haberet coheredem. ⁊ dic pertinet. ex ſubſtitutione pupillari non venit in cōputationemqꝛ ſubſtitutus nō cōputat ſibi in quartaꝫ qd̓ impuberi fuerit prelegatumſed habet precipuum. ſicut nec ipſe impubes computaret: vt. jͣ. e. l. qd̓ autem. alij dicunt ei .i. ſubſtituto ⁊ legatorum in ſecundis tabul. ⁊ non veniūt in cōputationē .ſ. falci. qꝛ non valet vtpote a ſe ſibi relictum: vt. sͣ. d̓lei. l. legatum. §. i. ſed totū cōputat̉ in quarta: vt. sͣ. e. l. nō eſt. ſed primaplacet: qꝛ dixit ei a pr̄e. Item quod dicit pertinet exponunt quidam ex

.i. l. filiabus in fi. ⁊. l. ſequenti.¶ Legato Qd̓ heres plus ſoluit legatarijs in penaꝫ ꝯtumacie non nocet. h..d. bar.n ¶ Legato petito. per actionem in rem qua iuratur. vt. sͣ. dein lit. iur. l. in actione. ſi auteꝫ actiōe ex teſtamento non iuratur: vt. sͣ. de in litē.iur. l. al̓s. niſi dicas qn̄ res nōextaret: vt. e. tit. l. in actionibꝰ.§. plane. ⁊ facit. sͣ. de in lit. iu.l. i. ⁊ de fideicom. l. fi. ⁊ sͣ. d̓ le.i. l. legatū. §. fundus. ⁊ sͣ. e. l.in fal. ⁊. jͣ. l. ꝓxi. ⁊. l. in lege. §.fi. ⁊ ar. sͣ. de procur. l. qui proprio. §. vt in ceteris. ibi. penaaūt ⁊cͣ. ⁊. jͣ. de reg. iur. l. qd̓ ꝗsex cLierius. S i br̄s pꝑ ſuāTſtulliciaꝫ plus ſoluit legatarijs nō nocet. h. d. alex.o ¶ Alienus. cum ſi. alias ſit:ſed melius ſi. ⁊ dic quero cuꝫ legata ⁊cͣ. ⁊ qd̓ dicit quanti reuera .ſ. valeret iuſto precio.pReuera .ſ. valeret.q ¶ Uoluntate. q̄ fuit in emendo vt tam carū emeret.r ¶ Preſtare. vt ⁊ sͣ. d̓ leg. iii.l. non dubium. §. fi. ⁊ facit. sͣ.e. l. i. §. fi. ⁊ de le. i. l. ſi fideiuſſor. §. fi. ⁊ sͣ. l. proxi. §. fi. ⁊ sͣ.man. l. ſi fideiuſſorē. Item no.alterius ſic. sͣ. de noxali. l. electio. §. j. ⁊ sͣ. de tranſac. l. iiij.L duobꝰ reis ſocijs debitumNlege falcidia. Invtriqꝫ pro parte videtur actiue ⁊ paſſiue. in non ſocijs eiusvidet̉ debituꝫ: qui debitū occupauerit. h. d. Bar.s ¶ Fuerint. quoꝝ vnus aliuꝫſibi fecit heredem.t ¶ Cōputari. quando ſūt duorei ſtipulandi: vt ſi fiat ſolutioin obligationē hereditariā: tūcin bonis defuncti: ſꝫ ſi heredistunc in bonis heredis vtraqueenim durat: vt. jͣ. de fideiuſſo.l. ſi reus. ⁊. l. generaliter. §. i.u ¶ Ex cuius bonis. cum ſintduo rei promittēdi. ⁊ facit. jͣ. d̓fideiuſſo. l. vranius. ⁊ sͣ. eo. l.ſtatuli. ⁊ de li. le. l. iiij. §. nunc.¶ Corpora. In imponenda ratione legis falcidie corpora hereditaria eſtimantur ꝓutcōit̉ valent inſpecto preſenti tēpore. h. d. Alex. de imo.x ¶ Corpora. formali .i. formato a contrahentibus qn̄ defunctus emit vltra ꝙͣ valeret: velminus: ⁊ ita nō ex preterita emptione: vt ⁊. jͣ. de iure fiſ. l. iij. §. diui vel formali..i. ſingulari alias. qn̄qꝫ qd̓ īſpicitur vl̓ ratione ſanguinis vel vtilitatis: vt. jͣ. e. l.precia: vel quia fuit maior: vt. sͣ. de mino. l. ſi in emptione: vel ratione confiniūvt. sͣ. de le. ij. l. ſi cui fundus. ⁊ facit. sͣ. e. l. cum pater. §. fi.Recia. Res debet eſtimari cōi eſtimatione non ex affectione ſingulorumItem qui habet ius adeundi hereditatem non dicitur locupletior. h. d. et eſtbona lex: ⁊ tota deberet ſcribi litteris aureis ẜm bartoluꝫ.y ¶ Utilitate. de affectu ⁊ vtilitate ſtatim ponet exemplum: vt ⁊ plenius nota. sͣ.l. proxima in fine.z ¶ Funguntur .i. cōi precio eſtimant res. ꝙ ergo dicitur res tantum valet quantum vendi poteſt .ſ. cōiter: vt. hic. ⁊ sͣ. e. l. proxi. ī fi. ⁊ sͣ. ad. l. aquil. l. ſi ſeruumvel dic cōiter funguntur .ſ. precia .i. ſtatuunt. ⁊ cōiter expone vt prius. vel tertiofunguntur cōiter .i. tale precium imponitur qd̓ equiualet rei ut commune ⁊ equale ſit habere rem vel precium.a ¶ Qui filium naturalem .ſ. ſeruum ſuum alias non poſſideret. ⁊ ē exempluꝫ deeffectu. ſed nec exemplum de vtilitate.b ¶ Qua. al̓s quo .i. quanto .ſ. precio: al̓s qua .ſ. precia.Homo. ſeruus aliquis non habito reſpectu ad partem.d ¶ Eadem cauſa. vt eſtimetur quantum cōmuniter valet.e ¶ Nocuit. defuncto cuius erat per qd̓ videbatur difficiliꝰ venderet: ne puniendi adimatur facultas. ⁊ de ſocijs inquirendi. ar. sͣ. fami. herciſcunde. l. pompocirca princip. vel dic nocuit extraneo in vita defuncti: ⁊ tunc non ſit precioſior.i. deterior: ⁊ ſic prout valet. accur.

ꝝ iij