Ad legem falcidiam.XXXV I

o 2

P Aulus.Olo carere non videtur ſi iāmota quis ꝯtrouerſia hr̄ditatis legata ſine cautionibꝰª det. T Dem.Erui ꝗ apud hoſtes ſunt poſmortē teſtatoris reuerſi ꝙ adfal. pertinet locupletiorem faciunthereditatēᵇ.T Dem.Alcidia interuenire non pōtſi ſtatuliber de alieno dedit n̄de bonis d̓functi: vl̓ al̓s eſt homoliber ꝗ conditionem impleuitᵇ.T Zpianꝰ.N falcidiaᶜ eſtimatio p̄cij reꝝex v̓itate faciēda ē. Q Au.N lege falci. non habetur propuro qd̓ in diem relictum eſt.medij .n. tꝑis cōmodū cōputaturᶠ īhis legatis que ſub cōditione relicta ſūt. Proculꝰ putabat cū q̄rit̉ delege fal. tantū eſſe in legato quātuꝫvenireᵍ poſſunt. ꝙ ſi eſt ⁊ deductioſic pōt fieri vt tātū videat̉ inde d̓beri quanti nomē venire poteſt: ſedhec ſententia non ꝓbatur. cautionibusʰ ergo melius res temperabitur.G Zp̄ia.¶ Ui qd̓ per legem fal. retinerepoterat volūtatē teſtatoris ſecutꝰſpōpondit ſe daturū: cogēdus eſtſoluer̄.T Dē.Ex falcidia ſi interueniat ī oībus penſionibusᵏ locuꝫ habꝫſꝫ hoc ex poſtfacto apparebitᵖ: vtputa in annos ſingulos legatuꝫ relictum eſt: quādiu falcidia nondumlocū hꝫ integreᵐ penſiones annuedabuntur. ſed enim ſi annus venerit quo ſit: vt cōtra legem falcidiaꝫultra drodrātem aliquid debeatureueniet vt retro omnia legata ſinguloꝝ annoꝝ minuant̉. ¶ Nūqͣꝫ

legatarius vel fideicōmiſſarius: lꝫex trebelliano ſenatuſ cōſulto reſtituitur ei hr̄ditas: vtit̉ legis falcidiebeneficio.Q Aulus.Um emptor venditori vel ꝯͣhr̄s extiteit euicto homīe vtꝝduplū ī es alienū deduce̓ vel computare dēat an ſimpluꝫº. duplū enīeēt ſi alius hr̄s extitiſſꝫ: ⁊ benignius eſt eodē hr̄de exiſtēte ſimpluꝫ eiimputari.T Deꝫ.¶ Lautiusᵖ ſeruo quem tibi legauerā fūdū legaui. Attillicinus nerua ſabinꝰ: pͥmū in ſeruo rōneꝫ legis falcidie habēdā: ⁊ quotapars ex eo d̓cederet eam ꝑtē in fundo legato inutilē futurā. deinde exreliquis ꝑtibus fundi legis falcidieportionem d̓ceſſuraꝫ: ſicut ex oībꝰlegatis. Caſſiusq ait ꝙ de ſeruo ꝑslege falcidia d̓cedat: incipe̓ ſeruumfieri communeꝫ hr̄dis ⁊ legatarijᵉ.communi aūt ſeruo cum legatumſcit totum pertine̓ ad ſocium: quiain eamᶠ perſonam legatum conſiſter̄ poteſt: qua rationeᶜ ſemel ex fūdoª partem legis falcidie deceſſurā.paulus caſſijᵉ ſentētia vtitur: namdiuus piusᶠ reſcripſit ſeruo cōmuni fideicommiſſum datum: totuꝫad ſocium pertine̓. ¶ Interdumeuenit: vt propter rationem legisfalcidie ſequēs legatum extinguat̉veluti ſi fundus ⁊ ad eum via legata ſit per alium fundum. nam ſi ꝑsfundiª remanſeritᵇ in hr̄ditatē: nonpoteſtᶜ procede̓ vie legatum: qꝛ perpartem ſeruitus acquiri nō poteſt.G Elſus.On eſt dubiū quin ea legataa quibus ſummouere heresexceptione petitoreꝫº pōt: in quar-

orcium eſt. ad quod. jͣ. e. l. in quarta in fi. ⁊ sͣ. ti. i. l. plautius in princi. ⁊.§. diuerſum. ⁊ jͣ. e. l. ſi. fundus. ⁊. l. qui fūduꝫ.Olo. Poſſeſſor hereditatis poſt motā ſibi controuerſiam ſuperhereditate non debet ſoluere legata ſine cautione. al̓s preſumitudolo feciſſe. h. d. alex. de imola.¶ Dolo cautionibus.ſcꝫ euicta hereditate legata reddi. vt. C. de le.l. ſi ī fraudem. Item nota hic de dolo preſumpto. ſic. sͣ. man. l. ſi procuratorem. §. dolo. ⁊. l.dolus. ſed argu. contraC. de do. l. dolum. Iteꝫfacit. jͣ. ti. i. l. hoc aūt. §.fi. ⁊ sͣ. d̓ peti. here. l. qd̓ſi poſſeſſor. ⁊ sͣ. ad exhi. l. iul. §. ſi tibi ⁊ sͣ. dehere. peti. l. fi. §. i.Erni. Res q̇ poeH morteꝫ ſubuenerūtcā habente originem invita teſtatoris conſeruantur in patrimoniuꝫh. d. alex. de imo.b ¶ Serui. hereditatemqꝛ ſingūtur non capti.vt. jͣ. de cap. ⁊ poſtlimi.re. l. trāſfuge. al̓s cōtravt. sͣ. e. l. rōne. §. i. ac.Alcidia. QuodH recipit heres a ſtatulibero cauſa conditionis implende nō īputat̉in falci. ſi ſolutuꝫ ſit dealieno non de hereditate. Ideꝫ ſi recipit a libero per errorem ſoluentehoc dicit. alex. de imo.¶ Falcidia. non poteſtnon imputatur heredi in falcid. ⁊ nō de alienoſecus ſi de ſuo pecuvt. jͣ. e. l. id autem. ⁊ intelligitur de ſuo: vt. jͣ. d̓na. l. ſtatuliber. Ac.Impleuit. credensſe ſeruum impleuit conditionem ſub qua eratrelicta libertas: ⁊ deditde peculio qd̓ non eratheredis. vnde poteſt repeti: vt. sͣ. de cōditi. obcau. l. dedi. §. ſi liber. ⁊.§. ſiquis nam qꝛ repetitur patet ꝙ per falcidiam non retinetur. Alijdicunt ꝙ alius liber homo dedit de ſuo pro ſeruo cui erat relicta libertase N falcidia. facit. jͣ. e. l. in lege fal. §. corpora. ⁊. l. precia. ac.ſi. x. daret heredi.N lege falId quod percipitur ex re legata iudicio teſtatoris ī fal.computatur. ⁊ ſi ſunt aliqua legata conditionalia aliqua pura nonſit eſtimatio aliqua cōditionalium: ſed ſoluuntur pura recepta cautione.h. d. pau. de ca.ſ ¶ Computatur. vt ⁊ sͣ. e. ſed ſi nō ſeruus. §. fi. ⁊ fac hic verſum in his⁊cͣ. ſecunduꝫ alios non ibi. proculus ⁊cͣ. vt dicebat azo. ⁊ facit. jͣ. e. l. circa.⁊. l. in quantitate. §. ī diem. ⁊. l. qui quadringenta. §. fi. ⁊ sͣ. man. l. ſi mādauero tibi in princi.z ¶ Nenire. ſic. sͣ. de cōdi. fur. l. ſi ſeruus. §. qd̓ ſi pendente.h ¶ Cautionibꝰ. vt reddat quanto plus accepit. vt. sͣ. l. i. §. ſi ī ānos. ⁊ .jͣ.e. l. lex falci. ſed contra. jͣ. e. ti. l. cum ticio. Sol. ibi.Ui quod. ſoluere. ſic. C. e. l. fi. ⁊ sͣ. de cōdi. inde. l. fideicom. ⁊ sͣ. dedona. l. ſi patronus. §. i. ſed. ar. contra. sͣ. e. l. qd̓ de bonis. §. i.hiat dies ſoluendi legatum per quod falcidia interuenit. hoc dicit.Ex falcidi Si legatum ānuū relinquitur non an̄ defalcat̉ ꝙͣ eueAlex. de imo.k ¶ Lex falci. penſionibus .i. petitionibus.l ¶ Apparebit .ſ. quādoqꝫ. accm ¶ Integre. accepta cautiōe ꝙͣto plus ⁊cͣ. vt. sͣ. l. i. §. ſi in annos. ⁊ jͣ. e.l. legis falcidie. ſꝫ cōtra. jͣ. e. l. hereditatem. vbi ab initio fuit computatio.Solutio. ibi ſit computatio propter ceteros legatarios. hic cum eo cui eſttum hic annuum. ⁊ eodem modo ſolue. jͣ. e. l. cum ticio. ⁊ ſic intelli-

ze. sͣ. e. l. penales. §. annua. ac.¶ Nunquā. Legatarius vel fideicōmiſſarius falcidiaꝫ vel trebellianicam exp̄pria ꝑſona nō detrahit. h. d. Alex. de imo.n¶ Nunquam. fideicommiſſarius ſpecialis: vel generalis vt ſubijcit: ſed fallitin generali duobus caſibus .ſ. quando heres ſponte adijt ⁊ ſponte falcidiam.non detraxit volens liberalitatem exercere in fideicommiſſarium: ⁊ hoc ſi ab herede relictaſunt legata. ceterum ſi a fideicommiſſario nunꝙͣ detrahetfalci. Item in alio ſi coactus heres adijt: tunc .n. fideicommiſſarius detrahit falci. qꝛ abſurdum eſt legūtarijs plus p̄ſtariꝙͣ pͥſtaretur ſi hr̄s ſponte adijſet. vt. jͣ. ti. ij. l. i. §. videamus⁊. l. marcellus. §. ꝙ in ſuſpectā⁊. l. facta. §. ſed ⁊ ſi ſuſpectaꝫ. facit ergo hic. §. pro opiniōe azo.qui dixit legatarium non detrahere fal. ſed alij contra ſi eisdetrahat̉. pro quibus eſt. sͣ. e.l. ſi penalis. §. fi. ⁊. C. communia dele. l. i. §. i. que ſunt cōtra.ſed dic ut in qualibet earuꝫ noͣ.Hanc autem ītelligebant qn̄eis nō detrahebat̉.Umemptor. Obligatio dupli ſeu penalis interheredē ⁊ teſtatorē ꝯſiſtēs: hr̄di⁊ contra heredem reſeruaturin ſimpluꝫ tm̄ ad eccludendamvl̓ inducendā fal. hoc dicit bar.⁊ alexan. de imola.o ¶ Simplum. īmo duplumvt. sͣ. de here. vel ac. ven. l. ij.§. ſi ticius. Solū. ibi. Item noͣꝙ non admittitur vt quilibetſic. sͣ. de euic. l. non tamen. ſedar. contra. sͣ. e. l. ſi a me. Iteꝫfacit. C. e. l. in imponēda.E candi cōis eſt heredis ⁊ leCautius. Spes defalgatarij. ⁊ qd̓ legatur ſeruo cōieis acquiritur quibus poteſt. h.d. Barto.p ¶ Plautius .ſ. ego ⁊ hēaslegauerā ⁊ legaui: vel habeas legauerat ⁊ legauit: ⁊ ſicin tertia perſona: ⁊ ẜm primaꝫteſtator format qōnem ⁊ facit.sͣ. de le. i. l. ſeruo lega.q ¶ Caſſius. reprehendens predictos.r ¶ Et legatarij. ſic ergo ipſoiure fal. reſecat. vt ⁊ sͣ. e. l. linea. ⁊ .jͣ. e. l. in quantitate. §. indie in fi. s ¶ In eam. queritur ei totum legatum. ſed in legato eī relicto locum hēret falci. ergo ⁊ hic vt ſubijcit. azo.t ¶ Quā rōne. qꝛ totum legatum queritur ſocio. ergo in eo toto locum habetfalcidia.u ¶ Exfundo .ſ. dotali.x ¶ Caſſij. reprobata ſententia nerue ⁊ ſabini ⁊ attilicini.y ¶ Diuus pius. non ſolum caſſius. ad quod eſt. sͣ. pro ſocio. l. verum. §. ſi ſeruo. ſed contra. jͣ. de acꝗ. re. do. l. ꝑ ſeruū. §. i. Sol. qd̓ ibi dicit fieri ſociorum qd̓donat vnus dominorum ſeruo communi verum eſt ceterorum. non aūt donāti aliquid remanet: ⁊ ſic concordat. Item contra. jͣ. de ſtipu. ſeruo. i. proinde. §.ſeruus communis. ſed aliud ibi in ſtipulatione quando ſtipulatur ſeruus communis ab vno dominoruꝫ. vt pro parte remaneat penes promittentem: qꝛ ſtipulatio non ſit ibi ex cauſa lucratiua. hic autem in legato. vel in donatione eſtlucratiua.¶ Interdum. Ubi legatur fundus ⁊ via ad ip̄m legatum hic extinguitur: ſitātū eſt in fal. aut plus quātū ī via. h. d. alex. de imola.z ¶ Interdum. ⁊ in hereditate noīe fal. ita vt equiualeat eſtimatiōi vie. vel plusvaleat. ſecus ſi minus valet: qd̓ dic vt. sͣ. e. l. ſi fundus mihi.aFundi. legati.b ¶ Remāſerit. propter fal.c ¶ Nō pōt. facit. jͣ. de v̓b. ob. l. ſi ſub vna. §. i. ac.On eſt. Legata inutilia ipſo iure vel ope except. minuunt vel excluduntfal. cum remaneant penes heredem. h. d. cū ſequē. ⁊ ſequē vſqꝫ ad. l. ſi propter. pau. de ca.d ¶ Rō eſt petitorē. qꝛ non ſit capar. ad qd̓. sͣ. e. l. in rōne in pͥnci. ⁊. l. in rōne. §.pe. ⁊. §. fi. ⁊. l. ſi a ſeruo. ⁊ .jͣ. e. l. id aūt qd̓. ⁊. l. ex aſſe. ac.

ꝝ i j