De condi. ⁊ demon.LXXV

1 8 6

vtª paruiſſe quis conditioni videatur etiā ſcire debet hanc conditionem inſertam. nam ſi fatoᵇ feceritnō videt̉ obtemperaſſe voluntati.¶ Dem.Btinuit impoſſibiles conditiones teſtamēto aſcriptas ꝓnullis habendas.P Ompo.I hisᵇ legatū eſt quibus patronus legata preſtatᵉ temperareᶠdebet pretor conditionem: vt ⁊ patrono ⁊ heredibus ſcriptis pro portione denturᵍ conditionis explen§. de gratia. ¶ Si ita ſcriptum ſit. ſiin quinquēnio proximo ticio filiusnatus non erit: tunc decem ſeio heres dato: ſi ticius ante mortuus ſitˡnon ſtatim ſeio decem deberi: quiahic articulus tūc extremi quinquennij tēpus ſignificat.Q Aulus.Onditionibusᵏ pupillus etiāſine tutoris auctoritate parer̄poteſt. nec quemqͣꝫ moueri: ꝙ expleta conditione neceſſarius heresaliquando eſſe poteſt. nam hoc iure poteſtatis fieri non conditionisªexplete. ¶ Item ſeruus: vel filiusfamilias ſine iuſſu patris vl̓ domini conditionemⁿ implere poſſunt:quia eo facto nemo fraudatur.Omponius.Ulctaº teſtō n̄ cōmittit̉ ab heredeʰ vl̓ legatario vl̓ eoª ꝗ exvltima volūtate aliquid lucratur:qui alicuius arbitratu monumentuꝫ facere iuſſus ſitʳ: ſi is cuius arbitrium eſt non viuat: vel adeſſe non

poſſit aut ei arbitrari nolit̉. ¶ Si.ſeruosᵗ certos quis manumiſiſſetheres eſſe iuſſus erat quibuſdaꝫ exhis ante mortuis: neratius reſpondit defici eum conditione: nec eſſein eius arbitrio exiſtimabatª parerepoſſe cōditōi necne. Sed ẜuius reſpondit: cum ita eſſet ſcriptum ſi filia ⁊ mater mea viueretᵉ: altera iaꝫnortuaʸ nō deficiꝰ cōditionē. Itemeſt apud labeonē ſcriptū. Sabinusquoqꝫ ⁊ caſſius quaſi impoſſibileseas cōditiones in teſtamento poſitas pro non ſcriptisª eſſe: que ſentētia admittenda eſt.1Lpi.Uciāe cautiōis neceſſitasª cōꝘſiſtit ī cōditionibus: que in n̄faciendoᶜ cōcepte ſunt: vtputa ſi incapitoliū noͣ aſcenderit: ſi ſtichumnon manumiſerit: ⁊ in ſimilibusᵇ.Et ita ariſtoni ⁊ neratio ⁊ iulianoviſuꝫ eſt. que ſententia exª ꝯſtitutione diui pij cōprobata eſt. ¶ Necſoluꝫ in legatis placuit: verū in hereditatibꝰ quoqꝫ idē remedium eſtadmiſſū. vnde ſi vxor maritū ſuuꝫcui dotē promiſerat ita heredemſcripſerit ex parte: ſi dotē quā ei ꝓmiſi neqꝫ petierit: neqꝫ eregerit: d̓nūciare eū poſſe coheredi paratuꝫſe accepto facer̄ dotem vel cauere:⁊ ita adire poſſe hereditatem. ſedſi ex aſſe ſit inſtitutus maritus ſubeadem conditione: quoniam noneſt cui caueatur: non impediri eumquo minus adeat hereditatē. Naꝫiure ipſo videtur impleta condi-

⁊ hoc etiā viuo teſtatore pōt adimpleri: ⁊ etiam ingnorante eo cui proficiteā adīpleri. aut ptātiua: ⁊ tūc ſi in dādo mortuo demū teſtatore ⁊ a ſcienre. ſi autem in facto et qd̓ facile pōt fieri vt exire ſcolas. ⁊ tunc idem qd̓ indando. ſi v̓o non facile ut ſi nupſerit illi vel illi vel ſil̓i: qd̓ raro contīgit.a tūc etiā inuito teſtatore vt hac. l. ⁊. jͣ. e. l. multū. ⁊. l. hec conditio. ⁊. l. ſiiā. ⁊ l. puberū. ⁊. l. cōditionuꝫ. ⁊ sͣ. d̓ here. inſti.l. ſi quis ita. ⁊. C. de inſti. ⁊ ſub. l. ſi quis.a ¶ Nam vt. naꝫ ꝓ certevel pro ſed.Fato. noͣ. nō ꝓficitneri fato. ſic. ⁊. jͣ. de bo.poſ. ẜm ta. l. i. §. ſufficitin fi. ibi ſcīam ⁊cͣ. ⁊ sͣ. d̓acqui. here. l. heres inſtitutꝰ. ⁊ sͣ. de arbi. l. diē.in pͥn. ſed. ar. ꝯtra. jͣ. devb. ob. l. cū ſeruus. ⁊ sͣ.quēad. te aꝑ. l. ſi ī duobus. ⁊. C. d̓ p̄ſcrip. lon.tēp. l. fi. ⁊. jͣ. e. l. multū.Itinuit. GondiOno impoſſibilis invltimis voluntatibꝰ habetur pro nō appoſita.h. d. bar.c ¶ Aſcriptas. in perſona honorati. ut lego tibivel inſtituo te ſi celuꝫ digito terigeris. vt hic ⁊ sͣde condi. inſti. l. i. ⁊ inſti. de heredi. inſti. §. fi.ſecus ſi ī ꝑſona onerati.vt precipio heredi vt faciat impoſſibile. puta vtcelū digito tangat. al̓sdet. x. ticio nā non valetrelictum de. x. vt inſti. d̓ke. §. fi. ſed qn̄qꝫ etiam inperſona heredis idem uthabeat̉ pro non appoſita. ſed non ad cōmoduꝫfideicōmiſſarij: vt. jͣ. adtreb. l. facta. §. ſi ſub conditione.is. Sicut ſcinOat legati preſtatioita ꝯditōis implementūb. d. bar. vl̓ ſic. ſi ſcindit̉onus diuiditur ⁊ cōmoꝫqd̓ datur occaſioneus. h. d. pau. de caſt.¶¶ Si his. libertus īſtituto extraneo ⁊ patrono preterito reliquit legataconiunctis ꝑſonis ſi decē dent heredi: ſi patronꝰ poſtea petat tertiam ꝑtiper contra ta. ſoluet tertiā de legatis ⁊ habebit tertiā de. x. dādis cā̓ īplende conditionis ſed ceteris non ſoluit: vt. sͣ. de le. ij. l. cū patronus. ⁊ .jͣ. dedona. l. ſi patronus. ⁊ .jͣ. ſi a paren. ꝗs fu. ma. l. iij. §. ſi filius. ſed cum hodie habeat tertiā nec ſoluit legata etiā cōiunctis perſonis: vt inſti. de ſuc.liber. §. ſi v̓o teſtm̄. videt̉ ꝙ non de. x. dandis cauſa implende conditionis aliquid aliud habere debeat.e ¶ Preſtat. vt liberis ⁊ parētibus liberti. ad qd̓ eſt. C. de bo. poſ. cōtrata. l. i. ⁊ dic patronꝰ petens cōtra ta. pro tertia cōtra ſcriptos hr̄des.f ¶ Temperare. ut nō tota. x. dentur ſcripto ſed ꝓducet̉ tertia etiā ad ꝑſona patroni ꝗ non fuit inſtitutus: ui. jͣ. de le. preſ. l. is qui. §. fi.g ¶ Dent̓ .ſ. dari iuſſa cā īplēde ꝯditiōis. ⁊ fac̄. jͣ. de dōa. ca. mor. l. ei ꝗ.Si ita. Si conditio deficit ante diē: expectatur dies ꝓpter dictioneꝫāc: que tꝑis extremitatē ſignificat. h. d. barh ¶ Mortuꝰ ſit. ⁊ ſic certū eſt iā ticio filiū īfra ꝗnquēniū naſci non poſſe.l ¶ Tunc. tum ⁊ tunc idem ſignificant. ⁊ facit. sͣ. de vul. ſub. l. inſtitutine. ⁊ sͣ. ſi quis cau. l. ſi eum. §. i. ⁊. jͣ. de ver. ob. l. in illa ſtipulatione. ⁊ sͣde vſufr. le. l. uxoriuſufr. uiue. ⁊ .jͣ. e. l. hoc genus.Uditionem. h. d. bar.Vnditionibus. Pupillus ſeruus ⁊ filius poſſunt implere conl ¶ Enditiōibus. in faciēdo etn̄tibus. puta ſi aſcenderit capitolium: ſecꝰaūt credo ſi in dādo: vt. jͣ. de ſol. l. qd̓ ſi forte. §. fi. Idē dico econtra ſi aliquis ſit iuſſus dare pupillo vel facere aliud ei. nā fieri ſine tutore poteſt: ſꝫdari nō pōt: ut. jͣ. de ſol. l. ſi ſeruꝰ. x. h. Itē ⁊ impedire pōt pupillus: ut. jͣc. l. i. cū pupilli.l ¶ Aliqn̄. puta ſi ſit in ptāte cōſtitutus.m ¶ Non conditionis. ar. ꝙ nō ſtatim impleta conditione fit quis heresut ⁊ sͣ. de condi. ob. cām. l. i. §. ſi parendi. ⁊ de aequi. here. l. antiſtius. ⁊de condi. inſti. l. antepe. ſed contra. sͣ. de here. inſti. l. iaꝫ dubitari. §. qꝛ ſꝫ

rendi.¶ Conditionem. que ſit in faciendo: ſecus forte ſi in dando. vel refert inſtituus ſit ſub conditione filius vel ſeruus: dn̄s an pater. in primo non poteſt: vt. sͣ.de condi. inſti. l. ſub cōdi. que eſt cōtra. In ſecundo poteſt vt hic: vel ẜꝫ alios pōtvt habeant̉ ꝓ pure inſtitutis dominus ⁊ pater.Ulcta. Quantum adpene comiſſionem etiaꝫī vltimis voluntatibus a perſona non receditur. h. d. bar.o ¶ Mulcta. al̓s dicit̉ extraordinaria pena pro arbitrio iudicis vt. jͣ. de ver. ſig. l. aliud. §.īter. ſed hic a teſtatore. ⁊ dic ꝙteſtator iuſſit fieri monumentūab hr̄de vel alias honorato arbitrio ticij: quo non facto precepit dari. x. cuidam noīe pene.duplici rōne non cōmittat̉. prima qꝛ non arbitratur ticius vthic. ad hoc. sͣ. d̓ vſu. l. cū ꝗdaꝫ§. ſi a pupillo. ⁊ de arbi. l. arbiter. ⁊ .jͣ. l. ſi ticius ſtatuas. ⁊. l. īteſtō. Iteꝫ qꝛ olim non poteratrōne pene poni. licet hodie contra: vt. sͣ. de his que pene no. l.i. ⁊ inſti. de le. §. pe. ⁊. §. fi.p ¶ Ab herede .ſ. preſtanda.q ¶ Uel eo. puta fideicommiſſario.r ¶ Iuſſus ſit. ⁊ ſi non feceritdet. x. ticio.s ¶ Nolit. ideoqꝫ qd̓ iuſſus ē legatarius non impletur nec recurritur ad arbitriū alterius vthic innuit. ⁊. C. de contrahen.emp. l. fi. ⁊. jͣ. de ver. obli. ſi ꝗsarbiter.¶ Si ſeruos. Pro ea parte ꝓ qua conditio eſt īpoſſibilisremouetur: pro alia firma remanet. h. d. bar.t ¶ Seruos. teſtator inſtituit ticiū heredem ſi māumitteret ſtichum pāphilū ⁊ herotem: cumduo an̄ teſtm̄ deceſſerunt. neratius dicit deficere ꝯditionem īſtitutionis ꝑꝑ mortuos. nec eſtimabat .ſ. referre: parere poſſetcōditioni in viuis uel no.u ¶ Nec exiſtimabat. ideſt nihil cogitabat ſuꝑ hoc: qꝛ pro eohabet̉ ac ſi parere non poſſet.¶ Uiueret. puta hoc in calendis ſub. dato illi. x.¶ Mortua. ante teſtm̄.z ¶ Nō defici. ſi habes nō defici ꝯcordat cū ſequētibꝰ iuriſcōſul. ⁊ cōtradicit neratio. uel ſi deeſt nō: concordat cū neratio ⁊ labeone: ſꝫ ſabinꝰ ⁊ caſſius contradicūtqd̓ ẜuabit̉. ⁊ ẜm pͥmā .ſ. nō defici dic ẜm aꝫ. ⁊. h. ſi tn̄ altera q̄ erat viua tꝑe teſtīviuat in calendis: cū enī ſit caſualis conditio ea deficiente nullum ē legatum. ⁊ n̄idē in ſuꝑiori ptātiua. hic ſecꝰ. qꝛ ibi in ſuꝑſtitibꝰ ſi manumiſſis ꝑ eaſum eſt īpedita ꝓ īpleta habet̉ cōditio: vt. sͣ. de condi. īſti. l. q̄ ſub cōditōe. §. quotiēs.a ¶ Pro non ſcriptis. hoc intellige in ſeruis mortuis: ⁊ ſuꝑſtites dico eum manumittere debere. Sꝫ ꝗd ſi deceſſerunt poſt teſtm̄; rn̄. nō deficit cōditio. ſecus inalio caſu qn̄ altera mulierū deceſſiſſet poſt teſtm̄: qꝛ illa conditio eſt caſualis ſedalia poteſtatiua. vn̄ habet̉ ꝓ īpleta cuꝫ nō ſtet ꝑ euꝫ: ſꝫ ꝑ fortuitū caſum. ⁊ facit. sͣ.de le. i. l. ab oībus. §. in teſto. ⁊ de condi. inſti. l. in teſtamento.ane In oībus cōditionibꝰ de nō faciēdo que non pn̄t īpleri an̄ vltiMAite ſpiritū ſine expectatione triſtis euētus cautio de non faciendo proimplemēto habet̉. Idē ſi nō ſit cui caueat̉. h. d. bar.b ¶ Neceſſitas.al̓s ncc̄itas .ſ. cātiua ſi vult ꝯſeꝗ relictū. al̓s eſt vtilitas: q̄ eſt qꝛ ſtatiꝫ legatum cōſequit̉ remedio cautionis ⁊ fauore vltime volūtatis. niſi alia conditio ſuſpendatvt. jͣ. e. l. auia. §. muciana. nā in ſtipulationibꝰ ſecus: ⁊ al̓s inter viuos: vt. jͣ. dever. obli. l. ſi ita ſtipu. fuero te ſiſti in certo loco. in fi. i. rn̄. ⁊ sͣ. de condi. cā da. l.ij. in prin. ⁊ fuit a mucio inuenta. vt publiciana a publicio. ut inſti. de ac. §. alie..ſ. de re cū fructibus reſtituēda ſi venerit contra cautionē: vt. jͣ. e. l. heres. §. quipoſt. ⁊ sͣ. de le. ij. l. cū filius. §. qui poſt mucianam.c ¶ Que in non faciendo concepte ſunt. ſecus ſi in faciēdo. tūc enim nō: niſi extāte cōditione: vt. jͣ. e. qui heredi. in fin.d ¶ Et in ſimilibꝰ. que non pn̄t īpleri viuo legatario. al̓s ſecus ſi pn̄t impleri eoviuo. vt ſi ticio equū non dederis lego tibi. x. num te viuo pōt conditio exiſtere:ſi equus vel ticius moriatur. in caſu tamen interponit̉ cautio: etiā ſi poteſt īpleriviuo legatario. ut. x. vxori lego ſi a liberis non diſceſſerit. nam duruꝫ eſt euitariti-cautionem illo p̄textū ꝙ liberi premoriātur matri: vt. jͣ. e. l. cū tale in pr

⁊ ij