Liber

ditore valē̓ª legatū: ⁊ hēre eū actionē vt pignꝰ recipiat pͥuſqͣꝫᵇ pecuniāſoluat. Sic āt loꝗtur iulianꝰ qͣſi debitum non d̓beat lucrariᵉ. Sꝫ ſi aliateſtātis voluntas fuitᵇ: ⁊ ad h̓ ꝑuenet̉ exēplo luitionisᵉ. POmpo.Eredē dānatū: a fideiuſſor̄ n̄pete̓: a reo poſſe pete̓. ¶ Sꝫa reo pete̓ vetituꝫ: ſi a fideiuſſor̄ petat: reo ex teſtō teneri celſus putat.¶ Idē celſus ait nullā dubitatōeꝫhabe̓: qn̄ hr̄de pete̓ a d̓bitore vetito: nec hr̄s hr̄disᶠ pete̓ poſſit.XLp̄ianus.Iberationē d̓bitori ſuo poſſeAlegari iā certū ēᵍ. ¶ Sꝫ ⁊ ſi chirographū d̓bitori ſuo ꝗs decedensd̓deritʰ: exceptionē ei cōpete̓. putoquaſi ꝓ fideicommiſſo hmōi datione valitura. Iulianꝰ li. xl. digeſtoꝝſcribit. Si quis d̓cedens chirographum ſeijᵏ ticio dederit: vt pꝰ mortem ſuaꝫ ſeio det. aut ſi conualuiſſꝫſibi redderet d̓inde ticius defunctodonatore ſeio d̓derit: ⁊ heres eiuspetat debitū: ſeius doli exceptioneꝫhabebit ¶ Nunc de effectu legativideamus. Et ſiꝗdem mihi liberatio ſit relicta cuꝫ ſolus ſimdebitor:ſiue a me petatur exceptiōe vti poſſum: ſiue non petat̉ poſſum age̓ vtliberer ꝑ acceptilationē ¶ Sed ⁊ſi cum alio ſū debitor: puta duo reifuimꝰ ꝓmittendi. ⁊ mihiᵐ ſoli teſtator ꝯſultū voluit. agēdo conſequarnō vt accepto liberer: ne ēt correusmeus liberet̉ cōtra teſtatoris volūtatem ſed pacto liberaborⁿ. ¶ Sꝫꝗd ſi ſocij fuimus; videamꝰ an peracceptilationem d̓beā liberari. alioꝗndū a correo meo petit̉: ego inꝗetorᵇ: ⁊ ita iulianus ſcribit. Siꝗdeꝫſocijᵖ nō ſimus pacto me debere liberari: ſi ſocij per acceptilationem.

¶ Cōſequenter querit̉. an ⁊ ille ſocius pro legatario habeatur: cuiusnomē in teſtamēto ſcriptuꝫ nō ē: lꝫcōmodū ex teſtō ad vtrūqꝫ pertineat ſi ſocijq ſūt. Et ē veꝝ nō ſolū euꝫcuiꝰ nomē in teſtō ſcriptū eſt legatariū habendū: veꝝ eum quoqꝫ ꝗ n̄ ēſcriptꝰᵉ: ſi ⁊ eiꝰ cōtēplatiōeª liberatio relicta eēt. Utriqꝫᵗ aūt legatarijhabent̉ ⁊ ī hoc caſuʸ. nā ⁊ ſi qd̓ egodebeo ticio: ſit ei legatuꝫ mei gr̄a utego liberer: nēo me negabit legatariū: ut ⁊ iulianus li. eodem ſcripſit.Et marcellus notat: vtriuſqꝫ legatū eē. tā meū qͣꝫ creditoris mei: etiāſi ſoluēdo fuero. ītereſſe .n. creditorisᵗ duos reosʸ habe̓. N Ompo.Aid ergo ē cū agē poſſit creditor ex teſtō; nō aliter herescōdemnari d̓bebit qͣꝫ ſi caueatur eiaduerſus debitorem defenſum iri.¶ Item agente debitore nihil amplius heres preſtare dꝫ qͣꝫ vt eumaduerſus creditorem defendatᶻ.UXpianus.¶Iꝗs reū habeat ⁊ fideiuſſorē⁊ reo libertate legat: iulianusibidēª ſcripſit ⁊ reū ꝑ acceptilationēliberādū alioꝗn ſi fideiuſſorē ceꝑitꝯuenire: alia rōne reus conuenit̉ᵇ.¶ Quid tn̄ ſi donatiōis cā fideiuſſor īteruenerit: nec hēat aduerſusreū regreſſuꝫ. Ul̓ ꝗd ſi ad fideiuſſorē pecūiaᵉ ꝑuenerit: ⁊ ipſe reū dederit vice ſua: ip̄eqꝫ fideiuſ ẜit. pactoˡē reꝰ liberādꝰ. alioꝗn ſolemꝰ dice̓ꝰpacti exceptionē ſideiuſſori dandaꝫque reo cōpetit. ¶ Sꝫ cumᶠ alia ſitꝰmēs legātis: alia paciſcētis: neqͣqͣꝫhoc dicimꝰ. ¶ Ꝙ ſi fideiuſſori ſit libatio legata ſine dubio vt ⁊ iulianꝰſcribit pacto erit fideiuſſor liberandꝰ. ¶ Sꝫ ⁊ hicʰ īterdū puto acceptilatione liberandum: ſiue reus ipſeᶠ

le. §. ſi rem legatā. ⁊ sͣ. de le. ij. l. meuius. §. pe. in fine.tarij. ⁊ ſic eſt cōtra. C. de le. l. proprias. eta ¶ Ualere. valet gͦ inalie plures ſo. ualrōile. i. l. ſi domus. §. fi. ⁊. l.ſenatus. §. fi. ac.de pigno. ac. l. ſiē. §. oīs.e ¶ Id̓ ſit legatū ei pignus. ac.d ¶ Fuit. ita .ſ. ꝙ oīs obligatiremittat̉ qd̓ preſumit̉ ẜm. R.qd̓ n̄ placet. ⁊ aliud ē ī cautione⁊ eſt rō dr̄ie. ut noͣ. sͣ. de pac. l.labeo ⁊. l. poſtꝙͣ.e ¶ Luitionis .i. ſicut liberaturpignus ſolutione debiti. ⁊ itaper legatum ſi hoc expreſſe voluit teſtator. ⁊ facit. sͣ. d̓ leg. iij..l. iij. §. fi.Eredem. heredis. ꝑſonenec .n. coheret ꝑſone hecprohibitio niſi exprimat ꝯtra.ut ar. jͣ. e. l. non ſoluꝫ. §. i. ⁊. ij.⁊ .sͣ. de le. i. ſeruo ali. §. teſtō. etfacit ad hanc. l. sͣ. de fideiuſ. l.ſi teſto. in prin. ⁊ de pac. l. ⁊ h.redi. §. fi. ⁊ ſequētibus vſqꝫ ad.l. ſi vnus. ⁊ de proba. ſi pactū⁊. C. de here. inſti. l. fi. ⁊ de vſufruc. antiquitas. ⁊ de uerbo. ſiſi heredis. ⁊ sͣ. d̓ teſta. tu. ſi ꝗsita. §. i. ⁊ de lega. iij. ſi plures īfi. ⁊ .jͣ. de ver. ſig. l. ſciendum.in principio.Iberationeꝫ Qui datvel dari mandat īſtrumētum videtur liberationē relinq̄re. h. d. cū prin. l. ſe. bar.g ¶ Liberationem. certū eſt. vte. l. ih ¶ Dederit. ipſemet. lꝫ hoc nōſit de natura legati. ſed donationis cā mortis. uel dic. i. dandum reliquerit. ⁊ facit. C. dedona. l. i. ⁊ sͣ. d̓ le. iij. l. qui chiraphum. ⁊ de le. i. ſeruumī fi. §. eū qui. ⁊ de pac. labeo. et. de remiſ. pig. l. creditricem.i ¶ Iulianus. al̓s. §. iul̓. al̓s lexſi quis decedens. ⁊ cōtinuaturrecedenti materie.k ¶ Seij .i. in quo ſeius erat debitor. ⁊ facit. sͣ. d̓ dona. cā mortis. l. mortis cā. §. ticia. ⁊ sͣ. dedoli excep. l. apud. §. preterea. ⁊.C. de fideiuſ. ſi creditoris.¶ Nunc de effectu. Legatum liberationis importat ut d̓bitor acceptilatione liberētur ſieſt ſolus ⁊ hꝫ correum ſocium:ſi hꝫ correum non ſocium pacto liberari debebit. Bar.l ¶ Per acceptilationem. facit.jͣ. e. qd̓ mihi. ⁊. jͣ. ut in poſ. le..l. i. §. ſi debitori. ⁊. C. de fideiuſ. ſi creditoris. ⁊ inſti. de. le. §. ſi ꝗs debitori.1ꝰ. nā pactū vni factū alteri non ꝓderit cā ilm ¶ Mihi ſoli. qd̓ ſemꝑ preſunlius cui pactū nō interſit principal̓r alium nō ſoluere. ut. sͣ. de pac. l. ⁊ heredi. §.fi. nā ⁊ ſi ſoluerit mandati acti. nō hꝫ. q. videant̉ adinuicē fideiuſiſſe. Alij contra. qd̓ dic ut noͣ. C. de duo. reis. l. i.n ¶ Liberabor. ſꝫ nūꝗd hēo exceptōeꝫ ſiue pactū. ut. sͣ. ꝓx. gͦ ſuꝑuacua ſit. ſed h̓non debet fieri. ut. jͣ. ut le. no. ca. l. hec ſtipulatio. §. diuus. Rn̄. hoc ſit gr̄a tollēde dubitationis. ar. C. de inter. ma. l. iij. alij dn̄t contra. ut noͣ. C. de pe. here. l.pe. qd̓ nō placet: qꝛ ibi de crimine. hic de pena dicit. Item que eſt rō diuerſitatisinter pactum ⁊ acceptilatōeꝫ? Rn̄. qꝛ acceptilatio ē ſolutio. ut inſti. qui. mo. tol.ob. §. i. que ſcā ab vno proficit vtriqꝫ. ut. jͣ. de duo. re. l. iij. §. fi. ⁊ ſic ī rem. ad qd̓eſt. sͣ. de inoffi. te. nihil. §. fi. al̓s pactum nō egredit̉ ꝑſonam: ut. sͣ. de pac. ſi vnꝰ.§. ante oīa. o ¶ Inꝗetor. q. ꝑ obliquum eē nō dꝫ. ut. C. de vſur. l. fi. §. fi.⁊. l. ſi ꝗs reū. §. i. p ¶ Si ſocij. oīum bonorū: ul̓ ī illo debito qꝛ acceꝑammutuū in cām alicuius ſocietatis conuentionalis. qd̓ enī facit totū quo ad totuꝫhoc pars quo ad ꝑtem. ut noͣ. de vſur. l. ꝗ ſit. Sed pone nō ſumꝰ ſocij: nūquidcorreus remanebit inſoliduꝫ obligatꝰ me liberato ꝑ pactum?; videt̉ qd̓ ſic. vt. jͣ.de fideiuſ. l. vranius. §. cum altera. qd̓ ſi eſt qūo conſuletur ei; nam per ceſſioneꝫactionis non ut pote me liberato pacto. Item acti. ꝓ ſocio nō qꝛ nō eſt ſocietas.Item nego. ge. nō: qꝛ cū ſimiā liberatus nō geſſit meū negociū. rurſus ſi tenerer. non ꝓficeret mihi pactum. ad hoc dic ꝙ de rigore iuris tenet̉ inſolidū. ut. d..l. vranius. de eꝗtate non ꝑꝑ rōnes p̓dcās. ⁊ ꝑ. l. sͣ. de neg. ge. ſi ex duobꝰ. Iteꝫ

hodie conſtat nō teneri inſolidū niſi ẜm formā. ut in aucͣ. de duo. reis. inpͥn. ⁊ facit hāc diſtincti. ſint ſocij uel no. sͣ. de arbi. l. ſi duobus. ⁊ ſi ꝗs cau.ſi ſuo. ⁊ de duo. reis ſi duo.¶Conſequēter. Etiā nō noīatus ī teſtō habet̉ ꝓ legatario ſi teſtatorilli ꝓficere voluit. ⁊ intereſt noſtra plures re os habere. Bari.q ¶ Si ſocij. ſi .i. qꝛ.r ¶ Scriptus .ſ. heres.s ¶ Contēplatione. ſecꝰſi contēplatione vniꝰ tm̄qꝛ lꝫ commodū ad vtrūqꝫ veniat propter ſocietatem: tamen ſolus dicit̉ legatarij ⁊ ſolus agit ex teſtamento.t ¶ Utriqꝫ. noīatus tamen ſi conueniatur hꝫ exceptionem niſi repudiauerit legatum noīatus.vt probantur hec per. l.iſtam ⁊ .jͣ. de condi. et demon. ticio. §. fi. ⁊ sͣ. dele. iii. l. fi. §. interduꝫ. ⁊. l.nomen. §. fi. ⁊ de le. i. ſeruo ali. §. ſi teſtator. ſed videtur contra. sͣ. de le. i. ſi.§. fi. ſo. ibi.u ¶ In hoc caſu .ſ. qui ſequitur. nā ⁊cͣ.x ¶ Creditoris. ſi eiꝰ gratia ſit relictum.y ¶ Duos reos. ſed hocnon ſufficit niſi ⁊ creditoris contemplatione ſit relictum. ⁊ continua. l. ſequētem.Ui ergo. Iſta lexcontinuatur ad precedentia: ideo non ſummo. Sed pono caſum interminis. Uides hic inprin. modum agendicreditoris. In fine modum agendi debitoris.Bar.z ¶ Defendat. qd̓ ſi nonfacit ad intereſſe teneturid eſt quatenus creditorieſt preſtaturus. ut. jͣ. eo.poſt eman. ⁊ sͣ. man. ſimandato. in prin. §. i. ij.⁊. iij. ⁊ facit. sͣ. l. proxi. cūſuis concordā. ⁊ sͣ. de iu-re do. cum pater. ⁊. jͣ. eo..l. non ſolum veſtrum inprincipio.I quis. Si relīquiOtur liberatio reo d̓berliberari per acceptilationem ut ſic fideiuſſori ꝓficiat: niſi erat talis ꝙ cōtra reum non habexet regreſſum: ſi relinquitur liberatio fideiuſſori debetliberari pacto: ⁊ reo non prodeſt niſi eſſet talis reus qui a fideiuſſore repeteret. h. d. bar.a ¶ Si quis. ibidem .ſ. vbi ſcripſit de duo. re. ⁊ sͣ. l. iij. §. nūc de effectu ibiſed ⁊ ſi cū ab alio ⁊cͣ.b ¶ Cōuenit̉. qd̓ eē nō dꝫ. ut. sͣ. eo. l. iij. §. nūc de effectu ibi. alioꝗn ⁊cͣ.c ¶ Pecunia .ſ. mutua: qd̓ qn̄qꝫ ſit: ut. sͣ. ad macedo. l. ſed iul. in pͥn.d ¶ Pacto. perſonali. ⁊ ſic perſone coheret exceptō non ꝓficit alijs: ut. jͣ.de excep. l. exceptiones. in prin. ſed ar. ꝯtra. sͣ. ad vell̓. l. ſi mulier. §. ſi labeo. ⁊ facit ad predicta. sͣ. ad mace. l. ſi pater. §. nō ſolū. ⁊ de pactis. l. qd̓ dictum. ⁊. l. ſed ſi fideiuſſor.e ¶ Dicere .ſ. regulariter. idem in quolibet rei coherente. qd̓ hic dicit pactiut. jͣ. de excep. l. oēs. ſic ergo inutile eſt huius. l. ꝯſilium .ſ. de pacto.f ¶ Sꝫ cū .i. quādo alia eſt mēs legātis ⁊ paciſcentis. qd̓ in duobꝰ premūſis caſibus preſumitur. ſic ergo nō ſit dr̄ia inter leganteꝫ ⁊ paciſcētē: ſed inter iſtos ex vna parte: ⁊ predictā regulā. at quā ⁊cͣ.g ¶ Sit. conſtrue ſed nequaꝙͣ hoc dicendum eſt ſcꝫ liberatione legata reoꝙ proſit fideiuſſori. ul̓ pactū factū reo ꝙ ꝓficiet fideiuſſori.h ¶ Sꝫ ⁊ hic. i. hoc. caſu cū legatur. liberatio fideiuſſori.i ¶ Reus ip̄e. ſi fideiuſſor vere fuit reus .i. veritate inſpecta: licet nomineſit fideiuſſor: ut pro ſuo defenſore iudicatum ſolui. ut. sͣ. qui ſatlidare cōgan. l. de die. §. qui mulierem. uel ip̄e mutuū accepturꝰ fecit aliū acciper.