XXXIIIDe peculio legato.

16 3

uus dn̄o: vel cōſeruis liberiſueª domini debeat integra corpora vendicabunt̉ᵇ. ¶ Si v̓o ſit: ꝙ dn̄o vl̓ſupraſcriptis ꝑſonis debeat̉: diminui ſingula corporaᶜ ꝓ rata debebūt: ⁊ ita iulianus ⁊ celſus putant.Et ſi fuerit legatuꝫ peculiū nō deducto ere alienoº: verēduꝫ eſt ne inutile legatuꝫ ſit: qꝛ ꝙ adijcit̉ ꝯͣ naturā legatiᶜ ſit. ſꝫ putauerūtᶠ hāc adiectionē nō vitiare legatuꝫ: ſed nihilei adijcereˢ nec eniꝫ poteſt creſcerevēdicatioᵖ peculij ꝑ hāc adiectiōeꝫ.¶ Plane ſi ꝓponas legatariumnactuꝫ poſſeſſionē reꝝ: exceptionedoli aduerſus heredeꝫ vendicātēⁱvti pōt: habet eniꝫ in ſolidis rebusvolūtatēᵏ eris alieni nō deducendi.¶ Sꝫ ⁊ ſi dn̄s remitter̄ ſe ſeruo qd̓dꝫ: vel nihil ſibi ſeruū debere ſignificauitⁱ: valet hec adiectioᵐ: qꝛ nuda volūtateⁿ pōt dn̄s ſeruo remittere qd̓ ei dꝫ. ¶ Uicarioº aūt meomihi legato an etiā vicarij mei peculiuꝫ ad me ꝑtineat: querit̉. Et putamus contineri legato eius vicarij peculiū niſi aduerſet̉ volūtas teſtatoris. ¶ Si ſeruusᵖ ⁊ vicariusqeius liberi eē iuſſi ſint: eiſqꝫ peculiaſua legata ſint: verba ẜmʳ volūtatēteſtatoris exaudiēda ſūt: tanqͣꝫ deduobꝰ ſeꝑatiſqꝫ peculijs teſtatorelocuto. ⁊ ẜm hec vicarius vicarij n̄cōmunicabit̉ʳ: niſi hec mens fueritteſtantis. ¶ Sicut aūt es alienū: h̓eſt qd̓ debetur dn̄o minuit legatumpeculium: ita ꝑ cōtrariū id qd̓ dn̄sdꝫ ſeruo augere dꝫ. Sed huic ſnīeaduerſat̉ reſcriptum imꝑatoris noſtriᵗ ⁊ pr̄is eius: qd̓ ita eſt. ¶ Cū peculiū ſeruo legat̉ nō etiā id ꝯcedit̉ᵍvt petitionē habeat pecunie quā ſein rōnes dn̄i īpēdiſſe dicit. ¶ Quidtn̄ ſi hec volūtasᵉ fuit teſtatoris curnō poſſit cōſequiʸ. certe cōpenſariˢdꝫ hoc qd̓ impēdit cum eo qd̓ dn̄odebet̉ª. ¶ An ⁊ qd̓ dn̄s ſcripſiſſetſe ſeruo debere peculio legato ce-

deret? Pegaſus negat. Idem nerua ⁊ cum gneus domicius filie ſuepeculiuꝫ qd̓ eius eſſet legaſſet: ⁊ annuū qd̓ ei ſolitus erat dare biennionō dediſſet: ſed in rationibus ſuisretuliſſetᵇ filie ſe debere. Attilicinꝰexiſtimat legato nō cedere: qd̓ verum eſt: quia conſonat reſcriptoᶜ.Non ſolū auteꝫ qd̓ domino debetur peculio legato deduciturª: ſꝫ⁊ ſi quid heredibusᵇ debituꝫ fuerit.NOmponius.¶ I quis creditori ſuo ad arrogandū ſe pederit. ⁊ agetur depeculioᶜ cū arrogatore. Idem puto dicenduꝫ qd̓ de herede diciturTXpianus.Eniqꝫ pegaſus rn̄dit ſi ſtatulibo cui peculiū legatū ſit heres interim crediderit: id ipſo iuredetrahi ⁊ corpora ſingulaᵇ etiā perhoc es alienūᵉ diminui. ¶ Proinde ſi pure libertatē acceperit: ⁊ heres vel viuo domino vel ante aditam hereditatē ſeruo crediderit: legatū peculij minuetur ẜm iulia. ſententiam: licet dn̄s ſerui nunqͣꝫ fueritᶠ. ¶ Qui ſtichum ⁊ pamphilumſeruos habebat: teſtamento eosmanumiſit: ⁊ vnicuiqꝫ peculiuꝫ ſuum legauit. Placet qd̓ alter alteridebet de peculio eius decedere: ⁊alterius legato accedereᵍ. ¶ Itemqueritur ſi ſeruo libertas data eſt:ſi. x. dediſſetᵇ heredi: peculiumqꝫ eilegatū ſit: an. x. que dediſſet heredidebeant de peculio decedere. ⁊ eſtveriꝰ qd̓ ſabino placuit hoc minusʳeſſe in peculio legato. ¶ Plusait ſabinus. ſi ftatuliber ſeruumᵏ heredi vendiderit: perinde deſinereeuꝫ in peculio eſſe: atqꝫ ſi extraneovendidiſſet. ¶ His conſequenterˡqueritur: ſi ſeruus cuꝫ domino delibertate pactus fuerit: ⁊ parteꝫ pecunieᵐ dederit: ⁊ anteqͣꝫ reſiduumdederit dominus deceſſerit: liberumqꝫ eſſe teſtamento iuſſerit cum

queremur: ut. sͣ. de iure do. ſi is qui. §. qd̓ dicitur.¶ Liberis. uel his quorum negocia geſſerit dominus vel etiam heredi:u. .sͣ. d peculio ſed ſi damnum. §. preterea. ⁊ jͣ. e. l. §. fi. ſecus ſi debeaturſeruo vicario: ut. jͣ. eo. id qd̓ in prin. ac.p ¶ Uendicabuntur ꝑ legatarium .i. legatarius vendicabit: ⁊ ſic in certaꝫpartem: ut. sͣ. cōi diui. l.⁊ ſi non oēs. §. i. ac.t ¶ Si v̓o. ſingula corpora. que ſunt in peculio manſura al̓s non: vt.jͣ. e. ſi ſticho. ⁊ hoc ſi nōſoluerit heredi. qd̓ domino debuit ſeruus vt.jͣ. eo. l. dominus ſeruo.⁊ nota ꝙ pro rata. ⁊ ſicnon pōt eligere hr̄s ſibidebitum in vna re. ī dn̄oſecus. qui de peculio conuenitur: ut. sͣ. de peculio.ni noxali. §. idem recte ait⁊ facit ad id qd̓ no. C. ad.l. ſal. l. ij. Item facit. sͣ.ddona. inter. vir. ⁊ vxo..l. ſed vir. §. ſi duo manip̄ia.d ¶ Ere alieno. dominico: ⁊ ſic ſub impoſſibiliquaſi modo: qd̓ equideꝫverum eſt quantū ad ſtricam rōnē .ſ. inſpecta peculij ꝓprietate. ac.t ¶ Legati .ſ. peculij. eſtenim eius natura ⁊ diffinitio: ut intelligatur deducto ere alieno. id eſt dominico: ut. sͣ. de pecul. l.epoſui. §. fi. ac.¶ ¶ Sꝫ putauerunt. al̓sputo al̓s putauerunt .ſ.ſapientes. ac.g ¶ Adijcere. ut ſit plenius. ac.h ¶ Uendicatio .i. petitio per ac. ex teſto. vel rerum ſingularium qn deducatur de ſingulis ꝓ rata rerum ſingulariuꝫ vt.sͣ. prox. rn̄.i ¶ Plane. vendicantē.corporum ꝑtem pro debeta rata. ⁊ ſic nota. ꝙ hꝫ leꝑtarius ixtep. nonat.ut. hic: ⁊. jͣ. e. §. ſicut. ẜmh. ſꝫ. R. etiaꝫ aciem̄ ⁊hic de rigore dicat ꝙ pōtremittere expreſſe vel tacite. Iteꝫ. ar. ꝯtra huic rn̄..quorum le. l. i. ac.k ¶ Uoluntatem .ſ. defūcti. ac.l ¶ Sed ⁊ ſi dn̄s. ſignificauit .i. ſignificare volurit. qd̓ proculdubio illaꝫadiectionem facere voluerit: ut. C. de fal. cauſa adiec. le. uel fideicō. l. i. ⁊. iiij. ac.m ¶ Hec adiectio. que remittat. ul̓ que dicat eum nō deberi. ac.n ¶ Auda voluntate. non expectata ſolutiōe: ut. sͣ. de peculio le. peculio inprin. Item ⁊ alio modo ſi leget res ſingulas que ſunt in peculio ſpecialiterexprimendo ẜm Io. ut. jͣ. eo. ſi peculium ſeruo. ⁊ ẜm hoc facit ad queſtionem monaſterij an teneatur ſoluere creditoribus conuerſi: vt ſi bona oīao ¶ Uicario. teſtator mihi ordinario legauit libertatem: ⁊ vicarium mecontulit: ſic: al̓s ſi ſingulas res non tenet̉. ac.um pamphilum cum ſuo peculio. Querebat̉ an valeret peculij legatuꝫ?⁊ allegabatur ꝙ non valeret quaſi non habeat peculiuꝫ: ſed magis ꝑs pepeculij ordinarij dici pōt: ut ex ſequentibus colligi pōt. ſed hec non eſt bōaallegatio: qꝛ ⁊ vicarij peculium habent vt. sͣ. de peculio. l. diffinitio. Iteꝫalia rōne qꝛ ſeruo legato non videtur eius peculium legari: ui. jͣ. eo. l. antepe. ſꝫ nec hec bona: qꝛ hic expreſſum eſt cum peculio ibi non. Ut ergo ordinario ſuum pōt adiungi peculium: ſic vicario ſuum. Uel pone ſecundocaſu ꝙ mihi ordinario fuit vicarius legatus. nec fuit adiectum cum peculio. ⁊ ꝙ ſubijcit in fi. niſi aduerſetur .i. niſi deſijt qd̓ ſemper eſt vt deſijt:

nominatim peculium quoqꝫe. ⁊ ẜm hoc non eſtcōtra. sͣ. ti. i. queſitum. §. celſus. uel ſo. ut ibi. ⁊ facit. sͣ. ti. i. fundo. §. i. ac.p ¶ Si ſeruus .ſ. ordinarius puta ſtichus. ac.q ¶ Uicarius. puta pamphilus. ac.r ¶ Secundum voluntatem. ⁊ nō ẜm verborum rigorem. qm̄ forſan vnū tm̄⁊ ſolius ordinarij peculium ſitdicendum. ac.ſ ¶ Non cōicabit̉. ſed ſoli pamphilo vicario debetur. naꝫ perſpeciem generi d̓rogat̉: vt ⁊ sͣ.de tritico lega. l. ij. ⁊ sͣ. de le.iij. ſeruis vrbanis. §. fi. ⁊. jͣ. deauro ⁊ ar. le. l. i. ⁊ de ma. teſt. l.ſi peculium. ac.t ¶ Sicut aūt. imperatoris noſtri diui ſeueri ⁊ antonini. vt īſti. d̓ leg. §. peculium in fi. ac.u ¶ Cum peculiuꝫ. cōcedit̉. eoſolo ꝙ ſuum legauit peculiumniſi aliud liqueat: ut ſtatim dicet. ac.x ¶ Uoluntas. manifeſta. velex verbis vel ex conſuetudine:ut. jͣ. e. dn̄s. §. teſtō in fi. §. ac.y ¶ Conſequi .ſ. qd̓ nulla rōneimpedit. ⁊ certe poterit illud cōſequi. R. ac.¶ Compenſari. compēſatiōiequidem nō velle. petitioni v̓opalam demū velle ſufficit. R.ut ⁊ sͣ. ea. l. in prin. ij. rn̄. ſic etal̓s admittitur compenſationec tamen datur petitio: vt denego. geſ. ait pretor. §. pupillus. ⁊ sͣ. de cōpen. l. ſi cuꝫ filio.⁊. l. etiam qd̓ natura. ac.a ¶ Debetur. veluti debitumnaturale: ut ⁊ sͣ. de compen. l.etiam qd̓. ⁊ de peculio le. necſeruus. ⁊. l. non ſoluꝫ. §. i. ⁊. ij.⁊ facit. sͣ. de peculio .ſ. quā tuberonis. §. ſed ⁊ id qd̓. ac.b ¶ An ⁊ quod. retuliſſet ēt nuda rōne ⁊ voluntate. ⁊ ꝙ nec vlla demonſtratione. nec eius filie nomine depoſito nec ſenorūpro ea gatio: vt. jͣ. eo. l. fi. ⁊ sͣ.de le. iij. ꝗ filium. Nec vlla cādebiti preceſſit: ut. sͣ. de pecul.l. non ſolū. §. fi. ſic in libris nuda ratio non facit aliquem d̓bitorem: ut. jͣ. de dona. nuda.c ¶ Reſcripto. de quo meminit. sͣ. prox. §. ac.a ¶ Non ſoluꝫ. deducit̉. ut īſti.qd̓ cum eo. §. cum autē. ac.b ¶ Peredibus. ut quia creditor ſerui hr̄s extitit dn̄o: ut. sͣ.pecu. l. ſed ſi damnuꝫ. §. ſꝫ ⁊ ſicreditor. uel qd̓ heres ſtatulibero mutuauit cui peculium eratlegatum: ut. jͣ. e. l. d̓niqꝫ. ac.c I quis. de peculio. ex contractibus poſt arrogationem factis: non ante: ut. sͣ. depeculio. l. in arrogatorē. ſed nonne per arrogationem fuit actio extincta? videtur.ꝙ ſic: ut. sͣ. de ca. di. l. ij. §. pe. ſed dic ꝙ obligatio naturalis non eſt extincta: vt.sͣ. l. prox. in fi. ⁊. jͣ. l. proxi. ac.¶ Eniqꝫ. ⁊ corpora ſingula. ſtatulibero danda. R. vt. jͣ. eo. ſi ſticho. ac.e C ¶ Alienum. ſi non fuerit perſolutum: ut. jͣ. eo. dn̄s ſeruum. ⁊ facit ꝓ eodem. sͣ. eo. ſi peculium. ij. reſpon. ac.f ¶ Nunꝙͣ fuerit. naꝫ non eſt dominus heres: niſi adita hereditate ⁊ ea adita ſtatim eſt liber: ut. C. de cad. tol. l. vna. §. in nouiſſimo. ⁊ ſic nullo momento ē dn̄sut. sͣ. de pecu. ſed ſi damnum. §. ſi creditor. ac.g ¶ Qui ſtichum accedere. ut. sͣ. de peculio quā tuberonis. §. fi. ⁊. l. ſꝫ ſi damnūij. rn̄. ⁊ jͣ. eo. id qd̓. §. i. ac.b ¶ Item queritur. dediſſet .i. dare debuiſſet. ac.i ¶ Hoc minus. qꝛ de eo permiſſum eſt ſtatulibero dare cauſa implende conditionis: ut. sͣ. de cōdi. cā da. l. iij. §. pe. ac.k ¶ Plus ait. ſeruum. quem in peculio habebat. ac.l ¶ Hic conſequenter. qꝛ. sͣ. dn̄i facto minuitur peculiuꝫ. hic quando ſerui factoutur.m ¶ Pecunie. peracte pro libertate. ac.

x iij