XXXIIIDe fundo inſtru. vel inſtru. lega.
16 1
Um delationisª inſtrumentoAq̄rit̉. ſemota carneᵇ. menſasᶜ.pōderaº. ferramēta. ⁊ alia quoqꝫ q̄laniādeᵉ carnis cā parata ſunt. itemtruciasᶠ cultros dolabrasᵍ inſtr̄o relinquimꝰ. ¶ Inſtr̄o legato aliqn̄ ⁊ꝑſonas legātiū neceſſe eſt īſpici: vtecce piſtorio inſtrumēto legato itaipſi piſtoresᵖ ieſſe videri poſſunt: ſihic paterfa. piſtrinū exercueritˡ. naꝫplurimū ītereſt inſtr̄mᵏ piſtoribusⁱ:an piſtrinuꝫ paratūª ſit. ¶ Aſināªmolendinariā ⁊ molā negatⁿ neratius inſtr̄o fundi ꝯtineri. ¶ Itē cacabosº ⁊ patinasᵖ in īſtr̄o fundi eē dicimꝰ: qꝛ ſine his pulmentariūª coꝗnō pōt. nec multū refert inter cacabos ⁊ eneūʳ qd̓ ſupra focuꝫ pendet.hicᶠ aqua ad potandū calefit. in illis pulmentariū coꝗt̓. ¶ Qd̓ ſi eneum inſtr̄o ꝯtīet̉ᵗ: vrcei quoqꝫ ꝗbusaqua in eneū īfūdit̉: in idē genꝰ rediguntur. ac deinceps in īfinitū. quibuſqꝫ primis ꝓxima copulataʸ ꝓcedūt. ¶ Optimū ergo eē pediusait nō ꝓpriā vboꝝ ſignificationemſcrutari: ſꝫ in primis ꝗd teſtator demōſtrare voluerit: deīde in qua pͥſumptioneᵉ ſint ꝗ in quaqꝫ regioneꝯmorant̉. ¶ Cu d̓ villicoʸ q̄reret̉:⁊ an inſtrumēto ineſſet dubitareturſceuola conſultus reſpōdit. Si nōpenſionis certa quātitateᶻ: ſed fidedominicaª coleret: deberi. ¶ Ideꝫconſultus de meta molendinariarn̄dit. Si ruſticis eius fundi operarijs moleret̉: eā quoqꝫ deberiᵇ. Eſtautem meta inferiorᶜ pars mole: cacillus ſuperior. ¶ De bubulco quoqꝫ ita reſpondit. ſiue de eo ꝗ bobusibi araret: ſiue de eo ꝗ boues eiusfundi aratorios paſceret quereret̉:deberi. ¶ De putatoribusª quoqꝫita rn̄dit: ſi eiuſdē fūdi cā habeāturineſſeᵇ. ¶ Paſtoresᶜ quoqꝫ ⁊ foſſoresᵇ ad legatariuꝫ ꝑtinere. ¶ Itēcum fundꝰ ita legatꝰ eſſet. Meuio
funduꝫ ſeianū ita vt optimꝰ maximuſqꝫ eſt cū oī inſtrumento ruſtico⁊ vrbano ⁊ mācipijs q̄ ibi ſunt. ⁊ q̄reret̉ an ſeminaᵉ deberētur? Rn̄diverius eē deberi niſi aliud teſtatorē ſenſiſſe heres ꝓbaret. ¶ Idē reſpondit d̓ frumēto repoſito ad mācipiorū exhibitionē. ¶ In īſtrumento medici eē collyriaᶠ ⁊ emplaſtra⁊ cetera eiꝰ generis caſſius ſcribit.¶ Tui fundū inſtructū legauerat:nominatim ēt legauit mancipiaᵍ q̄ſitum eſt an reliqua mācipia q̄ nonnominaſſet inſtr̄o cederent; Caſſiꝰait reſponſuꝫ eē tā ⁊ ſi mancipia inſtructi fundi ſint: tamen videri eosſolosᵇ legatos eē qui nominati eſſent ꝙˡⁱ apparet nō intellexiſſeᵏ patrēfami. iſtrumēto quoqꝫ ẜuosˡ annumeratos eē. ¶ Sabinꝰ ait. Cuifūdus queqꝫ ibi ſint: legata ſunt: eifundꝰ ⁊ oīa que in eo ſolita ſunt eē:queqꝫ ibi maiore parte anni morarētur: ⁊ hi qui in eum manendiᵐ cārecipere ſe conſueuerunt legati videntur. At ſi qua conſultoⁿ in fundo congeſta contractaue ſunt: quolegatuꝫ cumularetur: ea non videnturº legata eſſe. ¶ Quidaꝫ cuꝫ italegaſſet. Uillāʰ meā ita vt ego ipſepoſſedi cuꝫ ſupellectiliq mēſis mancipijſqꝫ que ibi deputabantur vrbanis ⁊ ruſticis: vineiſqꝫ q̄ in die mortis mee ibi erūt: ⁊ x. aureis. Et quereretur cuꝫ indie mortis ibi libros⁊ vitreamīa ⁊ veſticula habuerat:an ea oīa legato cederēt̉; Et quoniaꝫ quedaꝫ nūeraſſet: ſceuola reſpōdit ſpecialiter expreſſa legato ceder̄. ¶ Domuꝫ īſtructaꝫ legauit cūoībus affixis. queritur de īſtr̄is d̓bitoruꝫ an ea legatarius habe̓ poteſtrn̄di ẜm ea que proponerentur nōpoſſeª.
Amdelanionis. Dicitur hic ꝙ delanionis inſtrumento nō conti.nentur carnes. Bart.a ¶ Cum delanionis. id eſt macellarij ſiue becarij a laniando ſic dicti ꝗadilaniant .i. per fruſtra incidunt carnes ⁊ vendunt. uel. i. quia lanam ſeparant ⁊ diuidunt a corijs beſtiarum: ⁊ exuūt ſiue excoriant beſtias ⁊ ſicdicitur lanio a lanificiout ar. sͣ. de vſu ⁊ habi.l. plenū. §. fi. h.b ¶ Semota carne.enī nō cedit legato.e ¶ Genſas. iuper obꝰvēditur caro: vel etiamlana. ac.a ¶ Pondera. quibusponderātur carnes cuꝫvenduntur. ac.e ¶ Laniande .i. occidende uel diuidende vel ſeparande a corijs et lana. h.f ¶ Trucīas .i. ſtaterasſiue balanſas.g ¶ Dolabras .i. bipennis cuꝫ qua dolāt̉ lignauel qd̓ habet duo labrav C yntrumēto. pino.res .ſ. ſerui. ac.i ¶ Exercuerit. per ſe.k ¶ Inſtrumentum. ſcꝫſerui de ꝗbꝰ q̄ritur.l ¶ Piſtoribus .i. dn̄isper ſe etercent.h.m ¶ Piſtrinuꝫ paratūſcꝫ ſeruis quaſi ipſi precipiant in piſtrino vt primo caſu cedant legato:ſecūdo non. ⁊ ſic ⁊ īſtrumento agri: ut. sͣ. e. queſitū. §. alphenus. ⁊ dicitur hic piſtrinū .i. furnꝰal̓s pro molendino ponitur ẜm v̓go.m ¶ Aſina. redit ad inſtrumenta fundi. dic ergo aſinā que ducit molam. ac.ij ¶ Negat. niſi ſit ruſtico operi d̓putata. vt. jͣ.e. l. §. idē conſultus. aco ¶ Cacabos. ideſt lees. ac.p ¶ Patinas .ſ. patellas. ac.q ¶ Pulmētariū. ſuauis cibꝰ. ẜm v̓g. ac.f ¶ Et eneū .i. caldarium vel patolum a materia ſic dictum.s ¶ Hic .i. in eneo.t ¶ Continet̉. quod apparet ex pͥmiſſis cū nondifferat a cacabo ⁊ hocſecundario. directo autē inſtrumento coꝗnario ꝯtinet̉: vt. jͣ. de aur. ⁊ ar.lega. ſi nō ſint. §. ſi cuiu ¶ Copulata. jͣ. e. fundi. §. fi. ⁊ ad idem. sͣ. de iuriſdi. om. iudi. l. ij. cū cōcordan. ac.¶ Preſumptione .i. conſuetudine. ex qua voluntas teſtatoris preſumiur̄. ſic. sͣ. de edi. edic. ſciendum. §. illud. ⁊ de leg. i. ſi ſeruus plurium. §.fi. 2. sͣ. de leg. iij. nūmis. ⁊. l. nō al̓r. §. i. ⁊ de reg. iur. l. ſemꝑ in ſtipulationibus. ⁊. jͣ. de flu. ⁊ ne ꝗd in loco pu. l. ij. §. i.y ¶ Cum de villico. ad hoc. sͣ. e. inſtrumēta. in prin. ac.a ¶ Sꝫ fide dominica .i.3 ¶ Quātitate. nt extraneus colonꝰ. ac.dn̄o debita: ⁊ facit. sͣ. e. l. queſitū. §. alphenus in fi. ⁊ jͣ. e. ſeie. §. i. h.b ¶ Idē cōſultus. deberi .ſ. legatario. ut fundi inſtrumentum. ac.c ¶ Inferior. id eſt pauimentum molendini. uel forte īferior mola ſiue machina. ſed cacillus ſuperior quia paulatim de eo cadit frumentum in molam. ac.4 ¶ De putatoribus. vitiū vel arborum: ad qd̓. sͣ. ad. l. aꝗl. ſi putator.Ineſſe. inſtrumento fundi. ac.Paſtores. ouiū. ut. sͣ. e. inſtrumenta. in fi.4 ¶ Et foſſores. quia faciūt foſſata vt aqua non ſtet in fundo. Et nota ꝙ
ab illo. §. de publico vſqꝫ huc dicit de inſtrumētis cā querendorum fructum: utsͣ. eo. l. inſtrumenta. in prin.e ¶ Item. ſemina. facit. sͣ. de vſufruc. itē ſi. §. ſeminarios. ac.f ¶ In inſtrumento. collyria. expone ut inſti. de reꝝ di. §. cum ex aliena. ac.¶ Cui fundum.merātio quorūdam indiuiduorū a legato generis eximit ſpeciem ſub qua indiuiduaenumerata comprehenduntur.h. d. ẜm oēs. bar.g ¶ Mancipia .ſ. ruſtica. ac.h ¶ Eos ſolos. ſic ergo genusprecedens reſtringitur per ſpecies expreſſas. ſed contra. jͣ. deſuppel. le. l. legato .i. rn̄ſo. ſol.hic ſciebat defunctus quid continebatur appellatione inſtrumenti: ibi non vel hic proprianomina expreſſit: ut ſtichumpamphilum ⁊ herotem. ibi ſpeciem generis vt mancipia. Sꝫhuic ſolutioni obſtat. jͣ. de ali.⁊ ci. le. l. verba. uel hic certumnumerum expreſſit: ut ⁊ ibi inſecundo et tertio reſponſo eiuſdē legis contrarie dicitur. velhic non intellexit ſeruos contineri in primis verbis .ſ. inſtrumento: ibi ſic. Uel dic plene vtno. sͣ. e. queſitum. §. pe. ⁊ fi. etfacit. sͣ. de le. iij. queſituꝫ. §. i. ⁊l. heres. §. i. ⁊ jͣ. e. quidā. ⁊ .jͣ.xeali. le. l. ſtichus. ac.i ¶ Qd̓ .i. quia. ac.k ¶ Intellexiſſe. cuꝫ dixit funum inſtructum. ac.l ¶ Seruos .ſ. noīatos. uel alios. ac.¶ Sabinus. In dubio eavidentur eſſe in fundo que maiori parte anni ibi ſunt. hoc dicit. Bar.m ¶ Sabinus manendi. perpetuo. ac.n ¶ Conſulto. legatarij dolo⁊ machinatione: ut. sͣ. de leg.ij. l. nomen. §. filio. ⁊ sͣ. d̓ leg.iij. cum ita legatur. ac.o ¶ Nō vident̉. niſi teſtatoremid voluiſſe euidenter appareatvt. sͣ. de lega. iij. iul. §. fi. ⁊ facit. jͣ. de penu le. nam qd̓. §. i.⁊ .jͣ. de aur. ⁊ argē. le. ſi vxori.§. i. ⁊ sͣ. de lega. ij. ſi fundus. ⁊l. queſitū. §. ij. ⁊ fina. ⁊. l. pe. inprincip. ⁊. §. i. ⁊. l. ſi ita. ⁊. l. ſichorus. §. i. ⁊ sͣ. de vſufruc. lega. l. generali. §. i. ⁊ d̓ leg. ij.zaius. ac.¶ Quidam. Si enumeratio ſpecierum venit ad determiI mancipiaᵗnationem verbi per qd̓ genusſignificatur videtur facta cā dectū in fūcIterminationis. h. d.p ¶ Uillam .i. domum. ac.q ¶ Suꝑpellectili. hoc eſt generale nomen: ſequentia ſpecialia ſunt que reſtrīgūtenus: ut ſubijcit. ac.r ¶ Cederent. nō aūt cetera: ut. sͣ. l. §. cui fundum. ⁊ qd̓ noͣ. sͣ. e. queſitum. §. pe.Item ad hoc ꝙ ſpecies derogat generi: ut. sͣ. de le. iij. l. vxorem. §. feliciſſimo. ⁊l. heres. §. i. ⁊. l. ea tamen. ⁊. jͣ. de ſuppel. le. l. legata. ij. ⁊. iij. rn̄. ⁊. jͣ. de ali. le. l.alimenta. §. baſilice. ⁊. l. ſtichus in pͥn. ac.s ¶ Domū. nō poſſe. ſic. sͣ. de le. ij. gaius in prin. ⁊ sͣ. de le. iij. vxorē. §. legauerat. ⁊. l. ſi mihi in prin. ⁊. §. i. ⁊ jͣ. e. l. cum fundus. ac.mancipia Legatum inſtrumenti eſt vniuerſale: ideo recipit augmētuꝫMoſqꝫ ad mortem teſtatoris. Item numeratio ſpecieruꝫ in dubio ſit cauſa auendi legatum. h. d. bar.t ¶ Mancipia. teſtator legauit fundum cum inſtrumento ⁊ cum mancipijs queibi erant. deinde in eodem fundo inducit poſtea mancipia: vt perpetuo ibi eſſent:⁊ queritur ancedant legato; ⁊ videtur ꝙ non: nam ex vocabulo mancipijsnon: quia dixit que ibi erant: at hic non erant tunc. Item ex verbo: cum inſtrumento non: quia eo verbo non continentur ſerui cum poſtea de eis dicit: vt. sͣ. l.proxi. §. cui fundum. ſed tamen dicit ea contineri ex primo verbo .ſ. cum inſtrumento. nam adiectio cum mancipijs cauſa ampliandi non minuendi legatumfuit facta: vnde non debet retorqueri in leſionem legatarie: ſicut ergo ex pri