Liber

Inuꝫ cū vaſisª legauit: negattrebatius qd̓ in dolijs ſit d̓beriᵇ. Et ſenſuꝫ teſtatoris aliuꝫ putateēᵉ. verboꝝ aliūᵇ. Ceterūᵉ dolia invaſis vinarijs nō eēᶠ: ergoᵍ ⁊ ſi dolia in vaſis vinarijs nō eēnt: nō tamē ꝯcederet trebatiꝰ vinum qd̓ indolijs eētᵍ .i. qd̓ ī vaſis n̄ eēt: n̄ eē legatū. ¶ Illud veꝝ eē puto cui vinū legatū cū vaſis erit: ei amphoras cados in ꝗbus vina diffuſa ſeruamus: legatosⁿ eē. Uinū .n. in amphoras ⁊ cados hac mēte diffundimꝰ vt ī his ſit: donec vſꝰ cā ꝓbaret̉ ⁊ ſcilicꝫ cū his āphorisˡ ⁊ cadisid vendimꝰ. In dolia aūt alia mēte conijcimꝰ .ſ. vt ex his poſtea velin amphoras ⁊ cados diffūdamꝰvel ſine ipſis dolijs veneat.IDemUi vinū ſurrentinūᵏ in urnalibusⁱ habebat diffuſuꝫ: is tibilegauerat vinū ī āphorisᵐ. oē illudquoqꝫ vinū qd̓ in vrnalibus fuiſſetlegatū eſſe labeo ⁊ trebatius rn̄derunt. ¶ Cui dulciaª legata eſſent: ſinihil alid̓ teſtō ſignificet̉ oīa hec eēlegata mulſumº paſſūᵖ defrutum ⁊ſimiles potiones. Item vuas ficꝰpalmasq caricasᶠ. ¶ Ꝙ ſi ita eēt legatū: vinū amphorariūˡ. amineuꝫgrecū. ⁊ dulcia oīaᵗ: nihil inter dulcia niſi qd̓ potionisᵛ fuiſſet legatuꝫputat labeo ex collatiōeᵉ vini āphorarij: quod non improbo.¶ De fundo inſtructo ⁊ inſtrumēAX Iue cū inſtrumēto fūdꝰPAulus.legatꝰ eſt: ſiue īſtructus:duo legata eē ītelligūt̉ʸ.¶ Fundo cū īſtr̄o lega

to ⁊ alienatoᶻ inſtrumētū nō vendicabit̉ª ex ſnīa defuncti. P Apinia.Um pater pluribus filijs her̄Adibꝰ ſcriptisᵇ duobꝰ preceptōneꝫ bonoꝝ auieᶜ preter partesª hereditarias dediſſet: ꝓ partibus coheredumᵇ virilesᶜ habituros legatarios placuit. ¶ Dotesᵈ prediorum que greco vocabulo erotici .i.impoſitiones appellantur: cuꝫ nonīſtructa legāturᵉ: legatario non pre¶Dem.ſtanturᶠ.Unduꝫ inſtructuꝫ libertis patronus teſtō legauitᵍ: poſteacodicillis petijt vt moriētes parteſſuas fundi ſuperſtitibus reſtituerētnec inſtr̄i mentioneꝫ habuit. talemin fideicōmiſſi cauſam deductumvideri placuit qualis fuerat legatusᵖ. Sed ⁊ medij temporis augmēta: fetuuꝫ ⁊ partuuꝫ. Item detrimenta fataliuꝫ fideicōmiſſo ꝯtineri. ¶ Minor. xx. ānis inſtructapredia cōſobrīe ſue dari: voluit: ⁊quoſdā ſeruos predioꝝ viuꝰ manumiſitᵏ. nō iccirco ſerui māumiſſi cū predijs ex cā fideicō. preſtabūturⁱ: ꝙ ad libertatē peruenire nonpoſſunt. Idē iuris eſt cuꝫ ex quauisalia cauſa libertas nō cōpetit.IAbolenus.Am quidam duos fundos iūActos haberet: ⁊ ex altero boues cum opus feciſſent in alterumreuerterentur: vtrunqꝫ fundū cuminſtrumēto legauerat. Labeo ⁊ trebatius boues ei fundo ceſſuros putant vbi opus feciſſent: nō vbi manere cōſueuiſſent. Caſſelius cōtra.Labeonis ſententiam proboᵐ.I Abolenus.

Chil. ⁊. l. ſi quis iniqui. §. ſi ita. ac.b ¶ Negat trebatius. ⁊ malijͣ. patet.c ¶ Eſſe alium .i. latiorem forſitā. cum de omni vino cogitauerit. R.d ¶ Uerboꝝ aliū .ſ. ſtrictiorē: vt de eo ſolo qd̓ ſit ī vaſis. ⁊ ſic ſenſui v̓ba deſunt.e ¶ Ceterū. ꝓ ſed. al̓s ꝓ terte.al̓s eſt ceterorū .ſ. verborū queeſt falſa. ac.f ¶ Nō eſſe. vnde vino legatoſimpl̓r vaſa cedunt: nō dolia:vt. sͣ. e. ſi cui. §. i. vn̄ videbat̉ d̓vino ī dolijs poſito nō ꝯtīeri:nec de dolijs. ⁊ ꝓ trebatio quoad dolia. lꝫ ꝯtra eū quo ad vinū in eis īpoſitū eſt. sͣ. e. l. cuꝫvinū. §. itē quāuis. Item ⁊ ꝓeo quo ad dolia. jͣ. e. ꝓx. §. ī fi.ſed ꝯtra eū quo ad dolia. jͣ. dev̓b. ſi. l. vinaria. dicas gͦ cū expreſſit cū vaſis ꝙ ēt dolia debeant̉: ut. d. l. vinaria. Itē ⁊ ꝓhoc eſt qd̓ ſubijcit nō eſfet. q. d.nō concedo. ac.z ¶ Ergo. iō ꝙ doliare vinuꝫnō cōtineri legato putat treb.lꝫ ꝑperā. R. ſed melius eſſet inlittera ego .ſ. ꝓculus. ac.g ¶ In dolijs eēt. al̓s nō eſſet.⁊ tūc dic nō ꝯcederē .i. nō aſſentirē. ⁊ aſſume non cōcederē dico vinū ⁊cͣ. al̓s deeſt. ⁊ eſt plana. ⁊ ẜm hoc dic ī vaſis nō eē.ꝓ vt ipſe accipiebat vaſa. ⁊ facit. jͣ. de au. ⁊ ar. le. l. ſi ꝗs. ac.h ¶ Illud. legatos ꝗd de dolijs; dic ut. sͣ. ꝓxime. ac.i ¶ Cū his amphoris. iō qꝛ cūeiſdē legatū p̄ſumit̉ apud nosromanos. nō ergo talis p̄ſumptio meo habet̉ iudicio apudeos ꝗ cū vaſis nō cōſueueruntvina vēdere: ut. jͣ. ti. i. cū delaniōis. §. aſinā. R. ⁊ fac̄ ad hūc§. sͣ. l. ꝓx. ⁊. l. ſi cui. §. i. ac.Ui vinum ſurrentinū.La loco ſic dictum.l ¶ Urnalibus. vaſa. de terram ¶ In amphoris. puta dixitforte.teſtator lego vinū qd̓ ē in amphoris. ⁊ hēbat vinū ī amphoris ⁊ vrnalibus. vel vrnalibꝰtm̄. ⁊ nullas hēbat āphoras. ⁊ꝓ hoc. sͣ. eo. l. cū vino. ⁊ sͣ. dele. i. ſi cui ſer. in pͥn. ⁊. jͣ. de ali.le. a filio. §. fi. ſecūs aūt ſi dixiſſet vinū qd̓ eſt in amphoris cūplures hr̄et amphoras. ⁊ pl̓es vrnas. ⁊ ī amphoris nihil. in vrnalibꝰ vinū erat.tūc .n. nihil videt̉ legatū: ut. sͣ. de le. i. ſed ſi certos. ⁊. l. ſi ſeruꝰ. §. qui ꝗnqꝫ.¶ Cui dulcia. Adiectiua īdefinita general̓r natural̓r poſita referunt̉ ad oēsres ad quas pn̄t adaptari niſi rōne adiuncti eoꝝ ſignificatio reſtringat̉. Bar.n ¶ Dulcia .ſ. ſimpl̓r nō facta mentione vini.o ¶ Mulſum. de vino ⁊ melle.p ¶ Paſſuꝫ .i. vua vltramarina paſſa. ⁊ dulcis. vl̓ dic hoc ⁊ ſequens: ut. sͣ. e. l.ſi ꝗs vinū. q ¶ Palmas .i. dactiles ab arbore d̓ qͣ naſcūt̉ q̄ vocat̉ palma.r ¶ Caricas. genus rei dulcis. nō dicas de ficubꝰ caricis bon̄. qꝛ iā dixit ficus.s ¶ Amphorariū. a loco vel vaſe ſic dictū. t ¶ Oīa. ſub. lego. nā ſūt v̓bateſtātis. ⁊ caue qꝛ n̄ repetit vinū: qꝛ nullū tūc eēt dubiū. u ¶ Potiōis .i. qd̓poſſit potari. x ¶ Ex collatione .i. ꝯiūctiōe. ⁊ ſic no. h̓ ꝙ p̄cedētia minuūt ſinificatū ſequētiū: vel generalitatē. ⁊ eꝯͣ ſequēs reſtrīgit p̄cedētia: ut. jͣ. de penule. l. nā qd̓. §. fi. ⁊ facit ad. §. sͣ. eo. ſi ꝗs. ⁊. jͣ. de au. ⁊ ar. le. l. pediculis. §. idē ac.De fundo inſtructo vel inſtrumento legato. Tractat h̓ ti. de īſtrumēto fundi ⁊ domus ⁊ patriſfa. ⁊ orti ⁊ taberne. ⁊ cauponie ⁊ balnei ⁊ ville ⁊ vinee ⁊ pictoris ⁊ piſcatoris ⁊ lanionis ⁊ piſtoris ⁊ medici. ac.Iue. intelligunt̉. ſꝫ in prīo caſu alterū ē acceſſoriū. ī ẜo vtrūqꝫ pͥncipale: ut. jͣ. e. l. ſi cui. ⁊. jͣ. ꝓxi. ſꝫ ⁊ fundo ſimpl̓r legato: aliqua cedunt. ut. jͣ. e. l. cui fundus. z ¶ Fundo alienato. ⁊ ſic reuocato legato. ac. a ¶ Nō vendicabit̉. facit. jͣ. de pec. le. l. i. ⁊ij. ⁊ de penu leg. l. ii. ⁊ jͣ. e. queſitum. §. ſi fundus. ſed cōtra inſti. de le. §. ſi quisancillas. ⁊ jͣ. ti. i. l. iii. ⁊. iiii. So. ut. jͣ. e. l. ſicui. ac.Um pater. ſcriptis. portionibus inequalibus. ac.c L ¶ Auie. ſcilicet paterne. cui ſucceſſerat teſtator. ac.

a ¶ Preter ꝑtes .i. preter eas qͣs erāt habituri. iure hereditario: in ꝗbunil dixit. ⁊ ſi dixiſſet pͥlegādo n̄ valeret a ſeipſis: ut. sͣ. d̓ le. i. l. legato. §. i.b ¶ Coheredum. in quibus tenuit prelegatum: ut dicta. l. legato.c ¶ Uiriles. ꝓ numero perſonarū: ut. C. de cadu. tol. l. vna. §. vbi aūt. ⁊ſic nō hereditarias. ⁊ hoc iō qꝛ ꝓpria noīa fuerūt exp̄ſſa. vel forte aliquāpecuniaꝫ virilit̓ iuſſi ſūtdare coheredibꝰ ꝓ hoc pͥlegato: ut. jͣ. ad treb. l.nōnūꝙͣ. ⁊. l. pe. ⁊ sͣ. dele. i. l. ẜuꝰ viri. §. fi. ⁊. l.heredes noīatim. ac.Iſte. 8. hꝫ duplicem le.otegoſvnā affirmatiuā aliamnegatiuā. ⁊ iſta negatiua eſt magis no. iō ẜmeā pono caſuꝫ. Ex qͣ habes ꝙ legata ꝓprietateinſtrumētum nō videt̉eſſe legatum. h. d. bar.d ¶ Dotes. vt ſunt inſtrumenta.e ¶ Legāt̉. legatario. nͥcuꝫ inſtr̄o: ſꝫ ſimpl̓r. ac.f ¶ Nō p̄ſtant̉ .ſ. inſtrumēta qꝛ fundi nihil ē: niſi qd̓ terra ſe tꝫ: paucisexceptis: ut. sͣ. de ac. ēp.l. fundi. ⁊ sͣ. de le. iii. lucius. §. pe. ⁊. jͣ. e. l. cū fūdus. Itē no. hic dotē d̓dij inſtr̄m vocari: ut. jͣ.d̓ fideiuſ. l. amiſſi. §. pe.⁊. C. ad. l. fal. ſi p̄diorū⁊ facit. sͣ. de ꝯtrahē. ēp.l. quotiens. ar. ꝯͣ. jͣ. e. l.ſeie. §. tirānide. ⁊ hoc ſihēs nō īſtructa al̓s d̓eſtnō: ⁊ tūc dic dotes p̓diorū nō vocari inſtr̄a. ſedforte qd̓ eſt ī ſuppel. vl̓ornatu. ad qd̓ ē. jͣ. e. q̄ſitū. §. ſupellex. ⁊. §. fi. ac.E ſubiecta qͣlia pdiUndū. Talia ſt̓cata demōſtrāt ⁊ ecōtrah. d. vel al̓r. In ſubſtitutiōe cū qͣlitate illa resvenit tanꝙͣ primitꝰ fuitrelicta. h. d. Bar.g ¶ Legauit. vel cū inſtr̄o: vel ſimpl̓r. ac.h ¶ Fuerat legatꝰ .ſ. inſtructꝰ. ar. sͣ. mā. ſi v̓onon remunerādi. §. idēpapinianus. ac.i ¶ Cōtineri. ſꝫ quomōaugmētum ſetuū aīaliū q̄ fuerāt inſtr̄a fundi ad ſtercorādū forte dꝫ reſtitui: cū defuncti iudicio ſūt hīti: vt. jͣ. ad treb. ī fideicōmiſſaria. ℟. ad īſtarpeculij legati: ut acceſſio ⁊ diminutio: ut. sͣ. de le. ii. peculiū. in pͥn. ⁊ jͣ. d̓pecu. le. l. deniqꝫ. §. fi. ⁊ idem in equicio. ⁊ omni vniuerſitate ſub nominecollectiuo legata: ut etiā mora nō cōmiſſa veniāt augmēta: ut. sͣ. d̓ vſur.l. eꝗſ. §. eꝗcio. ⁊ aliud in relicto iure īſtitutiōis: ut. d. l. in fideicōmiſſaria.vel h̓ ꝯtinet̉ nō tāꝙͣ vniuerſitatis augmētū: ſed tāꝙͣ inſtr̄i augmētū: vtjͣ. e. l. pe. vel dic ſetuū ⁊ partuū ꝓ eodē poni .ſ. ancillaꝝ qui nō ſunt fructꝰvt. jͣ. ad tre. mulier. §. ſi heres. ibi pͥterea ⁊cͣ. ſꝫ dn̄s. M. dixit timeo ne hͦdeficiat nō. tūc .n. eēt plana. ⁊ qd̓ ꝗdem dicit ꝑtuū. dices ꝙ nō ſint inſtr̄ahi ꝑtus. Itē ꝙ dicit de dānis fataliū ꝯtineri. vel ẜm. M. nō ꝯtineri: dicprout fuit in culpa. vel nō. vtrūqꝫ poſſit eſſe: ut. jͣ. ad treb. mulier. §. ſi heres. ⁊ facit ad trebel. l. deducta. §. hereditatem. ac.Pirior. Manumiſſio lꝫ inualida extingnit ẜui legatū. h. d. Bar.k ¶ Manumiſit. d̓ ſcō n̄ iure. ꝑꝑ. l. elieſcētiā: ut īſti. ꝗ. ma. n̄ poſ. §. eadē.l ¶ Preſtabunt̉. certū ē .n. mutatā volūtatē eē in his lꝫ nō teneat manumiſſio: ut ⁊ jͣ. de adi. le. l. ⁊ ideo. ⁊. l. ſi legatū. ī pͥn. ⁊ l. legatū. §. fi. ⁊ sͣ. d̓le. i. l. plane ī pͥn. ſꝫ ꝯͣ. sͣ. d̓ le. i. ẜuū filij. §. ſi idē. ⁊. l. ſi ẜuꝰ legatꝰ. §. ſi ẜuꝰ⁊ sͣ. de le. ii. ꝗ ſtichū. So. ibi exp̄ſſe legauerat. vn̄ valet. cū n̄ valeat libertas. at h̓ nō exp̄ſſe legauerat. ſꝫ ſub illo v̓bo inſtructa. vel hic loꝗt̉ cū viuꝰmanumiſit: ſecꝰ ſi eodē teſtō facit. jͣ. de pecu. le. cū dn̄s. §. fi. ⁊. l. ſe. ac.Um quidaꝫ. Magis inſpicit̉ fundus in quo ꝗs operat̉ ꝙͣ fundꝰ/Lin quo morat̉. h. d. Bar.m ¶ Probo. pro iſto. jͣ. de penu le. l. nam ꝙ. §. pe. ⁊. l. fi. ⁊ sͣ. de leg. iii.ſi ita. cum concordan.