XXXIIIDe annuis legatis.
l 4 8
¶ Uobis qͦqꝫ ce QOde. 5teri he̓des peto vt vxori meep̄ſtetis qͦad viuet ānuos decē aureos: vxor ſuꝑuixit marito ꝗnquēnio⁊ qͣtuor mēſibꝰ. q̄ro an he̓dibꝰ eiusſexti anni legatū integrū debeatur?Modeſtinus rn̄dit integri ſexti anni legatū deberiᶜ.T Dem.Nnuā pecuniā ad ludosʰ ciuiL tatis reliꝗt: ꝗbꝰ p̄ſidere he̓deſvoluit. Succeſſores hēdū negantſe debere: qͣſi teſtator tādiu preſtarivoluiſſet qͣꝫdiu p̄ſiderēt heredes.q̄ro igit̉ an cū p̄ſidendi mētionē fecerit ad tp̄s fideicōmiſſum: an ꝑpetuo preſtari voluerit? Modeſtinꝰreſpondit fideicommiſſuꝫ quot annis in ꝑpetuumᶜ reipu. preſtandumP Omponiuseſſe.Uintus mutius ait: ſi quis inteſtamēto ita ſcripſit. Filij filieqꝫ mee ibi ſunto vbi eos mater ſuaeſſe volet: eiſqꝫᵇ heres meus in annos ſingl̓os: inqꝫ pueros puellaſqꝫſingulas dānas eſto dare cibarij nomine aureos. x. ſi tutores eā pecuniam dare voluerint ei apud quē pueri atqꝫ puelle ſunt: nihil ē qd̓ ex teſtōagē̓ poſſitᵉ. nā ea res eo ꝑtinet vt tutores ſciāt q̄ volūtas teſtatoris fuit:vt poſſintᶠ eā pecuniā ſine ꝑiculo dare. ¶ Pōpo.ᵍ. In teſtīs q̄dā ſcribunt̉ q̄ ad auctoritatē ſcribētis dūtaxat referunt̉: nec obligationē pariant. Hec aūt talia ſunt: ſi te heredēſolū inſtituā ⁊ ſcribā vti monumentū mihi certa pecunia facias nullaꝫenim obligationē ea ſcriptura recipit: ſꝫ ad auctoritatē meā ꝯſeruādāpoteris ſi velis facereʰ. aliter atqꝫ ſicoherede tibi dato idē ſcripſero. nāſi te ſolū dānauero vti monumētūfacias: coheres tuus agere tecuꝫ poterit familie herciſ. vti facias: qm̄ intereſt illiusˡ: quin etiam ſi vtriqꝫ iuſſi eſtis hoc facere inuicem actionemhabebitisᵏ. ¶ Ad auctoritateꝫ ſcribentis hoc quoqꝫ ꝑtinet: cū ꝗs iuſſitin municipio imagines poni. nam
ſi nō honoris municipij gr̄a id feciſſet ſed ſua: actio eo noīe nulli cōpetitˡ. ¶ Itaqꝫᵐ hoc ꝗnti mutij ſcriptura liberi mei ibi ſūto vbi eos mr̄ſua eē volet. nullā obligationeꝫ parit: ſed ad auctoritatē defuncti ꝯſeruandā id ꝑtinebit vt vbi iuſſerit ibiſint. Nec tn̄ ſemꝑ volūtas eiꝰ autiuſſuꝫ ꝯẜuari dꝫ. veluti ſi pretor doctus ſit: nō expedire pupillū eo morari vbi mr̄ iuſſeritⁿ ꝑꝑ vitiū qd̓ pr̄forte ignorauit ī eis ꝑſonis eē apudqͦs morari iuſſit. ¶ Si aūt ꝓ cibarijs eoꝝ in annos ſingulos aurei. x.relicti ſint: ſiue hoc ſermoneº ſignificatur apud quos morari mater pupillos voluerit: ſiue ita acceperimꝰhunc ſermonē vt ipſis filijs id legatum debeaturᵖ vtile eritq. Magiseniꝫ eſt vt ꝓuidētia filioꝝ ſuoꝝ hocfeciſſe videat̉ʳ: ⁊ ī oībꝰ vbi auctoritas ſola teſtatoris ē neqꝫ oīmō ſpernenda: neqꝫ oīmō obẜuāda eſt: ſedinteruentu iudicis hec oīa debenturſi nō ad turpē cām referunt̉: ad effeG Aius. ᵍctum perduci.N ſingulos annos relictuꝫ legatū ſimile eſt vſufructui cummorte finiat̉ˢ. ſane capitis diminutione nō finit̉ᵗ: cū vſufructus finiat̉.Et vſufructꝰ ita legari pōt. Ticiovſufructū fundi lego: ⁊ qͦtiēſcūqꝫ capite minutꝰ erit eūdem vſufructū eidoᵛ. Illud certe āpliꝰ ē ī hͦ legato ꝙin ingreſſu cuiuſlibet anni ſi deceſſerit legatarius eius āni legatū heredi ſuo relinq̄t. qd̓ ī vſufructu nō itaē cū vſufructuariꝰ ēt ſi maturis fructibꝰ nōdū tn̄ ꝑceptis deceſſerit: heredi ſuo ī eos fructꝰ actionē non reP Omponius. ꝯinquetᵉ.Andus quem pater familiaslibertis legatoꝝ noīe q̄ ī ānosſingulos reliꝗt pignus eē voluit: excauſa fideicōmiſſi rei ſeruande gr̄arecte peteturʸ. Paulus notatꝰ hocadmittendum eſſe ⁊ in alijs rebushereditarijs vt ⁊ in eas legatariusmittaturª.I Dem.
qlltraleartilehatle. ce. l. nec ſemelntra. vel ibi cūcirca pͥn. ⁊. l. ſi cū pͥfinon cauſa alimētoꝝiōe certū tēpusfuit adiectū. prima verdicit in legato:quia facta ſtipulationeſingulos annos: vna ēnec finitur morte ſtipulatoris: idē in donatiōe cāmortis: vt. jͣ. de ver. ob.ſi ſtichum. §. i. ⁊ de donatꝭ. cā mor. ſenatus. §.fi. ⁊ ſic quātū ad preſcriptionē tēporalēdr̄iam īter legatuꝫ relictū in ſingulos annos ⁊ſtipulationem. lꝫ. m. ⁊b. īter ſe differētes aliterdicāt: vt noͣ. C. d̓ pͥſcrip.xxx. an. cuꝫ notiſſimi. §.pe. Itē fa. jͣ. qn̄ di. le. ce.cū in ānoſ. ⁊. jͣ. e. ī ſingulos. ⁊. l. cū in ānos. ⁊ .jͣ.ti. i. l. cū uſufructus. ⁊ .jͣ.ad. l. fal. l. i. §. ſi ī ānos.UobisfficitLvltimū annuꝫ eē ceptū ut legatū annum ꝓillo anno tranſmittatur.h. d. Bar.a Deberi. cedit enimdies huius legati ī initiocuiuſlibet anni: ut. jͣ. e. īſingulos. ſed non videtur deberi niſi ꝓ rata anni ſexti. ut. sͣ. de uſufru. ſioperas. ⁊. l. ſed ⁊ ſi quis.§. ſi operas. ſo. ibi delicto fuit amiſſus uſuf. ſcꝫcapit. di. h̓ morte: ut ar.jͣ. e. in ſingulos. ⁊ sͣ. ꝗ.mo. vſufruc. amit. l. i.§. ſi nō mors vel ſibi. Itē facit. jͣ. deſer. l. ſeruus cōis.ſeruus. ⁊. C.iudi. poſt duosl̓.⁊. jͣ. e. l. filie. areo. ti. petitionē.ſanNnuam. ProI pter mortē executoris legatū annuū nonguit̉. h. d. bar.b ¶ Ad ludos. ſacros:ꝗbus honeſtas verecundia. moribꝰ caſtis ſeruata ꝑſeuerat: ut. C. de ſpectaculis. l. i. ⁊ d̓ ma. vl̓ma. l. i. li. xj. azo. aliud ſiad impudicos. naꝫ tuncnō in ꝑpetuū pͥſtarētur:ſed nullo mō. vel ī aliudopus reipu. expēderentur: vt. jͣ. de admi. re. acci. per. l. legatā. §. fi.c ¶ In perpetuū. plus ergo eſt in hoc legato ꝙͣ in vſufruc. legato. ꝗa tꝑfinitur: vt. jͣ. ti. i. l. ſi vſufructus municipibus ẜm. R. ⁊ facit. sͣ. ti. iij. l. ciuitatibus. ⁊. jͣ. e. l. pe. ⁊. jͣ. de ver. ob. l. ſi ſtichum. §. i. ac.L modum alterius: non iure actionis ſed per officium iudicis effectuiUintus. Diſpoſitio reſpiciēs ſolā auctoritatē defuncti non comdemandat̉. h. d. uſqꝫ in fi. Bar.d ¶ Eiſqꝫ. hoc eſt duplex. nā vel filijs uel illis apud quos debent ali: pōtattribui: vt. jͣ. in fi. l. Itē pōt eſſe ꝙ ſoli filij vel ꝙ ſoli alij. vel etiam tertioꝙ filij cum alijs ſunt heredes. Item ⁊ nota duo precepta: vnū vbi morari. aliud de alimētis. ac.e ¶ Agere poſſit. ille apud quem erunt .ſ. aliqua actione ſed iudicis officio: ut. jͣ. dicet. ac.f ¶ Ut poſſint .ſ. ſi velint ſed nō compellunt̉ niſi ut in fi. dicet.g ¶ Pōponius. circa predicta clarius rn̄dens de his ⁊ premittens duo ſimilia. primū de monumēto. ſcd̓m de imagine. ac.h ¶ Si uelis facere. īmo ⁊ pōtificali auctoritate uel iudicis officio eſt cogē
s: vt. sͣ. de pe. hr̄. l. hereditas. §. fi. ⁊ sͣ. fa. her. his ꝯn̄ter. §. ſꝫ ⁊ ſi. ⁊. jͣ. e. l. ī fi..l. familiaria. ⁊. l. ſe. ac.i ¶ Intereſt illius. qꝛ ibi ſepeliet̉: vt.k ¶ Pabebitis .ſ. ſi alteruter noſtrū parere uoluerit: alioquin cōis culpa poteritpponi agēti: ut. sͣ. de le. i. l. nihil. §. i. ⁊ sͣ. de le. ij. cum pater. §. libertus.l ¶ Nulli cōpetit etiā ſi ad eius cōmodū aliꝗs ſibi p̄ferat. ⁊ facit. jͣ. de priui. credi. l. cum funus. ac.m ¶ Itaqꝫ. redit ad pͥmū caſuꝫhuius. l. ac.n ¶ Nec tn̄ iuſſerit. facit. sͣ. deadmi. tu. ꝗdē decedēs. §. vſqꝫ.⁊ sͣ. de cōfir. tu. utilitatē. ⁊ vbipu. edu. l. i. ac.o ¶ Hoc ſermone. eiſqꝫ heresmeus in annos ⁊c. vt. sͣ. ī pͥn.huius. l. ac.p ¶ Debeat̉. qd̓ pōt p̓ſumi ſiſunt alij heredes: vel ēt coheredes his pueris. ⁊ ex annuis cibarijs. x. ⁊ pro magna ꝑte ſuꝑabūdabit. ⁊ ſic hꝫ locum actioex teſtō. ſi aūt ſoli filij: tunc officio iudicis tm̄ vel actio ex teſtō.ſi gr̄a eoꝝ apud quos morardebent eſt relictū. ac.q ¶ Utile erit .ſ. viſum. ac.r ¶ Uideat̉. niſi aliud liq̄at.N ſingulos. Legatuꝫin annos ſingulos eſt ſimile legato vſufructus niſi intribus que hac lege ponuntur.h. d. Bar.ſ ¶ Finiatur. ut inſti. d̓ vſufru.§. finit̉. ⁊ sͣ. e. ſi in ſingulos. ſecus in ſeruitutibꝰ predialibusvt. sͣ. quēadmodum ſer. amit.l. iij. ac.t ¶ Nō finit̉ .ſ. legatum in ſingulos annos relictum. qꝛ legatum ſequētis anni eſt aliud legatum. ⁊ ſic iſtud non habebitlegatarius. plura enī ſunt legata. ⁊ ſic in capite cuiuſlibet anni inſpicit̉ an ſit capax vel nō:vt. sͣ. e. ſi in ſingulos. ⁊. jͣ. eo.cū in annos. ſed ſecus ē in uſufruc. cū legatū eſt ſimplex: nō īſingulos annos. ⁊ ẜm hoc expones capi. di .ſ. maximā ⁊ mediam non minimam ⁊ ſic ē cōtra. C. de vſu ⁊ ha. corruptionem. vel dic etiam minimam.ſi eſt relictus vſufruct. in ſingulos annos. ſecꝰ ſi ſimpliciter qꝛtūc non minima vt ibi. vel dicẜm iura vetera ut quocūqꝫ modo relictus: vel ſimpliciter velin ſingulos annos pereat capi.di. etiam minima. hodie ſecusut. d. l. corruptionem.u ¶ Ei do. vt ⁊ sͣ. qui. mo. vſufru. amit. ſicut in annos. ⁊. l. repeti. in pͥn. ⁊ ẜm. R. ēt hoc caſu videt̉ ꝑpetuo relictū ſi ciuitati vel tēplo ſic relīquit̉. niſi aratrū patiat̉: vt. sͣ. qui. mo. vſufruc. amit. ſi vſufructus. ſꝫ certe immo ⁊ alio modo poteſt finiri ut ibi noͣ.x ¶ Nō reliquet. vt inſti. de rerū di. §. is v̓o. ⁊ noͣ in pͥn. huius. l. vnam conuenientiam. qꝛ vtrūqꝫ morte naturali finit̉. poſtea tres differētias. prima cū dicitſane ⁊cͣ. ſecūda cū dicit ticio vſufructū ⁊c̄. tertia cum dicit illud certe ampliꝰ ē ⁊c̄.⁊ facit ad. l. iſtam. sͣ. qui. mo. vſufruct. amit. ſi vſufructus meus. ⁊ sͣ. de vſufruc. ſiꝗs ita. ⁊. l. defuncta. ⁊. jͣ. ti. i. pr̄imonij. ⁊. jͣ. ad. l. fal. penales. in prī. ⁊ sͣ.de capi. di. legatum. ⁊. C. qn̄ di. le. ce. l. i. ⁊ sͣ. de euic. ſi rem quā. §. fi. ⁊ sͣ. ſi uſufruc. pe. l. vti frui. §. fi. ⁊ sͣ. eo. a vobis. ⁊ .jͣ. e. codicillis. ⁊ sͣ. ti. i. habitationis. ⁊l. licet. ⁊. l. generaliter. ac.Andus. petet̉. vt ⁊ sͣ. de trāſac. cū hi. §. ſi vni. nā teſtō pōt cōſtitui pignꝰ:H ut ⁊ sͣ. de pig. ac. l. non eſt. ⁊. C. cōia dele. l. i. ac.z ¶ Paulus notat .ſ. eſſe verum quod dictum eſt. vel dic notat .ſ. jͣ. ſcripta. ideſtnotabiliter dicit.vt in⁊ ¶ Mittat̉. ſi nō ſatiſdet̉. ꝗnīmo etiā in res heredis poſt. vj. mēſes: ut. Cnnospoſ. le. l. circa. cum enī ſit conditionale hmōi legatum quo ad ſequentes adꝫ ſatiſdari: vt. jͣ. ad. l. fal. l. i. §. ſi in annos. ac.
t iiij