De lega. ⁊ fideicommiſſis. iij.XXXII

1 4 2

membraneisª vel chartaceis: velēt eboreis. vl̓ alterius materie vl̓ inceratis codicillis an debeant̉ videamus. Et gaiꝰ caſſius ſcripſerūt deberi ⁊ mēbranas libris legatis. Cōſequēter igit̉ cetera quoqꝫ d̓bebuntur ſi non aduerſetur volūtas teſtatoris. ¶ Si cui cētū libri ſint legati.c. uolumina ei dabimꝰ: nō ut centūque ꝗs īgenio ſuo mētitꝰ ē que ad libri ſcripturā ſufficerēt: vtputa cumhaberet homerū totū in vno volūmine nō quadragintaoctoᵇ libroscōputamus: ſꝫ vnuꝫ homeri volūmen ꝓ libro accipienduꝫ eſt. ¶ Sihomeri corpus ſit legatūᵗ ⁊ n̄ ſit plenū: quātecūqꝫᵍ ꝑtes hodieᵉ inueniātur debent̉. ¶ Libris aūt legatiſ bibliothecasᶠ nō cōtineriᵍ ſabinuſ ſcripſit. ¶ Idē ⁊ caſſiꝰ. ait eniꝫ mēbranas q̄ ſcripte ſunt contineri legatisdeinde adiecit neqꝫ ſcrinia neqꝫ armaria neqꝫ cetera ī quibꝰ libri ꝯdūtur deberiʰ. ¶ Quod tamen caſſiꝰde mēbranis purisⁱ ſcripſit verumeſt. nam nec charte pure debētur libris legatis. nec chartis legatis libri d̓bebūtur: niſi forte ad hoc nosvrſerit volūtas: vtputaᵏ ſi ꝗs forteſic reliq̄rit. Chartas meas vniuerſas ꝗ nihil aliud qͣꝫ libros habebatſtudioſus ſtudioſo. Nemo eniꝫ dubitabit libros deberi. nam ⁊ in vſupleriqꝫ libros chartas appellant.¶ Quid igit̉ ſi ꝗs chartas legauerit puras? mēbrane nō cōtinebūt̉ᵍneqꝫ cetere ad ſcribendū materieⁿ.Sed nec cepti libri ſcribiˢ: vnde nōmale queritur. ſi libri legati ſint: ancontineantur nondum perſcripti?;Et nō putoᵖ cōtineri nō magis qͣꝫveſtis appellatione nondum detextaq cōtinet̉. ¶ Sed perſcriptiʳ librinondum malleatiˢ vel ornatiᵗ continebuntur. proinde ⁊ nondum conglutinatiʸ vel emendati continebūtur: ſꝫ ⁊ membraneᵗ nondum conſulte continebuntur. ¶ Chartis le

gatis neqꝫ papirū ad chartas paratū neqꝫ charte nonduꝫ ꝑfecte continebunt̉ˢ. ¶ Sꝫ ⁊ ſi bibliothecaꝫ ſegauerit vtrum armariū ſoluꝫᶻ vl̓ armaria continebunt̉. an v̓o libri quoqꝫ cōtineantur. q̄ritur. Et elegāternerua ait īter eē id qd̓ teſtator ſēẜit:nā ⁊ locū ſignificari bibliothecam.ſicuti dicimꝰ eborea in bibliothecaeſt. Et al̓s armariuꝫ: ſicuti dicimuseboreā bibliothecāª emit. al̓s libroſſicuti dicimus bibliothecāᵇ emiſſeᶜ.¶ Ꝙ igitur ſcribit ſabinuſ: librosbibliothecam non ſequiᵈ non ꝑ oīaveꝝ eſtᵉ: naꝫ interduꝫ armaria qͦqꝫd̓bentur queᶠ pleriqꝫ bibliothecasappellant. ¶ Planeᵍ ſi mihi ꝓponas adherētiaᵛ qͦqꝫ eē mēbranaꝝ armaria: uel ei affixa: ſine dubio nond̓bebunt̉ᵏ cū edificij portio ſint. Qd̓ī bibliotheca tractauimꝰ Idem pōponius libro. iij. ad ſabinū in dactiliothecaª legata tractat: ⁊ ait annulos quoqꝫ cōtineri: nō ſolū techaꝫⁿque annuloꝝ cauſa parata ſit. Hocautem ex eo cōiecturat̉ᵈ ꝙ ita ꝓponitur quis legaſſet dactiliothecammeaꝫ: ⁊ ſi quos p̄terea ānulos hēo⁊ ita labeoneꝫ quoqꝫ eſtimaſſe aitꝰ.¶ Sunt tamenq quedam que omnino legatum ſequūtur: vt legatuꝫlectuꝫᵗ. ꝯtīet ⁊ fulcraᶠ. ⁊ armarijsᵗ ⁊uinculisᵛ clauſtra ⁊ claues ceduntᵗ.P Aulus.Rgento legato conſtat archulasʸ ad legatariū n̄ ꝑtine̓ᶻ. Iteꝫānulis legaris dactiliothece non cedunt.P Qmpo.I tibi pur̄ legaue̓o: d̓inde poſtea ſcripſero ita. Hoc āpliꝰ ſi nauisex aſia uenerit hr̄s meus ei fundodato. ueriꝰ eſt eo v̓bo hͦ ampliꝰ ſuperiora repetiª. ¶ Sicuti dicemꝰ lutiꝰticiꝰ plebi ꝗna milia d̓dit: hoc āpliꝰſeiꝰ huiuſcemōiꝰ or̄one ꝗna qͦqꝫ ſeium d̓diſſe ītelligimꝰ. Si ticiꝰᵏ acceꝑit ꝗnqꝫ: ſeiꝰ hoc amplius funduꝫ:ſeiū. v. quoqꝫ accepiſſe ītelligimꝰᵏ.

¶ Areos: ſed ſtatī corrigit cōſequēter ⁊cͣ. ut oēs cōtineantur in dubio ſi ꝓ libriseis vtebat̉ teſtator: niſi cōtraria ꝓbetur voluntas: ut hic ⁊ jͣ. ꝓxi. §. forteenī paterfami. pauper tabulis cereis vtebat̉ pro libro.¶ Si cui. In dubio appellatio libri intelligitur de vno volumine: nonīeralibus ꝑde libris nquos volumen dditur.h. d. bar.b ¶ Si cui. xlviij. notaquur libros ſet homerꝰ.u. Si homeri. Br̄slibrū legatum non tenetur facere cōpleri. Bar.t ¶ Legatum .i. libri abeo facti. acc.d ¶ Quātecunqꝫ. ſic. sͣ.ti. ij. l. ſi ſeruꝰ. §. ꝗ ꝗnqꝫ.t ¶ Hodie tempore mortis in bōis defuncti. ac.¶ Bibliothecas. armarium vbi libri reponuntur. ut. sͣ. de ꝯtrahē. em̄ptio. l. labeo.¶ Contineri .ſ. libris lezatis. nota pro materiato materiaꝫ poni. ac.Libris autem. Libris legatis non ꝯtinent̉ea in quibus libri reperiūtur. h. d. bar.b ¶ Libris d̓beri. immutatur ergo appellatiuum⁊ ſic ē cōtra. sͣ. ti. ij. l. iiij.So. ſi id qd̓ ſenſit teſtator prorſus extraneum ēab eo qd̓ expreſſit:betur ut ibi. vbi v̓ptari poteſt rōe cͥſuetudinis alicuius loci: ſecuseſt ẜm Io. vt hic: ut. jͣ.eo. §. fi. ⁊ eodeꝫ modo ſoluitur. jͣ. de re. du. l. ī amicº piuris ſiripſit .ſ. iacite vbi non debeant̉ libris legatis. cum .n. dixitſcriptas deberi: innuit ꝙnō ſcripte nō debebūt̉k ¶ Uputa ſiꝗs .ſ. ſtudioſus ſtudioſo qd̓ ē. jͣ.¶ Quod tamen.Libris legatis charte nōſcripte non continentur.⁊ chartis legatis non continent̉ libri. niſi aliter voluntas eſſet īefficax. Itelegato chartarum nō cōntur mēbrane nec ecōuerſo. h. d. bar.l ¶ Quid igitur. al̓s ꝗdergo: al̓s ſi quis ergo. etals ⁊ ideo ſi ꝗs. ac.m ¶ Non cōtinebunt̉. qꝛappellatione chartarumcontinentur que de bombice ſunt: ut hic. ſed hanc interpretationem non admiltit. R. in noſtris eloꝗis. cum mēbranas noſtro vſu tm̄ chartas dicimꝰqui vſus oī regule: omniqꝫ conſtitutioni in exaudiendis ſermonibus derogat ſolus: qui qm̄ ſit magis facti nulla iuris ꝯſtitutione mutari poteſt taꝫceteris ꝙ priſciano: ⁊ oratio noſtri eloquij auctoribus in hac re inuocatisteſtibus. R.n ¶ Materie. ut eboree ⁊ ceree.¶ Sed nec. Libri cepti ſcribi non continent̉ appellatione librorū. ſecꝰſi ſūt bene cōpleti ſcribi nō tn̄ correcti uel miniati. h. d. bar.cribi .ſ. cōtinentur appellatione chartarū. acc.b ¶ Et nō puto. ſic ergo libri cepti nec appellatione chartarū nec appellaione librorum cōtinentur: ſecus ſi leget̉ argentum factum: ut. jͣ. de aur.ega. l. ⁊ ſi non ſint. §. ꝗd ergo. ac.exta. que ſit hec. dic ut. jͣ. de aur. ⁊ ar. lega. l. veſtimentū. ac.erſcripti .i. in totū ſcripti. ac. s ¶ Malleati .i. aſſeribus īcluſi.lati .i. cinabriati uel capitulati. ac.tinati .i. ligati: ſcripti tamē. acc.embrane. ſcripte. uel dic ēt non ſcripte ſi talis appareat de

functi voluntas. ut. jͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. argento. §. pe. in fi.¶ Chartis. Legato materiato non intelligit̉ legata materia. h. d. Bart.y ¶ Chartis. cōtinebunt̉. ut ⁊ sͣ. §. proxi. in fi. niſi alia fuerit voluntas: ut. jͣ. d̓aur. ⁊ ar. leg. l. argento. §. pe. Itē ſecꝰ in argento. ut. jͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. ⁊ ſi nonſint. §. ꝗd ergo. z ¶ Sed ſi bibliothecā. ſolū ſine libris.a ¶ Bibliothecā. ⁊ ſub. per.beBibliothecaꝫ .i. ſacriſta.c ¶ Emiſſe. ſic ponit̉. sͣ. de contrahē. emp. l. labeo. ac.d ¶ Non ſequi .i. vt legando libros non videatur legaſſe bibliothecaꝫ qd̓ ſabinus dixit. sͣ..e. l. §. libris autem. et ẜm hocplanum eſt qd̓ ſeꝗtur. Alij dicunt ſabinum al̓s dixiſſe: ut legando bibliothecam non videatur legaſſe libros. et ita eſtfallacia amphibologie. vt verum eſt panem comedere canēnam lꝫ bene diceret ſabinus. tamen hec littera non portat hūcſenſum propter verbum quoqꝫqd̓ eſt ſtatim.e ¶ Uerum eſt .ſ. cuꝫ mens teſtatoris ſit in contrariuꝫ: ut appellatione librorum contineat̉armarium ẜm primum. ul̓ dicvt appellatione bibliothece cōtineantur libri ẜm. y. nec ob. sͣ.de le. i. l. iiij. quia ſo. sͣ. e. l. §. libris.f ¶ Que .ſ. armaria. ac.Plane. pro ſed acc.h ¶ Adherentia. ſolo uel edificio domꝰ uel affixa. ut ſubijc̄.i ¶ Sine dubio. ꝙͣuis in ſupradictis poſſit dubitari. ac.k ¶ Non debebunt̉ .ſ. cuꝫ legātur libri. acc.Tractauimus. ut libris lezatis videatur bibliotheca legata: ſi hoc teſtator voluit: ut.sͣ. §. ſed ⁊ ſi bibliothecam.m ¶ Dactiliotheca. vas vbiānuli reponuntur ut ſubijcit. legatis ergo annulis ⁊ vas vr̄ legari ſi hoc voluit teſtator.n ¶ Thecam .i. dactiliothecaꝫut dixit qd̓ eſt vas. ut. jͣ. de penu. lega. l. iij. in fi.¶ Coniecturat̉ .i. coniecturamur uel preſumimꝰ ꝙ pars intoto contineatur. h.p ¶ Eſtimaſſe ait. pompo. al̓snon dicturus niſi in caſu ꝓpoſito cum habuerit ⁊ ānulos ⁊cͣ.nec .n. r̄gulariter id dixit pōpo.⁊ facit. jͣ. l. ꝓxi. acc.q ¶ Sunt tamen oīo. lꝫ non ſitr̄ta mens teſtantis: ſed in ſuperioribus aliud eſt. acc.r ¶ Ut lectuꝫ. hic ponitur ī neutro genere. al̓s in maſculino vt.sͣ. de peri. ⁊ commo. rei ven. l.lectos. ac. ſ ¶ Fulcra .i. ornamēta lecti. ẜm. h. ⁊ fa. jͣ. de acꝗ. re. do. l. ſꝫ ſi d̓meis. §. i. ac.t ¶ Armarijs .ſ. legatis.u ¶ Et vinculis .ſ. legatis ⁊ ẜm hoc dicit de vinculis ꝗbus hoīes vīcunt̉: q̄ cumclauaturis ⁊ clauibus firmāt̉ ut ī cippis videmꝰ. ſꝫ al̓s deeſt et: ⁊ eſt vīcula ⁊ cla.⁊cͣ. ⁊ ẜm hoc dic vincula ꝗbꝰ firmant̉ armaria .i. ſere ⁊ clauature ⁊ clauſtra quibus claudunt̉: ut hoſtia. al̓s ē loculis .i. vaſis q̄ clauibus firmantur.¶ Cedunt. acceſſionibꝰ potius iuris ꝙͣ ex ſignificationis v̓bi nā ẜm. R.☞ Rgēto. archulas. ꝑuula archa vbi ponit̉ argētū: ut. jͣ. de pe. le. l. iij. ī fi.I.2 ¶ Nō ꝑtinere. niſi mēs teſtātis ſit ꝯͣria. ar. s. l. ꝓx. §. ſꝫ ⁊ ſi bibliothecā.tibi. Dictio hoc āplius precedētiū repetitionē inducit. h. d. Bart.⁊ M ¶ Si tibi pure. repeti. ⁊ ēt cōditio ut in cōtrario caſu: ut. jͣ. de condi. ⁊ demō. ſ. auia. ẜm. h. ſed. R. dixit hic nō intelligi repetitā cōditionē niſi aliꝗbus appareat cōiecturis: ut. jͣ. e. l. nō al̓r. ac.¶ Ticius ecce tertiū exem¶ ¶ Puiuſcemodi .i. ꝓpter illud v̓bū hoc. azo.plū. ac.x ¶ Intelligimꝰ .i. ītelligere poſſimꝰ ſi ea mēs loquētis apꝑeat.ceterum non ē ꝑpetuꝰ talis intellectꝰ ẜm. R. pro quo eſt. jͣ. e. l. nō aliter. ⁊ ſic ſoluitur ꝯtrariū: ut. sͣ. de le. i. l. ſi ſeruꝰ legatꝰ. §. ſi ita. ſꝫ tu dic al̓r ut ibi noͣ. ⁊ facu