XXXIIDe lega. ⁊ fideicō. iij.

XXXII

i 4 I

fanti dulciſſime a qua ſeiaª ſatis exigi veto: cū ſciā eāᵇ potius rē acturāᵉqꝫ d̓trimēto futurā: queſitum eſt anſtatim meuius fideicōmiſſum a ſepete̓ poſſit; rn̄di nihil ꝓponi cur n̄oſſitᵇ.Dem.Icius hr̄des inſtituitᵉ ſeiā vxorē ex ꝑte duodecima: meuiaꝫex r̄liꝗs ꝑtibꝰ: ⁊ d̓ monumēto qd̓ ſibi extrui volebat: ita cauit. Corpuſmeū vxori mee volo tradi ſepeliēdū ī fundo illo ⁊ monumētū extruivſqꝫ ad quadrīgētos aureos. quero cuꝫ ī duodecima parte non amplius qͣꝫ centuꝫ ⁊ quiquagīta aureiex bonis mariti ad vxorē perueniant: an hac ſcriptura ab ea ſola monumentū ſibi teſtator extrui voluerit: rn̄di ab vtroqꝫ he̓de monumētū ꝓ he̓ditarijs partibꝰ extruēduꝫᵗ.CEl.I filie pater dotem arbitratututoris dari iuſſiſſet: tubero ꝑinde hoc habēduꝫ ait: ac ſi viri boniarbitratu legatum ſitᵍ. Labeo querit quemadmodum apparet quantam dotē cuiuſqꝫ filie viri boni arbitratu conſtitui oportet: ⁊ ait noneē difficile ex dignitate ex facultatibꝰ ex numero liberorūᵖ teſtamētumfaciētis eſtīare.DOmpo.Ifūdus legatꝰ ſit cū his q̄ⁱ ibierunt: queⁱ ad tēpus ibi ſunt n̄vidētur legata: ⁊ ideo pecunie quefenerādi cauſaᵏ ibi fuerunt non ſuntlegate.¶ ApianꝰOc legatum vxoris cauſa cōparatumⁱ generale eſt: ⁊ continet tam veſtem qͣꝫ argētum: auruꝫornamentum: ceteraqꝫ que vxorisgratia comparātur. ¶ Sꝫ q̄ videantur vxoris gratia cōparari: ſabinꝰ libris ad vitelliū ita ſcripſit. Qd̓in uſuᵐ frequentiſſime uerſatur: utin legatis uxoris adijciatur q̄ eiuscauſa parata ſint hanc īterpretationeꝫ obtinuit qd̓ magis uxoris cauſaqͣꝫ communis promiſcuiqꝫⁿ uſuscauſa foret paratuꝫ. Neqꝫ ītereſ-

ſeº uiſuꝫ eſt: an̄ ductā uxorē id pr̄famili. ꝑauiſſet: an poſtea: an ēt ex hiſrebus quibus ipſe uti ſoleret uxorialiquid aſſignauiſſet: duꝫ id mulieris uſibus proprie attributuꝫ eſſet.ꝑ Aulus.A tamen adiectioᵍ legatū al̓sApleniꝰ effic̄: al̓s exiguū. ¶ Augeturq cum ſic ſcriptum ē. queqꝫ eiꝰcauſa parata ſunt. Id enī ſignificaturᶠ: ⁊ ſi ꝗd preter ea q̄ dicta ſūtˡ eiꝰcā paratum eſt. ¶ Minuiturᵗ detractaʸ ꝯiunctiōe: quia ex omnibusſupra ꝯprehēſisˣ ea ſola diffiniūt̉que eiꝰ cā parata ſunt.TXpianꝰ.I quidᶻ earum rerum ante cōparauit qͣꝫ vxorem duxit: ſi idei vt vteretur tradiderit: perindeeſt qͣſi poſtea comꝑauiſſetª. ¶ Exeo autē legato ea pertinēt ad vxorēque eius cauſa emptaʰ comparataqueqꝫ retētaᶜ ſūt. i ¶ In ꝗbus etiaꝫque prioris vxorisᵇ: queqꝫ filie neptis vel nurus fuerunt continētur.¶ Inter emptumᵉ ⁊ paratum ꝗdintereſt queritur; Et reſponſū eſt īempto paratum ineſſe. ī parato nōcontinuoᶠ emptum contineri: veluti ſi quis que prioris vxoris cauſaemiſſꝫ poſteriori vxori tradidiſſꝫ:⁊ eas res euꝫᵍ poſterioris uxoris cāparauiſſe: nō emiſſe conſtat. Iōqꝫquanuis maritus poſterioris vxoris cauſa nihil emerit: tamen tradēdo que prior habuit: eius cauſa parauiſſe videtur. ¶ Que enim prioris vxoris cauſa parata ſūt: ⁊ ſi eiꝰaſſignata non ſint legatoⁱ cedunt.At que pͥoris vxoris cauſa parataſunt ita poſteriori debēturᵏ: ſi ei aſſignata ſūt: qꝛ non eſt ita de poſteriore vxore cogitatumⁱ cum cōpararentur.NAulus.Am necᵐ id quidem qd̓ traditum eſt ſi poſtea ademptū ſitlegato cedit.

3heredis tm̄ ⁊ nō qn̄cꝫ velletin caſum.¶ Heredienenti: ⁊ quivetat ſatiſdationē.l. bar.a ¶ A qua ſeia. sͣ. inſcitd̓ ea: ⁊dic ſatis .i. ſatiſdatāti quāal̓s pͥſtaret niſi teſtatomiſiſſet: ut. C. ut. in po.le. l. cū archimedorā. anaūt retineat quartaꝫ h̓ ſecundo rogata? dic ut. C.ad treb. l. ſancimꝰ. §. fi.b ¶ Eam. ſeiā vxorem.¶ Rē acturam .i. reſtituionē facturam quam decet ⁊c. cui detrimento adeſſet ſeia ſi reſtōnē differret. al̓s eēt actura.¶ ¶ Poſſit .ſ. ſtatim. dubiū aūt erat qꝛ per hoc ꝙſatis remiſit videbatur ⁊fideicōmiſſum diſtuliſſe:qd̓ eſt falſum. nā ⁊ ꝓ puro preſtat̉ ſatiſdatio cummultas moras hēat iudicium: ut. jͣ. ut in poſ. le..l. ēt in prin. ⁊ facit. sͣ. ti..i. l. oīa. ⁊. jͣ. de ꝯdi. ⁊ de..l. i. ī pͥn. ſed ꝯͣ. jͣ. ad treb..l. epiſtola. §. fi. ſꝫ ibi aliavoluntas fuit ut ex verbis apparet. ac.Icius. Is cui curamonumenti cōmittit̉ad expenſas inſolidū nontenet̉. b. d. Bar.e ¶ Inſtituit. his v̓bis ſeiam ⁊c. ac.f ¶ Extruendum. al̓s inſerendū. Et ad hoc cogit̉pōtificali uel preſidis auctoritate: ⁊ pretoris offō:ut. sͣ. de peti. heredi. l. hereditas. ⁊ d̓ relig. l. ⁊ ſi ꝗs.§. ſi cui. ⁊ iudicio famiher. ut. sͣ. fa. her. l. hisꝯn̄ter. §. i. ſola ergo operis faciendi ſoliudo ſeorſum vxori incta eſtverbis teſtatoris: ⁊ hoctam grandis oneris:qd̓ erat iniunctuꝫ magnitudine ꝙͣ huius emolumēti p̄cio vna cuꝫ ꝑq̄ dicebat̉ ſola grauata aſfectiōe: penſatis v̓bis ſicdubijs talis merito ad hibēda fuit diſtīctio. R.Iſilie. Arbitrio boni viri dos ꝯſtituit̉:litate ⁊ facultatibusteſtatoris ⁊ nūero liberorū pēſatis. h. d. bar.g ¶ Legatū ſit. hoc enimgnāle eſt. ut. jͣ. d̓ ver. ſi..l. illa v̓ba. ⁊ sͣ. ꝓ ſocio..l. ſocietatē. ⁊ sͣ. ti. i. l. i..jͣ. ti. i. l. ſi cui. ⁊ sͣ. e. l. fideicōmiſſa. §. ſi ſic. ⁊ sͣ. d̓ iure do. l. quero. ⁊. l. cūpoſt. §. gener. ⁊. C. de nup. l. ſi furioſi. ⁊. C. de admi. tu. l. ſi curatoris. ſedcontra. C. de dote ꝓmiſ. l. i. So. ibi. ac.h ¶ Ex numero liberorum. propter quos minor conſtituit̉ dos. ar. jͣ. deſenten. paſ. l. fi. ac.ndus. Non vident̉ eē in loco q̄ ibi ſūt ad tpͣs. h. d. bar.OE Fundus. que. modo reſpondet.k ¶ Fenerandi cā. uel alteri ad tp̄s. ⁊ fa. jͣ. e. l. ſi ita legatū. ⁊ sͣ. e. l. vxorē.§. legauerat. ⁊. jͣ. ti. ij. l. gnali. §. vxori. ⁊. jͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. ſi vxori. §. i.et. sͣ. ti. i. l. gaius. ī pͥn. ⁊. C. de v̓bo. ſig. l. i. ⁊ sͣ. de pigno. l. debitor.Oc legatum. Ea videntur alicuiꝰ cā parata q̄ ad eius vſum ꝓpriCum ſunt deſtinata: ſecus ſi ad vſum cōem eiꝰ ⁊ alterius. h. d. Ur aliter. Uerbum quod ſe habet per prius ⁊ poſterius ſimpliciter ſumptum accipit̉ per prius. h. d. ẜm pe. Bar.l ¶ Comparatum .ſ. dolo. ac.m C Qd̓ in vſu. hec ſunt verba ſabini vſqꝫ illuc neqꝫ ⁊c. quibus concor.

i 4 I.sͣ. ti. i. l. legatis vxori. ⁊. jͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. ꝗntus. in pͥn. ⁊. jͣ. e. l. itē. §. ꝓīde. et.jͣ. de v̓. ſig. l. in lege. §. ꝗd aūt. ⁊. jͣ. de fun. īſtru. ⁊ ī. le. l. q̄ſitū. §. ꝗ duos. ⁊ sͣ. e..l. vxori. §. i. n ¶ Promiſcuiqꝫ. jͣ. e. l. cū q̄reret̉. §. lana. in fi. ꝯͣ. So. ibi. ac.¶ Intereſſe. jͣ. e. l. ſi quid. ac.☞ A tamen. Relatiuū quis vel ꝗ poſitū ſine copula p̄cedētiū ſignificationem reſtringit: ſed ſi copula apponatur augebit. h. d. Bar.p ¶ Adiectio .ſ. q̄ eius cā paraq ¶ Augetur .ſ. legatū ea adieta ſunt do lego. R.ctione. R. ac.r ¶ Significatur .ſ. tali adiectione. ac.g ¶ Que dicta ſunt .ſ. noīatimputa ſi dixit vir. aurum ⁊ argētum ⁊ ueſtem quecūqꝫ eius cāſunt parata: uxori do lego. R.nam ⁊ ſi qua alia ſunt p̄ter p̓dicta eiꝰ vſu ſunt legata: ſed Io.dixit in hoc augeri: ut ēt q̄ cōisvſus cā ſunt parata videantur relicta. primum placet: ſic īcopula ſeu: ut. jͣ. de au. ⁊ ar. le..l. ſi ita quis legauerit.t ¶ Minuitur. ſcꝫ legatū adiectione tali. ac.u ¶ Detracta ꝯiunctione .ſ. copulaqꝫ. ſic puta aurum ⁊ argētum veſtē q̄ eiꝰ gr̄a ul̓ cā parata ſūt vxori mee do lego. ac.x ¶ Comprehēſis .ſ. noīati: puta aurū ⁊ argentū veſtē. ac.y ¶ Diffiniunt̉ .i. determinantur. ⁊ ſic per inferiora reſtrīgūtur ſuperiora: ut. jͣ. de ſuppel.le. l. legata. ij. rn̄. ⁊. jͣ. de fun. īſtruc. ⁊ inſtru. le. l. cū delanionis. §. cui fundum.z ¶ Iquid. adiunge cum lege precedenti.a ¶ Comꝑauiſſet. relicto ſic legato qͥ cā vxoris mee ſic paraui ei do lego: ut hic. ⁊ sͣ. e. l. h̓legatum. §. neqꝫ ītereſt. ac.b ¶ Empta. precio comparataalio modo q̄ſita: ut ꝑmutatiōeut. sͣ. de ꝯͣbē. cmp. l. i. §. l.c ¶ Retenta. naꝫ alienaſletpro eo retinuiſſet: ⁊ hoc ſiue ſitibi copula ſiue non. ac.d ¶ Uxoris. hoc ſi fuerunt ei aſſignata: al̓s non. ut. jͣ. eo. l. ēenim. ⁊ facit. sͣ. e. l. qui concubinam. in pͥn.nter emptū. Ad poſitionē ſpeciei ſequit̉ poſitio generis: non econuerſo. h. d. bar.e ¶ Inter emptū. ut in ſpē ineſſe paratū: ut genꝰ ineſt ſpeciei: nam ſi eſt emptū eſt paratum ſed non conuertitur: ſic inagnatis ut in ſpecie continēturcognati: ui genus: ut. jͣ. vn̄ legi. l. inter agnatos. in prī. Ineſt ergo genus ſpeciei per poſitionē ſipe conſequētiā. ꝗa poſita ſpecie: ponitur genus. ⁊ ad ſpēꝫ ſeꝗtur genus: ut homo eſt: ergo animal eſt. etſpecies ineſt generi per continentiā: qꝛ in genere ſpecies continet̉. nam legata familia ⁊ diſpenſator debetur niſi fuerit exceptus: ut. jͣ. de au. ⁊ ar. le. l. i. ī pͥn. Itēparatis legatis quecūqꝫ empta continentur legato: ſed non conuertit̉. nā generalibus ſpecialia inſunt: ut. jͣ. de reg. iur. l. ſemꝑ. ⁊ ſic noͣ. hic ꝙ totum eſti parteqd̓ eſt verum ẜm quid: ut ex premiſſis apparet.f ¶ Non continuo. continuo .i. ſemper: quaſi dicat non quicꝗd eſt paratum ſtatim ⁊ continuo eſt emptum.h ¶ Et ſi ei. priori vxori. ac.Eum. virum.i ¶ Legato. relicio pͥme vxori his uerbis que eiꝰ cā parata ſunt do lego.Poſteriori debent̉. ſi ſint ei relicta ſui cā parata.l ¶ Cogitatū .ſ. in emendo ſicut de priore cuius cā fuerunt empta.mAm. nec. al̓s. §. al̓s lex paulus. nā nec ⁊c̄. ⁊ continua v̓e huic legato aſſiEgnatio ꝓdeſt. ꝗa eius ꝯtrarium .i. ademptio nocet. uel ſic. Bene dico n̄deberi quando non eſt traditum. nam ⁊ quandoqꝫ ſi ſit traditum non tamen ceat legato. R. nam nec ⁊c