De legatis ſcd̓oXXXI.
1 3 0
ſufficere: ſed iniquitatēª occurrere.Prudētiꝰ aūt fecerit ſi ex teſtō fratris hr̄ditatē repudiauerit: ⁊ teſtati poſſeſſionē acceperit. Nec videbit̉ dolo feciſſe cuꝫ fraudē excluſeritʰ. ¶ A te peto marite: ſi quos liberos habueris illis p̄dia relinqͣs.vl̓ ſi nō habueris: tuis ſiue meis ꝓpinꝗs: aut ēt nr̄is libertis: nō eē datā electionē: ſꝫ ordineᶜ ſcripture factā ſubſtitutōeꝫ reſpōdi. ¶ Uicosᵍciuitati relictos ꝗ ꝓprios fines habeāt ex cā fideicō.ᵉ nō iō minꝰ deberi placuit ꝙ teſtator fines eorum ſeſignificaturū: ⁊ certaminis formāquā celebrari ſingulis annis voluitalia ſcriptura ſe declaraturum promiſit: ac poſtea morte preuentusᶠnon fecit.¶Dem.Ai ſoliduꝫ fideicō. fruſtraᵇ pe¶ tebat: her̄de falcidiam obijciente: ſi partemᶠ interim ſolui ſibi d̓ſiderauerit: neqꝫ acceꝑitᵏ: ī eaˡ moram paſſusᵐ intelligitur. ¶ Cumpoſtⁿ mortem emptoris venditiones reipu. predioruꝫ optimus maximuſqꝫ princeps noſter ſeue. augu. reſcindi heredibus precio reſtituto iuſſiſſetᵇ: de pecunia legatariocui prediū emptor ex ea poſſeſſiōelegauerat: coniectura volūtatisq ꝓmodo eſtimationisᶠ partem ſoluē
damº eſſe reſpon. ¶ Etiam reſpublicaᵗ fideicōmiſſi poſt moram vſurasʸ preſtare cogit̉: ſꝫ dānū ſi qd̓ exeaᵉ re fuerit ſecutū ab hisʸ ſarciēdūerit ꝗ poſt dictā ſentētiā iudicatumſoluere ſuꝑſederūtª. Nec aliud ẜuabit̉ in litisᵇ ſūptibꝰ ſi ratio litigādi nō fuerit. Ignauiamᶜ eteniꝫ p̄tendētes audiri nō oportere: qd̓ ī tutoribusᵇ quoqꝫ probatur. ¶ Predium pater de familia liberoruꝫ alienari verbis fideicom. ꝓhibuit. Supremus ex liberis qui fideicom. petere potuitᵉ: non iccirco minus actionemᶠ in bonis ſuis reliquiſſe viſus eſt: ꝙ heredē extraneumᵍ ſineliberis decedens habuit. ¶ Si creditorʰ ab eo qui teſtamentum fecitªdomum acceptam iureᵏ pignorisvendidit: contra emptorem: fideicom. cauſa tam ⁊ ſi voluntateꝫ defuncti non ignorauerit: nihil decerT Deꝫ.netur.Ue fideicōmiſſuꝫ moriens liObertis uiri debuitⁱ: eorundeꝫpredioruꝫ ſuis quoqꝫᵐ libertis fructum reliquit: iuris ignorantiaⁿ lapſi: ꝗ petere predia ex mariti teſtamēto debuerūt: ſcd̓ꝫ fideicōmiſſuꝫinter ceteros longo tēpore perceperunt: non ideo peremptāº uideri petitionē fideicō. prioris cōſtitit
YIniquitatē. qꝛ ⁊ ſal. meuiane ſine onere ⁊ fideicom. ſeiane debet habere ẜm. R. ar. C. de iure do. l. cū patrē. ſed cōtra. jͣ. ad trebel. l. luciꝰ. §.maritus. vbi ſuffinherequantū eratdos debita. dicēre cōi ſilei cōtingere: vt fal.habeat ⁊ debitum de.⁊. l. irritum. ſꝫhic non facit ſic. ergo iniquum. ſed tamen quiaipſe ſciens voluntatemdefuncti adeundo ⁊ cauendo conſenſit cogiturparere: vt. jͣ. ad. l. falc. l.ſi debitor azo. ſi modotantum eſt in falci. meuiane quantum eſt ſeiana: vt. d. §. maritus. acxIiitauſerit. n6. nic. jad trebel. l. recuſare. §.penulti. ⁊ sͣ. de inoffi. tetta. l. papinianus. §. cuꝫigitur. ⁊. l. nihil. §. ſi cuꝫfilius. ⁊ de nego. geſt. l.at qui natura. §. cuꝫ me.⁊ d̓ aqua plu. arcen. l. i.5. d̓niqꝫ. ⁊ sͣ. ſicā teſta. l. qui autem. §.quid deinde dicemus.inſti. ad. l. aquil. §. inirria. ⁊. jͣ. de excep. doli. l..i. §. i. Item facit ad.C. de bo. auc. iudi. l. i. ⁊.jͣ. de do. pre. l. iij. ⁊ deaur. ⁊ arg. le. l. qui vxori. ac.r perſonatam.drdine nota de ordine. ſic. sͣ. de vſufruc. l.lotiens in prin. ar. contra. sͣ. e. l. §. fidei tue. itvidetur ꝙ ſimul atantur: ⁊ ita uel pro ⁊ aipiatur: vt. C. de ver. ſigni. l. cum quidā. ⁊. C. de inſti. ⁊ ſubſti. l. generaliter in princim. R. ex ſermonis conceptione ⁊ perſonarū affectione hec ⁊ illa verbter ⁊ aliter ītelligēda ꝓculdubio pꝫ. ac.cos. Ualet legatū: lꝫ nō fuerit adiecta qualitas quā teſtator adieturū ſe dixit. h. d. bſe vt. sͣ. ti. i. l. ſi heres. §. i. ac.Iideicōmiſſi. in teſtamēto perfecto relicti.Formā. quā formā voluit ſeruari in illo predio: puta volebat forte uthi feret ludaticorum et hanc formam dixit ſe dicturum in alia voluntatePreuentus. prīa ſcriptura per omnes ſuas partes iam perfecta ⁊ ſicnon obſtat. jͣ. de vſufruc. le. l. qui cum plures. Itē ꝯtra. sͣ. e. l. ticia in pͥn.ſo. ibi. Itē cōtra. sͣ. de here. inſti. l. quotiēs. §. ſed ⁊ ſiꝗs pro eo. So. ibi. ⁊C. de inſti. ⁊ ſubſti. l. pe. ac.O Iſgliapm. Iuſta cā in parte non tollit morā in alia ꝑte. b. dicith ¶ Fruſtra. propter fal. que reſecat.ycōmode poterat diuidi.¶ Partem. que .ſ. deberi poterat ad minus puta tres partes: ⁊ dic ꝙ n̄fferebat ſatiſdat. al̓s totum petere poteſt: vt. C. de vſufruc. le. l. ij. ac.Acceperit. qꝛ heres non dat.In ea .ſ. parte.Paſſus. ⁊ ſic ad vſuras: vel acceſ. tenet̉ heres: vt. C. de vſur. le. l. i.⁊ j. §. etiā. ⁊. l. ſi ꝗs ſeruo. Itē hoc ſi heres credebat ſe teneri: ut. sͣ. ſi cer.pe. l. ꝙ te. ⁊ de vſuris. l. ſciendū. ⁊ facit. sͣ. de rei vē. l. q̄ de tota.poſt. Legatario debet̉ eſtimatio ipſius rei vel partis q̄ ad heredis ldtilbuenū. h. d. bar.¶ Poſt. reſpublica vendidit poſ. ticio in qua erāt plura p̓dia quorumſum ticius alij legauit. tādē reſpublica reſtituta in integrū: recuꝑauitpdia ⁊ p̄ciū reſtituit heredibus ticij. de hoc precio dicit ſatiſfieri legatarioẜm valentiā predij legati. ac.uſſiſſet. ꝑ in integ. reſt. vt. C. ex ꝗ. ca. maio. l. reſpublica. ac.k ¶ Ex ea poſſeſſione. ꝑ pͥdia diuiſa: vel a republica vel a ticio qd̓ pōt fieri: ut. sͣ. ti. i. l. qd̓ in rerū. §. ſiꝗs. ac.Uoluntatis .ſ. ticij nā qua rōne voluit habere pͥdiū: eadē ⁊ eiꝰ p̄ciū.¶ Eſtimationis. que ſubtiliter ꝑpenditur: quātū pro eo precio datumruit̉: vt. sͣ. de edil. edic. l. pe. ⁊ sͣ. de euic. l. i. ⁊ sͣ. e. l. ſi quod. Iteꝫ videtur
huic. l. cōtra. sͣ. e. l. cum pater. §. euictis. ſed ibi rem alienam legit hic ſuam ⁊quodā ſpeciali iure euictam: ⁊ ideo ei .i. legatario quodā ſpeciali iure fuit prouidendum: ſic. sͣ. de euic. l. minor. ac.s ¶ Soluēdā. ab heredibus ꝗbus reſpublica reſtituit vtili forte actione ex teſtam̄to: vel offi. iudi. ac.¶ Etiam. Reſpublica propter moraꝫ tenētur ad vſuraspropter temeritatē ad impēſaslitis licꝫ hēat regreſſum contraadminiſtratorē. Idem in pupillo ⁊ tutoribꝰ. h. d. bar. Uel ſic.Cum propter moram vl̓ temeritatē adminiſtratoris generatur preiudiciuꝫ dn̄o in acceſſiōibus ⁊ expēſis litis. Iſtd̓ dānuꝫreſartiet̉ dn̄o ꝑ adminiſtratorēreipublice vel pupilli. hoc dicitbal.t ¶ Reſpublica. inſtituta ⁊ grauāta. ac.u ¶ Uſuras: vi. jͣ. e. l. ſiꝗs ſeruo. ⁊. jͣ. ad. l. fal. l. diuus. §. i. ⁊ad trebel. l. deducta ī prin. ⁊ .jͣ.e. l. ticia. §. i. ⁊ sͣ. e. l. in prin.x ¶ Ex ea re .i. mora: vt in vſuris. vel alijs acceſſiōibus. ac.y ¶ Ab his .ſ. rēpublicā adminiſtrantibus.z ¶ Sarciēdū .i. reſtituendumreipublice: ſic. sͣ. ſi cer. pe. l. ciuitas. ⁊. C. vt in poſ. le. l. fi.a ¶ Superſederūt. vel ēt anteſi priꝰ mora fuit: vt. C. de vſuris ⁊ fructibus leg. l. i. noͣ. ac.b ¶ In litis ſumptibꝰ. quos delerunt adminiſtrantes tunc rēpublicam victori d̓ pecunia reipublice: qꝛ redder̄t ei publice. ⁊noͣ. ſi nō ⁊cͣ. qꝛ iuſta ignorātiaexcuſat a litis ſumptibus etiaꝫolī qd̓ dic vt. C. de iudi. l. ꝓperandum. §. ſināt alterutra. ac.c ¶ Ignauiaꝫ .i. ſtulticiam. ſicsͣ. de iur. ⁊ fac. igno. l. regulad ¶ In tutoribus. vt damnuꝫꝙ imꝑitia. ac.ex eorū mora: vl̓ malitia in litigādo refundant pupillis: ſic. C. de iudi. l. properandum. §. fi. ⁊ ar. sͣ. de admi. tu. l. quotiēs. §. ſic. ⁊. C. de admi. tu. l. nō ē. ac.rediuꝫ pater. Ultimus de familia prediū alienari ꝓhibitus: eius petitionē ad extraneū heredē trāſmittit. h. d. bar.Potuit. alijs aliēnātibus. ac.Actionē. ꝑ quā reuocat alienationē factā ab eis. ſic ergo extraneus hic hereshēbit actionē pro partibus aliorū alienatis ⁊ reuocabit.g ¶ Herdē extraneū. nā qꝛ nullus eſt ꝗ petere poſſit ēt extraneū īſtituit: vt ⁊ sͣ.e. l. cū pater. §. libertis ī fi. nec obſtat. sͣ. e. l. peto. §. fratre in fi. vt ibi dixi a zo. ⁊ facit. C. qn̄ di. le. ce. l. ij. ⁊ jͣ. ti. i. l. pater filium. §. fundum. ⁊ .ſ. iulianus ⁊. l. lucius⁊ sͣ. ti. i. l. filius. §. diui. ac.Si creditor. Qui vocātur ad fideicōmiſſum: p̄dio alienato non reuocātTaui emit a creditore teſtatoris. h. d. bar.h ¶ Creditor. ⁊ eſt rō qꝛ debitor nō potuit īpedire vēditionē: vt. C. debito. ven.pig. impe. non poſ. l. i. al̓s eſt cōtra heredē. ⁊ tunc eſt eadem rō vt heres nō teneatur. hoc tn̄ caſu īputat̉ hr̄di ſi ſoluere potuit ⁊ nō fecit. ac.Fecit teſtamentū. ⁊ eā domū ꝑ fideicō. reliquit. ac.k ¶ Iure pignoris. ex pacto: vel ex lege. ſi aūt uēdita non eēt quis debeat luere?dic vt. sͣ. ti. i. l. ſi res obligata. ac.Ue fideicō. Qui ꝑ ignorātiā iuris patit̉ aliū uti re ſibi debita non caditLa debito. h. d. bar.l ¶ Que fideicōmiſſum. debuit. ex teſtō mariti ſui ea moriens eorūdē ⁊cͣ.m ¶ Suis quoqꝫ. q. d. nō ſolū libertis mariti. n ¶ Iuris ignorantia. ꝗa putabāt̉ ꝙ uxor teſtamētū mariti ſui poſſet īmutare. ao ¶ Perēptā. ⁊ ſic nō nocet h̓ iuris error. ſed ꝯtra. jͣ. ſi in frau. pa. l. patronꝰ heres. So. quarta q̄ debet̉ patrono d̓betur quaſi debita: vt ⁊ arrogato: vt. sͣ. de inoffi. teſta. l. papinianus. §. ſiꝗs impubes. hic aūt ꝑ teſtamētū videt̉ debituꝫ. ſic⁊ filij hereditas dicit̉ quaſi debita matri: vt. C. de codicillis. l. fi. §. i. ⁊ ideo errore iuris perdet: vt. C. ꝗ pe. tu. l. fi. Item contra. sͣ. de acqui. her̄di. l. clodius ī pͥn.⁊ in fi. vbi per factū erroneū iuris ꝑdit debitā hereditatem. ſol. ut ibi. Et noͣ. nōviciari vtile per inutile: ſic. sͣ. de dona. inter virū ⁊ vxo. l. qd̓ aūt. §. ſi vxor. ⁊ sͣ.de īoffi. teſta. l. mr̄. ⁊. C. de iur. ⁊ fac. igno. l. ſi poſt diuiſionē. ⁊ sͣ. famil. herci.l. cū putarē. ac.zatum. Dominiū trāſit in legatariū recta via ſicut in heredem adeuntem. h. d. vel aliter. Quod operatur aditio quo ad heredem illud operaturagnitio legati quo ad legatariū. h. d. bar.
r ij