XXXIDe legatis ſecundo.

XXXIDe legatis ſecundo.

1 2 5

to ſi vſufructꝰ alienꝰ ſit nihilominꝰab he̓deª petēdus ē. Uſufructꝰ .n. ⁊ſi ī iure ⁊ n̄ ī ꝑteᵇ ꝯſiſtit emolumētūtn̄ reiᵉ ꝯtinetᵇ. ¶ Fūdo v̓oᵉ relictoob reliqͣsᶠ p̄ſtationes: q̄ legatuꝫᵉ ſequūt̉ aget̉ʰ. Uerbi gr̄a. ſi fūdus mihi pignori datꝰ vl̓ aliēa poſſeſſioᵗſNō idē placuit d̓ ceteris ẜuitntibꝰˡ¶ Si āt res meaⁱ mihi leget̉ legatu ꝑꝑ iſtas cāsᵐ nō valebit. ¶ Anmunicipibꝰ hr̄dibus ſcriptis detracto vſufructu legari ꝓpͥetas p̄t: qꝛ n̄vtēdoª poſſunt vſufructū amitte̓.Nūº ex familia ꝑꝑ fi Dēdeicōmiſſū a ſeᵖ relictūᵖ cummoreret̉ hr̄ſ elige̓ dꝫq. Et ei quē elegerit fruſtraᶠ teſtō ſuo legat qd̓ poſtea qͣꝫ electꝰ ē: ex alio teſtōʳ pete̓ p̄t.Utꝝ ergo n̄ ꝯſtitit qd̓ dat̉ qͣſi creditori relictū: an qͣꝫdiu pōt mutarivolūtasˡ n̄ recte creditori cōꝑabit̉:ſiue tn̄ᵗ duret electio fuiſſe vr̄ creditorª: ſiue mutet̉ᶜ ex neutro teſtō petitio cōpetit. ¶ Si d̓ falcidiaʸ q̄rat̉: ꝑīde oīa ẜuabunt̉ ac ſi noīatiꝫ ei ꝗ poſtea electꝰ ē: pͥmoᶻ teſtō fideicōmiſſum fuiſſet relictū. Nō .n. facultasneceſſarieª electionis ꝓpͥe liberalitatis beneficiumᵇ eſt. Quid enim ē ꝙ

de ſuo vr̄ reliꝗſſe: ꝗ ꝙ reliꝗt oīmōreddere debuit. ¶ Itaqꝫ ſi cū forte tres ex familia eēnt eius ꝗ fideicōmiſſuꝫ reliꝗt eodē vel diſpari gradu ſatis erit vni reliꝗſſe. nā poſtqͣꝫparitū eſt voluntati ceteriᵉ ꝯditiōeˡdeficiūt. ¶ Sꝫ ſi vno ex familia herede inſtitutoᵉ: ille fundusᶠ extraneorelictus ē: ꝑinde fideicōmiſſum exillo teſtōᵍ petet̉ʰ: ac ſi nemo de familia heredis heres extitiſſetˡ. Ueꝝis qui heres ſcriptus eſt rōne doliexceptionisᵏ ceteris fideicōmiſſumpetentibus facere partem intelligiturˡ. Nā q̄ rōᵐ ceteros admittit: eadē tacitā inducit compenſationem.Si duos d̓ familia non eꝗs portionibus heredes ꝗdē ſcripſeritⁿ: ⁊ꝑtē forte quartam extero eiuſdē fundi legauerit: pro his quidē portionibꝰº qͣs iure hereditarioᵖ retinēt:fideicommiſſuꝫ non petetur. nō magis qͣꝫ ſi alteriq funduꝫ p̄legaſſet. ꝓalteraʳ v̓o ꝑte q̄ in alterū collata eſt:virileꝫ qui ſunt de familia petantᶠ:admiſſa ꝑꝑ heredū virilē portionēcōpēſationeᵗ. ¶ Sed ⁊ ſi fundumhēs vni ex familia reliq̄rit: eiuſqꝫ fidei cōmiſerit vt eum extero reſtitu-

a ¶ Fundo legato. ab herede. paſſiue qꝛ legatarius petit .ſ. v̓ſufr i. vſufru. eſtimationē. ac. h ¶ Nō in ꝑte .ſ. ꝓprietatis: ut inſti. e. §. ſicui. vdic in ꝑte .i. in proprietate: q̄ eſt pars dn̄ij. q̄ dicūu. l. iiij. ac.e ¶ Rei .ſ. ꝓprietas. ¶¶ Cōtinet .ſ. vſufr.tinet oēemolumētū. ēt vſufr. gͦ vſufr. peti poſſet actiōe ex teſt. jͣ. de vſufr. l. ſiticio. ⁊. l. ſi alij. ſed ī cāuſequēti petit̉ ip̄e fundus⁊ eſt rō qꝛ in primo caſuꝓ ꝑte contingit liberatioqͣſi in ꝑte proprietatis. īſcd̓o non: ut. jͣ. de ſo. l. ſiſtipulatus. §. i. ⁊ no. sͣ.cōmo. l. iij. §. i. ac.e ¶ Fundo v̓o .ſ. teſtatoris: ſed ī alieno poteſtponi caſus. ac.f ¶ Ob reliquas. ab uſufructu.g ¶ Legatū .i. rē legatāh ¶ Aget̉. ad ipſuꝫ fundum: ut modo nota.i ¶ Aliena poſſeſſio .i.aliꝰ poſſidet ⁊ hr̄s tenet̉dare poſſeſſionē legatario. al̓s nec rē tradere viut. sͣ. d̓ ac. emp. l. ij. §. i.¶ Seruitutibꝰ. predialibus: ut ob eas teneat̉heres ſi exͣneo debeant̉ubi uti optimus maximuſqꝫ legatꝰ ē. tūc .n. liber tradi dꝫ: ut hic. ⁊ sͣ.ti. i. l. ẜuo legato. §. ſi fūdus. ⁊ arg. sͣ. d̓ euicti. l.qd̓ ad ſeruitutes.l ¶ Res mea. sͣ. gͦ erat tſtatoris uel aliengatarij. ac.m ¶ Iſtas cās. quia teſtator in ea habuit vſufru. uel aliā ſeruituteꝫ ꝑſonalē: vtpote cū plenaꝫetiā ſine legato ſiꝫ habiturus ꝓprietatē illo mortuo ẜm. R. Idē dici pōt in qualibet p̄diali ẜuitrte q̄ debet̉ legāti ī p̓dio meo qd̓ mihi legat: ut h̓ īnuit. ⁊ ar. jͣ. e. l. cū filiꝰ.§. dn̄s. aꝫ. ⁊ ẜm hoc refert̉ hic ad pͥmū ⁊ ad ꝓximū ſꝫ ꝗd de medio. Sꝫ ſihꝫ ius pignoris vr̄ idē ꝙ nō videat̉ eē remiſſū: vt h̓ ẜm aꝫ. ſed ꝯͣ ẜm. p. vr̄.jͣ. de libe. le. l. i. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſenatꝰ. §. fi. ſed pōt dici h̓ de rigore illas de eꝗtate loꝗ. ẜm aꝫ. vel dic hic nō referri ad pignus uel ad poſſeſſionem quaꝫhꝫ teſtator. Aut ergo teſtator hꝫ ius in re: vel ꝓ re legatarij: aut exͣ rē: lꝫꝑꝑ rē legatarij. Si ī re uel hipothece uel ius ſuꝑficięi vl̓ ſil̓e: vn̄ hꝫ vtilē īrē ⁊ tūc valet legatū rei legatarij: vt. sͣ. ti. i. l. ſi domus. §. fi. ⁊ dicta. l. i. d̓li. le. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi tibi hō. in pͥn. Idē ſi ꝓ re: ut qꝛ legatarius dꝫ eam teſtatori ex vēditiōe uel alia cā. ⁊ tūc idē: vt. sͣ. ti. i. l. apd̓. §. ſi ticius. ⁊ ar. C. d̓ꝯͣhen. emp. l. cū res. In tertio qn̄ exͣ rem. puta ẜuitutē ꝓ qua hēo cōfeſſoriam q̄ exͣ rem dat̉: lꝫ ꝓ ẜuitute rei inherēti. ⁊ tunc ſiue ꝑſonalis ſit ẜuitꝰſiue realis. ſiue teſtator: ſiue alius hꝫ hec iura in re legatarij: nō ualet ut h̓nā hic nō facit vim ꝗs hēat hec iura. lꝫ ꝗdā dixerūt ualere qn̄ teſtator habebat. ar. dicte. l. apud. §. ticius. Sꝫ ibi erat ei debita. nō āt dr̄ hr̄e ius inre. Item ꝓ eis erat. sͣ. de ꝯͣhen̄. emp. l. ꝗ tabernas. ⁊ facit. sͣ. de eui. l. ſed ⁊ſi ꝗd. §. i. ⁊ sͣ. e. l. is cui. ⁊. jͣ. de uer. ſig. l. recte in pͥn. ⁊ sͣ. de do. l. eleganter. §. non ſolum. ⁊. jͣ. de dote pͥ. l. lꝫ. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi res. ac.ti peqplcipibus. Municipibus pōtuſufructus reẜuari. qꝛ pōtnmin ¶ Nō utēdo. ut ⁊ sͣ. de uſufr. l. v. Iteꝫ ⁊ alijs mōis ut ꝑ aratrū: ut. sͣ. ꝗ.mo. vſufr. amit. l. ſi uſufr. Itē. c. an. ut. jͣ. de uſufr. le. l. ꝗ uſufru. ac.Diuidit̉ iſta. l. in ꝑtes ſex ⁊ q̄libet ꝑs allegat̉ ꝓ. §. ⁊ ꝑ ꝑtes leU ga. ha ibi. ſi de falcidia. tertia ibi. ſꝫ ſi uno. Quarta ibi. ſi duos ꝗntaibi. ſed ſi ⁊ fūdum. Sexta ibi rogo. Et ē maͣ deo eo ꝗ eſt rogatꝰ reſtituerevni ex certis. Et uſqꝫ ad. §. ſi rē. ꝓſeꝗt̉ vnā maͣm multū ſolēnem. Et iſtd̓pͥncipiū hoc ītendit. Iuſſus reſtituere vni ex certꝭ cum morietur ſufficit ꝙeligat. ⁊ uſqꝫ ad mortē pōt uariare. h. d. Iſtud pͥn. ponit tres qōnes ⁊ ſolutiōes ipſaꝝ. ⁊ rōnem ſolutionū. ẜa ibi. ⁊ ei. tertia ibi utrū ergo.¶ Unū. qn̄qꝫ dignū qn̄qꝫ īdignum: ut. sͣ. e. l. cū ꝗdā. i. ⁊. ij. rn̄. ⁊ dic ꝙdixit teſtator hr̄s cū morieris fundum botrianuꝫ reſtituas uni de familimea ⁊ uocet̉ teſtator ſempronius. hr̄s ticius.p ¶ A ſe. hr̄de.y ¶ Relictū. qd̓ nō ualet. ut. sͣ. l. ꝓxi. circa pͥn. ibi debitor aūt. ac.q ¶ Debet. nō .n. eſt ī ptāte hr̄dis an dꝫ. ſed cui d̓ familia dꝫ: vt. jͣ. ea. l. §.ſi de falcidia. ac.¶ Fruſtra. nā ēt ſi nō legaret nihilominꝰ ex alioteſtō aget̉ ut. sͣ. e. l. cū ꝗdā. iij. rn̄. ⁊ ſic dr̄ ſuꝑuacuū .i. nulluꝫ. ut. sͣ. ſtatulibeꝝ. iij. rn̄. r ¶ Alio teſtō .ſ. teſtatoris primi. Dy.¶ Uolūtas. ī eligendo. ac. t ¶ Siue tn̄. nūc rn̄. ꝙ n̄ ualet tale legatum

u ¶ Creditor. facit. jͣ. ad. l. fal. l. pater filiū. ⁊. jͣ. e. §. ſi duos. ac.x ¶ Mutet̉. ⁊ aliū eligat. nā prīo electꝰ ex nullo teſtō petet. alioꝗd ſi tm̄ mꝑtet:⁊ neminem eligat: huic cū ceteris cōpetit petitio ut. sͣ. e. l. cuꝫ ꝗdā. iij. rn̄. eſt ergoan̄ mortē heredis in ſuſpēſo. ſit creditor an nō ⁊c̄. ſic. jͣ. de rebꝰ du. l. ꝗdaꝫ. ſed vinō poſſe mutari: ut. sͣ. ti. i. l. hmōi. §. ſꝫ ſtiSo. hic dixit cuꝫ moriet̉ heres.Item hic electio perſone legatarij ibi rei legate. ac.pit ex el̓ſfbeligentis ſꝫ eiꝰ q iuſElectus nō caſit reſtitui. Et ẜm illud falciditrō non minuit̉. ⁊ vno electo ceteri excluduntur. h. d. Bart.y ¶ Si de fal. ꝓſequit̉ ſuꝑioreꝫmateriā ꝑ multas qōnes vſqꝫad. §. rogo. ⁊ iō nō eſt h̓. §. niſigr̄a euidentioris intellectus.Prīo teſtō. iōqꝫ primi teſtatoris noīe dumtaxat: ⁊ eiusbōis īſpectis n̄ ēt hr̄dis hoc legatū minuer ualet lex. fal. R.vl. jͣ. ad. l. fal. l. pr̄ filiū. ⁊ sͣ. d̓hr̄. īſti. l. aſſe. ⁊. C. d̓ iudi. l. aꝑtiſſimi. ī fi. ⁊ dic ar. qd̓ ibi noͣ.a Neceſſarie nec̄e hꝫ heres eligere ut h̓: ⁊ sͣ. in pͥn. huius. l.⁊ .jͣ. de rebꝰ du. l. utꝝ. §. cū ꝗdāqꝛ ſi n̄ eligat ꝓximiores d̓ familia veniēt ut. sͣ. e. l. cū ꝗdaꝫ. iij.rn̄. ⁊. §. fi. ⁊. l. cū ita. §. ī fideicōmiſſo. ⁊ fac̄. sͣ. de here. iſt. in. l.ſi ẜuo fideicōmiſſo. ⁊ ad ſill̓. l..iij. §. utrū ⁊ sͣ. de uſufr. ea. re.q̄ vſu. l. tribꝰ. §. illd̓ ēt. ⁊ de aqͣquoti. ⁊ eſti. l. i. §. pe. in fi. ac.b ¶ Bn̄ficiū. hoc ē nō dr̄ hec liberalitas nō ꝓuenire ab hr̄de.qꝛ tūc non detrahet fal. ſęd mōdetrahit: qꝛ nō ꝓuenit ex eo legatuꝫ. ⁊ h̓ ſubijcit. ꝗd enim eſt⁊cͣ. lꝫ eligere poſſit cū ēt vlteriori qꝛ hic hēbat electioneꝫ: ut. sͣ..e. l. cū ꝗdā. ſi v̓o fāilie relictuꝫeēt. pͥores ī gradu peterēt: ut. sͣ..e. l. cū ita. §. in fideicōmiſſo. ⁊ no. C. de ver. ſi. l. fi. ac. cCeteri. d̓ familia.Conditione. legati tacita. cū .n. leget teſtator ſic. vni de familia dato ſingulis. ſi alteri non dedit dare iuſſus vr̄ heres: ut. sͣ. e. l. cum ꝗdam. R.cabit̉ deducta bortiōe heredis. h. d. hic iuriſcd̓ſultus determinat duo dubia cirSi vnꝰ ex certis inſtituat̉ ⁊ fundus exͣneo legat̉: ab eo vendica eādē mam. ⁊ ſic hꝫ duas ꝑtes. ſcd̓a ibi. ueꝝ. bar. e. ¶Inſtituto. a ticio hr̄de rogātis .i. ipſiꝰ pͥmi teſtatoris. ⁊ dic īſolidū. at ſequē. §. ſi duos. in ꝑte hereditatis ⁊ ꝑte fundi pōit caſum. ac. f ¶ Ille fundꝰ. botrianꝰ ꝗ vni ex familia cūmoreret̉ hr̄s iuſus ē reſtitul. Re. s. pr iſituri brdes ab inſutuio br̄oe rogaPertt. .i. priētalij deſamilia ꝗTEtilo. teno. ſ. pio pula ſcpronij. at.ti. ⁊ hoc ꝓpoſita act. ꝑſonali ex teſtō cū poſſent agere ī reꝫ ꝯtra legatariū exͣneumpoſſidentē. ac. i ¶ Heres extitiſſet. hoc vr̄ falſum. nā inſtituēdo hr̄dē vr̄ eūelegiſſe: ut. jͣ. e. §. ſꝫ ⁊ ſi fundū. ꝯtra. ſo. h̓ recta via iuit ad exͣneuꝫ: ut nec momēto apud hr̄dē māeat: ut. sͣ. de pec. l. ſed ſi dānuꝫ. §. i. ibi. lꝫ nullo. ⁊c̄. ⁊. de fur. l. aticio. qd̓. jͣ. eſt ſecꝰ uel dic ut ibi ar. k Doli exceptiōis. q̄ tranſit ad legatarium ſi cōueniat̉ act. ī rē. ut ar. sͣ. de pac. l. ſi tibi. x. §. pactū. heres āt legātis ꝓ ſuaꝑte īfringere legatū nō pōt: ut. jͣ. e. §. ſi rē. aꝫ. lPartē ītelligit̉ .i. vt hēatꝑtes tm̄ viriles d̓ducta ꝑte īſtituti. ⁊ ad hoc fac̄ qd̓ noͣ. sͣ. e. l. ſi ticio. m ¶ Querō. ē aūt hec rō. qꝛ de familia ſunt ⁊ hr̄s reliꝗt exͣneo. gͦ ⁊ ipſe cū ſit de familia admittit̉. Sic gͦ ꝑtē facit. ⁊ hoc uocat cōpēſati. īproprie tn̄. īſtitutꝰ .n. eſt obligatꝰ ſicut ⁊ teſtator erat ac. ex teſtō his ꝗ ſunt de familia. ſꝫ ecōtra illi nullo mō inſtitutoſunt obligati. nec .n. pl̓es legatarij ſunt īuicē obligati. ſꝫ ſi vnus totā rē poſſidettenet̉ alijs rei vē. nō gͦ pōt dici cōpenſatio: cū nō ſit hincinde debitū: ut. sͣ. d̓ ꝯpē..l. i. ponit gͦ ꝓ cōpenſatiōe. ſic. sͣ. e. l. ticia. §. ꝗ ī vita. ꝗdā tn̄ dicūt ꝯtra notātes ⁊dicētes h̓ cōpēſari qd̓ vtriqꝫ debet̉ in genere. qd̓ ſatis ꝯcedi pōt ꝑ. l. sͣ. de here. īſti. l. ꝗ nō militabat. .i. rn̄. ⁊ sͣ. ſi ꝑs here. pe. l. i. §. pe. lex tn̄ iſta n̄ ꝓhat hoc. ẜꝫ aꝫ.Si pl̓es ex certis inſtituant̉: ⁊ ꝑs fundi extraneo relinquatur: illauēdicabit̓ excepta ꝑte q̄ īſtitutis competeret. h. d. bar. n ¶ Scripſerit. ticiusrogatꝰ reſtituere fundū botrianū. ac. o ¶ Portionibus. tribus. Io.Hereditario .i. hoc ipſo ꝙ ſunt hr̄des rogati nō tn̄ ex eiꝰ teſtō: ſed legātꝭ: ut.sͣ. e. l. in pͥn. aꝫ. meliꝰ gͦ dixiſſet legatario. h. q Si alteri. ꝗ eſſet de familia. facit .n. hic tm̄ generalis coll̓o ꝙͣtū ſpālis ut. C. de ẜis nup. l. ſi ꝗs prioris.§. certū. ſed ar. ꝯͣ. in auc. nūc aūt ibi poſita. que ē. jͣ. in auc. de nup. §. ſoluto.Pro altera .ſ. quarta. s ¶ Petāt .ſ. ſi ſiml̓ ueniāt ad petitionē. alioꝗnqn̄ ſunt plures rei credēdi qui in familia ꝯtinent̉. graduū dignitate ⁊ abſentiumex iuſta cā rōne ſeruata: occupātis erit actio conditioqꝫ melior: ut. sͣ. e. l. ſi ticio ⁊.l. ſi ꝗs ticio. ⁊. l. cū quidā. ⁊. l. ſi tn̄. ⁊. l. omnia. ⁊ jͣ. e. l. pe. §. fratre. R.t ¶ Cōpēſatiōe. hoc expōet. ut. sͣ. ꝓx. §. nā ſi cōueniant̉ heredes rogati actiōe exteſtō uel etiā rei vē. cū nōdū tradiderint extero excipiēt ut retineant viriles in illa