De legatis ſecundo.XXXI

i 2 3

legat̉: eſtimatio vr̄ legata. ¶ Labeoª refert agꝝ cuiꝰ cōmertiū nonhēs legari tibi poſſe trebatiū rn̄diſſe: qd̓ merito pͥſcus fulciniꝰ falſumeē aiebat. Sꝫ ꝓculus ait. ſi ꝗs he̓dēſuū eū fundū cuiꝰ cōmertiū is hē̓s n̄hꝫ dare iuſſerit ei ꝗ eiꝰ cōmertiū habebat: putat he̓dē obligatū eſſe. qd̓veriꝰ ē. vel vt ip̄aꝫ rē ſi hec ī bonisteſtatoris fuerit: vel ſi nō ē ī eius eſtimatōeꝫ. ¶ Si teſtator dari ꝗd iuſſiſſet: aut opꝰ fieri aut munusᵇ dariꝑ portiōeᶜ ſua eos p̄ſtare ꝗbus ꝑshr̄ditatis accreſceret: eque atqꝫ cetera legata placet.Q Ar.¶ T heredibus ſubſtitui p̄tꝰ itaetiā legatarijs. Uideamꝰ anidē fieri poſſit ⁊ cū mortis cā donabit̉: vt id ꝓmittat ille alteri ſi ip̄e capere nō pōtᵉ: qd̓ magis ē: qꝛ ī poſterioris quoqꝫ perſona donatio conferturᶠ.☞ Aulus.Iticius mihi ſtichū aūt deceꝫdebeatᵍ: ⁊ legauero tibi ſtichūquē mihiᵖ dꝫ: placet extingui legatadecē mihi ſolutis. Et ex diuerſoſi alij decē: alij ſtichus legatꝰ fueritˡex euētuᵏ ſolutionis legatū valet.¶ Cū ita legatū ē quantā pecuniāheres meꝰ a ticio exegerit: tātā meuio dato. ſi ſub ꝯditione legatū eſt:anteqͣꝫ exacta pecunia ſit legatariꝰagere non p̄tˡ. Ꝙ ſi ſtatiꝫ dies legaticeditᵐ: vt publius recte putat: legatarius agere poteſt vt actiones preſtentur.Zpianus.☞ I ita quis ī teſtō ſuo cauiſſet.

illi quātū plurimuꝫ ꝑ legē acciꝑe p̄t:tātuꝫ dari volo. Utiqꝫ tūc qn̄qꝫⁿ capere poterit vr̄ ei relictū. ¶ Sed ⁊ſi dixerit quā maximā partem darepoſſuꝫº danas eſto dare ei hēs meus. Idē erit dicēduꝫ. ¶ Is cui ī tēpus liberoꝝ tertia ꝑs relicta ē vtiqꝫnon poterit adoptādo tertiā partēconſequit̉.¶Eratius.On oportetq pͥus d̓ cōditiōecuiuſqꝫ q̄ri: qͣꝫ ad eū hr̄ditaslegatūue ꝑtineatʳ.T DemUm ab vno hereduꝫ mulieriꝓ dote cōpēſandi aīoᶠ legatūeēt: eaqꝫ dotē ſuā ferre qͣꝫ legatummaluit: vtrum ī oēs heredes: an ineum ſolū a quo legatum ē actio dedoteᵗ ei dari debeat: q̄rit̉. Et iulianus in eum ſoluꝫ a quo legatum ſitactionē dādā putatᵛ. nā cuꝫ aūt ſuoiureᵗ: aut iudicio maritiʸ ꝯtēta eſſedebeat: equum eē eum a qͦ ei maritus aliꝗd pro dote legauerat vſqꝫad quantitatē legationusᶻ eris alieni ſuſtinere: reliqua parte dotis abheredibusª ei preſtanda. ¶ Eadēerūt dicēdaᵇ: ſi heres inſtitutaᶜ ꝓ dote omiſerit hereditatē: vt in ſubſtitutumᵇ actio detur: ⁊ hoc verum ē.¶ Sed d̓ legatis ⁊ legis falcidie ratione valde dubitat̉: vtrū is in quēſolum actio dotisᵉ datur: legata integra ex perſona ſuaᶠ debeat: perinde ac ſi oēs heredes dotem totampreſtarent: an doteꝫ totā in ere alieno cōputare: qꝛ in eum ſolum actioeius detur: quod ſane magis ratio

valet. ⁊ debet̉ eſtimatio. Sed nunquid diſtingues. vt in militia de quaſubijcit. in qua diſtinguit̉ ſi legat̉ ei qui caꝑe nō pōt aut ꝑꝑ delictum ſuu⁊ tūc nec eſtimatio debetur: aut ꝓpter aliā cām ⁊ tūc ſi teſtator ſcit: debet̉eſtimatio. al̓s nō: vt. jͣ. ti. i. l. fideicōmiſſa. §. ſi ſeruo. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi filiuſfa.§. ſi ꝗd. ⁊ certe videt̉ idē: ut. jͣ. e. l. ticio. in prin. ⁊ facit. sͣ. de iure dotiuꝫ. l.ſi mulier. §. ex aſſe. ⁊ ad.l. aquil. l. heres. ⁊ .jͣ. ꝓxi. §. ⁊ sͣ. ti. i. l. non amplius. §. fi. ac.¶ Labeo. Res cuiuscōmertiū legatarius ꝓpter eius delictuꝫ non hꝫnō debet̉ nec eius eſtimatio: ſecus ſi legatariꝰ habeat eius commertiumheres non. h. d. Bar.a ¶ Labeo. h̓ diſtinguevt noͣ. sͣ. ti. i. l. ſed ſi res.¶ Si teſtator. Portio hereditatis deficiensaccreſcit cū onere pro rata. h. d. Bar.b ¶ Munus. cuꝫ cā: ſeddonū ſine cā. vt. jͣ. d̓ v̓.ſig. l. inter donum. ⁊ eſthec diſtinctio legis nonteſtatoris. ſꝫ ⁊ teſtatorisdici poſſit. ac.c ¶ Pro portione .ſ. accreſcēte que eſt hereditaria. ut. C. de cadu. tol. §.is ita. accreſcit ⁊ onus. ⁊ſic loꝗt̉ in caducis. ⁊ incā caduci nō ꝓ non ſcriptis. ut. C. de cadu. tol.l. vnica. §. ne āt. ī fi. ⁊. §in ꝓ nō ſcripto. Itē reras ad cetera legata: nōoꝑis: qꝛ illd̓ īſolidūqꝫ obligat: ut. jͣ. de ver.ob. l. ſtipulationes nondiuidūt̉: ⁊. jͣ. tit. i. l. fideicōmiſſa. §. pe. vl̓ fit opꝰꝓꝑte: ſꝫ nō ꝯtīgit liberatio niſi facta alia parte.⁊ facit. sͣ. ti. i. l. ſi duobꝰ.§. hr̄s. ⁊. l. ciuitatibꝰ. §.pe. ⁊ sͣ. t. ij. l. ſꝫ cū ea. acT heredibꝰUHeredibꝰrata.rijs: ⁊ dōatarijs cātis p̄t ſubſtitui. h. d. bar. vel ſic. Subſtitutio cā mortꝭ vulgaris ſic̄ p̄t fieri ī hr̄ditate ita p̄t fieri ī legato ⁊ donatiōe cā mortꝭ. h. d. pau. de ca.Pōt. directo ⁊ ꝑ fideicō. ita ēt legata. vt īſti. d̓ ſin. re. ꝑ fideic. rel. §. i.e ¶ Nō pōt .ſ. ſub hac cōditione vel alia: vt. jͣ. de do. cā mor. l. ſi cui. idē ſili. ⁊ ſine ſtip. ut. jͣ. de do. pre. l. ſeia. ī fi. ⁊ noͣ. C. de do. cā mortis.l. i. ⁊ noͣ ꝓmittat. vt enim ī dona. obligat̉ donās cā mor. ẜm aꝫ. quaſi obcām dans uel donās .ſ. vt ſi moriat̉. ut colligit̉. jͣ. de do. cā mor. l. ſenatꝰ§. donatio. ⁊. §. fi. ⁊ ita is cui ſubſtituit̉ ſubſtitutio. ac.f ¶ Confertur. per obliquum.Iticius. Si legat̉ vna ex rebꝰ alternatiue debitis euētus ſolutiōis☞ declarabit an legatū valeat. bar.g ¶ Debeat. ex ſtipl̓one. h ¶ Mihi .ſ. teſtāti vel hr̄di meo: ⁊ hr̄s n̄ hꝫelectionē: vt. sͣ. ti. i. l. ſi ſic. §. fi. ⁊. l. ꝙ ſi ꝗs. ⁊. l. n̄ quocūqꝫ. §. ꝗ gaiū. ac.i ¶ Legatus fuerit. a me cui debebat̉ alteꝝ eoꝝ. ⁊ dic ex diuerſo: qꝛ. sͣ. uni⁊ vnum hic duo ⁊ duobus legauit. Item. sͣ. ſolum unuꝫ caſſauit tm̄. hicfecit unum valere: alterū anihilauit.k ¶ Ex euentu. ſi enim mihi ſtichꝰ ſoluat̉: valet in eo legatuꝫ ⁊ non in. x.idē ecōtra. ſic ergo rei ſolute dūtaxat tenet legatū: niſi ꝓbet̉ ꝙ teſtator penituit. Alij dicūt ecōtra. ut rei exacte nō teneat legatū niſi ex coniecturisꝯtra pateat. ſed exactio ſpōtanea ſolū tollit hoc diuerſum. Tertij dicuntex euētu: qꝛ ſi mihi ſoluat̉ nō debebit̉: ſꝫ heredi meo ſic. prima placet. ⁊ ſiſoluat̉ mihi nō diſtinguit̉ quis habeat electionem. Si v̓o ſoluat̉ heredimeo diſtīgue vt dixi. sͣ. ti. i. l. ꝙ ſi quis. Itē ē ꝯtra. jͣ. ti. i. l. fideicōmiſſa.§. ſi rē. So. hic ſponte obtulit debitor: ut ibi diſtinguitur: ⁊ patet ex predictis. vel ibi nomē fuit legatū vnde exactū debet̉ quaſi olim debitum ſi cōſeruet̉. hic v̓o res alternatiue debita fuit legata. vn̄ alia ſoluta vr̄. nec iſtavr̄ fuiſſe debita: ius ergo qd̓ ī ea habuit legaſſe videt̉. ut. sͣ. ti. i. l. ſi domꝰ§. fi. ⁊ facit. jͣ. de libe. le. l. nō ſolū. §. i.¶ Cum ita. Relictū quātitatis cōiūcti verbo futuri tꝑis in dubio conditionē non facit. h. d. Bar. bal. ⁊ pau. de ca. Secus in relatiuo ſubſtantie ut ī. l. ſtichū ꝗ meus erit. sͣ. de le. i. ẜm Bar.

l ¶ Non pōt: ut. jͣ. de condi. ⁊ de. l. ꝗ heredi. §. fi. ac.m ¶ Cedit. ⁊ ita dicas puruꝫ. Sꝫ ꝗd in dubio. Rn̄. p̄ſumo purū: ut hic dicit. ut.sͣ. e. l. oīa. ⁊. jͣ. de cōdi. ⁊ de. l. i. in pͥn. ⁊ de reg. iur. l. ī omnibus. ac.Iita quis. Uerbū pōt eſt extēſiuū. ⁊ iō lꝫ ſit preſentis tꝑis nihilominꝰ po☞ rigit̉ ad futura. hr. ⁊ pau. de can ¶ Quandoqꝫ .i. qn̄cūqꝫ. ⁊ noͣꝙ hec benignitas contingit ꝓpter duo. Prīo ꝓpter verbuꝫpōt qd̓ ē extenſiuū ad futura lꝫſit pn̄tis tꝑis ut hic. ⁊ sͣ. de condi. cā da. l. ꝙ ſeruus in fi. ⁊ īſti.ꝗ. mo. te. īfir. §. i. Secundo vtres nō pereat: vt ar. sͣ. e. l. ticiā.§. i. al̓s pn̄s tpͥs teſtamēti īſpiceretur. ut. sͣ. de iniuſ. teſ. l. cuꝫin ſecundo. §. ꝙ ſi ad preſens ⁊.jͣ. de au. ⁊ ar. ſe. l. ſi ita. ⁊ sͣ. e.l. ſi ita ſcripſiſſet. ⁊. jͣ. de v̓. ob.l. cōtinuus. §. cū quis. ⁊ sͣ. dehere. inſti. l. ſi alienū. §. i. ⁊ facit. jͣ. de cōdi. ⁊ de. l. eū qui.o ¶ Poſſum. īſpecta ſua capaitate legatarij.¶ Is cui. Ciuiles filij conditionem non implent. h. d. velaliter. Ad īplemētū cōditiōis.nō ſufficit ciuiliter ſcm̄. bar.p ¶ Conſequi. nō ſufficit ciuiliter fieri. ſic. jͣ. de cōdi. ⁊ de. l. fideicōmiſſū. ⁊. jͣ. de v̓b. ob. l. exea. §. inſulā. ⁊. C. d̓ his ꝗue. e.l. fi. ſed ar. contra de īſti. ⁊ ſub.trmagOnoportet. non dꝫe de habilitate ꝑſone diſpūtari ſeparatī ab alia lite. bar.q ENon oꝫ. .i. nō expedit.r ¶ Pertineat .i. ꝑtinere poſſitvel ſit poſſibile. ut quia teſtatordeceſſit non ante: ut. sͣ. ad. l.aꝗl. l. inde neratiꝰ. §. idem iul.ſcribit ⁊ tunc ergo .i. temporemortis queretur de eo tempore ⁊ de precedenti .i. inſtitutionis: ſic ⁊ tempore aditionis debet eē capax. qd̓ dic ut no. inſti.de here. qua. ⁊ dif. §. in exͣneis.⁊ sͣ. de here. īſti. l. ſi alienū. §.i. ⁊. jͣ. de re. du. l. ſi cognatis. ⁊⁊ facit ad hoc. jͣ. de iure fiſci. l.nō ītelligitur. §. qn̄. ⁊. jͣ. ti. i. l.§. i. ⁊. l. ſi deportati. ⁊. jͣ. de ꝯdi. ⁊ de. l. heres. ⁊ facit. sͣ. ti. ij. l. ꝗdam. ubi dicit eēenim dꝫ cui detur. deinde queri an datum ꝯſiſtat.bito deficiat ille heres illius debiti onus ſuſtinet: ⁊ debitum qd̓ ꝗs inſolidūAm ab uno. Si legatum ab uno herede relictum aīo cōpēſandi cuꝫ deſuſtinet in totū cōputat in ponēda rōne falcidie. h. d. bar. vel ſic ⁊ clariꝰ. Actiode dote pōt intētari ꝯͣ vnū ex heredibꝰ mariti a quo relictū fuerat uxori aīo compēſandi cū dote vſqꝫ ad cōcurrētē ꝙͣtitatē relicti ſi ipſum repudiauit: ſicut poſſetintētari pro relicto actio ex teſtō. ſi illud acceptaſſet pro reſiduo oīo conueniat coheredes ⁊ totum qd̓ ſoluit in computatione falcidie cōtra alios legatarios detrahitur tanꝙͣ es alienum. h. d. pau. de ca.s ¶ Compenſandi aīo. alioquin vtrūqꝫ conſequi poſſet ſublato interdicto de alterutro: ut. C. de rei vx. ac. §. ſciendum. ac.tDe dote. que uocatur ex ſtipulatu. vt inſti. de act. §. fuerat. ac.u ¶ Putat. ex ſtipulatu: ut. sͣ. ⁊. jͣ. hac. l. ſi ml̓ier vult. n̄ al̓s. ſꝫ hoc qūo cuꝫ oēsheredes pro portionibꝰ hereditarijs teneant̉: ut. sͣ. ti. i. l. ſerue legato. §. ſi teſtator: ⁊ .jͣ. ti. i. l. nomen. §. vni. ⁊ sͣ. fa. her. l. ſi filia. ⁊. C. de pac. l. pacto; rn̄. ſpeciale in dote cā vitādi circuitus: ut ar. sͣ. de condi. inde. l. dn̄s. Alij dicunt dari ineū actionē nō directo ſed per obliquū: qꝛ conueniunt̉ heredes omnes actione dedote. ⁊ ceteri ꝯueniēt iſtū actione fa. her. ut. sͣ. fa. her. l. ſi filia. §. i. ⁊. §. papi. ⁊. §.fi. ⁊. l. his ꝯſequēter. §. ſed ſi monumētū. uel dicas act. ex teſtō.x ¶ Suo iure .i. dotis quo tenent̉ oēs heredes. ac.Mariti. quo tenetur ſolus vnus.z Onus. eris. nota unum heredum ſolum grauari. ſic econtra exonerat̉ unustm̄. ut. sͣ. ti. i. l. ab oībus. ac.Ab heredibus. iſto ⁊ alijs. ad qd̓ ē. jͣ. ti. i. l. nomen. §. vni. ac.ah ¶ Eadē. dicēda .ſ. ut ſit ꝯtēta iudicio defuncti uel ſuo iure: ut. C. de here. inſti. l.ſi cōpenſandi.c ¶ Inſtituta. uel ſola. uel cum alia.d ¶ In ſubſtitutū. ſcꝫ ei mulieri.e¶ Dotis actio .ſ. ex ſtipulatu vel dic ex teſtō noīe dotis: ut. sͣ. dixi. ac.f ¶ Ex ꝑſona ſua. puta duo ſūt hr̄des ticiꝰ ⁊ meuiꝰ. vnuſꝗſqꝫ hꝫ. xij. libras bon̄.pro ſua dimidia. a ticio legata ſunt quadraginta ſolidi. bon̄. uni. ⁊ .xl. ſolidi bo.

q iij