Liber

¶ Iita ſcriptū ſit filiabꝰ meis cētuꝫ aureos do: an ⁊ maſculinigeneris ⁊ feminini liberis legatumvideat̉. Naꝫ ſi ita ſcriptū eſſet. filiismeis hos tutores do. rn̄ſuꝫ ē etiā filiabꝰ tutores datos eēª. Qd̓ non eſtccōtrario accipiendū vt filiaruꝫ nomine etiā maſculi cōtineāturᵇ. Exēplo enim turpiſſimū eſt feminīo vocabuloᶜ et maſculos cōtineri. ¶ Siſub conditione vel ex die certa nobis legatum ſit ante conditionē veldiem certum repudiare non poſſumusᵇ: nam nec pertinetᵉ ad nos anteqͣꝫ dies veniat vel conditio exiſtat¶ Si pater filie ſue teſtamēto aureos tot heredem dare iuſſerit: vbiᶠea nupſiſſet. ſi filia nupta ſit cū teſtm̄ſit: ſed abn̄te pr̄e ⁊ ignoranteᵍ nihilominus legatū debetur. Si enimhoc pr̄ non ignorabat: videtur dealijs nuptijs ſenſiſſe. S Ceuo.Iita ſcripſiſſet qui legabat. ꝗcquid mihi luciū ticiū dare facere oportet: ſempronio lego. nec adiecit preſens in diēue: nō dubitarēquantū ad verboꝝ ſignificationeꝫᵈattinet: quin eaʳ pecunia comprehēſa non eſſet: cuius dies moriēte eo:qui teſtamentum feciſſet: nondumveniſſet. Adijciendo autē hec verba preſens in diemue aperte vr̄ mihi oſtēdiſſe: eā quoqꝫ pecuniā legare voluiſſe.I Dem.Ꝙ Empronius proculo nepoti

ſuo ſalutēᵏ Bine tabule teſtamentieodē tꝑe exēplariiˡ cauſa ſcripte: vtvulgo fieri ſoletᵐ: eiuſdeꝫ patriſfa.ꝓferūtur. In alteris. c. in alteris quīquaginta aureiⁿ ticio legati ſūt Quero vtꝝ. c. ꝗnquaginta aureos: an. c.dūtaxat habiturꝰ ſit? Proculꝰ rn̄dit in hoc caſu heredi parcendū eſſe. Ideoqꝫ vtrūqꝫ legatū nullo mōdebetur: ſed tantūmodo quinquaginta aurei.¶ Dem.Iciniꝰ locuſta ꝓculo ſuo ſaluAtē. cū faciatᵈ ꝯditōeꝫᵖ ī legādaqdote: vt ſi malet vxor mācipia: q̄ indotē dederat qͣꝫ pecuniam numeratāᶠ reciꝑe: ⁊ ſi ea mācipia vxor malitnūquid ea etiā mācipia q̄ poſtea exhis mācipijs nata ſūt vxori debeantur q̄ro. Proculꝰ locuſte ſue ſalutēSi vxor malet mācipia qͣꝫ dotemaccipere: ipſa. mācipia que eſtimatain dotem dederit: non partusᵗ mancipioꝝ ei debebuntur. ¶ Bonorūpoſſeſſioneᵛ dementis curatori dataᵉ: legata a curatore: qui furioſū defenditʸ peti poterunt. Sed qui petētcauere debebunt: ſi hereditas euicta fuerit quod legatorū nomine datuꝫ fuerit redditū iri. PAulusOrtuo boueᶻ qui legatus ē:neqꝫ corium: neqꝫ caro debetur. ¶ Si ticio theſſaraʳ frumētaria: vel militia legata ſit: ⁊ is deceſſerit ꝗdā putāt extingui legatū: ſꝫ hͦnō ē veꝝ. nā cui theſſara vl̓ militia

tas ab vno eodēqꝫ herede inſtituto. quo caſu: nō niſi ſemel debet̉: niſi contrariūꝓbet legatarius: vt ibi. h̓ āt a diuerſis ⁊ ſic debet̉ bis niſi pars heredum probetꝯtra. vt h̓. q̄ diſtinctio in corpore legato nō hꝫ locū: qꝛ ibi ēt ſi a diuerſis nō debet̉ niſi ſemel: vt. jͣ. e. l.uberē. ī fi. §. niſi teſtator dicat ab vno quoqꝫo. §. ſi quis duos. Itē hic quando ī vnorem preſtari inſolteſtō. ſi autem invt. jͣ. e. l. ſemproniusferenter dixerunt ſpeciē vel ꝙͣtitatē deberi inſolidū ſi a ſingugulis legauit teſtator illā remvel ſummā: ſecus ſi ab vno nominatim: ⁊ poſtea ab alijs legat generaliter: vt. sͣ. ti. i. l. ſi tibi. §. i. ⁊ facit. sͣ. titu. i. l. ſeruoalieno. §. ſi quis a primo. ⁊. C.de le. l. cū queſtio. ac.Iita. Maſculinū ꝯcipitM temininum: nō ecōtra. h.d. Bar. ⁊ Pau. de ca.a ¶ Datos eſſe. ut. sͣ. de teſta.tu. l. ſi quis ita in prin. ac.b ¶ Cōtineant̉. ar. ꝯtra. jͣ. d̓ iuę pa. l. adigere. in prin.6 ¶ Uocabulo. qꝛ qd̓ minus dgnū ē digniꝰ nō ꝯtinet. vt. jͣ. d̓v̓. ſig. l. i. ⁊. l. pronūciatio ī pͥn.⁊ sͣ. de ſena. l. i. ⁊ de ꝯſt. pecu.l. i. §. i. ⁊ sͣ. de negocijs geſtisl. iij. ⁊. jͣ. ti. i. l. ꝗ duos. ſꝫ ī duobꝰ caſibus nō cōtinet: vt. jͣ. deven. in poſ. mit. l. i. §. ſed ſi incertum. vbi exheredato filio n.vr̄ exheredari femina: qꝛ ē odioſa exhr̄datio: vt. sͣ. de libe. ⁊ poſthu. l. cū ꝗdam alius. jͣ. de iure immu. l. i. §. fi. vbi data immunitas maſculis deſcendentibus nō vr̄ dari deſcēdentibꝰ erfeminis. ⁊ illud ne īfrīgat̉ publica. vtilitas. Itē ar. ꝯͣ. jͣ. de oꝑ.lib̓. ſicut. ī prin. ⁊. §. fi. ac.¶ Si ſub cōditione.Ante euentum diei vel conditionis legatum nō poteſt repudiari. h. d. Rar.d ¶ Nō poſſumꝰ. ſic. sͣ. de acꝗ.here. l. is ꝗ heres. ⁊. l. is pōt. ⁊.jͣ. de ſuc. e. l. i. §. decretalis. ſedꝯtra. sͣ. d̓ pac. l. i. So. aliud ērepudiare ut h̓: ꝙͣ pacto remittere. ut ibi. ⁊ sͣ. de pac. l. ⁊ heredi. §. filia. ac.e ¶ Pertinet. ꝓprie quo ad cōditionale qꝛ nō ceſſit vt debeat̉: nec ut tranſmittatur. ⁊ īpropͥe quo ad diem: qꝛ ceſſit quo ad vtrūqꝫ vt. jͣ. qn̄ di. le. ce. l. ſi dies ⁊c. ⁊C. de cadu. tol. l. i. §. cū igit̉. ⁊. §. ſināt nō tn̄ trāſit ī me dn̄ium ſtatī. ut noͣ. jͣ. e. l.an̄pe. §. fi. ⁊ ē ſic ī v̓bo potero: ut. sͣ. ſi cer. pe. l. certi ꝯdictio. Alij ut. R. dicundiē ⁊ ꝯditionē certā quo ad noīationē: nō quo ad euētū. ⁊ ſic dicit̉ de īcerta die q̄ē ꝓ ꝯditiōe: ut. jͣ. de cōdi. ⁊ de. l. dies. diuerſis gͦ reſpectibꝰ dies dr̄ certa ⁊ incerta.ſic ⁊ trāſactio dr̄ fieri de re certa ⁊ īcerta diuerſis reſpectibꝰ. ut. C. de tranſ. l. ſi decerta. ⁊ sͣ. de trāſ. l. i. ⁊ facit. jͣ. d̓ ꝯdi. ⁊ de. l. i. ⁊. jͣ. de opt. le. l. hoīe. ac.¶ Si pater. Conditio nuptiaꝝ intelligit̉ d̓ futuris nuptijs niſi teſtator ignorauerit preſentes. h. d. Bar. vel ſic. Si cōditio extiterat tꝑe teſtamēti ⁊ teſtatorgnorabat: legatū reputat̉ puꝝ. ſꝫ ſi ſciebat expectat̉ ut iteꝝ exiſtat. h. d. pa. d̓ ca.f ¶ Si pater. vbi ea nupſiſſet .i. poſtꝙͣ. vel cum. vel ſi.g ¶ Ignorāte. quō hoc cū mr̄imoniū n̄ ualuit ſine uoluntate pr̄is: ut īſti. d̓ nupī pͥn. ⁊ sͣ. de ſta. ho. l. paulus rn̄. erat emācipata ⁊ bn̄. ⁊. jͣ. d̓ cōdi. ⁊ de. l. ſi iam.⁊. l. ſolemus. ⁊. l. ſi ita legatum. ⁊. C. de inſti. ⁊ ſubſtitu. l. ſi ꝗs. ac.I ita Uerba pn̄tis tꝑis nō porrigunt̉ ad debita ī diē vel cōditionalia: niſialiud expͥmat̉. h. d. bar. uel ſic. Qui legat que ſibi debent̉ cenſet̉ legaſſe debita pura: nō autē conditionalia. h. d. pau. de ca.h ¶ Significationē cui ſtat̉ niſi ēt ꝯͣrium onendat̉: vt. jͣ. ti. i. l. nō aliter.i ¶ Quin ea .i. ꝙ. q. d. nō debet̉. ſed ꝗd ſi eueniſſet tꝑe mortis: nō āt uenerat tꝑeteſtamēti. ℟. nō debebit̉: ut. jͣ. ti. i. l. iul. rn̄. §. fi. ⁊ de au. ⁊ ar. le. l. ſi ita. aꝫ. ſedar. ꝯtra. jͣ. e. l. ſi ita ꝗs teſtō. ſꝫ ibi ꝑꝑ largā ſignificationem v̓bi pōt. Item ꝯtra.jͣ. e. l. cum filiꝰ. §. hr̄s. So. ibi ne pereat legatū. Itē hꝫ ibi principium ueritatꝭ.hic nō. Item facit. jͣ. de uer. ob. l. ſi ſtipula. fuero. §. i. ⁊. l. ſi a colono.ronius. Si duabus ſcripturisⁱ principalibus eiuſdem teſtamentiparent diuerſe quātitates legate minor debet̉. h. d. Bar.Salutem. ⁊ hanc queſtionem.l ¶ Exemplarij. qꝛ cum vellet ire ultra mare uel ad belluꝫ fecit ſcribi duo teſtamēta: quoꝝ vnū portauit ſecū: alid̓ dimiſit ī domo ſua in quoꝝ vno legata ſūt. c.ticio: ī alio eidē ticio quinqͣginta. debebunt̉ tm̄ quinquaginta. ac.let: vt. jͣ. de ſecundis ta. l. i. §. ſi ꝗs. vnū tn̄ ē teſtm̄: ut īſti. de teſta. §. pe.mn ¶ Aurei. īmo videt̉ utrūqꝫ. ut. sͣ. de ꝓba. l. ꝗnquaginta. So. ibi duarum uo

lūtatū due ſcripture erāt: que ſimul pn̄t eē uere. at hic vniꝰ tm̄ uolūtatisdue ſcripture: qͣrū vna alterā n̄ patit̉ ſed ſeorſum cēſeāt̉. aut .n. c. aut quīquagītā legata ſūt. ℟. ſꝫ ꝯͣ huic ſolutiōi. jͣ. d̓ alimē. le. l. lib̓tꝭ. ī pͥn. ſꝫ dicvt. d. l. ꝗnqͣgīta. ⁊ fac̄. sͣ. ti. i. l. plāe. §. i. ⁊ sͣ. e. l. ſi ita relictū ī p̓n.Icinius. Fructꝰ ⁊ ꝑtꝰ ꝑcepti cōditione pendente ad legatariū nonpertinēt. h. d. Bar.o ¶ Locuſta. faciat. ſcilꝫmaritꝰ idēqꝫ teſtator. dixit eniꝫ lego tibi mancipia q̄ ī dotē eſtimata mihi dediſti ſi magꝭ uolueris ꝙͣ eſtimationē. ē eniꝫcōditionale: ut. sͣ. ti. i. l.ſi ita legatū. §. illi. ac.p ¶ Cōditionē. ſi elegerit mancipia. q̄ ſi noluerit eligat pecuniam.q ¶ In legāda. al̓s legāda. al̓s p̓legā. ⁊ nihil ibioperat̉ pͥ. ut. jͣ. de dotep̄le. per totū. ac.r ¶ Nūe .i. eſtīatōeꝫ fcāꝫ.s ¶ Dotē .i. dotꝭ eſtīa.t ¶ Nō ēt partus. ſic. sͣ.de iure dotiū. l. ſi mancipia. ⁊ ſol. ma. l. in his.§. ſi mancipia. ⁊. jͣ. ti. i.l. vxorē. §. ſorori. ⁊. C. d̓rei vx. ac. §. cūqꝫ. ibi eſtimatoꝝ .n. ⁊c. ⁊ ē h̓ rō qͥcū mācipia debeāt̉ ex cālegati nō debent̉ ꝑtꝰ niſi a ꝑte queſiti dn̄ij ex cālegati: quod dic ut. sͣ. deuſur. l. herennius. Sedꝗd ſi pure hmōi mancipia uir legaſſet; rn̄. idemſed hoc plus ē ī pure legato: qꝛ ⁊ eſtimationemdotis ⁊ mancipia hēret.Itē ⁊ a puro ea que poſtaditā hereditatē naſierētur legatarij eſſent. Incōditionalis ut h̓ erat. eatm̄ q̄ naſcunt̉ poſt exiſtētē conditionē .i. declarationē uolūtatis .ſ. iſtiusuxoris: ut. sͣ. ti. i. l. ſi italegatū. §. illi. ⁊. C. de fideicō. liber. l. cum libertatem. Item contra. jͣ. de pecul. le. l. fi.¶ Bonoꝝ. Curator qui bo. poſſeſſionē pro demente accepit ⁊ cognouit tenet̉ ad legata cautione recepta. h. d. Bar.u ¶ Bonoꝝ poſ. ẜm tab. uel aliqua abinteſtato. ac.x ¶ Data. accepit ergo bo. poſ. q̄ ius tribuit. Alio ꝗn qūo peterent̉ legata cū nec eēt pro eis actio; rn̄. vere n̄ ē acꝗſita niſi reſipuerit: ⁊ tunc uelit.ut. C. de cur. fur. l. fi. §. tali. ſꝫ pro queſita interim habet̉ anteꝙͣ furioſusfactus ſane mentis agnoſcat ut ⁊. C. decurato. fur. l. fi. §. i. vnde interimpetunt̉ legata. ſꝫ qꝛ uere ⁊ incōmutabiliter nō ē queſita preſtatur cautio:lꝫ nulla qō moueat̉. ꝙͣuis. R. dicat cōtra .ſ. caueri mota demum qōne.aꝫ. ⁊ ē h̓ cautio neceſſaria: vt. sͣ. ꝗ ſatiſ. cog. l. de die. §. itē legatariꝰ.y ¶ Defendit. nā ſi nō defenderēt nō peteret̉ ab eo: cum ab adminiſtratione remoueat̉: ut. C. de procura. l. eum. ac.Ortuo boue Qd̓ ſuꝑeſt mihi ex re debita ante morā peremptanō debet̉. h. d. Bar.z ¶ Mortuo boue. anteꝙͣ ſit factꝰ legatarij. ut qꝛ ſub cōditione legatus ⁊deceſſit ante cōditionē. uel nō erat legantis. alioꝗn̄ ꝯtra. sͣ. de rei uē. l. ſolū. §. i. ubi enim in domo teſtatoris legata ⁊ poſtea dirupta diſtinguitur.an̄ poſt cedētē diē legati: ⁊ maxime poſt aditā hereditatē ruat: ut ⁊ tūc debeat̉ area qͣſi pars rei: ut. sͣ. e. l. ſi aree ⁊ jͣ. ti. i. l. ſi chorus. §. areaꝫ. al̓s ſiante. ſecus ut. sͣ. ti. i. l. ſi ita legatū. §. ſi domꝰ. ſic ī boue diſtinguit̉. ut ar..jͣ. e. l. peculiū. §. qͣdrige. ⁊ sͣ. ꝗbus mo. uſufru. a. l. quid tn̄. §. fi. ⁊. l. ſe. ⁊.jͣ. de pecu. le. cū inutile. Alij ut. R. dicūt idē qd̓ hic ēt ſi poſt aditam hereditatē. ſi heres non ſit in culpa vel mora qd̓ admitto in perſonali in qͣiteritū ſpeciei liberat̉: ut. jͣ. de uer. ob. l. ſi ex legati cā. ⁊ jͣ. e. l. antepe. §. fi.at in rei vēdicatiōe ſecus ut in dicta. l. nō ſolū. §. i. ⁊ in ꝯdi. fur. q̄ ⁊ ipſa datur dn̄o: vt. sͣ. de cōdi. fur. l. ſi ſeruꝰ. §. boue. facit. sͣ. quibus mo. vſufru.amit. l. pe. ⁊ sͣ. ti. i. l. ꝗd ergo. §. ſi heres.¶ Si ticio Legatū cuius eſtimatio debet̉ ita ad heredem tranſmittit ſicut qn̄ res legato debetur. h. d. Bar.⁊ ¶ Theſſara. erat forte uas quo ſoli ciues romani: ⁊ eo ſolo mēſurabantar. sͣ. d̓ iudi. l. ſed ſi ſuceꝑit. §. ſi libertꝭ. Iſte āt legauit ꝓuīciali cuidā thſarā frumētariā ⁊ ſic cū ea mēſura mētiri n̄ poſſit. vr̄ legatū nullū. ſed t