Liber
¶ Si ea ꝯditione liberto fideicōmiſſuꝫ relictū ē ne a filijs eius recederet. ⁊ ꝑ tutorē ſcm̄ ē qͦ minus ꝯditionē impleret: iniquū ē eū cū ſit inculpatus emolumēto fideicōmiſſicarereª. ¶ Qui inuitaʰ filia d̓ doteegerat deceſſit: eadē illa exheredata: filio herede inſtituto: ⁊ ab eo fideicō. filie dotis noīe reliꝗt: queroquātū a fratre mulier conſeꝗ debeat? Modeſtinus rn̄. ꝙ in primisᶜ ēnō eē ꝯſumptā d̓ dote actionē mulieri cū pr̄i ſuo non ꝯſenſeritᵇ vtiqꝫnon ignorāsᵉ. ¶ Sic n.ᶠ res explicat̉: vt ſiꝗdē maiorᵍ quātitas ī pͥoredote fuerit: illiusᵖ portioneⁱ ſit tātūmodo mulier ꝯtēta: ꝙ ſi ī ſummadotis noīe legata amplius ē qͣꝫ indote pͥncipali: compēſatioᵏ fiat vſqꝫ ad eandē ſummā q̄ ꝯcurrit: ⁊ idtm̄mō qd̓ excedit in ſequentiⁱ ſumma ex teſtō ꝯſequat̉: nō ē .n. veriſiſimileᵐ patrē duplici p̄ſtatione dotis filiū eūdēqꝫ heredē onerare voluiſſe: preterea cū putauerit ſe efficaciter lꝫ non ꝯſentiente filia inſtituiſſe aduerſus geneꝝ d̓ dote actionēⁿ.¶ Lucius ticius relictis duobus filijs ſuis heredibus diuerſi ſexus inſtitutis addidit caputᵇ generale vtlegata ⁊ libertates ab his heredibꝰſuis p̄ſtarent̉: qͣdam tn̄ parteᵖ teſtamēti a filio petit vt omne onus legatoꝝ in ſe ſuſtineret in hunc moduꝫ.Ea q̄cunqꝫ in legatis reliꝗ vel darip̄cipi ab atticiano filio meo ⁊ herede dari p̄ſtariqꝫ iubeo. deinde ſubiecit ī p̄ceptione relinquēda filie ſuehec v̓ba. Pauline dulciſſime filiemee ſi qua me viuo dedi tibiq cōꝑaraui: hr̄e iubeo: cuius rei q̄ſtionemfieri veto: ⁊ peto a te filia mea ne velis iraſci ꝙ ampliorē ſubſtantiā fratri tuo reliquerim: quē ſcis magnaoneraʳ ſuſtētaturū: ⁊ legata q̄ ſuprafeci p̄ſtatuꝝ. Quero an ex his extremis verbis: ꝗbus cum filia ſua in teſtamēto ſuo pr̄ locutus ē effectuꝫ vi
Gaiū ſeiū virū meū cōmēdo tibi ofilia cuiª volo dari ad vite vſufructū ⁊ ꝑticipationēᵗ caſtelli nucleorūquāª pͥueni dediſſe in dotē cū corporibus q̄ inferunt̉ˣ doti: ⁊ in nihilummoleſtari euꝫ d̓ dote. Erunt .n. poſtmortē eius tua ⁊ filioꝝ tuoꝝ. Preterea ala multa huic eidē marito legauitʸ: ut quādiu viueret hr̄et. Quero an ꝑꝑ hec q̄ codicillis ei extra dotē relicta ſuntᶻ: poſſit poſt mortemgaij ſeij ex cā fideicōmiſſi petitio filie ⁊ heredi ticie cōpetere: ⁊ eaꝝª rerū noīe qͣs in dotē gaius ſeius accepit? Modeſtinꝰ rn̄. lꝫ nō ea v̓ba ꝓponant̉ ex ꝗbus filia teſtatricis fideicom. a gaio ſeio poſtqͣꝫ p̄ſtiterit q̄ inteſtō legata ſunt: petere poſſitʰ: tn̄nihil ꝓhibet ꝑꝑ voluntatē teſtatricisᶜ poſt mortē gaij ſeij fideicōmiſſum peti.TDem.Egatisᵇ vxori his q̄ vſus eiꝰcauſa parata ſunt: eos ſeruosad eam non pertinere: qui non proprij ipſius: ſed cōmunis vſus cauſaparati ſunt.TDem.Egatū ē q̄damᵉ donatio teſtamento relictaᶠ.SAbi.Ui teſtō īutiliterᵍ māumiſſusē: legari ī eodē teſtō p̄tʰ: qꝛ totiēs efficatior ē libertas legato quotiens vtiliter data ē. ¶Dem.
deat̉ vt hereditarijs actionibus .i.oībus oneribus filiū ſuū ſolum onerauerit. an vero iam ſoluꝫ ꝑꝑ onuslegatoꝝ allocutꝰ eē videat̉: petitiones aūt hereditarie in vtrūqꝫ heredē creditoribus dari debeāt? Modeſtinus rn̄. vt actiones creditoꝝ filius ſolus excipiat iuſſiſſe teſtatoreꝫnō ꝓponi. ¶ Ticia cū nuberet gaioſeio dedit in dotē p̄dia: ⁊ quaſdamalias res: poſtea decedens codicillis ita cauit gaio ſeio. G.
.jͣ. de ꝯdi. ⁊ demō. l. cū ita. §. falſaꝫ. ſꝫ ibi certa ꝙͣtitas del ſpēs fuit noīata in leī res ē ī teſtōgādo h̓ nō. ⁊ eodē mō ſolū. alid̓ ꝯͣ. jͣ. de au. ⁊ ar. le. l.noīata. ⁊ iuſſi ſunt hcōiavtri. iud. l. ſcriptura. ⁊ .jͣ. dio. l. ſi¶ Si ea cōditione Si n̄ ſtat ꝑ letariū vr̄.d. bar. Uel ſic.Si ꝑ tutorē ſtat quo minus impleat̉ cōditio ī perſonam pupilli: ꝓīpleta hētur. h. d. pau.a ¶ Carere. ⁊ facit. jͣ. d̓ an. le.l. meuia. ⁊. l. ānua. ⁊ jͣ. d̓ adi.le. l. iij. §. ſi ꝗs ticio. ⁊. C. de le.l. i. ⁊. jͣ. d̓ ꝯdi. ⁊ d̓mō. l. ſiꝗs ita1. C. de cōdi. inſer. l. ſi ea ꝯdi.¶ Qui inuita Si pr̄ legatfilie qͣita dotē exegerit: filiadꝫ eē ꝯtēta alterutro niſi plusſit ī dote. h. d. bar. vel ſic. Legatū ſcm̄ filie cēſet̉ factū alo cōpēſandi cū dote quaꝫ pr̄ exegerat ꝯͣ filie volūtatē. ideduſqꝫ adcōcurrētē ꝙͣtitatē dꝫ filia eē cōtēta alterutro: reſiduum peterepōt. h. d. in effectu. pau.¶ Qui īuita .i. contradicent.⁊ cām cōtradicendi hn̄te: ut. sͣ.ſolu. ma. l. ſi cū dotē. §. eo aūttꝑe. al̓s pr̄e recipiente liberaturmaritus: vt. sͣ. ſo. ma. l. dotē.d̓ hic inferius negat.c ¶ In pͥmis ē .ſ. rn̄dendū. ac.d ¶ Nō ꝯſenſerit .i. ꝯtradixerit.poterit ergo filia iſta legatumſꝑnere. ſꝫ an maritꝰ aget ad legatū ꝗ adhuc ē debitor filie ⁊ eiſoluit. rn̄. nō: qꝛ eiꝰ ꝯtēplatiōnō reliꝗt h̓ pr̄: ut in fi. huiꝰ. §.⁊. jͣ. ti. i. l. fideicommiſſa. §. interdum ẜm azo.e ¶ Nō ignorās. ꝗd āt ſi ignoruit? rn̄. idē qꝛ videt̉ cōtradicerevt. sͣ. ſolu. ma. l. ij. in fi. ſub. ero hic maxime.f ¶ Sic. n. mutat caſum. nā. sͣ.nō agnouit legatū. h̓ ſic. ac.g ¶ Maior ꝙͣtitas puta dosfuit. x. legatū. v. ac.h ¶ Illiꝰ .ſ. dotis que excedit legatū.i ¶ Portione .ſ. v. ⁊ dic ꝯtētaa fratre reſiduā dotis ꝙͣtitateꝫ.ſ. alia. v. a marito ꝯſeꝗt̉ act. exſtip. de dote. nam cum agnoſcit legatū .ſ. ꝓ dote: ⁊ onꝰ ei īiunctu agnoſcer̄ cogit̉ vt .ſ. a viro id n̄ petat: vt. jͣ. e. l. īꝑator.§. ſi cētuꝫ. ⁊. jͣ. ad. l. fal. ſꝫ ſi nōſeruꝰ. īmo veriꝰ dic eꝯͣ. ſit ꝯtēta a uiro .ſ. d̓. v. agēdo ꝯͣ euꝫ viruꝫ. nec .n. plus pōt onerarifuerit oneratꝰ vt dictis legibꝰPrīa nō placet. qꝛ male diceret ꝯtenta: cū ī plꝰ nulluꝫ ius hꝫvel habuit ꝯtra fratrem. Sedꝗd ſi nolit legatū adimere: ſedtm̄ dotē a viro reciꝑe? rn̄. p̄t hoc .n. īnuit modeſtinꝰ. cū dic̄ actōeꝫ d̓ dote ſuꝑeē.k ¶ Cōpēſatio. dotis ⁊ legati ⁊ dic ꝙ īproprie dicit cū nō ſit hīcinde debiti ꝯtributio: niſi ꝓprie dr̄ cōpēſatio: vt. sͣ. de cōpē. l. i. ſꝫ eſt tale .i. reputatio. ſic. sͣ. derei uē. l. ēptor. ⁊ d̓ neg. ge. l. nēſeniꝰ. l ¶ In ſeq̄nti ſūma. legati noīe d̓bita. ac.m ¶ Nō ē viſil̓e. īmo certū ē ꝙ non uoluit ex v̓bis. ſic .n. dixit noīe dotis: eo aūtnō dcō p̄ſumptiones iſte maxime ī filio: ſuoqꝫ heredi ꝓdeſſent: vt. jͣ. de do. pͥ. l.ij. ⁊ ar. C. de īpo. lu. de. l. i. ſꝫ ab exͣneo vtrūqꝫ hodie ꝯſequeret̉. lꝫ aliud eēt olimꝑ īterdictū de alterutro: vt. C. d̓ rei vx. ac. §. ſciēdum ẜm. h.n ¶ Actiōeꝫ. ꝑ hoc apꝑet ꝙ n̄ uoluit filiā vtrūqꝫ hr̄e: ſic̄ opinabat̉ teſtator. nā ſine filia ſe poſſe exiger̄ credebat. ⁊ ē ad. l. iſtā. jͣ. d̓ ali. le. l. gaio. §. i. ⁊. l. ſtichū. §..⁊. sͣ. ſo. ma. l. ſi cū dotē. §. ſi pr̄. ⁊. jͣ. d̓ do. pͥ. l. pe. ⁊ d̓ ſo. l. ꝗ hoīeꝫ. §. ſi gener.Lucius Diſpoſitio ſpālis derogat generali. Itē v̓ba generalia ⁊ obſcuradeclarant̉ ꝑ precedentia clara. h. d. bar.o ¶ Caput .i. capitulū. vt ī. l. aꝗlia: q̄ hꝫ tria capita .i. capitula.p ¶ Parte. inferiori ex qua apparet īmutatam pͥorē uolūtatē: vt. sͣ. d̓ vul. ſub.l. ſi ꝗs eū. azo.q ¶ Uiuo dedi tibi cōparaui. pro te.r. ¶ Magna onera. ecce qd̓ queſtionē īducebat. ſed dicas ꝙ ex abundanti h̓ verba ꝑatur. ⁊ ſic nihil ꝓficiunt. vt ⁊ al̓s. jͣ. de au. ⁊ ar. le. l. pedicul̓. §. labeo. ⁊
.jͣ. d̓ fun. īſtru. īſtrumē. qꝫ le. l. q̄ſitū. §. fi. ſꝫ ar. ꝯͣ. sͣ. de vſur. l. ſi ſtipulatꝰ.¶ Ticia cum. Uerba diſpoſitiua ad quecūqꝫ directa fideicōmiſſi petitionē inducūt. Itē qui uoluit res ad aliquē pertinere ad tempus poſt illudvr̄ velle ad ſuā heredē redire. h. d. bar. ⁊ pau. de ca.s ¶ Ticia cui .ſ. viro uel marito. t ¶ Participationē. al̓s perceptionē: al̓s portionem. al̓s ꝑteꝫ. ⁊ dic caſtelli .ſ. cuiudā caſtri nomen.u ¶ Quā .ſ. ꝑticipationēpreueni ⁊cͣ. i. ut olim dederim in dotem eandemꝑceptionē. ac.x ¶ Que īferuntur .i. cuꝫalijs q̄ dederā in dotē.y ¶ Legauit. que nō erātin dote. ac.z ¶ Relicta ſunt. ut. sͣ. pͥterea.a ¶ Et earum. q. d. ⁊ dehis que in dotē erāt data: ⁊ dcō mō legata ſimiliter quero.¶ Poſſit. nō .n. rogauit uiꝝ vt filie reſtituereqꝛ tūc eēt expeditū.de au. ⁊ ar. le. l. ſpēs.c ¶ Uolūtatē teſtatricis.que cuꝫ reliquit donec viueret: videt̉ nolle ut poſtmortē haberet ⁊ ſic filireſtituatur. Item ꝗa dixit erunt tua: ut. C. d̓ dona. ante nup. l. ſi cuꝫ ante. ſed an in medio habuit uir proprietatem ueluſufruc. ⁊ arg. uidet̉ ꝙuſufructum. qꝛ ſic dixitad uite uſufruc. ⁊ arg. sͣ.de ſer. ruſ. pre. l. qui duobus. ſꝫ dic ꝓprietateꝫ ꝗadixit dari .i. accipiētis fieri: ut. C. de v̓bo. ob. ubiauteꝫ. §. fi. Item qꝛ dixiterunt tua poſt mortem.ar. jͣ. de auro ⁊ arg. le. l.ſpēs.Egatis. Eauidentur ad alicuiuſuꝫ parata que ad eirtm̄: nō que ad cōem uſūcū alio ſūt parata. bar.d ¶ Legatis. ⁊ facit. jͣ. dev̓b. ſigni. l. in lege cēſoria. ⁊ jͣ. ti. ij. l. hoc legatū. ⁊. jͣ. de au. ⁊ ar. le. l.quintus. ac.Egatum. Hicponit̉ unam diffinitionē legati. aliam hūiſtis ī. l. legatū. sͣ. ti. i.e ¶ Legatū. quedā. benedicit quedam: tres eninſūt ⁊ hec eſt una. alia cāmortis. ⁊ alia inter viuos. ⁊ differt prīa ab alijs. qꝛ in prīa nō obligat̉ donans donatario niſi forte incipiat a traditione: vt. sͣ. e. l. lucius. ⁊. C. de iure do. l. i. in alijsſic. ut inſti. de dona. §. i. ⁊. §. alie. ⁊. jͣ. e. l. vt heredibꝰ noͣ. Item aliter ſubſtituit̉ in donatiōe ꝙͣ in legato: vt. jͣ. e. l. ut heredibus. ſunt ⁊ alie differentie vt noͣ. inſti. de dona. §. i. at aliā inter viuos cōſtat ī multis differre abalijs. azo. ⁊ facit. sͣ. ti. i. l. legatuꝫ. ultima charta. ⁊ inſti. eo ī pͥn.f ¶ Relicta. ⁊ ab herede p̄ſtanda. ⁊ in hoc differta donatione ca mor. quequādoqꝫ a defuncto: quādoqꝫ ab herede dat̉. ſed ⁊ legatuꝫ quādoqꝫ a defuncto preſtat̉. ut. sͣ. eo. l. lucius.Ui teſtamento inutiliter Atile ꝑ īutile n̄ uitiat̉. h. d. bar. ⁊ bal.g ¶ Qui teſtamento īutiliter. puta ſit liber poſt mortem ſuā: ut. jͣ.de ma. t. l. libertas.h ¶ Rodem te ſtamento poteſt. ſi enim primo legetur ſeruus obſtat doliexceptio. lꝫ nō valeat liber tas: ut. sͣ. ti. i. l. plane. in prin. ⁊. jͣ. de his quibus vt indi. l. cum quidā. azo. ⁊. jͣ. de fundo inſtru. l. iij. §. minor. Itē nōutile per inutile nō uiciari. ſic inſti. qui. mo. teſta. infir. §. poſteriori. ⁊ s.de reſcin. ven. l. ſi id qd̓. ⁊ sͣ. de in diem adiec. l. ſi uenditor. §. fi. ⁊ facit. S.ti. i. l. ẜuuꝫ filij. §. ſi idē. ⁊. l. ſi pꝰ mortē. §. fi. ⁊. jͣ. d̓ ma. t. l. ſi peculiū. §. l.