Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
121r
Einzelbild herunterladen
 

XXXI

De legatis ſecundo.A4I

l 2 l

⁊ Egatoꝝª petitio aduerſus heredes ꝓ ꝑtibꝰ hereditarijs cōpetitᵇ nec ꝓ his ꝗ ſoluēdo n̄ ſūt onerari coheredes oꝫ. Qui pl̓es heredes īſtituit teſtō: a ꝗbuſdā noīatīreliꝗt legata: poſtea codicillos adoēs heredes ſcripſitᵉ: q̄ro q̄ legatadebeant̉? Modeſtinus rn̄dit. Cuꝫmanifeſte teſtator teſtō exp̄ſſerit a ꝗbus heredibus legata p̄ſtari vellet:licꝫ codicillos ad oēs heredes ſcripſerit. apparet tn̄ ea q̄ codicillis dedit: ab his p̄ſtāda eē qͣs munereᵇ fūti debere teſtō ſuo on̄derit teſtator.Icia cū teſtō facto Dē.decederet heredibꝰ inſtitutismeuia ⁊ ſēpronio filijs ſuis ex eꝗspartibus: petijtᵉ a meuia vt ſtichuꝫẜuū ſuūᶠ manumitteret in hec v̓ba.Ate āt meuia filia mea chariſſimapeto vt ſtichū ẜuū tuū māumittas:cum in miniſterio tuo tot capitaᵍ ſeruorum tibi his codicillis legauero:nec legauit. qͥro quid his v̓bis relictum videatur: cum vt ſupra cautūē duobus heredibus inſtitutis: defuncta teſtatrice: ⁊ mancipiaᵛ hereditaria duarūⁱ ꝑſonaruꝫ fuiſſe: ⁊ codicillis nihilᵏ relictum ſit de preſtandis mancipijs: nec poſſit vtile fideicom. putari qd̓ datum non ſit: cumquis legaſſeⁱ ſe dixerit: nec adiecitªſpecieꝫⁿ legati: nec ab herede vt preſtaret̉ mancipium petierit? Modeſtinus reſpondit ex verbis conſultationi inſertis meuium neqꝫ legatiᵗneqꝫ fideicommiſſi petitionem habere: neqꝫ libertatē ẜuo ſuo dare cōpelli. Lucius ticius in teſtō ſuoita cauit. g.Octauiane ſtratonice dulciſſime filie mee ſalutemvolo eā a ſeipſa accipere villāᵖ gazam cū impoſitionibus ſuis oībusOctauiano alexandro dulciſſimomeo filio ſalutē: p̄cipue volo euꝫ aſeip̄o acciꝑe ſincatiſinq agonophorā tomianā cuꝫ oībus qͣs hꝫ īpoſitionibus. Quero an hmōi ſcripturaintegꝝ p̄diū ſingulis heredibus datum eē videaturʳ: an vero ꝑtē hereditariā dūtaxat ꝯtineat̉: cū īutiliter

a ſemetipſo quemqꝫ eoꝝ quā habebat partē accipere voluerit. Modeſtinus rn̄dit non ſic īterp̄tandūᵗ ſcripturā d̓ qͣ q̄rit̉: vt fideicō. īutile fiat. Itē q̄ro ſi integrū p̄diū relictumeē videat̉ an p̄ciū portionis fratri ⁊coheredi ſoluēdū ſit: vt hoc ip̄o qd̓a ſemetipſo accipere p̄cepit p̄cio illato integrū eū hr̄e voluerit. Itemreſpondi ad ſolutionē p̄cij fideicōmiſſariū minime cōpellēdū. Lucia ticia inteſtata moriens a filijs ſuis ꝑ fideicō. alieno ſeruo domū reliquitᵛ: poſt mortē eius: filij: idēqꝫ heredes cuꝫ diuiſerunt hereditatemmatris: diuiſerunt etiā domū. Inqͣ diuiſione dn̄s ſerui fideicōmiſſarij qͣſi teſtis affuitᵗ. q̄ro an fideicommiſſi ꝑſecutionē acꝗſitā ſibi ꝑ ſeruūeo qd̓ interfuit diuiſioni: amiſiſſe videat̉? Modeſtinus reſpondit fideicō. ipſo iure amiſſuꝫ non eēʸ: qd̓ necrepudiari quidē poteſt: ſed nec perdoli exceptionē ſubmouetur niſi euidenter apparuerit omittendi fideicommiſſi cauſa hoc eum feciſſe. Gaiꝰ ſeius cum domum ſuamhaberet: ⁊ ī pretorio vxoris ſue trāſtuliſſetᶻ: quaſdam res d̓ domo ſuain eodem pretorio tranſtulit: ibiqꝫpoſt multos dies decedēs: teſtamēto vxorem ſuam heredem ⁊ aliosqͣꝫ plures reliquit. Quo teſtamentoſignificauit verba que infraſcriptaſunt. In primis ſciant heredes meinullā pecuniā eē penes vxoreꝫª meam ſed nec aliud quicqͣꝫ: ideoqꝫ eāhoc nomine inquietari nolo. queroan ea que viuo eo in pretorio vxoris eius trāſlata ſunt: communi hereditati vendicari poſſint: ⁊ an ẜmverba teſtamenti preſcribi coheredibus poſſint a patre vxoris defuncti?; Modeſti. reſpō. ſi ea que in domum ſeu pretorium vxoris defunctus tranſtulit precipue ad eam pertinere voluit: nihil proponi cur voluntati ipſius teſtatoris ſtandū nonſit. Neceſſe igit̉ habet mulier taleꝫfuiſſe teſtatoris. voluntatem oſtendereᵇ. qd̓ niſi fecerit ī hereditate mariti ſui etiā hoc remanere oportet.

X.ꝝ Nō tenet̉ ꝗs ad legatū ex ꝑſona coheredis ꝗ nō ē ſoluēL as. h. a. bar.a Legatorū al̓s.ls. §. idē rn̄dit.b Cōpetit. niſi noīauit hnominibus: ⁊ tūctenetur ad viriles. vt. sͣ. ti. i. l. turpia.ſi plures. ⁊ .jͣ. ad trebel. l. nōnunꝙͣ ⁊. l. quotie Qui plures Clauſula generalis reſtringtur ad ſpecificata tm̄ ſiplura fuerunt. h. d. bar.vel ſic ⁊ clarius. generelis diſpoſitio ſequens inter grauatos reſtringiad ſpālē precedentem: ſipōt reſtrictio fieri ſaluarōne recti ſermōis. h. d.paulus de ca.c Qui plures heredesſcripſit .ſ. precipiens heredes ſuos indiſtincte legata preſtare. R.d Munere .i. onere. ⁊facit. C. fami. her. l. quotiēs. ⁊. jͣ. d̓ ali. le. l. gaio.in prin. ⁊. jͣ. e. l. meuius.§. eū. ar. ꝯtra. jͣ. d̓ v̓. ſig.l. ſicut fundū. ac.L ciatiua de futuroIcia. Verba enunemiſſa ꝑꝑ aliud vel enūciatiua de p̄terito ſine expreſſione rei diſpoſitionem nō inducunt. h. d.bar. Itē grauamē iniūctū cōtēplatiōe certi emolumēti ſecuturi ſi non ſequat̉ euaneſcit hoc dicitvſqꝫ ad. §. lucius. pau.e Petijt. in codicillisoſtea ſcīs. ut. jͣ. dic̄. ac.ſ Seruū ſuum. ꝓpriūuie. Sꝫ ꝗd in hereditario; tn̄. idē qꝛ v̓ba queſubijciūt exprimūt cōditionē. ac.g Tot capita. quaſi diceret multa.b Et mancipia. repetecautū ſit mā. ⁊c̄.i Duarum .ſ. meuij ⁊ſempronij. ack Nihil. iudicij. ſubaudi. accur.turuꝫl Legaſſe .i. leeē ⁊ ſic tp̄s ꝓ tēpore. velfacit ſimilitudineꝫ. q. d.ſicut ſi dixerit legam nōexpreſſa quantitate ueſpecie cū nihil legaueratnullū eſt relictum: ſic ſidixerit legauero nō expreſſa quantitate ⁊ nihilpoſtea leget. h.m Nec adiec̄. teſtator.n Speciem. quid ſi dixerit; rn̄. nec tunc valetquaſi ꝯditionale ⁊ ideoſubaudi maxīe. Ineratenī ēt expreſſa ſpecie velquātitate ꝯditio: vt. sͣ. d̓cōdi. inde. l. ꝗ ꝓmiſit. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſtichū. nō idē in p̄terito dico re expreſſa.vt. sͣ. de dona. l. ex hac. ar. ꝯͣ. jͣ. de cōdi. ⁊ de. l. cū tale. §. falſam. ac.o Neqꝫ legati .ſ. de capitibꝰ ſeruoꝝ. ſꝫ cōtra. sͣ. de do. l. ex hac. So. ibidonator ē vſus v̓bis pͥteriti tꝑis hic futuri ẜm quoſdā. vel h̓ nō fuit expͥſſa ſpēs vel quātitas. ibi ſic. ⁊ iō valet. ar. C. de falſa cā adie. l. fi. vl̓ ibi ē ꝗtas h̓ ritē ꝯͣ. sͣ. e. l. ꝗdā. vbi īcertitudo n̄ nocet. So. ibi. Item ī eo ꝙſubijcit nō valere libertatē: vr̄ valere nō obſtāte falſa demōſtratio. vt. jͣ.de ꝯdi. ⁊ demō. l. demeōſtratio ſit ī pͥterito vl̓ pn̄tih̓ ī futuro. dicit .n. legcit. vt. sͣ. ti. i. l. vj. Itē ꝯͣ. jͣ. e.l. cuꝫ pr̄. §. fi. ſo. ibi n̄futuri tꝑis: ⁊ hoc iō qꝛ h̓ ī repr̄tatione oneris ibi ſuc. le. l. ꝗ plures. Lucius. Uxͣ ꝓpriā ſignificationē v̓boꝝ ītelligunt̉.vt legatū n̄utile. h. d. Bar. vl̓ ſic. Si aliꝗs ex hr̄dibus iuſſusſit rē hr̄ditariā a ſeip̄o ꝑcipere: totā rē ꝑciꝑe p̄t: lꝫ partē hēat a ſe partem a

cohr̄de. nec ꝑꝑ dcā v̓ba a ſeipſo tenet̉ cohr̄di p̄ciū ſoluere. h. d. pau. de ca.p Uillā .i. vniuerſitatē ꝙͣdā p̓dioꝝ ⁊ hoīum. vel. i. domū. nā. jͣ. vocat ṗdiūq Sincatiſin. nomē ville legate. ac. n Uideat̉. hoc erat veꝝ. ſ Cōtineat. hoc nō erat veꝝ. t Nō ſic īterp̄tādū. īnuit hāc ſcripturā. lego vni hredū talē rē. a ſeipſo multas hēre ſignificationes ſeu īterpͥtatiōes.⁊ tres bōas. Na vt capiatportionē hereditariā tm̄ ⁊ nultra: qꝛ ei a ſe legari non pōt.Scd̓a vt capiat totū: ſꝫ nō gratis: qꝛ dꝫ p̄ciū ſoqheredis qͣſi a ſe .i. a ſua brpiat alterā ꝑtē. ⁊ has rep̄hendit modeſtinus. Sūt alie benigniores q̄ nō viciāt vt a ſetur acciꝑe. ⁊ nō ꝑ filiū vel ẜuū.qd̓ poſſet qn̄qꝫ ſibi prodeſſe: vt.jͣ. de le. pͥ. l. iij. §. liberis. ⁊. §.hoc āt ſolū. q. dicat nō lego filio vel ẜuo īſtituti: qꝛ tūc nō vr̄legari a ſe. vel nō ab alio accepit ꝑ fideicom. qd̓ eēt ſi teſtatorexͣneo legaſſet: ⁊ eum rogaſſetreſtituere vni hr̄dū. ſed a ſe .i. ꝑſe hꝫ directo: qd̓ eſt expeditius.vel tertio a ſe .i. vt nō petat abalio ſed ſua auctoritate ingrediat̉ qͣſi ex ꝑmiſſione defuncti.ſic ⁊ al̓s. C. de pig. l. creditoresiſte expoſitiones ſiquidem ſunteligēde vt nō ꝑeāt. vt. jͣ. de re.du. l. quotiēs. ⁊ ẜm hoc eſt contra. sͣ. ti. i. l. plane. §. ſi duobꝰ.⁊. jͣ. l. legatū. §. hr̄di. q̄ dn̄t hr̄di a ſeipſo n̄ legari. So. ſi vnꝰhr̄s tm̄ eſt ei a ſe nunꝙͣ legat̉: ſiauteꝫ plures ſunt hr̄des vni abaltero legat̉ ⁊ tenet: vt p̄cipiatut. sͣ. ti. i. l. ꝗ filiabuſ. §. fi. ⁊ .jͣ.e. l. fi. §. qͣtuor. ⁊. l. miles. §. ꝓparte. ⁊ sͣ. de here. inſti. l. ex facto. ⁊ ſic hoc ītelligit̉. Si auteꝫlegat̉ vni hr̄dum. ⁊ alij vel aliis exͣneis puta duobꝰ dic vt. sͣ.titu. i. l. legatū. §. heredi. ⁊ noplane. §. ſi duobꝰ.TLucia. Qui ē adhibitusvt teſtis non p̄iudicat iuri ſuo.h. d. Bar. Uel ſic. Si legatarius interueniat tāꝙͣ teſtis ī diuiſiōe rei ſibi ſub ꝯditiōe relictenō pͥiudicat ſibi. h. d. pau.u Reliꝗt. in codicillis. ac.x Affuit .ſ. ſolūmō. ⁊ forte ſuiiuris ignarus. R.y Nō eē. tria noͣ. ad prim.ſ. ꝙ nō pͥiudicat pn̄tia. ꝯͣ. sͣ. d̓pig. l. fideiuſſor. §. i. ⁊ qui. mo.pig. vel hypo. ſol. l. luciꝰ ticius.§. fi. So. ſuꝑ hmōi qōnibꝰ inter ſcīam dn̄i ⁊ cām qͣre interfuit diuiſiōi diſtīguit̉ ẜm. R.tu dic ẜm Io. an eo ꝯtradicente poterat fieri ⁊ tūc pn̄tia velſcīa nō nocet: vt h̓: vel nō: ⁊ tūcnocet vt in ꝯtrarijs: vt noͣ. sͣ. d̓pig. ac. l. gaiꝰ. Itē ꝯtra. ad idē.jͣ. ti. i. l. cōdicill̓. §. i. ſo. ibi conſenſerūt. Itē ꝯtra. ad idem. sͣ.ti. i. l. ſi fundū in pͥn. ſo. ibi pluſfecit. qꝛ aſſignauit ⁊ ſic n̄ ī fundū: ſꝫ ī p̄ciū remanet fideicōmiſſum. Item ad id ꝙſubijcit nō poſſe dn̄m repudiare ē ꝯtra. sͣ. ti. i. l. legatū ī pͥn. So. n̄ p̄t tal̓r exn̄dovt teſtis. alio mō ſic. ut ſub. videri qd̓ ī idē recidit. vel h̓ agnouerat iā: vt. jͣ. deſuc. e. l. i. §. decretalis. ⁊ facit. jͣ. d̓ cōdi. ⁊ demō. l. ꝗ hr̄di. ⁊ de ſolu. l. ſtichum. §.vſufructū. ⁊. l. ſi ſtipulatus. ⁊ de doli ex. l. apud. §. queſitū. Gaius. Uerba enūciatiua n̄ īducūt diſpoſitionē vltra v̓boꝝ ſignificationē.h. d. ẜm dy. ⁊ bar. Uel ſic ⁊ meliꝰ. Uerba enunciatiua eiꝰ qd̓ eſt in veritate licꝫſint emiſſa pͥncipal̓r ꝑꝑ ſe n̄ tn̄ īducūt diſpōnē: ſꝫ enūciationē veritatis. ⁊ verbaenunciatiua vel ſubiecta ꝑ moduꝫ cāe ẜm illa ītelligunt̉. h. d. pau. de ca.z Trāſtuliſſet .ſ. ſe. a Penes vxorē. qd̓ ⁊ ueruꝫ erat qꝛ teſtator penesſe dicebat̉ hr̄e trāſlata non vxor vt. jͣ. de v̓. ſig. l. penes. niſi uxor teſtī tꝑe amouerat res: ⁊ teſtator ſciebat: nā tunc liberationē legaſſe vr̄: niſi hr̄des ꝓbēt ꝯͣriuꝫ:ut. C. de fal. cā adie. le. l. i. qd̓ pn̄t niſi teſtator iurauerit: ut in auc̄. de iureiur. amo. preſ. §. i. h Oſtēdere. nō ergo debent̉ trāſlata in pͥtoriuꝫ. ſꝫ cōtra