De lega. primo.LXX
11 7
ab eo cui fundū legauerat fideicōmiſit vt eum fūduꝫ poſt mortē ſuāºreſtitueret ſempronio. eiuſdeꝫ legatarij fideicommiſerat ⁊ ut ticio daretᵇ. c. Querit̉ quid iuris ſit? Et aitmarcellꝰ ſi ticio teſtator. c. ex fructibꝰ quos viuꝰ legatarius ꝑceperit reliquerit: ⁊ legatarius poſt tātū tēporis deceſſiſſꝫ: vt ex fructibus. c. fierent: ticium. c. acceptuꝝ. ¶ Si poſtacceptū legatū confeſtim d̓ceſſiſſetlegatariꝰ: ticij fideicōmiſſi extigui:qꝛ placꝫ non plusᶜ poſſe rogari quēreſtitue̓ qͣꝫ qͣꝫtū ei relictuꝫ ē. ¶ Sedſi ticij fideico. non ē in tēpus mortiſlegatarij collatum: ait marcellusᵇcōfeſtim fideicom. ticio danduꝫ: ſꝫcautiōe exacta quāto ampliusᶜ ceꝑitreddi: quā cautionē ita committi ſipͥus legatarius d̓ceſſerit qͣꝫ ex fructibus. c. ꝑciꝑet. ſed vix ēᶠ vt legatariūex redditibus voluerit ante dar̄ qͣꝫfructus legatarius ꝑcepiſſꝫᵍ. ¶ Certe erit legatarius audiēdusᵇ ſi velittotū fundū p̄ſtare: ſi d̓ r̄ſtituēdo cauet̉. Abſurdūⁱ eniꝫ ē d̓ ſuo eū p̄ſtare. c. maxīe. ſi fūdꝰ. c. vl̓ n̄ ml̓to pluris ē qͦ iur̄ vtimurᵏ. ¶ Si ꝗdⁱ alicuilicite fue̓it relictū: vl̓ ius alid̓ qd̓ ip̄eꝗdē ꝓpter corporis ſui viciūᵐ: vl̓ꝑꝑ qualitatem relicti: vl̓ aliam quācūqꝫ ꝓbabilē cāmⁿ habe̓ non potuitᵇ: alius tamē hoc habe̓ potuit quāti ſolet comparari tantum eſtimationem accipiet. ¶ Ut quis hē̓deꝫinſtituat aliquem rogari non pōt.Plane ſenatus cēſuit ꝑinde hn̄dūatqꝫ ſi rogaſſꝫ hr̄ditatemᵖ reſtitui.¶ Quid ergo ſi hr̄s poſt mortemſuā rogatus fue̓it hr̄ditatiſ ſueq ꝑtēqͣrtam r̄ſtitue̓; verius eē exiſtimoqd̓ ⁊ ſceuola notat: ⁊ pap. frōtonioſcribit: vale̓ fideicom. atqꝫ ſi de he̓
ditate ſuāʳ reſtituenda rogatus eēt⁊ eatenus r̄ſtituēda ē quatenus hēditas teſtatoris patit̉. ¶ Scd̓ꝫ vulgarēº formā iuris ſi libos ſuoſ emācipar̄ rogatus fuerit: non cogiturhoc face. ptās enī patria ineſtimabilis ē. ¶ Edesⁱ d̓ſtruēde neqꝫ legarineqꝫ ꝑ fideicō. relinꝗ pn̄t: ⁊ ita ſenatꝰ cēſuit. ¶ Si fideicōmiſſū r̄lictūfue̓it ẜuo aliēo ſine lib̓tate: ⁊ ad lib̓tatē ꝑueneritʸ: dicēdū ē poſſeˣ eū adcapiēdū admitti. ¶ Diuꝰ ſeuerꝰ ⁊ātoni. r̄ſcripſerūt: eū ꝗ rogatus eſtſub ꝯditioneʸ fratris ſui filijs r̄ſtituere. ⁊ an̄ diē fideicōmiſſi cedētēᶻ necꝗdē ex volūtate eoꝝ poſſe r̄ſtitue̓:bis ī ptāte pr̄is agētibusª. cū poſſitdie fideicōmiſſi cedēte. ſui iuris cō.ſtitutis ip̄is d̓be̓ r̄ſtitui. ul̓ ſi aliꝗſ exhis an̄ d̓ceſſeritᵇ non oībus. ¶ Idēpͥncipesᶜ reſcripſerūt filijs an̄ diē fideicōmiſſi veniētē. reſtitui hr̄ditatē maternā neceſſe eēᵇ. ſꝫ p̄ſtare he̓dē poſſe vulgarēᵉ cautionem. aut ſip̄ſtare eā non poteritᶠ mitti liberosin poſᵍ. fideicommiſſi ẜuādi cā: vtpro pignore nō vt ꝓ dn̄is poſſideant vel alienādi ius. ſed vt pignushabeāt. vt filius ꝑ pr̄eꝫ fructusᵖ cōſeqͣt̉. ⁊ ſeruū per dn̄m. ¶ Cum ꝗserit rogatus ſi ſine liberisⁱ d̓ceſſeritꝑ fideicōmiſſuꝫ reſtituere. ꝯditio d̓feciſſe videbit̉ ſi pr̄i ſuꝑuixerit liberi. nec querit̉ an heredes extiterītᵏ.¶ Diui ſeuerꝰ ⁊ antoni. reſcripſerūt eosˡ qui in teſtō vetāt quid alienari. nec cāmᵐ expͥmūt ꝓpter quaꝫid fieri velint. niſi īueniat̉ ꝑſona cuius reſpectuⁿ hoc a teſtator̄ diſpoſitum eſt. nullius eē momēti ſcripturā quaſi nudū p̄ceptū relinquerint.vl̓ qꝛ talē legē in teſtō non pn̄t dicereº. ¶ Ꝙ ſi liberis aut poſteris aut
plaarium non. Quai eſtium vtruꝫ peconiar. Quinto recid determinat vnſi ticij. Quata ibi. ſecij. ac.p ¶ Dare ¶ Non plui. l. imꝑator.pater. §. ticiorelega. l. ticia. ⁊ de dotga. l. iij. §. fi. ⁊ inſti. d̓ ſingu. re. ꝑ fideicō. re. §. i. etC. cōia dele. l. i. ⁊. jͣ. ti. ij.l. ſi legatarius. ac.a ¶ Ait marcellus. ⁊ male. accur.e ¶ Quāto ampliꝰ .ſ. ꝙͣlegatarius ex fundi fructibꝰ percepit anteꝙͣ obeat. R.i ¶ Sed vix eſt. auctor. l.corrigit marcellum.g ¶ Percepiſſꝫ. ⁊ ideo n̄eſt verum qd̓ dixit marcellus .ſ. fideicom. confeſtim ticio dandum. R.h ¶ Audiendus. ſed noncogendus ut ſic. sͣ. dicat̉corrigi. R. ⁊ ẜm hoc dictotum .ſ. legatum. ⁊ nonhabeas funduꝫ. ſi aūt habeas totum fundum alius caſus eſt ꝙͣ. sͣ.i ¶ Abſurduꝫ. adiungit̉ꝓxi. ẜꝫ. R. vel ſi hēas fūdum redit ad aliud rn̄.k ¶ Quo iure vtimur. utaudiatur legatarius volens cautione exacta deſuo totum p̄ſtare: n̄ vt ēttompellatur inuitus. R.uel ſi habeas fundū dicut uolens funduꝫ p̄ſtareaudiat̉ nō cogat̉.¶ Si quid. Legatumrei cuius eſt cōmerciumin cōi lꝫ non ſit legatarijualet: ⁊ eſtimatio d̓beturh. d. Bar.l ¶ Si ꝗd .ſ. corporale. ⁊dic licite: qꝛ teſtator legare ⁊ hēres dare ⁊ ip̄a reslegari pōt: ſed in legata.rio erat defectus.m ¶ Uitiuꝫ. ut muto militia: ſeu feudum carci. uel ei ꝗ ire non p̄t militia curſoris. Et ꝙ ſubijcit de qualitate relicti. diidem exemplum. Uel dic̄ exēplū: ut. jͣ. de an. le. l. legatuꝫ. §. vim. Item ꝙſubijcit aliam cām. ut ſeruo militia liberi. ⁊ dic ſemꝑ teſtatoreꝫ ſciuiſſe aranon debetur eſtimatio: ut. jͣ. ti. ij. l. fideicommiſſa. §. ſi ſeruo. Cetera dic utnoͣ. sͣ. e. l. ſed ſi res.n ¶ Probabilem cām. que cā ad legatarij difficultatem potius ꝙͣ impoſſibilitatem pertineat. R.o ¶ Non potuit. facile non tn̄ legatario eius rei que legat̉ ſit interdictumcommercium azo .ſ. in ſui delictum: ut qꝛ hereticus uel iudeus ⁊ legat̉ mācipium xp̄ianum. ꝗa tunc nec eſtimatio. ut. jͣ. ti. i. l. mortuo. §. labeo. i. rn̄.⁊. jͣ. de ver. ob. l. multum.¶ Ut quis. Uerba directa trahunt̉ ad fideicommiſſuꝫ ſi iure directo nōpn̄t valere. h. d. Bar. p ¶ Hereditatem. rogātis. ut. jͣ. ad treb. l. exfacto in pͥn. ⁊ facit. jͣ. ti. i. l. i. in pͥn. ⁊. l. imperator. §. pen.q ¶ Sue .ſ. rogati. r ¶ Sua .ſ. rogānis. ⁊. fa. jͣ. ti. i. l. cū pr̄. §. ticio. ac.ecūduꝫ uarē. Non pōt ꝗs gͦuari ut filiū ſuū emācipet. bar.s ¶ Scd̓m vulgarē .i. ẜm ſtricti iuris regulā. ſecꝰ de eꝗtate ul̓ iure actio.nis. ſed cogetur officio iudicis: ut. jͣ. de ꝯdi. ⁊ demō. l. ſi cui. qͥ ē ꝯtra. ⁊ eodēmōrn̄. sͣ. de cur. fur. l. pe. q̄ eſt ꝯtra. ⁊ facit. jͣ. ti. ij. l. vxorē. §. hr̄s. ⁊ sͣ. deꝯdi. iſti. l. ſiquis teſtō. ⁊. jͣ. de reg. iur. l. non eſt. §. i. ac.Edes Non poſſunt legari edes deſtruēde. h. d. bar.l ¶ Edes. pone lego tibi. c. ut edes tuas deſtruas: q̄ forte mihi obſunt ẜmquoſdam. īmo ſic lego tibi edes ut eas deſtruas: ⁊ alias forte edifices. ⁊ facit. jͣ. de dā. infec. l. fi. ⁊. l. curatores. ⁊. C. de edif. pri. l. ij. ⁊ sͣ. e. cetera. §.l. ⁊ de contrahen. emp. l. ſeuatus.
¶ Si fideicommiſſum. Legatum ſeruo acquiritur ei ſi liber reperitur tꝑeu ¶ Peruenerit. an̄qͣ dies legati cedat: utquodies cedit. h. d. Bar.x ¶ Poſſe. niſi dn̄s quondaꝫ repudiat: ut. jͣ. de.jͣ. qn̄ di. le. ce. l. v. §. fi.op. le. l. ſi pater filio. ⁊ facit. jͣ. ꝓxi. §. ac.¶ Diuus ſeucrus. Fideicommiſſum ul̓e conditionale non pōt an̄ conditionem reſtitui fideicommiſſarioin ptāte tōſtituto: ēt ſi ſunt plures fideicommiſſarij. Item an̄diem quis non cogitur reſtituere ſed cauere. al̓s patit̉ miſſionē⁊ miſſio patris uel dn̄i pōt prodeſſe ſeruo uel filio. h. d. multum notabiliter ⁊ magiſtralit̓.Primo loquit̉ in fideicōmiſſoconditionali. Secundo in fideicommiſſo in diem. ſecunda ibi.idem pͥncipes. Bar.y ¶ Sub ꝯditione. emacipationis: ut. C. de inof. teſt. l. filijs.uel dic ēt extraneo. ⁊ tunc dic .ſ.ſub condi. ſi nauis venerit exaſia.z ¶ Cede niē. qd̓ ē exn̄te ꝯditione: ut. C. de ca. tol. §. ſinanteꝫ.a ¶ Agentibꝰ. ſi gͦ emancipent̉ſic: ut. C. de fideicō. l. poſt morteꝫ. q̄ eſt ꝯtra. qͣſi p̄ſumat̉ pr̄ diſtuliſſe fauore filioruꝫ: ut ⁊ .jͣ. titu. i. l. fi ita. §. pegaſus. Alijdn̄t h̓ pl̓ribꝰ. ſꝫ in. l. ꝯͣ. vni eratfaciēda reſtitutō: ⁊ dic ut ibi.b ¶ Ex his deceſſerit .ſ. poſſit d̓bere reſtitui ſolis ꝗ ſuꝑerūt: etdic ẜꝫ azo. ēt ſi deceſſerit poſtꝙͣceſſit dies fideicommiſſi.c ¶ Idē pͥncipes. mater inſtituitexͣneū ⁊ poſt tpͥs precepit reſtitui filijs ſuis.d ¶ Non eſſe. immo quandoqꝫnon poſſe ut. sͣ. ꝓxi. §.e ¶ Uulgarem cautionē. qͥ preſtat̉ noīe ſingularium relictorūut. jͣ. vt le. no. ca. ꝑ totū. ⁊ etiānoīe hr̄ditatꝭ ut hic. ⁊. C. ut inpoſ. le. l. cum archimedoraꝫ. ⁊dic ut ibi.f ¶ Poterit. uel nolit.9¶ In poſſeſſionē .ſ. reꝝ hereditariarum ſtatim. ſed heredispoſt. vj. menſes: ut. C. ut ī poſ.le. l. certa.h ¶ Per pr̄em fructꝰ .ſ. cuſtodiētes ut res pͥncipales non vtlucretur: ut. jͣ. ut ī poſ. leg. l. iscui. §. q̄rit. ⁊. §. ꝗ legatoruꝫ ⁊ facit. jͣ. ꝗ. ex cau. in poſ. e. l. cuꝫ legati. ⁊. jͣ. q̄ ī frau. cre. l. pr̄em. ⁊C. ui in poſ. le. l. ꝗ legati.¶ Cum quis. Quo ad conditionis defectum ſufficit extare liberos ſꝫ nō ſint heredes. h. d. Bar. Uel ſic.Conditio ſi deceſſerit ſine liberis deficit ſi decedat cum eis: lꝫ non ſint heredes decedentis. h. d. noͣbiliter. ⁊ ſemper allegat̉. Paul. de caſt.Liberis. qd̓ dic ut. jͣ. ad trebel. l. ex facto. §. ſiquis aūt.k ¶ Extiterint. ergo ēt exheredati. ar. sͣ. de relig. l. famili aria. maxīe non malamente: ut. jͣ. de bo. lib. l. ſi patronus. §. ſiquis. uel dic ſecus ſi exheredēt̉ qꝛ filioꝝcā ut hēant appoſita videret̉ ꝯditio. ⁊ ꝙ dicit n̄ queri an ſint heredes. ſubaudi dūtn̄ eē poſſunt ex teſtō uel abinteſtato. ſed contra vtrūqꝫ. C. de condi. inſer. l. i. vbividet̉ ꝙ debeat inſtitui. ſed ſub. ibi maxime. ac.¶ Diui. Prohibitio alienationis facta ſine cā nō reſpectu certe ꝑſone nō valet als valeret non tn̄ in preiudicium creditorū. h. d. vſqꝫ ad. §. cū pr̄. Prīo ponit dictū qn̄ ꝓhibitio ē ſcā ſine cā ⁊ abſqꝫ reſpectu certe ꝑſone. Scd̓o qn̄ eēt factareſpectu certe perſone. Tertio illud ſcd̓m dictuꝫ limitat. ſcd̓a ibi. ꝙ ſi liberis. tertia ibi ſꝫ hoc neqꝫ. l ¶ Eos. caret regimine hic accuſatiuus eos propter obliuioneꝫ iuriſconſulti. ſed dic eos .i. eoꝝ ſcripturam qd̓ eſt. jͣ. ſic caſus pro caſu: utC. de fideicō. l. eā quā. ⁊ pone caſum in legatario cui fundus eſt legatus ea legeut non alienet. uel etiam in herede uel heredibus vetito uel vetitis alienare fundum: neqꝫ apꝑet cā: uel quare: niſi cā ipſius prohibiti ut ſibi remaneat. certe nōualet ut hic dicit. m ¶ Cām. ut qꝛ velit familia remanere: ut. jͣ. ti. i. l. cuꝫpater. §. libertis. ⁊. l. peto. §. fratre. ⁊ noͣ. de cā ſic. sͣ. de tranſac. l. cum hi. §. ī cauſa. ⁊. §. vlti. ⁊ sͣ. manda. l. ſi procurator. in pͥncipio. ⁊. l. ſeu ob aliam. ⁊. jͣ. de libe. ca. l. ſi pater. ⁊. C. de iudi. l. properandum. §. illo.n ¶ Reſpectu. ut qꝛ voluit certam perſonam habere ſi contrafieret.o ¶ Non poſſunt dicere. ſed nōne gratia heredum vr̄ appoſita fi nihil aliud ap-