Liber

ſi mēſes deſint ad ſeptimū d̓cimūannūᵇ reſiduis mēſibꝰ debet̉. Hocita ſi putās mīoreꝫ eē. xiiij. an. cū iaꝫexceſſiſſꝫ ſic legauit. Si vo ſcitᵇ trienniū ad legati p̄ſtationē: ex teſtamēti facti nūerabimꝰ. ¶ Hoc autēlegatuꝫᵉ ⁊ ꝯditionale eſt ⁊ in diem.Conditionale eſt tādiu qͣꝫ diu. xiiij.annꝰ ſit cōpletꝰᶠ poſteaᵍ ī diē. Et iōſiquideꝫ ante. xiiij. annū deceſſeritad heredē nihil trāſit: certe poſteaad hr̄dē trāſfert̉. ¶ Qd̓ ſi teſtam̄tifacti tꝑe minor. xiiij. annis filius inueniat̉: puto tēpus annua bima trimadie p̄ſtatiōis ex die ꝯpleti. xiiij.anni ſtatim cedere niſi euidens aliamēs probaret̉ teſtatoris aliud fentientis. ¶ Si ticio decem que egodebeoᵍ legauero: ⁊ rogauero eadēmeo creditoriᵏ p̄ſtare: fideicōmiſſūquidē ī creditoris ꝑſona nō valētᶠqꝛ nihil eiꝰ intereſt. hr̄s v̓oᵐ pōt cuꝫlegatario agere: qꝛ ipſiꝰ intereſt creditori ſolui ne eū ꝯueniat: ergo ꝓpter hoc valebit legatūᵐ Sed ſiteſtator decē mihi ſub fideiuſſore d̓buitᵇ: fideicōmiſſi petitio nō ſoluꝫhr̄di ſꝫ fideiuſſori ꝯpetit. Intereſt.n. eiꝰ ſolui potius mihi qͣꝫ in ipſuꝫconuentū mandati actionē intēdereʰ: nec intereſt ſoluēdo ſit nec ne.I fideiuſſorq credi­ I Ulia.tori legaſſet qd̓ ei d̓beret an legatum valeret: ⁊ ait creditoris quidem nihil intereſſe verum debitorem habere ex teſtamēto actionēʳ.Intereſt enim ipſius liberari. quippe conueniri a fideiuſſoris heredenō poteritᵇ. ¶ Qd̓ ſi idē fideiuſſorticio leget ⁊ fidei eiꝰ cōmiſerit: vtcreditori eius ſoluat: ⁊ debitor ⁊ fideiuſſoris heres agere cuꝫ ticio excauſa fideicommiſſi poterūt: quiavtriuſqꝫ intereſt legatariū ſoluere.¶ Meminiſſe aūt oportet eū ꝗ dānat̉ hoc ſolū: fūduꝫ vēder̄: nō gra

tis dānari hoc facere: ſed hoc ſolūvt vēdat vero p̄cioᵉ. ¶ Ꝙ ſi certoprecio ſit dānatꝰ face̓ neceſſeʸ hēbitti vende̓ quāti dānatus eſt.Iſeruꝰ pluriū ſit: ꝓ TDem.dn̄ij portiōe legatū ei relictuꝫacꝗret̉. ¶ Si he̓ditatis iudex cōtra hē̓dēʸ ꝓnunciauerit: nō agentēcāꝫ vl̓ luſorie agenteꝫ nihil hͦ nocebitᶻ legatarijs: ꝗd ergo ſi ꝑ iniuriāfuerit ꝓnūciatū: nō tn̄ ꝓuocauerit:iniuria ei facta n̄ nocebitᵇ legatarijsut ⁊ ſabinus ſignificat. l Si tn̄ ẜmſubſtitutū ꝓnūcietᶜ: an ille legatariis teneat̉ videamꝰ. Et cū ius facithec ꝓnunciatio qd̓ attinet ad ipſiꝰꝑſonāº: nūꝗd legatarijs teneatur.Nec eniꝫ tā īprobeᶜ cauſari pōt ẜꝫſe iudicatū ꝑ gr̄am. Rn̄debit igit̉ ⁊legatarijs ⁊ creditoribꝰ. ¶ Si ꝗsan̄ q̄ſtionē d̓ familia habitā adierithereditateꝫ vel neceꝫ teſtatoris nōdefēderitᶠ legatoꝝ ꝑſecutio aduerſus fiſcūᵍ locuꝫ hꝫ. ¶ Quid tn̄ ſi fiſcus bōa nō agnoſcat: ex neceſſitateredūdabit onus legatorūᵖ ad hr̄dē/Sꝫ n̄ ſubiecit delatorē ſibi vt ei hereditas adiudicet̉: ⁊ oneribus careret: vl̓ minꝰ plene defendit cauſaꝫ:nō ſe exonerat: exēplo eius qui colluſorie d̓ hr̄ditate litigauitᵏ. ¶ Sinumerus nūoruꝫˡ legatus ſit: neqꝫapparet quales ſunt legati: āte oīaipſiꝰ pr̄iſfa. ꝯſuetudoᵐ. d̓īde regionis in qͣ verſatus eſt exꝗrēda eſt: ſꝫ⁊ mens patriſfa. ⁊ legatarij dignitaſ ⁊ charitaſ ⁊ neceſſitudoᶜ. Itē earū q̄ p̄cedūt vl̓ q̄ ſequūt̉ ſūmaꝝ ſcripta ſunt ſpectāda. Q Apinianus.Ed ⁊ ſi certos nūmos velutiquos ī archa hꝫ: aut certā lancem legauerit nō nūerata pecuniaſed ipſa corpora nūmoꝝ rei legatecontinent̉ⁿ: neqꝫ ꝑmutationēᵇ recipiunt: ⁊ exemplo cuiuſlibet corꝑiseſtimandaᵖ ſunt. N Aulus.

pletū. nā ⁊ ꝓxīo ſequēti āno fiet ſol̓o ꝓ eo āno. a ¶ Si mēſes. puta tres.b ¶ Annuꝫ .ſ. ad cōplēdū. c ¶ Reſiduis .ſ. elapſis. Soluit̉ ꝓ tribꝰ mēſibꝰ.q. d. ꝓ pͥmis tribꝰ tꝑibꝰ habet̉ ut puꝝ. ⁊ ſic vr̄ in fi. anni ſoluēdū ſic relictū ānuabima trima die: ſecūs ſi ſimpl̓r annuū: ut. C. qn̄ di. le. ce. l. i. ac.d ¶ Si vo ſcit .ſ. eum eſſe maiorem. xiiii. an. ac.¶ Hoc autē. Tpͥs certe etatis honorati fac̄ ꝯditiōeꝫ: ſecusin tꝑe ſimplici. h. d. Barto.e ¶ Legatū .ſ. relictū alicui minori. xiiij. an. cū erit. xiiij. annua bima trima die. ac.f ¶ Cōpletꝰ. vt. jͣ. d̓ ꝯdi. ⁊ de.l. ꝗbꝰ diebus. §. ij. ⁊ qn̄ di. le.ce. l. ſi titio. ſꝫ cōtra. C. qn̄ di.le. ce. l. ex his. So. ibi.g ¶ Et poſtea. qꝛ ē in dieꝫ: vt⁊ .jͣ. qn̄ di. le. ce. l. fi. cū pͥfinitōe¶ Si ticio deceꝫ. Si legatariꝰ grauat̉ ſoluere creditoridefūctiꝰ: hr̄s ⁊ fideiuſſor agerepn̄t n̄ creditor. h. d. bar. ⁊. alex.h ¶ Debeo. ſempronio. ac.i ¶ Rogauero. titiū legatariuꝫk ¶ Creditori .ſ. ſempronio.l ¶ Nō valet. īmo ſaltē qꝛ eiusītereſt hr̄e duos debitores: vtjͣ. d̓. lib. le. l. iij. in fi. ꝯͣ. So. ibiſub ꝯdictiōe erat debitū: vl̓ ibialiꝰ nō debitor legauit creditori. vl̓ h̓ non cōtēplatōe creditoris: al̓s ſecꝰ vt ibi. vl̓ dic: nihil ītereſt .i. nō ꝑ oīa ītereſt: ſedin aliquo ītereſt: et ea rationetm̄ valet .ſ. qꝛ duos hꝫ reos.Itē qꝛ hꝫ actiōem ex teſtō quehꝫ naͣm bone fidei cuꝫ pͥus eratſtricti iuris.m ¶ Hr̄s vero. cuiꝰ ꝯtēplarōefliquit fideicō. ad qd̓. jͣ. e. l. ẜuole. §. ſi teſtator. ⁊ sͣ. fa. her. l. ſifiliā. §. pap̓. ⁊. jͣ. ti. ij. l. fideicōmiſſa. §. īterdū. ⁊. jͣ. e. l. ſi tibi.in pͥn. ⁊ noͣ hr̄di legari a legatario: ut ⁊ no. sͣ. e. l. plāe. §. ſi duobꝰ. n ¶ Legatū .i. fideicōmiſſū. nā pͥmū ꝯſtat ualere.licet alij ſit reſtituēdū ſi modolegatariꝰ vult: nec .n. cogit̉: cūnec heres cogat̉ ꝑꝑ ſingulareslegatarios: ut īſti. ad. l. fal. §.ex aduerſo. accepit gͣ h̓ ſponte.o ¶ Debuit. et legauit alij umihi ſolueret. ac.p ¶ Intēdere. ut et. jͣ. d̓ li. le. l.ſi debitor. ⁊ sͣ. de cōpēſa. l. iij.⁊ .jͣ. proxi. §.I fideiuſſor. UiciaM io tacito non viciat̉ expͥſſū eq̄ pͥncipale. h. d. B. ⁊. ale.q ¶ Si fideiuſſor. al̓s. §. iul. etal̓s lex ſi fideiuſſor. ac.r ¶ Ex teſtō actionem. ꝯͣ hēdeꝫs ¶ Nō poterit. act. mā. fuit gͦ legatumfideiuſſoris vt ſoluat creditori. ac.eo aīo ut gratis liberaret̉ reus: ſine ſpe actiōis mā. ⁊ fa. sͣ. proxi. §. ⁊ qd̓ ibi noItē facit. jͣ. de li. le. l. nō ſolū. in pͥn. Itē no. ꝙ exp̄ſſuꝫ ē inualidū .ſ. creditoris legatū ⁊ tn̄ valet tacitū. ſed ar. ꝯtra. sͣ. de ſer. ruſt. p̄di. l. itē ſic. §. fi. ac.Meminiſſe. Dānatus vēdere ītelligit̉ iuſto p̄cio. h. d. bar. ⁊ alexā.t ¶ Uero p̄cio. i. iuſto. ſic. sͣ. de in integ. reſti. l. i. ⁊ de peti. here. l. ſi poſſeſſor. §.fi. ⁊ facit. jͣ. e. l. ⁊ ſi equo. ac.u ¶ Neceſſe. ſic. jͣ. ad. l. fal. l. ſi dignū. ⁊. l. in rōne. §. uēdere. ⁊. l. ꝗ fundū. in pͥn.O n̄c ⁊. jͣ. de iniur. l. ſed non eē. ⁊. jͣ. ti. i. l. ⁊ ꝓcula. ⁊. jͣ. e. l. ſi fundū. §. i.I ẜuus acꝗret. ſic. sͣ. d̓ acꝗ. hr̄. l. ẜuus cōis. ⁊. jͣ. de ſtip. ſer. l. ẜuus cōis.¶ Si hereditatis. Snīa lata cōtra heredē nō deferentē: uel colludentē: autculpailiter nō appellātē legatarijs nō pͥiudicat. nec ꝗs pōt ſuā turpitudinē allegare. h. d. Bal. Et in hoc vltimo nō eſt alibi ẜm Dy. ⁊ Bal.y ¶ Heredē. ſcriptū ꝓ ltīo vl̓ ꝓ filio exhr̄dato. ad qd̓. sͣ. d̓ iof. te. l. ꝗ repudiantis.§. fi. z ¶ Nō nocebit. qꝛ agēt ꝯtra īſtitutū: ut no. in. d. l. ꝗ repudiātis ī fi.⁊ .jͣ. ꝓxi. §. in fi. ſic ergo no. ꝙ colludēdi ſnīa nō ꝓdeſt. ſic. sͣ. de dolo. l. ⁊ eleganter. §. ſi dolo malo nec ēptori: ut. sͣ. ꝓ empiore. l. ꝗ fundū. §. ꝓcurator. ac.a ¶ Per iniuriā. cuiꝰ cā p̓buit hr̄s: vt. sͣ. de euic. l. ſi ꝑ imprudētiā. ⁊ .jͣ. de fideiuſ. l. exceptiōe. b ¶ Nō nocebit le. qꝛ appellāt. ut. jͣ. de ap. l. ſi pluſorio. immo forte ip̄o iure nō nocet: niſi in cā inoffi. teſta. ⁊ eſt ſimile in coherede cui non

ſit pͥiudiciū ⁊ tn̄ appellat: ut. jͣ. de ap. l. a ſnīa.e ¶ Pronūciet. qͥ iſtitutū repudiaſſe dicebat ⁊ hr̄ditatē ad ſe deuolutā. nā ⁊ ſi uere ſubſtitutus nō eēt qͣliter legatarijs teneret̉. d ¶ Ad ip̄iꝰ ꝑſonā. nā hr̄ pro ſubſtituto cū effectu: lꝫ nō repudiaſſet īſtitutꝰ: nō tn̄ eſt de caſibus illis in quibus ſit ius inter oēs: quos no. sͣ. de inoff. teſt. l. papͥ. §. fi.e ¶Improbe. no. īprobū eē alegare propͥamturpitudinē. ſil̓ia ſūt. C.de trāſac. l. trāſactōe finita. Itē ꝯcor. ſūt. jͣ. deexcep. rei iudi. l. i. ſꝫ ar.ꝯtra. sͣ. d̓ pig. l. ſi ſuꝑatꝰ. §. i. ſꝫ ibi n̄ fuit colluū ab herede. ac.¶ Si quis anHr̄ditaſ trāſit ad fiſcūcū onere legatoꝝ. h. d.Gar. ⁊ Alexā. de imof ¶ Defenderit. accuſādo occiſores. ſic. C. d̓ teſta. l. i. ⁊ dic ut no. C. d̓his quibus ut indi. l. ij.et.hcum fraliel̓.g ¶ Fiſcū. ad quveniūt: vt. sͣ. ad ſill̓. l.cū fiſco. ⁊ sͣ. ti. ij. l. ij. ⁊jͣ. ad trebel. l. marcellꝰfi. ⁊. C. ad. l. fal. l. ēt.h ¶ Onꝰ le. nā qd̓ eiusodio ē inductū .ſ. hr̄disnō dꝫ ceder̄ ad eius cōmodū: ut. jͣ. d̓ īterdi. ⁊rel̓. l. relegatorū. §. fi. ⁊ē. h̓ ar. ad qōnē vtrū heres n̄ īplēs uolūtatē defūcti oībꝰ alijs deficiētbꝰ ꝯpellit̉ ipſe acciꝑe legata ⁊ dare: ut ī autē.here. ⁊ fal. §. ſi ꝗs autēiō implēs. ac.i ¶ Ut ei .ſ. fiſco. ul̓ delatori noīe fiſci ut ſic nōſubeat hr̄ditaria onera⁊ fa. C. e. l. ſi ī fraudeꝫ.k ¶ Litigauit. ut. sͣ. ꝓxi. j. dixit.Si numerus. Legatū obſcurū declarat̉ex ꝯiecturꝭ hac lege expreſſis. h. d. bar. Ul̓ ſicLegatū obſcuꝝ d̓clarat̉ex cōiecturꝭ h̓ expreſſis⁊ ſi pecūia legat̉ ut deſpē d̓ ea ut d̓ ſpē iudicatur. Et dictio cū poniaugumētatiue nō taxatiue. h. d. alex. de imo.l ¶ Nūmoruꝫ. puta. c.ſolidos m ¶ Cōſuetudo no. ex ſeptē colligit̉de quibꝰ ſenſerit teſtator. pͥmū cōſuetudo teſtatoris .ſ. loquēdi nō vtēdi .ſ. ne ſit ꝯtra. jͣ. d̓ triti. vi. ⁊ oleo le. l. cū certuꝫItē ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ uſuf. le. l. dānas. §. fi. ⁊ de ali. le. l. pe. Scd̓o ꝯſuetudo regonis. ad qd̓. jͣ. de fun. īſtru. l. cū delaniōis. §. fi. in fi. ⁊ sͣ. de le. ⁊ ſe. ꝯl. nā ad ea. ſꝫ ꝯͣ. jͣ. d̓ triti. le. l. cū certū. So. aliud in vino ⁊ ſil̓ibus ꝙ īmis ẜꝫ. R. Tertiū. mēs q̄ colligit̉ ex pͥmiſſis ⁊ ſequētibꝰ: ul̓ ēt qꝛ exp̄ſſit ⁊hoc an̄ oīa inꝗreret̉: ut. C. de libe. pͥte. ul̓ exhere. l. iii. ⁊. jͣ. de regu. iuf. i.ſemꝑ. Quartū. dignitas legatarij: vt ⁊ sͣ. de iudi. l. ſꝫ ⁊ ſi ſuſcepit. §. ſed⁊ ſi ꝓponas. ⁊. jͣ. de au. ⁊ ar. le. l. ticia. §. fi. Quintū. charitas .i. dilectiout. jͣ. de re. du. l. ſi fuerit. ⁊. l. ſi is ꝗ. §. i. ⁊ de li. le. l. pe. Sextū. neceſſitud.i. ꝯſanguinitas: ut. sͣ. de iuſti. ⁊ iur. l. fi. ⁊. jͣ. de li. le. l. aureliꝰ. §. ticiꝰ. li.Septimū. vicinitas ſcripture. ſic. sͣ. de teſta. l. heredes. §. ſꝫ ſi noīa. ⁊. s.e. l. ꝗ filiabꝰ .i. rn̄. ⁊ sͣ. de poſtul. l. i. §. deinde adicit: ⁊. jͣ. de au. ⁊ ar. ſe. i.plautiꝰ. ⁊. l. ſpēs. ⁊. C. fami. her. l. quotiens. ſed ſi ex his non apparebatꝗd ſenſerit exiguiores debent̉: ut. jͣ. ti. ii. l. nummis.Ed ⁊ ſi certos. cōtinētur. ſic. sͣ. e. l. plane. §. ii. ⁊. jͣ. de do. p̄le. l. l. §.T ſed ſidotē. ⁊. jͣ. ad. l. fal. l. in rōne. §. diligēter. ⁊. jͣ. e. l. ſi ẜuus legaius. §. qui quinqꝫ. ⁊ sͣ. de pecul. l. ſi creditor. ac.ꝓ eis ſoluat̉ ſicut in alijs ſpēbus eſt: vt. C.o ¶ Permutationē. ut.Eſtimāda .i. hn̄da. hoc. tn̄ fallit qn̄qꝫ: vl̓de ſo. l. eū a quo. ac..sͣ. de in lit. iur. l. nūmis. ⁊. jͣ. de fideiuſ. l. ſi ita. in fi. ac.