Liber

p̄ſtabit. ¶ Sꝫ ſi detraxerit ⁊ p̄ſtiterit penisª erit locus quāuis n̄ ut vēdat d̓traxit: ſꝫ vt exoluat. ¶ Marcellꝰ ēt ſcribit: ſi marituſ dietā ī vxoris hortis quos ī dotē acceꝑat fecerat: poſſe eū hec d̓trahe̓ q̄ vſuiᵈ eiꝰfutura ſunt ſine mulieris tamē dāno: nec ad hͦ ei ſenatuſcōſultū futurū īpedimēto. Ergo ſi nō ē ei obfiturū qͦminꝰ d̓trahat: dici oportebitpoſſe euꝫ hec legare qͥ d̓trahe̓ pōt.¶ Legatū ī aliēaᶜ uolūtate pōi pōtin hēdis non pōt. ¶ Qui ab hoſtbus redēptꝰ eſt legari ſibi poteritᵍ.⁊ proficiet legatū ad liberationē vīculi pignorisᶜ qd̓ ī eo habuerit ꝗ redemit.TDeꝫ.I Eruū filij ſui caſtrēſis peculijlegare pr̄ pōt: ⁊ ſi viuo patremortuus ſit filiꝰ: ⁊ apud patrē peculiū remāſit cōſtiritᶠ legatuꝫ. cū enīiure ſuoᵍ nō vtit̉ filiꝰ retro crediturpr̄ dn̄iū in ſeruo peculiari habuiſſe.¶ Si ꝗs rē ſibi legatā ignorāsʰ adhūc legauerit: poſtea cognouerit ⁊voluerit ad ſe ꝑtinere: legatuꝫ valebit: qꝛ vbi legatariꝰ nō repudiauit:retro ipſius fuiſſe videt̉ res: ex quohr̄ditas adita eſt. Si v̓o repudiauerit retro videt̉ res repudiata fuiſſe hr̄dis. ¶ Si pocula ꝗs legauit⁊ maſſa facta eſt: vel ecōtra. Iteꝫ ſilana leget̉: ⁊ veſtimētuꝫ ex ea fiat:Iulianus libro. xxij. digeſto. ſcribitlegatū ī omnibus ꝯſiſtereᵏ ſupraſcriptis: ⁊ d̓beri qd̓ extat. Quā ſentētiā puto verā: ſi modo nō mutauerit teſtator volūtatē. ¶ Sꝫ ſi lancē legauit ⁊ maſſaꝫ fecerit mox poculū: d̓bebit̉ poculū durāte .ſ. volūtate. ¶ Si aree legate domus īpoſitaⁱ ſit: d̓bebit̉ legatarioᵐ: niſi teſtator mutauerit volūtatē. ¶ Eū qui

chirographū legatª: d̓bituꝫ legarenō ſolū tabulas argumēto ē venditio nā cū chirographa veneunt nomen ſiue corpꝰ vēiſſe videt̉º. ¶ Sꝫ⁊ ſi nomē leget̉: benigne id qd̓ debebit̉ accipiēdū ē vt actiōes aduerſus debitorē cedant̉ᵖ. ¶ Si idē ſeruus ⁊ legatus ⁊ liber eē iuſſus ſitª īterdū ꝓcede̓ ſolū legatuꝫ poterit:vtputa ſi ī fraudeꝫ creditorisᶠ dataeēt lib̓tas: vel ſi is ſit ẜuus: ꝗ in perpetuā ẜuitutē venieritᶠ idē erit: velſi ẜuus ſit forte pignori datꝰ. ¶ Siſtatulibeꝝ hr̄s legauerit: expediathr̄di ipſuꝫ ſtatulibeꝝ p̄ſtare magiſqͣꝫ eſtimationē. Etenī eſtīatiōeꝫ verā p̄ſtabitʸ: ipſuꝫ v̓o ſi dederit: exiſtēte cōditiōe nullū ſentiet dānum.iā enī eſtimatio poſtea nō petit̉ abeo hominis liberiˣ. ¶ Si duosʸ fūdoſ habēs teſtator alteriꝰ mihi uſufructū: alterū ticio leget: adituꝫ mihi legatariusᶻ nonª debebit̉ ſed heres cogetur redimereᵇ adituꝫ ⁊ preſtare.POmponius.Ia ſubſtituto pupilli ancillastibi legaſſetᵉ: eaſqꝫ tu a pupillo emiſſes: ⁊ an̄qͣꝫᵇ ſcires tibi legatas eē aliēaueris: vtile legatū eē neratius ⁊ ariſto ⁊ offilius probant.¶ Heres ſeruuꝫ generaliter daredānatus: ſanū eſſe euꝫ ꝓmitter̄ nōdebetᵉ: ſed furtis ⁊ noxijs ſolutū eēꝓmittere debebit: qꝛ ita dar̄ dꝫ vteuꝫ habe̓ liceatˣ. Sanitas aūt ſeruiad ꝓprietatē eius n̄ ꝑtinet: ſꝫ ob idqd̓ furtuꝫ fecit ſeruus: aut noxā nocuit: euenit quominus euꝫ haberedn̄o liceat: ſicut ob id qd̓ obligatuseſt fundus accider̄ poſſit: vt euꝫ habe̓ dn̄o non liceat. ¶ Si v̓o certushō legatus eſt talis dari dꝫ qͣlis eſt.IDeꝫ.

tionem: ut. jͣ. ti. ij. l. nutu. §. fi. que eſt contra.Penis. q̄ ſūt. sͣ. de ꝯͣhē. emp. ⁊ vendi. l. ſenatus. ⁊ jͣ. de dam. infec. l. fi.Parcellus. Parua domūcula ruſtica pōt d̓ſtrui ⁊ ꝑ ꝯn̄s legari. bar.b ¶ Eiꝰ .i. ad eius cōmodū: ſecus ſi nihil eſt laturus niſi ut officiat: ut. sͣ. d̓ īpen..l. pro voluptarijs. ⁊ fa. sͣ. de dona. īter vi. ⁊ vxo. l. marcellus. ⁊ qd̓ ibi noͣ.Legarum Legatū pōtconferri ī liberā volūtatē legatarij non ſic hr̄dis vel exͣnei. h.d. tex. cū glo. h. d. pau. d̓ ca.c ¶ Aliena .ſ. legatarij. ut ⁊ .jͣ.e. l. ſi ita. §. illi. ⁊. jͣ. de ꝯdi. ⁊ d̓.l. ſi ita exp̄ſſim. q̄ dr̄ aliena reſpectu heredis. ſic. jͣ. d̓ ſaluia. īterdic. l. i. valet gͦ ſi dicaꝫ: legotibi ſi voles: ac in exͣnei voluntate tacita pōt expreſſa non pōt.jͣ. e. l. captatorie. ⁊ .jͣ. de cōdi.⁊ demō. l. nōnūꝙͣ. ⁊ sͣ. d̓ here.iſti. l. ſi ꝗs ſemproniuꝫ. ſꝫ cōtra.jͣ. ti. i. l. i. ſꝫ expōe ut ibi: qꝛ ibinon eſt libera cū ꝯferat̉ in arbitriū boni viri Dy. Itē ſi heredis non valet: ut h̓. qd̓ ītelligeſi ſibera ſua voluntate: puta ſivoles: ſecus ſi nō libera vt ſi iuſtū putaueris: ut. jͣ. e. l. ſi ſic.ul̓ cū volueris ul̓ niſi volueris:ut. jͣ. tit. ij. l. fideicōmiſſa. §. ſicfideicōmiſſuꝫ. q̄ vidēt̉ contra. ⁊ſic facit. jͣ. de re. du. l. vtruꝫ. §.cum quidam.¶ Qui ab hoſtibus. Hiceſt ſingularis caſus in quo pͥtlegari liber hō in quo non eſtcōmercium ⁊ hoc ſit loco ſūmarij. bar. Uel al̓r ſic. Liber hō īquo quis hꝫ ius pignoris p̄t ſibijpſi legari. h. d. ale. d̓ imo.d ¶ Poterit. ſic. C. de cōi ſer.ma. l. ij. ac. el ¶ Pignoris.tenet̉ .n. in pignore donec reddatur p̄ciū redēptōis. ul̓ ēt hodie ẜuiat ꝑ ꝗnquēniuꝫ: lꝫ ſit liber ut h̓. ⁊ sͣ. de teſta. l. ꝗ teſtōcirca pͥn. ⁊. C. d̓ cap. l. ij. ⁊. l. fi.⁊ fa. j. d̓ li. le. l. ij. §. i. ⁊ d̓ le. iij.l. iij. §. fi. ⁊. jͣ. e. l. ſi domꝰ. §. fi.Eruū filii. Regl̓a catoOniana non hꝫ locuꝫ ī legatis in ꝗbꝰ īpedimētum ceſſat excā q̄ retro trahit̉. h. d. b. ⁊ ale.f ¶ Cōſtitit. ſi aūt pͥmoriat̉ pr̄uel filiꝰ teſtet̉. non valet qꝛ iusqd̓ hꝫ legare vr̄: vt. jͣ. e. l. ſi domus. §. fi. ⁊ fa. jͣ. de caſtrē. pec.l. ij. ac. g ¶ Iure ſuo .ſ. teſtando qd̓ pōt vt iuſti. quibusnon eſt per. fa. te. §. i.¶ Si quis Qui rem ſibi legatā ignorās legat ſiue acceptet ſiue repudiet valet legatum factū a ſe. Bar.h ¶ Ignorās. ſi v̓o ſciſſet eo ip̄o videt̉ agnoſcere: ut. C. d̓ iu. delibe. l. ſi auia.i ¶ Adita eſt. h̓ veritatē intuet̉. ſic. jͣ. e. l. ſi tibi hō. §. cū ſeruus. ⁊ sͣ. ſi cer. pe. l.proīde. al̓s fictionē ītueret̉: ut. jͣ. ti. i. l. legatū. ⁊. .jͣ. d̓ fur. l. a ticio. ⁊ sͣ. d̓ pecul. l.ſed ſi damnū. §. ij. qͥ ſunt cōtra. ⁊ facit. jͣ. e. l. ſi fundus. §. ſi ticius. ⁊ sͣ. ad. l. aꝗlnam ſicut. ⁊ sͣ. e. l. legatarius. §. i.¶ Si pocula. Si fiat mutatio de materia ī formā uel ecōuerſo legatū n̄ mutat̉ ſi teſtator volūtatē non mutauit. bar. k ¶ Cōſiſtere. ſic. jͣ. ti. ij. l. q̄fitū.§. illud. ⁊. l. item. §. pe. ſed ꝯtra. in eo. tit. l. lana. ⁊. jͣ. de aur. ⁊ ar. lega. l. ſcia infi. So. ibi teſtator: h̓ hr̄s hoc fecit. Itē ſecꝰ ī vſufructu legato ꝗ rei mutatōe extīzuit̉: ut. sͣ. ꝗ. mo. vſuf. a. l. ꝗd tn̄. §. ſi maſſe. ⁊ de vſufr. l. ꝗ vſufructū. circa pͥn.¶ Si aree. Qd̓ edificat̉ ī area legata debet̉ legatario. h. d. Bar. ⁊ Alexā.l ¶ Impoſita. a teſtatore. ac.m ¶ Legatario. qꝛ eadeꝫ eſt area lꝫ domꝰ īpoſita ſit: ut. xͣ. de ſo. l. ꝗ res. §. araꝫſecꝰ ecōtra ſi legauerit domū ⁊ ea deciderit viuo teſtatore: qꝛ deſinit eē domꝰ ut.jͣ. e. l. ſi legatū ſit. §. ſi domus. ⁊. jͣ. de. v̓. ob. l. īter. §. ſacrā. in. fi. §. azo. ⁊ ꝯcordat huic. uj. i. l. ſi aree. ⁊ sͣ. e. l. ſi ex toto. in pͥn. ſꝫ cōtra. jͣ. ti. ij. l. ſi chorꝰ. §. areā.So. ibi mutauit volūtatē. Itē ꝯͣ. sͣ. ꝗ. mo. vſuf. a. l. repeti. §. fi. ſo. ibi ī vſufru.n ¶ Legat. debitori vt d.ifferat a ſequēti caſu. uel h̓ chirographū ⁊ ibi nomen ⁊ī qui. Ubi ē eadē rō licitū ē arguer̄ d̓ ꝯͣctibꝰ ad vltīas volūtates. B.fa. jͣ. ti. i. l. ꝗ chirographū. ⁊. l. nomen. ⁊. C. quę res pig. ob. poſ. l. ij. ⁊ d̓ remiſſ.pig. l. creditricem. ac. o ¶ Uidet̉. ar. C. d̓ here. ul̓ act. ve̓. l. poſtꝙͣ. ⁊ noͣ arg.qd̓ noͣ. inſti. de ſe. funa ca. tol. ac. p ¶ Cedant̉. alij nō debitori at d̓bitor

haberet exceptionē: ut. jͣ. ut ī poſ. le. l. i. §. ſi d̓bitori. ⁊. jͣ. de lib. le. l. iij. Imtra. jͣ. ti. i. l. gaius. ſed ibi nō legauit chirographum ſpāliter. ac.Si idē ſeruus. Legatum lib̓tatis inualidū ipſius ſerui legatū nōperimit. h. d. Bar. ⁊ Alex. de imo. q ¶ Iuſſus ſit. directo. ⁊ ita ẜmregulā preualet legatū libertatis: ut. jͣ. titu. i. l. ſi idem ſeruus. ⁊. l. ꝗ teſtō.ſed hoc fallit his tribꝰ caſibus.r ¶ In fraudem creditoris. qūo gͦ legatum valetſi creditores fraudentur.Rn̄. fuit legatus: ſi legatariꝰ det. x. heredi. Itē qꝛfalcidia detrahitur de legato: nō d̓ lib̓tate. ut. sͣ.de inof. teſ. l. pap̓. §. qm̄⁊ ſic ꝑꝑ totū non ꝑꝑ ꝑteꝫfundant̉ creditores. ac.s ¶ Menierit. qd̓ fieri p̄t:vt. C. ſi mā. ita iu. ali. l.ea quidē. lꝫ vr̄ hoc cāuētlegatū nō valere: vt. jͣ. d̓fun. īſtru. l. iij. §. fi. So.ibi tacite hic exp̄ſſe fuit legatus. Item ad idē econtra. jͣ. ti. i. l. ſiꝗs quos. ſꝫibi non legauit ſꝫ vt miniſtrū euꝫ elegit. Itē fa.jͣ. d̓ fideicom. li. l. ẜuus⁊ de condi. ⁊ demon. l. fiuis eum. ac.t ¶ Pignori. ſpālit̉ ſecus ſi generalit̓: ut. C. deſer. pig. da. l. ab eo. neob. jͣ. de fideicō. li. l. gentralit̓. §. ſiꝗs ẜuo. ꝗa ibignalit̓. uel ibi de eꝗtate.Item hoc niſi ſeruus luat ſe. vt. sͣ. de here. iſti. l.pignori. ⁊ facit. C. de neeſ. ſer. here. iuſt. l. i. ac.¶ Si ſtatu. Legatoſtatulibero expedit heredi ip̄m ſoluere potius q̄eſtimationē. h. d. Bar.u ¶ Preſtabit. ſi legatarius volet recipere. necenī cogit̉ niſi ī cāu: vi. jͣ.e. l. ſi domꝰ. §. ꝗꝯfitet̉.x ¶ Liberi. qꝛ non hꝫ eſtimationē: vt. sͣ. ad. l. ro.de iac. l. ij. §. cū in eadem⁊ .§. corporum. ac.¶ Si duos Qui legat vſufructū ī fundo vi̓legare viā ꝑ aliuꝫ ſi aliuꝫde non hꝫ. h. d. Bar.y ¶ Si duos. pleniꝰ ē. jͣ.d̓ vſufr. le. l. dānas. §. i.z ¶ Legatarius .ſ. ticiꝰ.a ¶ Nō debebit. obligatiōe ꝑſonali: ſꝫ qꝛ nō dando aditū vr̄ ꝓhibere vtifrui hēo cōfeſſoriā vtilē: ut. sͣ. ſi vſufruc. pe. l. i. §. i. ⁊ ſi ẜuitꝰ vē. l. ij. §. recte ẜm. R. ſꝫ certe ibi debebat̉ ẜuitus fundo fructuario h̓ n̄ niſi ꝯſtituat qꝛātea eē nō poterat cū ābo fūdi erāt eiuſdē dn̄i: ut. sͣ. quēad. ſer. a. l. i.b ¶ Redimere aditū. quē aut retētione aūt ꝯdi. īcerti. ⁊ ſine cā nullo datoredimet ab ip̄o legatario: ut. sͣ. de ꝯdi. īde. l. ſꝫ ſi me. ⁊ de ꝯdi. ſine cā. l. i. ⁊de act. ēp. l. ſi tibi. ⁊ jͣ. e. l. ſi fundū. §. ꝗ funduꝫ. ⁊ sͣ. ſi ſer. ven. l. teſtatruidē eſt ſi funduꝫ alienaſſet: ut īſti. eo. ẜm. R. ⁊ facit. sͣ. de ſer. vr̄. p. l. bias⁊.l. olimpico. ⁊. l. ſi binarū. ⁊ sͣ. de relig. l. ſiquis ſepulchrum.a ſubſtituto. Qd̓ contingit medio tꝑe non viciat legatuꝫ. h. d.O Par.c ¶ Legaſſet .ſ. teſtator.d ¶ Et an̄qͣ. maxime: nā ſiue ſciat ſiue neſciat ſiue alienet ſiue no. non tenet ꝗ deſinit eē ſuus ex cā emptōis: ⁊ īcipit eē ex cā legati: ut. jͣ. eo. l. h̓mdi.§. ꝗ ſeruū. ⁊ .jͣ. ad. l. fal. l. iiij. azo. ⁊ inſti. eo. §. ſi res aliena.Heres. In legato generis herec de euictione tenetur: ſecꝰ in legaloſpei. Idē in ſtipl̓onē rē tradi h d bar. Uel ſic. In legato generis teneturhr̄s cū ttadidit ſe obligate in oēꝫ caſum ī quo res tradita poſſit euici: n̄ dealio defectu rei ex quo n̄ poſſit euīci. ſꝫ ī legato certe ſpēi non tenet̉ et d̓euictiōe ꝓmittere. Et eidem ꝑ oīa in ſtipl̓onē generis uel certe ſpēi. h. d. cum.l. ſe. pau. de ca. e ¶ Nō dꝫ. mediocrē tn̄ dare debet: ut. sͣ. e. l. lega lof ¶ Liceat gͦ ip̄m nō eē fugitiuuꝫ dꝫ promittere: qꝛ eū habere nō licet: ut. s.de act. emp. l. iul̓. §. i. ⁊ fa. jͣ. e. l. ſi heres generalit̓. ⁊. jͣ. de ſo. l. qui. x. 5. ahoīcꝫ. ⁊ sͣ. d̓ euic. l. hr̄s ẜuū. ⁊. jͣ. ti. ij. l. ꝗ ꝯcūbinā. §. ſi hr̄s. ⁊. jͣ. l. ꝓx. at.