De iure deliberandiXXVIII.
z
¶ Cū nō ſufficit ſub qͣlibꝫ ꝯditiōefiliū he̓dē īſtituiª: ſꝫ ita demū teſtm̄ratū ē: ſi ꝯditio fuit in filij ptāte. Cōſider̄mꝰ nūꝗd īterſit qͥ ꝯditio fueritaſcripta: vtꝝ q̄ moriente filio īplerinō potuit: veluti ſi alexādriāʰ ierit filiꝰ hēs eſto. iſqꝫ rome d̓ceſſerit. Anv̓o q̄ potuit ēt extremo vite momēto īpleri. veluti ſi ticio. x. d̓deritᶜ filiꝰmeꝰ hēs eſto. q̄ ꝯditio noīe filij peraliūᵇ īpleri pōt. Nā ſuꝑior ꝗdē ſpēſꝯditionisᵉ admittit viuo filio nepotesᶠ ad he̓ditatē: ꝗˢ ſi nēinē ſb̓ſtitutū hēret dū morit̉ʰ: legitimꝰ pr̄ihēs exiſter̄t. ¶ Argumētoqꝫ ē qd̓apd̓ ẜuiū quoqꝫ relatū ē. quēdāˡ .n.refert ita he̓dē īſtitutū. ſi in capitoliuꝫ aſcenderit. ꝙ ſi n̄ aſcēdiſſꝫ: legatū ei datū: eūqꝫ an̄qͣꝫ aſcēderet mortē obijſſeᵏ. De quo rn̄dit ẜuiꝰ ꝯditionēⁱ morteᵐ d̓feciſſe: iōqꝫ moriente eo legatidiē ceſſiſſeⁿ. ¶ Alterav̓o ſpēs ꝯditōis viuo filio n̄ admittitᵈ nepotes ad he̓ditatē: qꝛ ſi ſubſtituti n̄ eēt ab īteſtato auo he̓des exiſterētᵖ neqꝫ .n.q filiꝰ ur̄ obſtitiſſe poſtcuius mortē pr̄is teſtm̄ d̓ſtituatur.Quēadmodūʳ ſi exheredato eodēfilio: nepoteſ cum filius morereturheredes fuiſſent inſtituti.¶ De inre deliberādiʳ. pia.I ẜuus fuerit hē̓s inſtitutꝰ: vtiqꝫ n̄ ip̄i p̄ſtituemꝰ tp̄s ad d̓liberādū: ſꝫ ei cuius ẜuꝰ eſt:quia ꝓ nullo iſti habēt̉apud p̄torēᵏ ¶ Idēqꝫ ſi pluriū ẜuꝰſit: vtiqꝫ omnibꝰ dn̄is p̄ſtituemus.¶ Ait p̄tor. ſi tꝑs ad deliberāduꝫpetetᵉ dabo. cū dicit tp̄s: nec adiecitdieꝫ: ſine dubio on̄dit eē in ius dicētis ptāteᵗ quē dieꝫᶻ p̄ſtituatꝰ. MAuTaqꝫᵇ pauciores centū dierūnō ſunt dādi. ULpianus
Ecnō illud ſciēdū eſt nōnūqͣꝫ¶ Aemel: nōnūqͣꝫ ſepiꝰᶜ diē ad d̓liberādū dādū eē: dūmō p̄tori ſuadet̉ tp̄s qd̓ pͥmuꝫ aditus p̄ſtitueratnon ſuffeciſſe.I Deꝫ.Ed hoc īpetrari nō dꝫ niſi exmagna cauſaIDem.Riſto ſcribit n̄ ſoluꝫ creditoriIbꝰ: ſꝫ ēt he̓di īſtitutio pͥtoremſubuenire debereª: hiſqꝫᵇ copiaꝫ inſtr̄oꝝᶜ inſpiciendoꝝ facere vt ꝑindeinſtrue̓ ſe poſſint: expediat necneagnoſce̓ he̓ditatē. ¶ Si maiorᵈ ſithe̓ditas: ⁊ deliberat he̓s: ⁊ res ſintin hereditate q̄ ex tractu tꝑis deteriores fiūt: adito p̄tore pōt is ꝗ d̓liberat ſine p̄iudicio eas iuſtis p̄cijsvēdere: ꝗ poſſit ēt ea q̄ nimiuꝫ ſūptuoſa ſint: veluti iumēta aut uenaliciaᵉ. Itē ea q̄ mora d̓teriora fiantvēdere. ꝗqꝫ p̄terea curaturꝰ ſit: vtes alienū qd̓ ſub pēa vl̓ p̄cioſis pignoribꝰ debeat̉: ſoluat̉. GAiusGitᶠ ſi ꝗdē ī he̓ditate ſit vinū⁊ oleū frumētū numerata pecunia: inde fieri debebūt impēdia.¶ Si minꝰ adebitoribꝰ he̓ditarijsexigēda ē pecūia. Ꝙ ſi nulli ſint debitores: aut iudicē ꝓuocēt: venireᵍdebēt res ſuꝑuacue. Xpianus.It pͥ or. ſi pupilli pupilleue nomīe poſtulabit̉ʰ tp̄s ad deliberādū: an expediat eū he̓ditatē retine̓: ⁊ hoc datū ſit ei: ſi iuſta cā eē videbit̉: bōa īterea diminui niſi cā cognita boni viri arbitratu vetabo.Meriro p̄tor īpedit interī diminutioneꝫ qͣꝫdiu noīe pupilli petit̉ tp̄sad deliberādū. ¶ Quid ſit autē diminui vetabo videamꝰ: His v̓bisaūt p̄tor nō tm̄ alienationē īpedit:veꝝ ēt actōes exerceri nō patit̉. Eſt.n. abſurdū ei cui alienatio īterdicit̉ꝑmitti actiōes exercere: ⁊ ita labeo
tui. al̓s inſtituiſſe.Exulexādriā. cū ip̄e ꝓpe ſit tꝑe teſtamēti īſtitutꝰ. ut ſic ſit ptātiua. ſꝫ ab Cdicūt hic poni exemplum de mixta. ut. C. de inſti. ⁊ ſubſti. l. ſi pater. qd̓ n̄placet.c ¶ Decem dederit. cum diues ſit.a ¶ Per aliū. ut. sͣ. de ſta. ho. l. arethuſa. in fi. ſed ſuꝑior non.¶ ¶ Superior ſpēs ꝯditiōis. ſi alexādriā ieriti ¶ Filio neibſtites.tutos. nā moriēte inſtituto conſtat ꝙ ipſe non p̄timpler̄ ꝯditionē. gͦ ea deficiēte admittit̉ ſubſtitutus uel coher̄s. al̓s ſi nōhaber̄t ſubſtitutū uel cōheredē idē filiꝰ ſuccederet ut legitimꝰ pr̄i abīteſtato defecta ei cōditionein articulo mortis poſito vt h̓ ſubijcit ⁊ sͣ. d̓ here. iſti. l. ſuus. §. fi. ſꝫ ancū nepotes admittunturquerēt pr̄i moriēti: ut ſichabeāt poſtcā vt hereditatem pr̄is an̄ non ⁊ itahabeāt vt aui. ar. ꝙ nōrāt vt. C. de bo. qͦ. li.l. fi. ī fi. ecōtra ꝙ ſic. arhere. l.iſteite in uita tamēn ¶ Ceſſiſſe. ⁊ ſic ad heredem tranſitil̓s n̄fieret. ut. C. de cad. tol.§. ſinantem.o ¶ Non admittitfilio. quia quā diu viuitpoſſibile ē ꝯditiōeꝫ īpleri ⁊ cū poſſit locꝰ eſſe inſtituto ceſſat ſubſtitutio.Itē poſt mortem filij demū īcipit eē certū cōditōneꝫ īpleri nō poſſe. ⁊ ſicadmittunt̉ ſubſtituti. ul̓ſi ſūt nulli ſubſtituti cuꝫtūc certū ſit patrēfami.deceſſiſſe inteſtatuꝫ: ſolinepotes inueniunt̉ ꝓximiores. ⁊ ſic ſucceduntauo vt legitimi ut h̓ ſubijcit. ⁊ inſti. de here. abin. §. cum autem. nec obſtat in eo. titu. §. ita demum. vbi tempus mortis morientis inſpicituꝗs tunc eſt ꝓximior: qꝛ illud nullo ꝯdito teſtō: q̄ diſtīctio ꝓbat̉ īſti. de le.ag. ſucceſ. §. ꝓximus.Hr̄des exiſterēt. ul̓ ſub. auo nō filio qꝛnūꝙͣ fuit hr̄s. ſꝫ. R. dic̄ ipſi filio ꝗ abīteſtato pr̄i ſucceſſiſſet deficiente corditione īſtituti: cū nullū coher̄dē uel ſubſtitutū hēret vt. sͣ. d̓ her̄. īſti. l. ſuꝰqd̓ nō placet. cū nō ſit eo viuo ꝯditio īpleta. ⁊ ita nō fuit heres ⁊ hoc ſtauꝫ ꝓbat. neqꝫ .n. ⁊cͣ. q ¶ Neqꝫ .n. bn̄ dicit ꝙ nepos ſuccedit auo abinteſtato. qm̄ filiꝰ ꝗ nō ſuccedit illi nō īpedit eos ꝗn auo immediate ſucdant. r ¶ Quēadmodū. īnuit ꝙ valeat teſtm̄ in quo filiꝰ exher̄datus eſt ēt poſt mortē ſuā ſi demū poſt mortē filij exheredati deſtituatur teſtm̄. ⁊ ſic eſt ꝯtra. sͣ. d̓ lib. ⁊ poſt. l. ſi ita. §. fi. vbi ab initio nō tenet. So.h̓ deſtituit̉ ab initio vt ibi. ⁊ ſil̓itudo q̄ ſit ꝑ v̓bū quēadmodū eſt vt deſertur ut h̓ ⁊ sͣ. ſed nō in tꝑe. qꝛ. sͣ. poſt mortē filij h̓ eo viuo. Itē nō. ī hovt admittant̉ nepotes in vita. ſꝫ ſuꝑiori ſic. ul̓ h̓ habuit cohr̄dē nepos ibnō. Sed tunc quō deſerit̉ teſtm̄ poſt mortē filij; rn̄. ut ammō non potrūpi ꝑ q̄relā. ⁊ ſinittūt̉ nepotes īſtituti. uel dic ꝙ fuerit exheredatſub cōitiua .ſ. ſi non dederit illi. x. ⁊ ſic optime ꝯuenit cū predSꝫ tūcb. ⁊ poſth. l. iij. §. pure. ſed ibi ꝓhibet ſub caſuali velmixta. ⁊ in inſtitutōe diſtinguit̉. uel dic deſtitueret̉ rupto teſtō per q̄rqn̄ coheredē hēbat nepos pure inſtitutū. ⁊ facit. jͣ. vn̄ li. l. ſcripiliberādi. Quoniā hereditate nō adita creditores hereditas ¶ De iurerij non hnec quē ꝯueniāt nec ꝗs eis ſoluat: prouiſum eſt eis per edioſſint aiudicē ⁊ facer̄ uocari her̄dē ⁊ precipi ꝙ adeat
udiet hereditatē ⁊ ſic ſvelt ꝗd facturi ſint. ⁊ ſil̓r ꝓuidit heredi ſi non vultAcōſulte adire veliare vt poſſit petere terminū ad deliberādū ⁊ iudex debeat ſibi cōe ⁊ de hoc loquit̉ iſte titulus. Pau. de ca.ꝫ aſſignari ꝑ iudicē ꝑſone habili nō īhabli. bal.Cnō ieR qeneaaſisiuſſu dn̄i parere poſſit. ut. sͣ. ti. i. l. ſub cōditione.nec adire niſi precedat iuſſus.ut. jͣ. de acꝗ. here. l. ſiꝗs mihi.§. iuſſuꝫ ſed nolle adire pn̄t. ut.C. de hr̄. inſti. l. iij. in fi. azo.u ¶ Apud pͥtorē. nec ꝙͣtum adius ciuile. ut. jͣ. de re iu. l. qd̓ attinet. ⁊. l. ẜuitutē. ⁊ sͣ. de teſta.l. ꝗ teſtō. §. ẜuus. nec pͥtoris edicto ut ibi ⁊ hic. ⁊. jͣ. de no. oꝑinūci. l. d̓ pupillo. §. ſeruo. ⁊de vſuca. l. nūquā. §. ſeruua¶ Ait pretor Terdꝫ dari niſi petenti. ⁊ vbi lex nōſtatuit certū terminū relinꝗturarbitrio iudicātis. h. d. Bal.x ¶ Petet. heres. nō aūt vt legatariꝰ cum tm̄ lucrū afferat legatū. ut. sͣ. māda. l. ſi hereditatē. ⁊ noͣ. ꝙ hic dicit de maiore ꝙͣ ſit pupillꝰ ⁊. jͣ. e. l. ait pretor dicit de pupillo.y ¶ Ptāte. ſic. jͣ. de bo. auc. iudi. poſ. l. in venditōe. §. ī tꝑe. ⁊.jͣ. de le. i. l. ſiꝗs a filio. §. ſiꝗsplures. ⁊. jͣ. de effrac. l. i. §. expilatores. ⁊. jͣ. de verb. ob. l. continuus. §. ita.z ¶ Quē diē. dūmō non vltra.ix. menſes a nobis annum. vt.C. e. l. fi. §. ſꝫ qꝛ quedam. azo.a ¶ Preſtituat. poſt. c. dies tamen. ut. jͣ. l. ꝓxi.Taqꝫ. ꝓ ⁊. uel illatiue qꝛptor diē non adiecit itaqꝫ nos adijciamus.cnon Terminus adEdeliberādū pōt ſepius dari ex magna tn cā. h. d. Bal.c ¶ Sepius. dūmō vltra. c. dies ⁊ minꝰ. ix. mēſibꝰ a iudicibꝰ⁊ minꝰ anno a nobis interpoſito. ut. C. e. l. fi. §. ſed qꝛ. q̄ eſt cōtra. alij ꝙ illa corrigit̉ ⁊ hodiehoc tpͥs ē ſuꝑuacuuꝫ ſi fiat īuentariū. ut. C. e. l. fi. §. i. ⁊ īſti. dehere. qͣ. ⁊ dif. §. pe. ⁊ fac̄. sͣ. deeden. l. ſiꝗs ex ar. §. fi. ⁊. l. ſe. ⁊.C. d̓ dil̓. l. i. ⁊. jͣ. ut le. no. ca. l.i. §. ſi cum. ⁊. jͣ. de le. iij. l. xi. §.ſiꝗs. x. ⁊. C. ſi ſepiuſ in īteg. re.pe. l. i. ⁊. jͣ. de bo. auc. iud. poſ..l. fin. §. fi. ⁊ sͣ. de mino. l. ſi excauſa. §. fi. ⁊. l. ſeq.Terminus ad d̓Lliberādū ꝗ ſtatuitur br̄direſpicit fauorē her̄dis ⁊ creditoꝝ. ⁊ debēt creditores hr̄di facere copiā īſtr̄orum utpoſſit heres deliberare. bal. a ¶ Deber̄. ſtatuēdo diē adeūde hr̄ditatis. ut. jͣd̓ cur. bo. dā. l. i. ⁊d̓ bo. auc. iu. poſ. l. ſi ẜuꝰ. ⁊ sͣ. de hr̄di. īſti. l. ſiꝗs īſtituat̉. §. i.b ¶ Hiſqꝫ. heredi. ēt creditoribus ad qd̓. jͣ. de acꝗ. here. l. ariſto. ⁊ d̓ bo. auc. iuli. poſ. l. fi. ſed poſt aditā creditores non petunt inſtr̄a rei.Inſtrumētoꝝ. hereditarioꝝ. ut. d. l. ariſto. uel ẜm quoſdā exn̄tiū penes creditores hereditarios. ⁊ facit qd̓ noͣ. sͣ. de edē. l. i. §. edenda. ⁊. d. l. de bon. auc. iudi.poſ. l. finali.¶ Si maior. Pendente dilatione iudicis officiuꝫ non conquieſcit in his queneceſſe eſt interim expediri. h. d. bal.d ¶ Si maior. quā ſint onera .i. qꝛ multe res ſunt in ea.Uenalicia .i. ſerui venales. ⁊ facit. jͣ. de cura. bo. dā. l. i. ⁊ de vētre in poſ. mittē. l. i. §. multū. ⁊. jͣ. de acꝗ. here. l. pro herede. §. ſeruo. ⁊ sͣ. de pet. here. l. diuuaī pͥn. ⁊. l. ſi bōefidei poſ. ⁊ sͣ. de ꝓcu. l. ꝓcurator totorū. ⁊. jͣ. e. l. ait pretor. ⁊ sͣ. d̓fer. l. ſolent.Gitur. facit ad hoc. C. de bo. li. l. fin. §. ut aūt. ⁊. C. de adminiſtrat. tuto. l.lex in fi. ⁊. l. ſe.pretor Qui nō pōt aliēare nō pōt rē in iudiciū deducere. h. d. hoc eſt¶ Uenire. .i. vendi.verū in eo ꝗ vult ꝓducere noīe ſuo. Sināt alieno non. Pau. de ca.h ¶ Poſtulabitur. per tutorem.i ¶ Actiones exerceri. ſed in procuratore ſecus cui exercitiuꝫ demandatur nec tn̄vendit. ut. sͣ. de procu. l. ꝓcurator totorū. ⁊ in tutore ⁊ curatore. ut. sͣ. de admi.