Liber
bertatēª dare pōt ipſuꝫ debere: autpreſenti die: aut īdieꝫ: aut ſub ꝯditiōe dare libertatē. nec habe̓ facultatē ī caſū a qͦlibetʰ obueniētis libtatis hr̄deꝫ inſtituere. Q Arcel.Ter ex fratribus meis conſobrināᵉ noſtram duxerit vxorēex dodrāteᵇ: qui n̄ duxerit ex qͣdrāte hr̄s eſtoᵉ. aut nubit alteri: aut nōvult nuber̄. Conſobrinā qui ex hisduxerit vxorē: hēbit dodrātē. eritalterius quadrās. ¶ Si neuter eāduxit vxorē: non qꝛ ip̄i ducere noluerit: ambo ī ꝑtes equalesᶠ admittunt̉. Plerūqꝫᵍ enim hec ꝯditio. ſivxorē duxerit. ſi dederit. ſi fecerit.ita accipi oꝫ ꝙ ꝑ eū non ſtet qͦminꝰducat. detꝰ aut faciat.N Apini.Ui ex fratribꝰ meis ticiā ꝯſoLbrinā vxorē duxerit: ex beſſehr̄s eſto. ꝗ nō duxerit ex triēte hr̄seſto. Uiuo teſtatoreˡ ꝯſobrina defūcta ambo ad hr̄ditatē veniētes: ſemiſſes habebūt. qꝛ veꝝᵏ eſt eos hēdes īſtitutos: ſꝫ emolumēto portionuꝫ euentu nuptiarum diſcretos.Q Odeſti.Ab conditione hē̓s ſeruus īſtitutus: ſine iuſſu dn̄i conditioni pare̓ non p̄tˡ. NOm.Ipupillus ſub conditiōeᵐ he-
res inſtitutꝰ fuerit: ꝯditiōi etiā ſinetutoris auctoritate pare̓ p̄t. ¶ Idēqꝫ ⁊ ſi legatū ei ſub ꝯditiōe relictuꝫfueritⁿ: qꝛ conditiōe expleta pro eoeſt quaſi pure ei hēditas vel legatūrelictum ſit.ꝘOdeſti.Uidā in ſuo teſtō he̓deꝫ ſcri¶ Epſēat tali ꝯditōe ſi r̄liꝗas eiꝰin mare ꝓijciat. Querebatur cumhr̄s īſtitutꝰ ꝯditōi nō paruiſſet: anexpellēdꝰ ē ab hr̄ditate? Modeſtinus reſpōdit: laudādus eſtᵈ magisqͣꝫ accuſandus hr̄s ꝗ reliꝗas teſtatoris nō ī mare ẜm ipſius volūtatē abiecerit: ſꝫ ī memoriā hūane cōditōis ſepulture tradidit. ¶ Sꝫ ⁊ h̓ipſum prius inpiciēdū eſt: neꝰ hō ꝗcōditionē talē impoſuit neqꝫ ꝯposmētis eſſꝫq. Igitur ſi perſpicuis rōnibꝰ hec ſuſpicio amoueri poteſtˣ:nullo mō legitimꝰ hēs de hereditate ꝯtrouerſiā facit ſcripto hēdi.¶ He̓di quem teſtō pure inſtituit:codicillis aſcripſitᵉ ꝯditionē. Quero an ei pare̓ neceſſe habꝫ? Modeſtinus reſpōdit: hr̄ditas codicillisneqꝫ dariˣ neqꝫ adimi pōt. porro indefectū ꝯditiōis de adēptione hē̓ditatis cogitaſſe intelligiturʰ.Q Apinianus.Ifiliꝰˣ ſub cōditione hr̄s erit:⁊ nepotesᶠ ex eo ſubſtituantur
poteſt ſtare certo: non ſtet incerto ut dicit ꝓuerbium. ut hic. ⁊ sͣ. ti. ij. l. quotiens.§. heres. a ¶ Libertatē dare .ſ. ex quo dat ei hereditatem. ſed contra. sͣ. ti.iij. l. hereditas. So. libertas ⁊ hereditas poteſt differri vt poſt paſcha ſit liber etheres. ſedtm̄ heres n̄. verū ī predcō caſu ſubducitur tp̄s ꝙͣtum in hereditate: utſic hēat commodum medij temporis ẜm azo. uel dic ex die incerto: ut. sͣ. ti. iij.l. in tp̄s. ⁊. l. ꝗ filio. ac.b ¶ A quolibet. futuro dn̄o qͣſi fcō committendo. ad qd̓. jͣ. d̓condi. ⁊ demō. l. iij. in fi. ⁊ d̓ le.iij. l. ſed ⁊ ſi ſic. ac.Ter ex fratribus.Hec conditio vter ex fratribꝰ duxerit vxorē ſit hr̄s ī maiore ꝑte: vter non duxerit ī mīori: non facit inſtōnē conditiōalē ſed ſolā partium diſtributionem. ⁊ ille ꝑ quē impleſſe videt̉h. d. cū. l. ſequē. Bal.c ¶ Uter. conſobrinam. que dicitur cōſobrina. hēs īſti. de gradibus. §. quarto ⁊ licitū eſt tale matrimonium ẜꝫ leges: vt īſti. de nup. §. duorū aūt. ⁊ ītelligo hoc verum qn̄ honeſte einubere poterat. al̓s ꝯditio pronon adiecta habet̉: vt. C. de inſti. ⁊ ſub. l. ij. ⁊. jͣ. de cōdi. ⁊ demon. l. cū ita. ⁊. l. ſe. ⁊. l. ticio.§. i. ⁊ ſic tūc vterqꝫ admittit̉ inſemiſſem: ut. jͣ. l. ꝓxi. ſatis ꝓbatur ſꝫ ſcd̓o caſu cōſtat talē ꝯditionē ꝓ nō adiecta debere hēricuꝫ īterdictū ſit tale matrimonium. azo.d ¶ Dodrāte .i. xj. vncijs.e ¶ Heres eſto. hec inſtitutioeſt pura: ſed diſtributio partium ſub ꝯditione: ut. jͣ. l. proxi.in fi. vnde viriles hn̄t portiones deficiēte ꝯditiōe. ⁊ ẜꝫ h̓ noneſt ꝯtra. jͣ. de ꝯdi. ⁊ demō. l. inteſtō. vbi al̓r diſtīguit̉ qꝛ ibi ſb̓ꝯditione fuit relictū.f ¶ Equales admittuntur. ꝗdſi alteri nupſerit: ⁊ per alterumnon ſtetit quo minus nupſerit;Rn̄. ẜm Io. alter. ix. alter. iij. hēbit. lꝫ finis huius. l. ei ſit ꝯͣrius. azo. ſed non obſtat qꝛ vtriqꝫ nubere non poterat. Item pone ꝙ neuter vult eā ducere. Io. viriliter admitteretur: qꝛ duplex eſt inſtitutio .ſ. pura ſine parte. Item cū ꝑtibꝰ diſcretis ſub ꝯdi. ut. jͣ. l. ꝓx. ſicut ſunt duo arbitrii precepta: ut. sͣ. d̓ arbi. l. celſus. cū qͦdeficit ꝯditionalis remanet pura: ut. sͣ. ti. iij. l. ſi quis ita ſcrpſerit. ⁊ ſic. iiij. caſibus vterqꝫ admittitur in ſimilē portionē ⁊ equalē .i. vterqꝫ ī ſemiſſem. puta ſi illa moriatur viuo teſtatore. uel ēt poſtea dūmodo anteꝙͣ ſit ī mora ꝯͣhēdi: vt. jͣ.l. proxi. ⁊. jͣ. de ꝯdi. ⁊ de. l. pe. §. i. Item ſi illa non vult nubere. Itē qn̄ vterqꝫ ſine iuſta cā non vult. Itē qn̄ honeſte eā ducere nō poſſet vt dictū eſt. ecōtra ī duobus ineqͣl̓r .ſ. ſi alteri nupſerit poſt mortē teſtatoris: uel ī vita poſt teſtm̄: ut h̓. etC. de īſti. ⁊ ſub. l. ſi ꝗs hr̄dē. Itē ſi alter noluit ducer̄ volētē: ut hic ī fi. colligit̉.¶ Plerūqꝫ. nā qn̄qꝫ nō ſic ē: ut p̄t colligi ex diſtīctōe quā noͣ. sͣ. e. l. i. h.h ¶ Det. ſic in auc̄. ut exac. īſtā. do. §. fi. ⁊ facit ad. l. jͣ. d̓ ſe. ta. l. ij. §. ſi ꝗs ita. ⁊de an. lega. l. meuia in pͥnci. ⁊. C. de ꝯdi. inſer. l. iij. ⁊. C. de inſti. ⁊ ſubſti. l. i. ⁊. jͣ.de le. i. l. turpia. §. ij. ⁊ de ꝯtrahē. emp. l. hec vēditio. ⁊ sͣ. de here. īſti. l. quotiēs.§. ſi ꝗs. ⁊. jͣ. de condi. ⁊ demō. l. ſi ticius. ⁊. jͣ. l. ꝓxi. ac.Ai ex fratribus. Lꝫ conditio deficiens faciat deficere diſtributioneꝫ nōtn̄ facit deficere diſtributū. h. d. bal.i ¶ Qui ex fratribus. vluo teſtatore ul̓ poſt morā. ut. sͣ. l. proxi. noͣ. Itē dic ꝙ ink ¶ Quia verum eſt. hec ē rō quare hec ⁊ ſuꝑior. l. non obſtat diſtīctioni que ſitvita teſtatoris poteſt impleri: ut ibi noͣ..jͣ. de condi. ⁊ demō. l. in teſtamento. ⁊ no. sͣ. l. ꝓxi. cū ſuis concor.¶ ¶ Ub conditione. non pōt. ut dn̄s fiat heres: parit tn̄ facit purā: ut dn̄s poſit iubere adire: ut. jͣ. de ꝯdi. ⁊ demō. l. in ꝯditionibus. §. i. que eſt cōtra. ul̓dic ꝙ nec eā purificat ſi dn̄o nō placet ꝙ faciat. alioꝗn ſic ut ibi. ut ita poſſit iubere adire. ⁊ fa. jͣ. l. ꝓxi. ac.O cide parēdo n̄ cōſeꝗt̉ hereditatē ⁊ legatū. h. d. bal.pupillus. Pupillus pōt parere conditioni ēt ſi ē tutor auctoritate. ⁊m ¶ Sub conditiōe. ſi ſeruierit illi ꝑ mēſeꝫ ſecus ſi in dādo. ut noͣ. jͣ. de condi. etdemō. l. in conditionibus. in pͥn. ac.n ¶ Relictum fuerit. q. d. nō eo ipſo q̄rit̉ hereditas ul̓ legatū. nā nec pure relictaftatī q̄runt̉: ut. sͣ. e. l. ſi ꝗs ita. ⁊ ibi noͣ. ⁊ sͣ. de cōdi. ob cau. l. i. §. i. ac.Uidam. Conditio humanitati ꝯtraria ſꝑnit̉ ⁊ remāet īſtitutio tanꝙͣ pu¶ Cra ſi teſtator fuitſane mētis. h. d. Uel ſic. Ex ẜmonibus defuncti p̄ſumiturjs furioſus ſi incepit furere: niſi ꝑ alia indicia ꝓbet̉ ꝯtrariū. Bal.¶ Caudandus eſt. eſt .n. deriſorium: ut. sͣ. e. l. cōditiones. ſic ⁊ al̓s volūtati te
ſtatoris non paretur. ad treb. l. debitor. ibi. nā ⁊cͣ. ⁊. C. de his q. ut indig.l. non oportet. ⁊. jͣ. de le. i. sͣ. ſeruo alieno. §. fi. ⁊ sͣ. de reli. ⁊ ſūp. fu. l. at ſiquis. §. ut ſi quis. ⁊. §. hec actio. ⁊. C. de inſti. ⁊ ſub. l. reprehendēda. azo.Item facit. sͣ. de peri. ⁊ cōmo. rei ven. l. i. §. licet. ſꝫ ar. ꝯtra. jͣ. de cōdi. ⁊ demon. l. meuius. Solū. hic fauore religionis. ibi ſpeciale. arg. sͣ. de reli. ⁊ſump. fu. l. ſunt perſoney T Ne. id eſt an.q ¶ Mētis eēt. qd̓ eſt verum: ut pecſumatur notfuiſſe cōpos mentis niſiꝑbet̉ contra.r ¶ Amoueri pͥt. per ſcriptum heredē ꝓbātem eūnon fuiſſe ſane mentis. exſermonibus .n. pͥſumitunon ſane mētis. hoc ē talis p̄ſumitur cuiꝰ v̓barit ut hic. ⁊ sͣ. d̓ tu. ⁊ cuda. ab. l. is ꝗ. §. i. ⁊. §. duus. ⁊ .jͣ. de le. i. l. apudiul̓. §. fi. ⁊. l. iiij. §. i. ſic extalis cuius geſta ducit.vt. jͣ. de īiur. l. iteꝫ apud.§. ſi ꝗs virginem. quo n̄probato inſtitutio nullaeſt. ut. C. de teſta. l. quiptāte. ⁊ ſic legitimus faciat controuerſiaꝫ hereditatis. ⁊ facit. C. qui teſta.fa. poſ. l. iij. ⁊. C. de codicil. l. nec cōdicillos.Iteꝫ noͣ ar. ꝙ ſi ꝗs vtat̉re vt dn̄s ꝙ preſumit̉ dominus lꝫ non ſit quia poſſideat. ac.¶ Heredi. Inſtittio pura per codicillos cōditionem non recipit. h.d. uel ſic. Illud qd̓ nonpōt fieri quo ad totaleformam nō pōt fieri quoad partialem formaꝫ: vn̄ſicut in codicillis non p̄tfieri totalis inſtitutio: itanon pōt fieri conditio queſit pars inſtitutionis.s ¶ Aſcripſit. ſubaudi ei quē ⁊cͣ.t ¶ Dari. directo: ut. sͣ. eo. l. īſtitutio. et īſti. de cōdicil. §. fi. ⁊. C. d̓ codicil..l. ij. niſi a milite: ut. jͣ. ti. ij. l. querebat̉. ⁊. l. militis. in pͥn. ac.u ¶ Intelligitur. ſed an cum effectu eſt cogitatio? Rn̄. quidā ſic ut cōfiſcatur: ut. C. de his qui. ut indi. l. hereditas. ſed ibi exp̄ſſim dixit eos īdiItem pro eis. jͣ. de le. iij. l. cum quis decedens. §. ſeium. in fi. ſed ibi alij alſignauit. ⁊ eodem modo rn̄. ad. l. jͣ. ad treb. l. ſceuola. item pro eis. jͣ. dehis qui. ut indig. l. quidam. ſed ibi perfectum fuit ſcd̓m teſtamentum. hiccodicillis. ſed azo. dicit ꝙ in vanum cogitauit: ut. jͣ. de codicil. l. diuus. etinſti. de codicil. §. fi. ibi neqꝫ conditio ⁊cͣ. Item pro eo. C. de teſta. l. hac cōtiſſima. §. ſi quis autem. ſed interpretari poteſt. ut. sͣ. de teſta. l. heredes. §. ij.I filius. Filio inſtituto ſub conditione poteſtatiua que non poteſt īꝘ p̄leri vltimo vite ſpiritu decedentis anteꝙͣ impleat conditionem ſit locus ſubſtituto: et venientibus ab inteſtato ipſo viuo: ſecus ſi in ea conaltione que vltimo vite ſpiritu poteſt adimpleri: quia tunc ipſo mortuo admittitur. h. d. Bar. Et diuiditur: quia primo ponitur thema ex quo reſuitat queſtio. Secundo premiſſo vno pro declaratione thematis et qōnisſoluende diſtinguit duo mēbra. Tertio proſequitur primum mebrum ⁊probat ſil̓e. Quarto proſeꝗt̉ ſcd̓m. Quinto ponit vnum caſum ſimilemprīo. Secunda ibi. cū non ſufficit. Tertia ibi. nam ſuꝑior. Quarta ibi. altera. Quinta ibi. quēadmodū. Io. de imo.x ¶ Filius. Ad euidentiam noͣ duas regulas ꝙ ꝙͣdiu locus eſt ſucceſſioni ex teſtō: non hꝫ locum ab inteſtato. item ꝙͣdiu ē locus inſtitutioni non elocus ſubſtitutiōi. et probantur iſte regule. jͣ. de acqui. here. l. ꝙͣdiū. et dereg. iur. l. ꝙͣdiu. et. C. cōia de ſuc. l. an̄. P. item noͣ ꝙ filius nō poteſt ſubconditione inſtitui niſi ſit poteſtatiua ſub qua inſtitutus non facit palreminteſtatū non parendo ſi hꝫ coheredem uel ſubſtitutum. al̓s ſic: ut. sͣ. d̓ bire. inſti. l. ſuus. circa pͥn. iteꝫ nota ꝙ poteſtatiua alia ē que poteſt impieſvltimo vite ſpiritu: ut dare. x. et tunc nec ſubſtitutus nec ab inteſtato alitvenit niſi poſt mortem filij. alia que nō poteſt īpleri ultimo vite ſpū. utaſcendat capitolium. et tunc ſubſtitutus admittitur ēt filio viuo. uel ſi ſutſtitutus non ē admittit̉ ut legitimꝰ. et cū ip̄e filius ſit legitimus ip̄e iuemſuccedit patri abinteſtato in articulo mortis exiſtēs. ac.¶ Nepotes. uel quilibet extraneꝰ: ut. sͣ. de here. inſti. l. ſuus. h. imo cauitimi admitterentur: ut. jͣ. hac. l.te dicit nepotes. qꝛ et ſubſtituti uel l