Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
76r
Einzelbild herunterladen
 

XXIX

76

pupillaribꝰª tabulis ſi ſibi hereserit aliū ſubſtituat valꝫ ſb̓ſtitutioᵇ. Si filius ex eo nepos poſthumus ita he̓des inſtituāt̉ vt galloaꝗlio placuitᵉ: nepoti ſi is hr̄serit ticiꝰ ſubſtituat̉: filio hē̓de exn̄teticiū oīmō id eſt etiā ſi nepos natuſ fuerit excludiᵇ rn̄dit. Dem.Xduobꝰ īpubibꝰ ei ſupͥmꝰmoreret̉ hr̄dēᵉ ſubſtituit: ſi ſil̓morerēt̉ vtriqꝫ hr̄dē rn̄di: qꝛ ſupͥmusᶠ: is d̓mū qui poſt aliquē ēſꝫ ēt pꝰ queꝫ nemo ſit intelligit̉ Sicut eꝯͣrio pͥmꝰ ſolū is qui an̄ aliquē ē: ſꝫ ēt is an̄ quē nēo ſit ītelligit̉ Filiū īpuberē ticiuꝫ hr̄des īſtituit ticio. meuiū ſb̓ſtituitᵍ. filio ꝗſꝗſſibi hr̄s eſſꝫ ex ſupͣſcriptꝭ ſb̓ſtituitʰ.ticiꝰ omiſit hr̄ditatē: meuius adijtʸMortuo deinde filio putat magiſei ſoliᵏ ex ſb̓ſtitutōe d̓ferri pupilli hr̄ditateꝫ pr̄is qͦqꝫˡ hr̄ditatem adierit. Etiamᵐ ſi ꝯͣ tabulas pr̄is bonoꝝ poſſeſſio petita ſit ſb̓ſtitutō tn̄pupillaris valꝫ: legata oībꝰ p̄ſtāda ſūt a ſubſtōe data ſūt. Deꝫ.T ſi ꝯͣ tabulaſⁿ pr̄is petita ſit aA pupilloº bonoꝝ poſſeſſio: ī ſb̓ſtitutū tn̄ eiꝰᵖ actōeꝫ legatiq dādāita vt augeant̉: ꝓpterea ꝙᶠ filiꝰ exͣneisª debuerit. Sic creſcerea ſb̓ſtituto data legata ſi bonorūpoſſeſſioneꝫ plus ad filiū ꝑueniſſetquēadmodū ip̄e filius plus exce-

ptꝭᵗ d̓beret. His ꝯn̄s eſſe exiſtīovt ſi īpubes ex aſſe hr̄s ſcriptꝰ ſit: bonoꝝ poſſeſſiōeꝫ ſemis ei ablatus ſit ſb̓ſtitutus ī ꝑteꝫ bonoꝝ: legati noīe exponeret̉: ut quēadmodūportio bonoꝝ poſſeſſionē acceſſerit auget legata: ita h̓ⁿ abſceſſerit minuat. O Artia.Oteſt ꝗsˣ in teſtō pl̓es gradhēdū face̓: utputa ſi ille hē̓s n̄erit ille hr̄s eſto. d̓inceps pl̓es vt nouiſſimo loco in ſubſidiū vl̓ ẜuū neceſſariū hr̄deꝫ inſtituat: vl̓ pl̓es ī vnius locū pn̄t ſubſtitui vl̓ vnus in pluriū: vl̓ ſingl̓i in ſingulis: vl̓ inuiceꝫip̄i hr̄des inſtituti ſunt. F Lo.El ſingulis lib̓is: vl̓ ei eoꝝnouiſſimꝰ moriet̉ hr̄s ſb̓ſtituipt. Singl̓is ſi nemineꝫ eoꝝ īteſtatod̓cede̓ velit: nouiſſimo ſi ius legitimaꝝᶠ hr̄ditatū ītegrū inter eos cuſtodiri velit.Aulus. Ui pl̓es liboſ hꝫ p̄t ꝗbuſdaꝫſb̓ſtitue̓. neqꝫ vtiqꝫ neceſſe hēatbꝰᶻ: ſicuti pōt nulli ſubſtitue̓. Etgo ad breueª tpͥs etatis ſubſtituer̄p̄t: utputa ſi filius meus intra annūd̓cimū d̓ceſſerit: ticius ei hr̄s eſto. Itaqꝫ ſi diuerſos ſb̓ſtituat pꝰfineꝫ etatꝭᵇ admittēdū erit: ueluti ſi ītra ānū d̓cimū d̓ceſſerit: ticiꝰ ei hr̄seſto. ſi poſt d̓cimū intra xiiij. meuiꝰhr̄s eſto. Si a pr̄e inſtitutꝰᶜ rogatuſqꝫ hr̄ditateꝫ reſtituereᵍ coactꝰ a

2videbat̉ facta an̄qͣ poſſet valer̄ īſtitutio: ſꝫ vt dixi pura ē īſtitutio. ac.a In pupillaribꝰ. pupillaris ſubſtitutio ibi fiat: ſꝫ qꝛ pupillus ē īſtitutus. fuit .n. vulgaris. femine enī pupillarē ſi faciūt: qꝛfilios in ptāte hn̄l. ii. ii. Rn̄. ac.b Subſtitutio. nec ītutiōe videt̉ repetita eadē ꝯditio ſeu dies. vt.. ti. i. l. ſi ſub ꝯditiōe.ſa et.. de le. i. ſi cui. ac.filius. Si inſtitutꝰ ē hr̄s euaneſcit ſubſtitutio vulgaris prīaoīs poſterior. h. d. bar. Placuit .ſ. ſi filiusmorit̉ viuo teſtatore etnepos poſt mortē teſtatoris naſcat̉: ut.. de libe. poſthu. l. gallus. Extludi. ni.. t. i.in prin. ac.l. in teſtō. in locū eniꝫdeficiētꝭ pͥmi ſcd̓i gradus vr̄ euꝫ ſubſtituiſſe:vt.. e. l. ꝗdā teſtō..ti. i. l. luciꝰ. ſꝫ pone filiꝰ viuit poſt mortē defuncti repudiauit hr̄ditatē. Itē ſil̓r nepos repudiauit nūꝗd admittitur ticiꝰ: vr̄ qꝛ filiꝰextitit hr̄s ipſo iure. licꝫpoſtea repudiauerit. eꝯͣvidetur admittendꝰ: qꝛnec filiꝰ nec nepos hr̄ditatē adiuit: īmo vterqrepudiauit. ſꝫ certe ēadmittēdꝰ illa .ſ. rōe: qꝛfiliꝰ deceſſit teſtatote viuo ſubſtitutio ita ſcā erat ſi filiꝰ me viuo moreret̉. Itē v̓ba ſuꝑiora ſi hr̄s erit expone poſſet: qꝛ filius pͥmoreret̉ hr̄s. etfa.. acꝗ. hr̄. l. ꝙͣdiu.iobus. SuC pͥmꝰ vel vltimꝰ eſtpꝰ quē nemo ſeꝗt̉. bar.t Heredē ſubſtitutū.vt.. de reb. du. l. duos. lꝫ in ſingulari nūero vſus ſit: vt.. de le. i. l. filiabꝰ. §. i. de vtriuſqꝫ portiōe detrahit falcidiā: vt.. e. l. duos. ſꝫ ꝯtra.. ad treb. l..So hic totū volebat ad ſubſtitutū ꝑuenire: ibi partē: vl̓ dic ut ibi. ac.f Supremus. ad hoc.. de v̓b. fig. l. ꝓximus.. l. in vulgari. vn̄gna. l. i. §. proximus. ac. Filium. Heres ex ſubſtitutiōe vulgari admittit̉ ad ſubſtitutionē īpuberi factā hec v̓ba. ꝗſꝗs mihi heres erit. h. d. Bar.iliū. ſubſtituit .ſ. vulgariter. h Subſtituit .ſ. pupillariter.i Adijt. ſic teſtatori directo eſt heres: vt inſti. de pu. ſub. in pͥn.Soli .ſ. meuio. aūt ticio repudiāti: vt. e. l. qui plures.l Patris quoqꝫ. vn̄ ꝯtinet̉ ſubſtitutꝰ vulgaris. uerbū quiſꝗs ad ſo ticiū ꝑtinere potuit: nec ad pauciores ꝙͣ duos: ſic ergo eoꝝ duoꝝerit heres ille admittet̉. ſecꝰ tn̄ ſi dicā in teſtō ꝗſꝗs mihi heres erit det. x.illi. duo cōprehendunt̉ .i. ēt venit ab inteſtato ſolū ſcripti: vt..codicil. l. ſi ꝗs. hic niſi ſcripti venerint: vt.. e. l. filio.. l. qui liberis. §. hec uerba. ta.. e. l. v... e. l. ex filio. §. fi.cōtra Rupto teſtō per ꝯͣ tabulas noͣ rūpit̉ ſubſtitutio pupilaris vel legata a ſubſtituto. h. d. bar. m Etiā pone impuberē inptāte cōſtitutū: inſtitutū emācipatū puberē pͥteritū: exͣneū pupillo ſubſtitutū a quo ſunt relicta legata que valent: lꝫ ꝯmiſſo edicto emancipatum .i. lꝫ egerit cōtra ta. ēt ſi īpubes petierit ꝯtra ta. vt dices.. l. ꝓxi.Et q̄re hic qͣre rupto teſtō q̄relā in totū rūpit̉ pupillare: vt.. de inof.teſ. .l. papͥ. §. ſed nec̄. per ꝯͣ ta. vt hic. l. ꝓx. Rn̄. qꝛ teſtm̄ eſt iure ciuili q̄rela. ſic vnū pōt tollere alid̓: vt inſti. de leg. ag. tu. §. fi. ſꝫtra ta. ē de iure pͥtorio qd̓ tollit teſtm̄: qꝛ pretor pōt facere hr̄deꝫmultominus deſtituere: vt inſti. de bo. poſ. §. quos aūt. inde eſt inrela dr̄ q̄ri de viribus teſtamēti: in ꝯͣ ta. ſed de iure pr̄is filij agitan ſit filius ſeu pr̄ vel: vt.. de inof. teſ. l. filio. §. cōtra ta. differūt inalio qꝛ q̄rela naſcit̉ demū hr̄ditate adita: vt. C. inof. te. l. ſi ꝗs filiū. ſedꝯͣ ta. etiā prius: vt.. de ꝯͣ ta. l. illud in fi. ẜm hoc ob.. e. l. ij. §. i. qꝛibi iure ciuili rūpit̉ p̄teritionē poſthūi: vt.. de iniuſto teſ. l. poſthumꝰ.EItem ob.. e. l. is. qꝛ ibi vt indignus repellit̉ vt ibi dixi.ſe creſtere. Scd̓a vſqꝫ ad vſi. his ꝯn̄s. Ibi tertia que durat vſqꝫ ad fi-Iſta lex diuidit̉ in ꝑtes tres. Prīa durat vſqꝫ ad v̓ſi.

. Et differt hec lex a precedēti: qꝛ hic tractat de preſtatiōis legatorū habita ꝯſideratiōe augumēti diminutiōis ꝯtingētis per ꝯͣtabulationē. ſꝫ in precedenti tractat̉ ſolum de eſſentia pupillaris ſubſtōnis legatorū relictorū ī pupillari ſubſtōne teſtō expugnato per ꝯͣ ta. hoc dicit Aucta portione impuberisper cōtra ta. augētur legata in perſona ſubſtituti eideꝫ īpuberi: eodeꝫ diminuta diminuūtur. Io. imo.n Tabulas. pr̄ filiū pubereꝫemācipatuꝫ p̄terijt: impubereꝫin ptātem ꝯſtitutū inſtituit eiexͣncū ſubſtituit: a quo ſubſtituto etiā ab impubere legata reliquit. p̄teritꝰ egit ꝯtra ta. ſicaꝑta eſt via inſtituto vt ipſehēat ꝯtra ta. tādē in pupillari etate d̓ceſſit. querit̉ an teneatur amplius ſubſtitutꝰ ad legata; dicit teneri āpliꝰ ꝙͣteneret̉ pupillus: qꝛ hic oībus:pupillꝰ ꝯiūctis tm̄ ꝑſonis: ſicauget̉ onꝰ legatoꝝ. Hoc aliocaſu ſi ponas pupillū in vncia inſtitutū: exͣneū in xj. pupillo ſubſtitutū datū: relictalegata ab vtroqꝫ. ſi hēat pupillꝰ ꝯͣ ta. omiſſo ſibi edictopuberē pͥteritū: ſic hēat dimidiā hereditatis: ea rata dabit ſubſtitutꝰ legata vncia tm̄. hoc oībus: naꝫ pupillꝰ teneret̉: vt. .vij. vncijs vna tm̄ ſꝫ ſolūmō ꝯiunctis. Eꝯͣ decreſcit onꝰ legatoꝝſi ponas pupillū in aſſeꝫ īſtitu puberē agentē ꝯͣ ta. ablatū ei dimidiū. dimidiadabunt̉ legata aſſe: ſed aſubſtituto oībꝰ a pupillo ꝯiunctis. Et ꝓbant̉ ēt hec.. de le.preſ. l. filiū ꝗs. de le. iij. l. fi.§. fi. de ꝯͣ ta. l. putauit. §.fi. In exhr̄dato pupillo ponere non potes. qꝛ hꝫ ꝯͣ ta.vt.. de ꝯtra ta. l. putauit.in pͥn. qꝛ a ſubſtituto cuiꝰ legari poſſet vt.. le. i. l. abexhr̄dato. i. Rn̄: ſꝫ ꝗdā dicunt in eo pōt poni ſi preteritum cōmittat̉ edictuꝫ eandem. l.. de le. i. ii. rn̄. ſꝫ certe de ſubſtituto īſtituti non exheredati ibi dicit. Itemnec preterito pupillo potes dicere qꝛ pōt relinqui ab eius ſubſtituto: ar. C. dele. l. quidā. lꝫ ei poſſet dare ꝯͣ ta. vt. C. de li. preſ. l. maximū. adde qd̓ no..l. proxi. in fi. o A pupillo. inſtituto alio omittente edictū.p Eius īpuberis. q Legati. relicti in ſubſti. ut.. l. proxi. in fi.. de le.preſ. l. filium. §. ſi impubes. ſed relicta a pupillo dabit ſicut dicit̉.. de le. iii.l. fi. §. fi. nec ob. iſti. de. pu. ſub. §. lib̓is. qꝛ ibi iure ciuili ānullat̉: vt ibi no.. l.ꝓxi. vn̄ valet ſb̓ſtitutio ibi. ac. r Qd̓ .i. qꝛ. f Extraneis. ſubſtitutis: autoībus ēt exͣneis ſꝫ parentibus. aꝫ. ad quod.. de le. ii. patronus. ac.Exceptis. non alijs ſꝫ ſubſtitutis oībus ſi ab eo ſunt relicta: vt.. de le. preſ..l. filiū. eſt qꝛ ſubſtitutus in totuꝫ qd̓ ſuccedit voluntate teſtatoris ſucceditaꝫ. que aūt ſunt perſone excepte habes.. de le. preſ. l. i.. iii.. C. de ꝯͣ tab. l. i.n Ita hic. contrariorū eadeꝫ ē. ſic.. ad. l. fal. l. ſi hr̄s inſtitutus....l. ſi mādato. §. quotiens. inſti. de cōtrahen. emp. §. aūt. ſꝫ ar. ꝯtra.. deneg. geſ. l. ſi quis negotia. de procur. l. qui proprio. §. vſqꝫ adeo.. §. item ꝯͣ.facit ad. l.. de le. i. l. ſi heres. de cōdi. demō. l. plautius. ac.O teſt. Eicitū eſt teſtanti facere tot gradus ſubſtōnū quot vult: et pluresEpoſſunt ſubſtitui in locū vnius ecōtra. Et ei qui ſubſtituit̉ nouiſſimo morienti vr̄ ius legitimarum hereditatuꝫ ꝯſeruatū. h. d.. l. ſeq. io. de īmo. bal.x Poteſt quis. ut inſtitu. de vulga. ſubſti. in prin.El ſingulis. legitimarū. ſic inſti. e. §. vel ſingulis.. C. e. l. pe. ſꝫ cōtra..Ade le. ii. l. ticia ſeio. §. ſeia. vbi per fideicō. videtur eos inuicem rogare nonius ab inteſtato reſeruare. So. ibi.Liplures. Poteſt quis oībus liberis ſubſtituere uel parti eorū: aut nulli aūt ad tempus totum pupillaris etatis vel ad partem eius. h. d. bar.z Omnibus. ſubſtituere. ac.a Ergo. ad breue. qꝛ abreuiare pōt numerū. tēpus: ſic.. de iudi. l. nonnunꝙͣ. facit.. e. l. ex facto. §. itē quero.. e. l. ſi ita quis ſub. l. in pupil.. l.in verbis. .. de teſt. mi. l. miles ita. §. i. de ſecū. ta. l. ii. §. ſi primus.b Finem etatis. x. annorum. vt.. decimū annum.Ii a patre. Etiam per aditiōeꝫ coactam ꝯfirmāt̉ table pupillares reliquain teſtamento contenta. h. d. io. de imo.tus. filius. per hoc quod dicit patre impubes.cd Reſtituere. ſi deceſſit in pupillari etate.

k iiij