XXIX
76
pupillaribꝰª tabulis ſi ſibi heres nōerit aliū ſubſtituat valꝫ ſb̓ſtitutioᵇ.¶ Si filius ⁊ ex eo nepos poſthumus ita he̓des inſtituāt̉ vt galloaꝗlio placuitᵉ: ⁊ nepoti ſi is hr̄s nōerit ticiꝰ ſubſtituat̉: filio hē̓de exn̄teticiū oīmō id eſt etiā ſi nepos natuſn̄ fuerit excludiᵇ rn̄dit. ¶ Dem.Xduobꝰ īpubibꝰ ei ꝗ ſupͥmꝰmoreret̉ hr̄dēᵉ ſubſtituit: ſi ſil̓morerēt̉ vtriqꝫ hr̄dē eē rn̄di: qꝛ ſupͥmusᶠ: n̄ is d̓mū qui poſt aliquē ēſꝫ ēt pꝰ queꝫ nemo ſit intelligit̉ Sicut ⁊ eꝯͣrio pͥmꝰ n̄ ſolū is qui an̄ aliquē ē: ſꝫ ēt is an̄ quē nēo ſit ītelligit̉¶ Filiū īpuberē ⁊ ticiuꝫ hr̄des īſtituit ticio. meuiū ſb̓ſtituitᵍ. filio ꝗſꝗſſibi hr̄s eſſꝫ ex ſupͣſcriptꝭ ſb̓ſtituitʰ.ticiꝰ omiſit hr̄ditatē: meuius adijtʸMortuo deinde filio putat magiſei ſoliᵏ ex ſb̓ſtitutōe d̓ferri pupilli hr̄ditateꝫ ꝗ pr̄is qͦqꝫˡ hr̄ditatem adierit. ¶ Etiamᵐ ſi ꝯͣ tabulas pr̄is bonoꝝ poſſeſſio petita ſit ſb̓ſtitutō tn̄pupillaris valꝫ: ⁊ legata oībꝰ p̄ſtāda ſūt q̄ a ſubſtōe data ſūt. ¶ Deꝫ.T ſi ꝯͣ tabulaſⁿ pr̄is petita ſit aA pupilloº bonoꝝ poſſeſſio: ī ſb̓ſtitutū tn̄ eiꝰᵖ actōeꝫ legatiq dādā eēita vt augeant̉: ꝓpterea ꝙᶠ filiꝰ exͣneisª nō debuerit. ¶ Sic ⁊ creſcerea ſb̓ſtituto data legata ſi ꝑ bonorūpoſſeſſioneꝫ plus ad filiū ꝑueniſſetquēadmodū ⁊ ip̄e filius plus exce-
ptꝭᵗ d̓beret. ¶ His ꝯn̄s eſſe exiſtīovt ſi īpubes ex aſſe hr̄s ſcriptꝰ ſit: ⁊ꝑ bonoꝝ poſſeſſiōeꝫ ſemis ei ablatus ſit ſb̓ſtitutus ī ꝑteꝫ bonoꝝ: legati noīe exponeret̉: ut quēadmodūportio q̄ ꝑ bonoꝝ poſſeſſionē acceſſerit auget legata: ita ⁊ h̓ⁿ q̄ abſceſſerit minuat. O Artia.Oteſt ꝗsˣ in teſtō pl̓es gradhēdū face̓: utputa ſi ille hē̓s n̄erit ille hr̄s eſto. ⁊ d̓inceps pl̓es vt nouiſſimo loco in ſubſidiū vl̓ ẜuū neceſſariū hr̄deꝫ inſtituat: ⁊ vl̓ pl̓es ī vnius locū pn̄t ſubſtitui vl̓ vnus in pluriū: vl̓ ſingl̓i in ſingulis: vl̓ inuiceꝫip̄i ꝗ hr̄des inſtituti ſunt. F Lo.El ſingulis lib̓is: vl̓ ei ꝗ eoꝝnouiſſimꝰ moriet̉ hr̄s ſb̓ſtituipt. Singl̓is ſi nemineꝫ eoꝝ īteſtatod̓cede̓ velit: nouiſſimo ſi ius legitimaꝝᶠ hr̄ditatū ītegrū inter eos cuſtodiri velit.Aulus.¶ Ui pl̓es liboſ hꝫ p̄t ꝗbuſdaꝫſb̓ſtitue̓. neqꝫ vtiqꝫ neceſſe hēat oībꝰᶻ: ſicuti pōt nulli ſubſtitue̓. ¶ Etgo ⁊ ad breueª tpͥs etatis ſubſtituer̄p̄t: utputa ſi filius meus intra annūd̓cimū d̓ceſſerit: ticius ei hr̄s eſto.¶ Itaqꝫ ⁊ ſi diuerſos ſb̓ſtituat pꝰfineꝫ etatꝭᵇ admittēdū erit: ueluti ſi ītra ānū d̓cimū d̓ceſſerit: ticiꝰ ei hr̄seſto. ſi poſt d̓cimū intra xiiij. meuiꝰhr̄s eſto. ¶ Si a pr̄e inſtitutꝰᶜ rogatuſqꝫ hr̄ditateꝫ reſtituereᵍ coactꝰ a
2videbat̉ facta an̄qͣ poſſet valer̄ īſtitutio: ſꝫ vt dixi ꝓ pura ē īſtitutio. ac.a ¶ In pupillaribꝰ. nō ꝙ pupillaris ſubſtitutio ibi fiat: ſꝫ qꝛ pupillus ē īſtitutus. fuit .n. vulgaris. femine enī pupillarē ſinē nō faciūt: qꝛfilios in ptāte nō hn̄l. ii. ii. Rn̄. ac.b ¶ Subſtitutio. nec ītutiōe videt̉ repetita eadē ꝯditio ſeu dies. vt.sͣ. ti. i. l. ſi ſub ꝯditiōe.ſa et. jͣ. de le. i. ſi cui. ac.filius. Si inſtitutꝰ ē hr̄s euaneſcit ſubſtitutio vulgaris prīa ⁊oīs poſterior. h. d. bar.¶ Placuit .ſ. ſi filiusmorit̉ viuo teſtatore etnepos poſt mortē teſtatoris naſcat̉: ut. sͣ. de libe. ⁊ poſthu. l. gallus.¶ ¶ Extludi. ni ⁊. sͣ. t. i.in prin. ac.l. cū in teſtō. in locū eniꝫdeficiētꝭ pͥmi ⁊ ſcd̓i gradus vr̄ euꝫ ſubſtituiſſe:vt. sͣ. e. l. ꝗdā teſtō. ⁊ sͣ.ti. i. l. luciꝰ. ſꝫ pone ꝙ filiꝰ viuit poſt mortē defuncti ⁊ repudiauit hr̄ditatē. Itē ſil̓r nepos repudiauit nūꝗd admittitur ticiꝰ: vr̄ ꝙ n̄ qꝛ filiꝰextitit hr̄s ipſo iure. licꝫpoſtea repudiauerit. eꝯͣvidetur admittendꝰ: qꝛnec filiꝰ nec nepos hr̄ditatē adiuit: īmo vterqrepudiauit. ſꝫ certe nō ēadmittēdꝰ illa .ſ. rōe: qꝛfiliꝰ nō deceſſit teſtatote viuo ⁊ ſubſtitutio itaiā ſcā erat ſi filiꝰ me viuo moreret̉. Itē v̓ba ſuꝑiora ſi hr̄s nō erit expone cū eē poſſet: qꝛ filius pͥmoreret̉ nō hr̄s. etfa. jͣ. d̓ acꝗ. hr̄. l. ꝙͣdiu.iobus. SuC pͥmꝰ vel vltimꝰ eſtpꝰ quē nemo ſeꝗt̉. bar.t ¶ Heredē ſubſtitutū.vt. jͣ. de reb. du. l. ꝗ duos. lꝫ in ſingulari nūero vſus ſit: vt. jͣ. de le. i. l. ꝗ filiabꝰ. §. i. ⁊ iō de vtriuſqꝫ portiōe detrahit falcidiā: vt. jͣ. e. l. ꝗ duos. ſꝫ ꝯtra. jͣ. ad treb. l. eū ꝗ.So hic totū volebat ad ſubſtitutū ꝑuenire: ibi partē: vl̓ dic ut ibi. ac.f ¶ Supremus. ad hoc. jͣ. de v̓b. fig. l. ꝓximus. ⁊. l. in vulgari. ⁊ vn̄ cōgna. l. i. §. proximus. ac.¶ Filium. Heres ex ſubſtitutiōe vulgari admittit̉ ad ſubſtitutionē īpuberi factā ꝑ hec v̓ba. ꝗſꝗs mihi heres erit. h. d. Bar.iliū. ſubſtituit .ſ. vulgariter. h ¶ Subſtituit .ſ. pupillariter.i ¶ Adijt. ⁊ ſic teſtatori directo eſt heres: vt inſti. de pu. ſub. in pͥn.Soli .ſ. meuio. nō aūt ticio repudiāti: vt ⁊ sͣ. e. l. qui plures.l ¶ Patris quoqꝫ. vn̄ ꝯtinet̉ ſubſtitutꝰ vulgaris. nā uerbū quiſꝗs ad ſolū ticiū ꝑtinere nō potuit: nec ad pauciores ꝙͣ duos: ſic ergo ꝗ eoꝝ duoꝝerit heres ille admittet̉. ſecꝰ tn̄ ſi dicā in teſtō ꝗſꝗs mihi heres erit det. x.illi. nā duo cōprehendunt̉ .i. ēt ꝗ venit ab inteſtato nō ſolū ſcripti: vt. jͣ. d̓codicil. l. ſi ꝗs. hic nō niſi ſcripti venerint: vt. sͣ. e. l. cū filio. ⁊. l. qui liberis. §. hec uerba. ⁊ ta. sͣ. e. l. v. ⁊. jͣ. e. l. cū ex filio. §. fi.cōtra Rupto teſtō per ꝯͣ tabulas noͣ rūpit̉ ſubſtitutio pupilaris vel legata a ſubſtituto. h. d. bar. m ¶ Etiā pone impuberē inptāte cōſtitutū: inſtitutū ⁊ emācipatū puberē pͥteritū: ⁊ exͣneū pupillo ſubſtitutū a quo ſunt relicta legata que valent: lꝫ ꝯmiſſo edicto ꝑ emancipatum .i. lꝫ egerit ꝑ cōtra ta. ēt ſi īpubes petierit ꝯtra ta. vt ⁊ dices. jͣ. l. ꝓxi.Et q̄re hic qͣre rupto teſtō ꝑ q̄relā in totū rūpit̉ pupillare: vt. sͣ. de inof.teſ. .l. papͥ. §. ſed nec̄. ⁊ nō per ꝯͣ ta. vt hic ⁊ jͣ. l. ꝓx. Rn̄. qꝛ teſtm̄ eſt d̓ iure ciuili ⁊ q̄rela. ⁊ ſic vnū pōt tollere alid̓: vt inſti. de leg. ag. tu. §. fi. ſꝫ cōtra ta. ē de iure pͥtorio qd̓ nō tollit teſtm̄: qꝛ cū pretor nō pōt facere hr̄deꝫmultominus deſtituere: vt inſti. de bo. poſ. §. quos aūt. inde eſt ꝙ in q̄rela dr̄ q̄ri de viribus teſtamēti: in ꝯͣ ta. nō ſed de iure pr̄is ⁊ filij ꝗ agitan ſit filius ſeu pr̄ vel nō: vt. sͣ. de inof. teſ. l. filio. §. cōtra ta. differūt ⁊ inalio qꝛ q̄rela naſcit̉ demū hr̄ditate adita: vt. C. d̓ inof. te. l. ſi ꝗs filiū. ſedꝯͣ ta. etiā prius: vt. jͣ. de ꝯͣ ta. l. illud in fi. ⁊ ẜm hoc nō ob. sͣ. e. l. ij. §. i. qꝛibi iure ciuili rūpit̉ ꝑ p̄teritionē poſthūi: vt. sͣ. de iniuſto teſ. l. poſthumꝰ.EItem nō ob. sͣ. e. l. is ꝗ. qꝛ ibi vt indignus repellit̉ vt ibi dixi.ſe ⁊ creſtere. Scd̓a vſqꝫ ad vſi. his ꝯn̄s. Ibi tertia que durat vſqꝫ ad fi-Iſta lex diuidit̉ in ꝑtes tres. Prīa durat vſqꝫ ad v̓ſi.
nē. Et differt hec lex a precedēti: qꝛ hic tractat de mō preſtatiōis legatorū habita ꝯſideratiōe augumēti ⁊ diminutiōis ꝯtingētis per ꝯͣtabulationē. ſꝫ in precedenti tractat̉ ſolum de eſſentia pupillaris ſubſtōnis ⁊ legatorū relictorū ī pupillari ſubſtōne teſtō expugnato per ꝯͣ ta. ⁊ hoc dicit Aucta portione impuberisper cōtra ta. augētur legata in perſona ſubſtituti eideꝫ īpuberi: ⁊ eodeꝫ mō diminuta diminuūtur. Io. d̓ imo.n ¶ Tabulas. pr̄ filiū pubereꝫemācipatuꝫ p̄terijt: impubereꝫin ptātem ꝯſtitutū inſtituit ⁊ eiexͣncū ſubſtituit: a quo ſubſtituto ⁊ etiā ab impubere legata reliquit. p̄teritꝰ egit ꝯtra ta. ⁊ ſicaꝑta eſt via inſtituto vt ⁊ ipſehēat ꝑ ꝯtra ta. tādē in pupillari etate d̓ceſſit. querit̉ an teneatur amplius ſubſtitutꝰ ad legata; ⁊ dicit eū teneri āpliꝰ ꝙͣteneret̉ pupillus: qꝛ hic oībus:pupillꝰ ꝯiūctis tm̄ ꝑſonis: ⁊ ſicauget̉ onꝰ legatoꝝ. Hoc aliocaſu ſi ponas pupillū eē in vncia inſtitutū: exͣneū in xj. ⁊ pupillo ſubſtitutū datū: ⁊ relictalegata ab vtroqꝫ. ſi hēat pupillꝰ ꝯͣ ta. omiſſo ſibi edicto ꝑpuberē pͥteritū: ⁊ ſic hēat dimidiā hereditatis: ꝓ ea rata dabit ſubſtitutꝰ legata nō ꝓ vncia tm̄. ⁊ hoc oībus: naꝫ ⁊ pupillꝰ teneret̉: vt ꝓ. .vij. vncijsnō ꝓ vna tm̄ ſꝫ ſolūmō ꝯiunctis. Eꝯͣ decreſcit onꝰ legatoꝝſi ponas pupillū in aſſeꝫ īſtitutū ⁊ ꝑ puberē agentē ꝯͣ ta. ablatū ei dimidiū. nā ꝓ dimidiadabunt̉ legata nō ꝓ aſſe: ſed aſubſtituto oībꝰ a pupillo ꝯiunctis. Et ꝓbant̉ ēt hec. jͣ. de le.preſ. l. filiū ꝗs. ⁊ de le. iij. l. fi.§. fi. ⁊ de ꝯͣ ta. l. nō putauit. §.fi. In exhr̄dato pupillo ponere non potes. tū qꝛ nō hꝫ ꝯͣ ta.vt. jͣ. de ꝯtra ta. l. nō putauit.in pͥn. tū qꝛ a ſubſtituto cuiꝰ legari nō poſſet vt. jͣ. d̓ le. i. l. abexhr̄dato. i. Rn̄: ſꝫ ꝗdā dicuntꝙ in eo pōt poni ſi mō ꝑ preteritum cōmittat̉ edictuꝫ ꝑ eandem. l. jͣ. de le. i. ii. rn̄. ſꝫ certe de ſubſtituto īſtituti non exheredati ibi dicit. Itemnec preterito pupillo potes dicere qꝛ nō pōt relinqui ab eius ſubſtituto: ar. C. dele. l. cū quidā. lꝫ ei poſſet dare ꝯͣ ta. vt. C. de li. preſ. l. maximū. ⁊ adde qd̓ no. sͣ.l. proxi. in fi. o ¶ A pupillo. inſtituto alio omittente edictū.p ¶ Eius īpuberis. q ¶ Legati. relicti in ſubſti. ut. sͣ. l. proxi. in fi. ⁊ jͣ. de le.preſ. l. filium. §. ꝙ ſi impubes. ſed relicta a pupillo dabit ſicut dicit̉. jͣ. de le. iii.l. fi. §. fi. nec ob. iſti. de. pu. ſub. §. lib̓is. qꝛ ibi iure ciuili ānullat̉: vt ibi no. ⁊ sͣ. l.ꝓxi. vn̄ valet ſb̓ſtitutio ibi. ac. r ¶ Qd̓ .i. qꝛ. f ¶ Extraneis. ſubſtitutis: autoībus ēt exͣneis ſꝫ parentibus. aꝫ. ad quod. jͣ. de le. ii. cū patronus. ac.Exceptis. non alijs ſꝫ ſubſtitutis oībus ſi ab eo ſunt relicta: vt. jͣ. de le. preſ..l. filiū. ⁊ eſt rō qꝛ ſubſtitutus in totuꝫ qd̓ ſuccedit voluntate teſtatoris ſucceditaꝫ. que aūt ſunt perſone excepte habes. jͣ. de le. preſ. l. i. ⁊. iii. ⁊. C. de ꝯͣ tab. l. i.n ¶ Ita ⁊ hic. contrariorū eadeꝫ ē rō. ſic. jͣ. ad. l. fal. l. ſi hr̄s inſtitutus. ⁊ sͣ. mā..l. ſi mādato. §. quotiens. ⁊ inſti. de cōtrahen. emp. §. cū aūt. ſꝫ ar. ꝯtra. sͣ. deneg. geſ. l. ſi quis negotia. ⁊ de procur. l. qui proprio. §. vſqꝫ adeo. ⁊. §. item ꝯͣ. ⁊facit ad. l. jͣ. de le. i. l. ſi heres. ⁊ de cōdi. ⁊ demō. l. plautius. ac.O teſt. Eicitū eſt teſtanti facere tot gradus ſubſtōnū quot vult: et pluresEpoſſunt ſubſtitui in locū vnius ⁊ ecōtra. Et ei qui ſubſtituit̉ nouiſſimo morienti vr̄ ius legitimarum hereditatuꝫ ꝯſeruatū. h. d. cū. l. ſeq. io. de īmo. ⁊ bal.x ¶ Poteſt quis. ut inſtitu. de vulga. ſubſti. in prin.El ſingulis. legitimarū. ſic inſti. e. §. vel ſingulis. ⁊. C. e. l. pe. ſꝫ cōtra. jͣ.Ade le. ii. l. ticia ſeio. §. ſeia. vbi per fideicō. videtur eos inuicem rogare nonius ab inteſtato reſeruare. So. ibi.Liplures. Poteſt quis oībus liberis ſubſtituere uel parti eorū: aut nulli aūt ad tempus totum pupillaris etatis vel ad partem eius. h. d. bar.z ¶ Omnibus. ſubſtituere. ac.a ¶ Ergo. ad breue. qꝛ abreuiare pōt numerū. gͦ ⁊ tēpus: ſic. sͣ. de iudi. l. nonnunꝙͣ. ⁊ facit. sͣ. e. l. ex facto. §. itē quero. ⁊ sͣ. e. l. ſi ita quis ſub ⁊. l. in pupil. ⁊. l.in verbis. ⁊ .jͣ. de teſt. mi. l. miles ita. §. i. ⁊ de ſecū. ta. l. ii. §. ſi primus.b ¶ Finem etatis. x. annorum. vt. jͣ. decimū annum.Ii a patre. Etiam per aditiōeꝫ coactam ꝯfirmāt̉ table pupillares ⁊ reliquain teſtamento contenta. h. d. io. de imo.tus. filius. per hoc quod dicit patre ⁊ impubes.cd ¶ Reſtituere. ſi deceſſit in pupillari etate.
k iiij