De heredibus inſtituēdis.XXVIII
De heredibus inſtituēdis.XXVIII
6 9
vtiliter ſeruus a domina heres inſtituitur: vt conſtitutione diuorumſeueri ⁊ antonini ſignificatur: cuiusverba hec ſunt. Seruū adulterij accuſatūª: nō iure teſtō manumiſſuꝫˡante ſnīam ab ea muliere videri: q̄rea fuerat eiuſdē criminis poſtulata: rōnis ē. Quare ſeꝗtur vt in eundē a dn̄a collata inſtitutio nihil momēti habeat. ¶ Si in pr̄eᶜ vel ī patria vel alia ſimili aſſumptione falſum ſcriptum ē: dū d̓ eo ꝗ demonſtratus ſit conſtet inſtitutio valet.Ialienūᵇ ẜuū F Loren.liberū ⁊ heredē eſſe iuſſi: ⁊ ispoſtea meus effectus ē: neutrūᵉ valet qꝛ libertasᶠ alieno ẜuo inutiliterᶠdataʰ ē. ¶ In extraneis heredibꝰilla obſeruantur: vt ſit cum eis teſtamētiⁱ factio: ſiue ipſi heredes inſtituantur: ſiue hi qui in poteſtate eorum ſunt. ¶ Et id duobusᵏ temporibus inſpicitur. teſtamenti facti: vtconſtiterit inſtitutio: ⁊ mortis teſtatoris vt effectum habeat. ¶ Hocampliꝰ ⁊ cū adijt hr̄ditatē eē dꝫ cuꝫeo teſtī factio ſiue pure ſiue ſub ꝯditione hr̄s inſtitutus ſit. Nā ius heredis eo maxime tꝑe inſpiciēdumē quo acquirit hr̄ditatemⁱ. Medioautē tēpore inter factum teſtamentum ⁊ mortē teſtatoris vel conditionē inſtitutionis mutatioᵐ iuris heredi non nocet: qꝛ vt diximus triatēpora inſpicimus.CXpia.Eruum meum heredem inſtitutum cum libertate ſi viuꝰvendidero ei cum quo teſtamentifactio non eſt: poſteaqꝫ eum redemero: ex teſtamento mihi heres eēpoterit. Nec medium tempus quoapud eum fuerit vitiauitⁿ inſtitutionem: qꝛ verum eſt vtroqꝫ temporetam teſtamenti faciendi qͣꝫ mortistēpore in eū fuiſſe. Unde ſi apudeum remanſerit vitiatur inſtitutio.
Uel ſi cum eo teſtamēti factioº ē:iuſſu eius adeundo acquiret ei hereditatemᵖ. ¶ Si in non faciēdoªimpoſſibilis conditio in inſtitutione heredis ſit expreſſa: ẜm omniuꝫſententiam heres erit perinde ac ſipure inſtitutus eēt. ¶ Hereditasˡplerunqꝫ diuiditur in. xij. vncias q̄aſſis appellationeⁱ continētur. Habent autem ⁊ he partes propria nomina ab vncia vſqꝫ ad aſſem: putahec ſexcunsᵗ ſextansᵛ quadransˣ triensʸ quincunsᶻ ſemisª ſeptuusᵇ besdodransª dextansᵇ deunsᵉ asᵇ.O Arci.Alem inſtitutionem quidamvalere non putantᶠ. ſtichus liber eſto: ⁊ ſi liber erit hr̄s eſto. Seddiuus marcus reſcripſit hanc inſtitutionem valere perinde ac ſi nonerat adiectumᵍ ſi liber erit. ¶ Siquisᵇ ita ſcripſerit. ſtichus ſi meuserit cum moriar liber ⁊ heres eſto.alienatus non poterit iuſſu emptoris adire hr̄ditatem qͣꝫuis ⁊ ſi nonerat hocˡ expreſſum. Nō al̓s liber⁊ heres fieri poterat qͣꝫ ſi māſiſſeteius. ¶ Sed ſi viuus manumiſerit celſus lib. xv digeſtoꝝ ſcribit fieri hunc heredē. Non enim hunc caſum teſtatorem voluiſſe excluderepalam eſtᵗ: neqꝫ verbaᵐ omnino repugnant. nam quāuis ſeruus eiusnon eſt attamen certe libertus eſtⁿQAulusEruus hereditariꝰ heresº inſtitui poteſt: ſi modo teſtamenti factio fuit cum defunctoᵖ: lꝫ cumherede inſtituto non ſit.Q Arcellus.Icius ticiꝰ ſeio ⁊ ſempronioex ſemiſſibꝰ hr̄dibꝰ īſtitutis:⁊ ceterisq exheredatis inuicem heredes ſubſtituit: deinde legata ⁊ libertates dedit: poſtea ita ſubiecit.cornelius ⁊ ſaluſtius: ⁊ varo equis
a ¶ Accuſatū. al̓s accuſatū. al̓s maculatū. ⁊ facit inſti. eo. §. eſt aūt. ⁊ .jͣ.e. l. ſi non lex. ⁊ de le. ij. l. cū filius. §. ſeruus. ⁊. C. de coll̓. dete. l. i.¶ Manumiſſum. ſimpliciter ſine hereditate.¶ Si in patre. Facta domonſtratio non vitiat inſtōnē ſi conſtat de ꝑſona inſtituti. h. d. Bar. ⁊ io. de imo.c ¶ Si ī patre. al̓s .ſ. hredis. al̓s parte .ſ. prouīcie. cuꝫ .n. de ſubſtantiaperſone erratur tunc ſecus ut. sͣ. eo. l. quotiensin pͥn. ⁊ facit. jͣ. d̓ re. du..l. quotiēs. ⁊. l. qui habꝫ⁊. C. de teſta. l. ſi in nomine. ⁊ inſti. de le. §. ꝗsin noīe. ⁊. jͣ. de ꝯdi. ⁊ demonſtratio. l. falſa circa prin.I alienum. InuOtilis eſt inſtitutio ſerui alieni facta cum libertate. nec tractu temporis confirmatur. hoc dicit Bar. ⁊ io. de imola.d ¶ Si alienum. prorſus ſecus in communi.vt. sͣ. eo. l. ſed ⁊ ſi in ꝯditione. §. ſeruum cōmuneꝫ. ⁊. §. ſe. ⁊ ibi noͣ. ⁊ ſecus in proprio: vt. sͣ. eo.l. quotiēs. §. ſeruus cūy ¶ Neutrū. nec inſtitulibertate.tio nec libertas.f ¶ Libertas. directa: ut.C. de manu. teſta. l. ſeruo tuo. ac.¶ Inutiliter. inſpectoinitio ſicut ⁊. jͣ. de vſucap. l. ſequitur. §. ſi autem. ⁊. jͣ. de regu. iur. l.penultima. ⁊ sͣ. de nora. l. in delictis. §. ſi extraneus. ⁊ qd̓ iuſſu. l. ij..§. fi. ⁊ īſti. qui da. 1poſ. §. ſeruus. ⁊. jͣ. de cōdi. inſtitu. l. ſeruus alienus. Ac.h ¶ Data ē. nō ꝙ illudqd̓ ab initio non valetnō pōt poſtea valere: lꝫrecidat in eum caſum aquo incipere pōt.¶ In extraneis.In extraneis heredibusrequiritur. capacitas tribus temporibus: videlicet tempore teſtamenti: mortis ⁊ aditionis hereditatis. media v̓o tempora non curantur. hocdicit Barto. ⁊ Io. deimola.i ¶ Teſtamenti factio. paſſiue: vt ſubijcit. ac.k ¶ Duobus. al̓s tribus. al̓s duobus. ſed adijcitur certuꝫ. ⁊ ſic idem eſt.l ¶ Hereditatē. nota ergo in extraneo tria vt hic ⁊ inſti. eo. §. in extraneis. ſed in ſuo neceſſario duo tantum .ſ. teſtamēti ⁊ mortis: qꝛ poſt morteſtatim eſt heres: etiam ſi non adeat. ſed ẜm Io. in ſuis mortis tantū: vt īſti. de here. qua. ⁊ dif. §. ſui. In neceſſario tantū duo .ſ. teſtamenti ⁊ mortis: vt. sͣ. in prin. huius legis. Sed certe quod dixi in ſuo. idem̄ in neceſſario tm̄ ⁊ eſt verum quo ad hoc vt ſciamus vtruꝫ ſit ſuus vel neceſſariusnon quo ad hoc vtrum ſit capax. Ande dic in neceſſario exigi tria tempora: ut. sͣ. l. proxi. §. interdum. qꝛ nitat̉ habere ex teſtamēto ideꝫ in ſuo.ſed ⁊ ipſe nitatur habere ex teſtamēto: ſicut quilibet extraneus. Uerumtamen tempus mortis ⁊ aditionis idem ſunt. Si ab inteſtato tunc ſuffitit tempus mortis in ſuo. Item in legatis ſufficit tempus mortis: vt. jͣ.de lega. preſtan. bo. poſ. contra tab. pe. l. interuenit. ⁊ de iure fiſci. l. nonintelligitur. §. quando autem. ⁊ de reb. dub. l. ſi cognati. Item contra.j. de le. ij. l. non oportet. Sol. vt ibi. Item contra. jͣ. e. l. in tempus.ſolū. vt ibi. Item contra. jͣ. de acqui. here. l. ſeruus eius qui capere. ſed illud de benignitate receptum eſt. Item ar. contra. sͣ. de ſta. homi. l. ⁊ ſeruorum. §. ingenui. ⁊. C. de hereti. aucͣ. item de neſtorianis. ſed ſpecialiaſunt. item facit. jͣ. pro empto. l. ij. in prin. ⁊ de ſe. tabu. l. i. §. exigat. ⁊ jͣ.
pro herede. l. fi. ⁊ sͣ. eo. l. ſed ⁊ ſi in cōditione. §. ſolemus. ⁊ .jͣ. e. l. lib̓. §. ſi heresItē. jͣ. de vſuca. l. cū vir. ar. ꝯͣriū.m ¶ Mutatio .ſ. captiuitas.Eruuꝫ. Media tꝑa nō nocēt. h. d. Uel ſic. Qui nō eſt capax vltime volūD tatis. tn̄ capax eſt cōtracti. h. d. bal.n ¶ Uitiauit. ⁊ facit. sͣ. l. proxi. §. i. ⁊ sͣ. e. l. ſeruus alienus. §. fi. ac.o ¶ Factio. no ꝙ tribus temporibꝰ dꝫ eſſe hēres exͣneus capax: ſuus: tꝑibus duobus.p ¶ Pereditateꝫ. facit inſti. e..§. ſeruꝰ. ⁊ sͣ. e. l. quotiēs. §. ſiſeruꝰ. ⁊ sͣ. e. l. nō minꝰ. ⁊. jͣ. dele. i. l. ſi mihi. §. regula.¶ Si in non faciendo.Impoſſibilis cōditio de inſtitutione reijcitur. h. d. bar.q ¶ Si in non faciendo. vt ſidigito celū non tetigeris: ut inſti. d̓ inuti. ſtipu. §. īpoſſibilis.⁊ jͣ. de v̓. obli. l. impoſſibilis.idē eſt ſi eſt in faciendo: vt īſti.eo. §. impoſſibilis.¶ Hereditas. Hic iuriſcōſultus ponit oīa nomina vnciarum. Bar.r ¶ Hereditas plerūqꝫ. qꝛ qn̄qꝫ plures qn̄qꝫ pauciores vt inſti. e. §. hereditas. ⁊. §. nō aūt.s ¶ Appellatione aſſis. ⁊ librevel pondo vel pōderis. naꝫ hecqͣtuor noīa ſinonima ſunt ideꝫt ¶ Sexcūs .i. vncia ⁊ dimiquificantia .4rg.dia: vt. sͣ. de inoffi. te. l. papi..§. ꝑinde ſi ſint. ⁊. jͣ. de le. pre.l. filiū. ij. rn̄. ⁊. C. d̓ li. pͥte. l. fi..§. cū etiā. ⁊ ſic nullum nomeneſt h̓ qd̓ ſignificet vnciam.u ¶ Sextās .i. due vncie.x ¶ Quadrans. hoc ⁊ ſequensnomē nō ab vnciarū numeroſed a certa portione aſſis ſumpta ſunt.x ¶ Quadrans .i. tres vncie.y ¶ Triēs .i. quatuor vncie.z ¶ Quincuns .i. ꝗn̄qꝫ vncie.a ¶ Semis .i. ſex vncie. ⁊ ſicmedietas hereditatis.b ¶ Septunus .i. ſepteꝫ vncie.c ¶ Bes .i. octo vncie.a ¶ Dodrās .i. nouem.b ¶ Dextās .i. decē vncie.Deuns .i. vndecim vncie.d ¶ As .i. xij. vncie ⁊ ſic appellatione aſſis tota hereditas continetur.Alem. Uerbū appoſitūin teſtō qd̓ aliꝗd oꝑari nōpōt hētur pro non adiecto. h..d. bal. ⁊ io. de imo.f ¶ Talē. putāt. ⁊ male nō eo.g ¶ Adiectuꝫ. jͣ. de cōdi. inſti..l. ẜuus alienꝰ ⁊. l. qꝛ rō. ꝯͣ ſo.ibi. ⁊ facit. sͣ. e. l. quotiens. §. ſiquis ita.☞ Si quis. Suꝰ eſſe dicit̉ in quo ꝗs iuſpr̄onatꝰ retinet. h. d. bar. vel ſic. Defectus ꝯditōis exp̄ſſe vel tacite intellecte vitiat diſpōnē. ⁊ ẜuus eſſe dr̄ ille qui eſtmanumiſſusin quo iuſpr̄onatus retinet̉. io. de imo. h ¶ Si ꝗs. hoc .ſ. ſi meus erit ⁊c̄. i ¶ Hoc .ſ. ſi māſerit. ⁊c̓. k ¶ Si manſiſſet. ſed per ip̄ꝫ noudn̄s fieret heres: ut. sͣ. l. proxi. ī p̓nci. ⁊ facit. jͣ. de condi. inſti. l. iij. ⁊. jͣ. e. l. ſi quisſempronium. ac. l ¶ Palā eſt. cū nō ſit veriſimile iō voluiſſe teſtatoremei auferre hereditatē: qꝛ feſtinauit ei dare libertatē. ſed contra. jͣ. de lega. iij. l. quicōcubinā. §. ſi ſtichus. ſo. ibi nō dixit ſi meus erit ſed ſi erit in ptāte mea. vel illadeterminatur ꝑ iſtā.m ¶ Neqꝫ verba .ſ. ſi meus erit. ⁊c̄n ¶ Libertus eſt. ergo nō eſt alienatus. R. ⁊ facit. jͣ. de pe. le. l. cum dn̄s in firuus. In ſeruo hereditario inſpicit̉ conditio defuncti non heredis futuri. h. d. Bar. ⁊ io. de imo.o ¶Heres. facit. sͣ. eo. l. nō minus. §. hereditariū. ⁊ inſti. eo. §. ſeruus alienus.⁊. jͣ. de le. ij. l. debitor. ⁊. jͣ. de acꝗ. re. do. l. in eo qd̓ iure in fi. ⁊. l. ſe.p ¶ Defuncto. nō cū ſeruus hereditatis iacētis inſtituitur ſufficit ꝙ fuit teſtamēti factio cū defuncto: licet nō ſit cū herede. ac.Ucius Si teſtator expleto aſſe alios heredes īſtituit videtur illos. alio aſIſe vocare ⁊ non ſubſtituere. h. d. bar. ⁊ io. de imo.