Liber

Uod dicit̉ª filiū natū rūper̄ teſtamētū: natū accipe: ⁊ ſi ex ſectoᵇ ventre editus ſit: nā ⁊ hic rūpiteius teſtamentū ſcilicet ſi naſcat̉ᶜ inptāte. ¶ Quid tn̄ ſi nō integrū aīaleditum ſit: cum ſpiritu tamē: an adhuc teſtamentū rūpat; ⁊ hoc tamenrumpitᵍT Ulianus.Iita ſcriptū ſit. ſi mihi filiꝰ natus fuerit: ex beſſeᵉ heres eſto:ex reliqua ꝑte vxor mea heres eſto.Si v̓o filia mihi nata fuerit ex triēteheres eſto: ex reliqua ꝑte vxor her̄seſto: ⁊ filiꝰ ⁊ filia natiᶠ eſſent. Dicendū eſt aſſem diſtribuēdūᵍ eſſe in ſeptem partes: vt ex his filius quatuorvxor duas: filia vnā partē habeat.Ita enim ẜm voluntateꝫ teſtantisfilius alteroᵇ tāto amplius habebitqͣꝫ vxor. Itē vxor altero tanto amplius habebit qͣꝫ filia. Licet enī ſubtilis iuris regule conueniat ruptumteſtamentū fieriⁱ: attamen cū ⁊ vtroqꝫᵏ nato teſtator voluerit vxorē aliquid habere. Ideo ad huiuſmodiſententiam humanitateⁱ ſuggerentedecurſum eſt: quod ⁊ iubetio celſoaꝑtiſſime placuit. ¶ Regula eſt iuris ciuilis qua ꝯſtitutū ē her̄ditatēⁿſeruo adimi nō poſſe: ꝓpter quamliber ⁊ heres eſſe iuſſusⁿ ē. ſꝫ qͣꝫuisdominus ademerit eodemᵖ teſtam̄to libertatem: nihilominus ⁊ libertateꝫq ⁊ hereditatē habebit̉ʳ. ¶ Teſtamentum quod hoc modo ſcribitur. Ticius poſt mortē filij mei heres eſto: filius exheres eſto. nulliusmomenti eſt: qꝛ filius poſt morteꝫᶠſuam exheredatusᵗ eſt. Quare ⁊ cōtra tabulas paternoꝝ libertoꝝ huiuſmodi filius bonoꝝ poſſeſſioneꝫ

accipere poterit. APhricaI poſthumus a pͥmo graduexheredatusᵛ ſit: a ſcd̓o p̄teritus: qͣꝫuis eo tꝑe naſcat̉ quo ad heredes primo gradu ſcriptos ꝑtineatᵉ hereditas: ſcd̓m tn̄ gradum vitiariʸ placet: ad hoc vt pretermittētibus inſtitutis ipſeᶻ heres exiſtat.¶ Immo ⁊ ſi defuncto eoª poſthumo heredes inſtituti omiſerint hereditatē non poſſe ſubſtitutos adire. ¶ Itaqꝫ ⁊ ſi a primo gradu exheredatus: a ſecundo preteritus: atertioᵇ exheredatus ſit: ⁊ viuentibꝰprimis ⁊ deliberantibus decedatQueri ſolet omittentibꝰ pͥmis aditionem vtrū ad eos ꝗ tertio graduſcripti ſunt: an potiꝰ ad legitimosᵗheredes pertineatᵉ hēditas? Quo⁊ ip̄o caſu rectiꝰ exiſtimari putauitad legitimos eā ꝑtinere. ¶ Nam⁊ cū duobꝰ hēdibus īſtitutis: ⁊ ī ſinguloꝝᵇ locū fcā ſubſtitutione a primis exheredatus poſthumus: a ſecūdis preteritꝰ fuerit. Si alter ex inſtitutis omiſerit: qͣꝫuis poſthumusexcludat̉: nō tn̄ magis ſubſtitutū admittiᵉ. ¶ Ꝙ vulgo dr̄ eū graduma quo filius p̄teritus ſit non valere:nō vſquequaqꝫ veꝝ eſt: nam ſi primo gradu heres inſtitutus ſit filiꝰ:non debereᶠ eum a ſubſtitutis exheredariˢ. Ideoqꝫ ſi filio ⁊ ticio heredibus inſtitutis: ticioⁿ ⁊ meuius ſubſtitutus ſit: omittente ticio hereditatem: meuium eā adire poſſe: quāuis filius ex ſecundo gradu exhedatus nō ſit. ¶ Siꝗs ita ſcripſerit. ille quē ſcio ex me natū nō eſſe exheres eſto. hāc exheredationē ita nullius momenti eē ait: ſi probeturᶠ ex

ſed hodie non: vt inſti. de his ꝗ ſunt ſui vel ali. iur. §. fi. al̓s eſt non licebat. ⁊ facit.jͣ. ad. l. pōpo. de paricidijs. l. diuus. ⁊. C. de cura. fur. l. fi. §. i. ac.ui ex ſecto ventre trahitur preteritus rumpit teUod dicitur. EtiarAta mentum. h. d. Parca. ⁊ Bar. ⁊ omnes.a ¶ Quod dicitur. sͣ. in. l. cle ⁊ in alijs multis. l. ac.b ¶ Ex ſecto. ſic. sͣ. de.l. poſthumꝰ. ⁊. jͣ. d̓ ver.ea etiā. ⁊. jͣ. vn̄ cog. l. i. §. ſi qͣ. ⁊.sͣ. d̓ publicia. l. ſi ego. §. ij. h.c ¶ Naſcatur .i. poſſet naſci: ſi.jͣ. de ſta. li. l. labeo. ac.d ¶ Rumpit. niſi declinat admonſtrum vel ꝓdigiuꝫ: ut. sͣ.de ſta. ho. l. non ſunt. ⁊. C. e. l..ij. ⁊. iij. ⁊. jͣ. de verb. ob. l. oſtētum. ⁊. l. queret. ac.I ita. Prouiſio facta incaſibus ſeparatis porrigitur ad eoſdem caſus ſimul cōunctos. h. d. Bar.e ¶ Ex beſſe .i. vncijs octo. ac.f ¶ Nati eſſent. ſimul. ac.g ¶ Diſtribuendū .ſ. vt de tota hereditate fierēt. vij. ꝑtes.h ¶ Altero. ſubaudi. in.i ¶ Fieri. quaſi hic caſus eſſetomiſſꝰ: vt. sͣ. e. l. cōmodiſſimek ¶ Utroqꝫ. diſiūctiꝫ .i. hoc velillud ſic. C. de bo. que li. l. fi. §.hec ꝓculdubio. h.l ¶ Humanitate. preſumit̉ .n.ſibi voluiſſe ꝓſpicere ⁊ in caſuomiſſo. ⁊ ſic diuiſiſſe hereditatem. ſic. sͣ. de ꝯdi. ob. cau. l. ſiexͣneus. ſꝫ ar. ꝯtra. sͣ. e. l. commodiſſime. ⁊ jͣ. de ven. in poſmit. l. i. §. ſed ⁊ ſi incertū. ⁊ facit.jͣ. de le. i. l. ꝗ filiabꝰ. §. i. ⁊. l. ſiꝗs teſtō. §. apud. ⁊. jͣ. de hr̄. inſti. l. clemens. ⁊. l. ſi ita. §. i..C. de fideicō. li. l. cū īter. §. i. ſꝫſi nullus naſcat̉ vxor totuꝫ habebit: vt. jͣ. de le. i. l. ſi duobus.§. fi. ⁊ .jͣ. e. l. filius. §. fi.ula. Quando ſuntrum vnus ſine alio eēnon poteſt: vnum non poteritſine alio tolli: ſed ſublatum vitute remanentis ꝑdurat. h. d.Bar. ⁊ Io. de imo.m ¶ Hereditatem. ſolam ſinelibertate.n ¶ Iuſſus. idē hodie ſi heres ſibi tantum. vt. C. de neceſ. ſeruis. l. quidam.o ¶ Sed quāuis nūc ecōtra.p ¶ Eodem teſtamento. quo ademit hereditatem ẜm quoſdam: immo eodemmō quo dedit hereditatem ⁊ libertatem: ⁊ ideo vnum ſine altero adimi non poteſt vt hic dicta. l. quidam. nec in alia voluntate. ut. jͣ. de here. inſti. l. ſed ſi in cōditione. §. fi. ſed vtrunqꝫ ſimul bene poteſt. ut ar. jͣ. de le. ij. l. idem. ⁊ no. sͣ. ti. i.l. heredes. §. ſi quid.¶ Libertatem. ſine hereditate. ac.r ¶ Habebit. niſi teſtator fuerit miles: ut. jͣ. de ſta. mi. l. ſi certarum. §. ſi eadem.Item ẜm py. niſi euidens teſtantis voluntas appareat: ⁊ facit quod neutrum ſine altero. sͣ. ſi vſuf. pe. l. i. §. i. ⁊ de vſu ⁊ ha. l. per ſeruum. §. i. ⁊. jͣ. de adimē. le.iij. §. ſi loci. ⁊ sͣ. de ꝓcur. l. in cauſe. in prin. ac.¶ Teſtamentum. Exheredatio que per aditionem cōfirmari non pōt in vita exheredati ipſo iure eſt nulla. h. d. Bar. ⁊ omnes.s ¶ Teſtamentum. mortem. tm̄. ac.t ¶ Exheredatus. nec enim tenet exheredatio niſi adita hereditate: vt. jͣ. de contra ta. l. filius. §. ſed cū exheredatio. ⁊ ita interim eſt preteritus: vnde nō valet: vthic. ⁊. .jͣ. de here. inſti. l. ſuus. §. fi. vel petit contra ta. nam iure pretorio valet: vt.C. de lib. pͥte. l. fi. circa prin. ſed contra huic. l. jͣ. de condi. inſti. l. fi. in fi. ſed hiccū ſolus ticius ſit inſtitutus nō valet exheredatio: cū aliter nullus adire poſſit. ſꝫibi ⁊ alius erat inſtitutus pure ꝗ ſtatim adire poterat: ⁊ ita quantū ad eum filiuseſt recte exheredatꝰ. ⁊ ita tenet teſtamentum. Item eſt contra. jͣ. de here. inſti. l.hereditas. vbi remoto die ualet inſtitutio. ſed ibi certa: hic incerta que remouerinon debet: ut. jͣ. e. ti. l. in tempus. §. i. ⁊. l. ꝗ filio. ac.I poſthumus. Poſthumus preteritus rumpit ſpeꝫ eius gradus a quoeſt preteritus incontinenti cum naſcitur: nec confirmat̉ gradus ille licet natus ante decedat ꝙͣ eius gradus veniat. Et ſi rūpitur pars teſtamenti totum rūpit̉. h. d. Et diuiditur in tres ꝑtes. ſcd̓a ibi. itaqꝫ. tertia ibi. nā ⁊ cuꝫ duobꝰ. bar.

re: vt. C. de inof. te. l. ſiquisu ¶ Exheredatus. ſed hodin ſuo. ergo pro pretorieteritus. ac.p ¶ Pertineat .i. pertr. h.y ¶ Uitiari. videbaturmn erat locus. nonduꝫenim repudiauerant inſiz ¶ Ipſe .ſ. poſthumꝰ.a ¶ Eo .ſ. poſthumo. ⁊dic poſt mortem pr̄is vtnoͣ. sͣ. e. l. ſi a primo. h.b ¶ Tertio. naꝫ ad ſcriptos ſcd̓o gradu. ꝯſtatꝙ nō: ut. sͣ. dictū eſt. ac.b ¶ Ad legitimos .ſ. teſtatoris.c ¶ Pertineat. qꝛ ruptoſecundo gradu. rumpitur ergo ⁊ qui dependetex eo. poſthumus ergogradū rumpendo facitſibi locum: nec ſequēteꝫvalere permittit predicta ratione: qꝛ pendet exeo: ut. jͣ. ti. i. l. nam ⁊ ſi§. fi. ⁊ ſecus in nato a pͥcedente p̄terito ⁊ ſequente exheredato: ut noͣ. sͣ.e. l. iij. §. fin. ſed contraqn̄ a p̄cedente exheredatur a ſequente preterit̉:nō eſt dr̄ia inter natum⁊ poſthumum: vt. sͣ. e.ſi a primo. ac.d ¶ In ſinguloꝝ. puiapͥmus primo: ſcd̓s ſecūdo. Idem ſi vterqꝫ vtriqꝫ ml̓tomagis: vt. jͣ. ti.i. l. pe. accur.e ¶ Admitti. qͣtuor ſūt.inſtitutus ꝗ nō omiſit.Item ſubſtituti. iteꝫ poſthumus. Item legitimteſtatoris. ecce ergo ſubſtituti repelluntur: qꝛ abeis preteritus vt hic. Itēcoheres ab eadem parteexcludit̉ qꝛ habuit ſubſtitutum: ꝗnīmo ⁊ ſuā ꝑdit vtpote toto rupto teſtamēto vt. jͣ. tit. i. l. pe.ne idē teſtatus ⁊ inteſtatus decedat: vt. jͣ. de re.iu. l. ius noſtrū. Itē legitimi admittunt̉ vt hicnā dicit. sͣ. nā ⁊ cum ⁊c.poſthumus aūt nō preteritus legitimus admittitur. Et ꝙ hic dicit eū excludi verum eſt vtroqꝫ inſtituto adeunte abinteſtato. vel verius non admittitur vt ſubſtitutus ſed vt legitimꝰ ſic. ac.¶ Quod nulgo. Filius inſtitutus in primo gradu in totum vel in ꝑtem lꝫ ſit preteritus in ſcd̓o teſtm̄ non rumpit. h. d. Bar.f ¶ Non debere. ex neceſſitate. ac.z ¶ Exheredari. ſed ſubſtitutus filius debet a primo gradu exheredari:vt. jͣ. de vul. ſub. l. ex facto. §. lucius. ac.h ¶ Ticio ⁊ meuius. ⁊ eſt plana. al̓s ticius ⁊ meuius. ⁊ dic ſingulos ſingulis ſubſtitutos. ⁊ intellige de alio ticio in ſubſtitutione ꝙͣ in inſtitutione ⁊ facit. jͣ. de here. inſti. l. ſuus. §. fi. ⁊. l. iam du.¶ Si quis ita. Exheredatio facta de filio tanquā extraneo per errorē: qꝛ teſtator putabat ip̄m nō eſſe filiū: ꝓbata filiatione reddit̉ nulla. h..d. Pau. de ca. Uel ſic. Exheredatione facta cū cā q̄ reſpicit filiationeꝫſi cā falſa ꝓbetur teſtm̄ rumpatur. h. d. Bar.i ¶ Probetur. per ſe vel per alium. quia non erat in poſſeſſione filiationis: ut. C. de probat. l. non nudis. ⁊. l. non epiſtolis. ⁊ quia uerbum patris eſt contra eum: ut. sͣ. de proba. l. fi. ⁊. jͣ. de lib. ag. l. i. §. iulianus. ſedſi contra heres probat non filium non tenet exheredatio: vtpone ineptamin extraneo: vt. jͣ. de uer. ob. l. quidam cum filium. Ad quid ergo expectatur cum in utroqꝫ euentū eſt nulla. ut ar. sͣ. ad vell̓. l. aliquādo. §. fi.⁊ de condi. indeb. l. iul̓. ⁊. jͣ. de acquiren. hered. l. cum heres. §. i. Rn̄. qꝛinterim tenet ut magis ualeat teſtamentum ꝙͣ eius preteritione dicaturnullum: vt. sͣ. e. l. iij. in prin. que eſt contra. Solū. vt ibi. hec tamen exheredatio non nocet car. vt. jͣ. de carbo. e. l. i. §. idem ait cum quidam. ſednec inſtitutio ſic facta nocet ſi probaueris te filium: vt. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. lucius. ac.