Liber
in quibus dotem vel in totuꝫ vel īpartem ſi conſtabat matrimoniuꝫfuerat lucraturusª.¶ Dem.X eo ꝙ interrogatusʰ tutoreꝫ¶A ſe eſſe reſpondit: nulla eum actione teneri. ¶ Si tamen cum tutor non eſſet reſpōſoᵉ ſuo in aliquācaptionem adoleſcentem induxit:vtilēᵇ actionē aduerſus eū dandāᵉ.¶ De fideiuſſoribus ⁊ noīatoribꝰ⁊ heredibus tutorū ⁊ curatorum.O Omponius.Uāuis hēs tutoris tutor nō eſtᶠ: tn̄ ea que ꝑd̓functū incohata ſūtᵍ:ꝑ he̓dē ſi legittimeᵇ etatis ē ⁊ maſculusª ſit explicariᵏ d̓bēt: in ꝗbꝰⁱ dolus eius admitti pōt. ¶ De eoᵐ quod penestutorē fuit: hēs quoqꝫ eius redder̄dꝫ. ¶ Qd̓ apud pupillū isⁿ reliq̄ritſi hēs capitᵈ nō ꝗdē crimineʰ caret:ſꝫ extra tutelā eſt: ⁊ vtili actiōeq hocreddere cōpellit̉. TIp̄ianus.Oſtularʳ tutorē vr̄ ⁊ ꝗ ꝑ aliūpoſtulat. Itē noīare ⁊ ꝗ ꝑ alium hoc idem facit.¶ Dem.Ttiā fideiuſſorē ⁊ he̓des fideiuſſoris ad rationē eandē uſurarumᶠ reuocādos eē ꝯſtat: ad quā⁊ tutor reuocat̉.T Dem.Uꝫ oſtēdimꝰˣ he̓dē quoqꝫ tu¶ A tele iudicio poſſe cōueniriª: uidendū eſt an ēt ꝓprius eiꝰ dolus ul̓ꝓpria admīſtratioˣ vēiat ī iudiciū?Et extat ſeruij ſnīa exſtimātis ſi pꝰmortē tutoris hēs eius negocia pupilli gerere ꝑſeuerauerit:: aut in arca tutoris pupilli pecuniā inuenerit⁊ cōſūpſerit: vel eā pecuniā quā tutor ſtipulatus fuerit exegerit: tuteleiudicio eū teneri ſuo nomine. Nācū ꝑmittat̉ aduerſus heredē ex ꝓprio doloᶻ iurari in litē: apparet eūiudicio tutele teneri ex dolo ꝓprio¶ Negligētiaª plane ꝓpria her̄di
nō īputabit̉. ¶ Uſuras quoqꝫ eipecunie quā pupillarē agitauit p̄ſtare dꝫᵇ hēs tutoris. ¶ Quātitas āt⁊ cuiꝰ tꝑis vſuras p̄ſtar̄ debeat: exbono ⁊ equo conſtitui a iudice oꝫᵉ.¶ Fideiuſſores a tutoribꝰ noīati:ſi p̄ſētes fuerūt ⁊ nō ꝯtradixerūt: ⁊nomina ſua referri in acta publicapaſſi ſūt: equū eſt ꝑinde teneri atqꝫſi iure legitīoª ſtipulatio interpoſitafuiſſꝫ. ¶ Eadē cā ur̄ affirmatoꝝ ꝙdē .ſ. cuꝫ idoneos eſſe tutores affirmauerintʰ: fideiuſſoꝝ vicē ſuſtinētD tutoris ex ſtipulatiōe rē ſaluaꝫIcū fideiuſſoribus P Au.fore ageret̉: eaſdē reputatiōesᵉ habebūt qͣs tutor. P Apinianus.O Apillꝰ ꝯtra tutores eorūqꝫ fideiuſſoresᵇ iudicē accepit: iudice d̓fūcto priuſqͣꝫ ad eū iret̉ ꝯtraſolos fideiuſſores alter iudex datꝰeſt. Officio cognoſcētis conuenietſi tutores ſoluendo ſint ⁊ adminiſtratio nō diſparᵉ: ſed cōiſ fuit: portionū viriliū admittere rationeꝫ experſona tutorum.¶ Deꝫ.Ifideiuſſoresᶠ ꝗ rē ſaluaꝫ for̄pupillo cauerāt: tutorē adoleſcēs vt an̄ ꝯueniret petierāt: atqꝫiō ſtipulāti ꝓmiſerūt ſe r̄ddituros:quod ab eo ſeruari non potuiſſet.Placuit inter eoſ ꝗ ſoluendo eēntactionē reſidui diuidi: quod onꝰᵍ fideiuſſoꝝ ſuſceptūᵖ uideret̉. ¶ Nā⁊ ſi mādato pluriū pecunia credat̉eque diuidit̉ˡ actō. Si .n. quod ē datū ꝓ alio ſoluit̉: cur ſpēs actiōisᵏ eꝗtate diuiſionis excludit? N Au:H vel curator datꝰ: adminiſtraEres eius qui non iure tutortioni ſe non immiſcuit: doluꝫ ⁊ culpam preſtare non debet̉. ¶ Paulus rn̄dit tale iudiciū in heredeꝫ tutoris trāſferri oportere: qͦle ꝗdē defūctus ſuſceꝑitᵐ. Hoc eoⁿ ꝑtinet vtnō excuſetur heres ſi dicat ſe inſtr̄a
a ¶ Lucraturus. puta per pactum quod fecerat de ea lucranda ſi predecederet inmr̄imonio. Sed nunꝗd actio ex hoc edicto dabitur aliquo caſu? rn̄. ſic: ſi ſolutanon eſſet ⁊ eſſet ꝓmiſſa ſub predicto pacto. Item exceptiōe doli ⁊ actione ex hocedicto poteſt haberi ratio fructuum ꝗ eſſent viri ſi mr̄imoniuꝫ eſſet: nūc nō ſunt:vt. sͣ. de iu. do. l. dotis fructus. in prin. ac.E mini nocet nō punit̉: ſecX eo Mandatuꝫ qd̓ neſi alteri nocet. h. d. bal.b ¶ Qd̓ interrogatus. forte iniudicio confitendo corā iudicete tutorem. ac.c ¶ Rn̄ſo. facto in iudicio accepto noīe pupilli: vl̓ al̓s in cōtractu aliquo inito nomine pupilli. ac.q ¶ Utilem. ex hoc edicto ſiueeius mente. ac.e ¶ Dandā. pupillo vel adulto facto. ⁊ eſt hoc quartum remedium. Alij dicūt hic loꝗ d̓actione ꝓtutele. ſed certe d̓ eadixi. sͣ. ti. i. ⁊ in hoc differt hicti. ab illo. vt no. sͣ. in ℟ica.¶ De fideiſſoribus ⁊cͣ.Uāuis. Heres tutoris non ſuccedit in officio. ſed in proſecuno.ne officij quo ad incepta. ⁊ tenetur d̓ defuncti reliquiis. Item de dolo ⁊ lata culpaex perſona defuncti. Iteꝫ d̓ dolo ⁊ lata culpa ⁊ leui ex propriaperſona. h. d. bal.f ¶ Non eſt. vt ⁊ sͣ. de his quino. infa. l. ſarti. §. pe. ⁊ ar. sͣ. ꝓſo. l. heres ſocij. ac.g ¶ Inchoata ſunt. ſic. sͣ. de tute. ⁊ ra. diſ. l. ſi tutor poſt. ac.h ¶ Legitime. naꝫ minor noneſt legitimꝰ adminiſtrator. vt.C. de le. tu. l. fi. ac.i ¶ Et maſculus. nec femina.vt. sͣ. de leg. tu. l. pe. ac.k ¶ Explicari. in iudicio ſecusvt. sͣ. de iudi. l. tam ex contral ¶ In quibꝰ. explicandis.ctu. §. certe. ac.m ¶ De eo. alias deeſt de eo⁊eſt. §. qd̓ penes. al̓s eſt. §. d̓ eo⁊cͣ. alij. habēt. §. her̄s. ſꝫ tu habeas. §. qd̓ apud ⁊cͣ.o ¶ Capit .i. accipit vel aufertn ¶ Is .ſ. tutor.pupillo.p ¶ Crimine .ſ. dolo.q ¶ Utili actione .ſ. tutele ſi heres tutoris eſt: ut. jͣ. e. l. cū oſtēdimus. vel vtili neg. geſ. ſi eſtheres curatoris: vt. C. d̓ neg.ge. l. curatoris. ⁊ ſic no. ꝙ nonloquitur de inchoatis per defunctū. ⁊ fa. ad p̄dicta. sͣ. d̓ admini. tu. l. fi. §. pe. ⁊ de tutel. l.de neg. geſ. l. nam ſeruius. §. ſi viuo. ⁊. l. qui aliena. §. tutoris. ac.antepenul. ⁊ .jͣ. e. l. fi. §. i. ⁊ sͣ.Oſtulare coram iudice qui dare debet: vt. jͣ. de dā. in fec. l. iii. §. poſtulajre. at noīare inter abſentes vt qn̄ magiſtratus mittit nomina quorūdamp̄ſidi quaſi ſint idonei: vt. sͣ. de tu. ⁊ cu. da. ab his. l. diuus naͣ ⁊ hi tenent̉ in ſubſidiū. vt. C. de ma. cōue. l. i. ⁊. l. iiii. ⁊ qui poſtulat̉ tenet̉ niſi ſit femina: ut. C. deadmi. tu. l. fi. §. ꝑſonis. ⁊. C. ſi. mater indē. ꝓ. l. i. et. jͣ. e. l. cū oſtendimus. §. fi. ⁊.ꝙ qui per aliū ⁊c̄. ut. sͣ. de admi. tu. l. ita aūt. §. geſſiſſe. ac.s Tiā vſu rarum. ad quē modum vocetur tutor habes. sͣ. de admi. tu. l. tutor qui repertoriuꝫ. ac.t Am oſtendimus. al̓s .ſ. in quibuſdā nr̄is libris. ſed et pōpo. dixit. sͣ. e. l. i.§. quod penes. u ¶ Conueniri. ex facto defuncti. ac.Propria adminiſtratio. nō ꝯnexa cuꝫ eo qd̓ defunctus inchoauit. ac.y ¶ Perſeuerauerit. al̓s. noua inchoando.Proprio dolo. vel lata culpa. qd̓ dic vt. C. de in litē iur. l. ii. et. l. alio.z ¶a ¶ Negligentia .i. leuis culpa. ſed lata ſic: vt. C. de neg. geſ. l. curatoris. at experſona defuncti tenet̉ ſil̓r de dolo ⁊ lata culpa defuncti non leui niſi in caſibustribꝰ vt. C. de here. tu. l. i. at ipſe defunctus tenebat̉ de dolo lata culpa ⁊ leui: utC. arbi. tu. l. ꝗcquid. Itē ⁊ illud ꝯſtat ꝙ ēt leuis culpa ſeu negligētia ei imputat̉
b ¶ Preſtare debet. ſed contra. sͣ. ꝓ ſo. l. ſociū qui. in pͥn. ⁊. §. i. ſꝫ exponec ¶ Quantitas. oportet. qui ſeruabit. l. sͣ. de vſur. l. i. in prinibi. ⁊ facit. jͣ. ti. i. nō ſimiliter.¶ Fideiuſſores. Qui patitur ſe in actis aſcribi in fideiuſſorē vl̓ affitmatorem ſeu approbatorem tenet̉ ꝑinde ac ſi obligaret ſe ꝑ ſolēnem ſtiulationē. h. d. bal.a ¶ Pure legitimo .i. ſolēn ſtipulatiōe. ⁊ ſic noͣfingi ſtipul̓. vbi nō ē: vt.sͣ. d̓ adop. l. his v̓bis.⁊. C. d̓ re. vx. ac. ī pͥn. ⁊jͣ. d̓ dā. infec. l. ſi finita.Item no. patientiam.preſentiaꝫ pͥiudicare. ſic.sͣ. de iudi. l. quidā. ⁊ d̓exercito. l. i. §. magiſtratū. ⁊ sͣ. mā. l. ſi remunerādi. §. ſi paſſꝰ. ⁊. jͣ. admūi. l. ii. §. i. ⁊ sͣ. nau.cau. ſta. l. i. §. fi. ⁊ sͣ. lo.l. cuꝫ in plures. §. locator. accur.b ¶ Affirmauerint. ſicsͣ. d̓ pig. l. fideiuſſor. §.pr̄. ⁊ īſtituta. l. cuicūqꝫ.§. ſed ⁊ cū fullo. ac.I cuꝫ. DefenſioT q̄ datur tutori dat̉fideiuſſoribꝰ eiꝰ ex vtriuſqꝫ ꝑſona. h. d. bal.c ¶ Si cum fideiuſſoribus. reputatiōes. ut. sͣ.de cōpenſa. l. iii. ⁊. C. d̓excep. l. d̓fenſiones. qͣsat habeat tutor: habes.sͣ. d̓ ꝯͣrio iudi. tu. l. i. §.fi. ⁊. l. ii. ⁊. l. iii. ꝑ to. ac.Apillus. Interpl̓es fideiuſſores adiuerſis tutoribus datos locū hꝫ bn̄ficiū diuiſiōis ex ꝑſōa tutoꝝ. bal.d ¶ Fideiuſſores. dic aſingulis tutoribꝰ ſingulos fideiuſſores datos.vl̓ dic ab vniuerſis vniuerſos: vn̄ ſicut tutoresita ⁊ ip̄i hn̄t bn̄ficiū epiſtole: ſecus ſi ab vno tutore darent̉ pl̓es fideiuſſor̄s: vt. jͣ. rē pu. fal. fo.l. fi. niſi adultus factꝰ ſibi pͥiudicet denuo ſtipulādo. vt. jͣ. l. ꝓxi. vl̓ aliter eam expones.¶ Nō diſpar .i. nondiiſa a teſtatore vel a indice: qꝛ tunc ipſo iure fideiuſſor vnius nō tenetur pro altero: vt. sͣ. deadmi. tu. l. ſi minoris.⁊ fa. ad. l. iſtam. jͣ. de fideiuſſo. l. inter eos. ⁊. l.fideiuſſores. in pͥn. ⁊. l.inter fideiuſſores. ac.MI fideiuſſores. Inter fideiuſſores ꝗ ꝓmittunt quātitateꝫ q̄ a pͥnciali tutore ſeruari nō poterit hꝫ locū bn̄ficium diuiſionis. h. d. bal.f ¶ Si fideiuſſores. fideiuſſores ꝗ cauerāt rē pu. ſal. fo. petierunt vt adultus pͥmo ꝯueniat tutores ꝙͣ eos ꝗ hēbāt electionē: vt. C. de fideiuſ. tu. l. l.Onꝰ. qd̓ erat ne diuideret̉ actio: vt. jͣ. rē pu. ſal. fo. l. fi. ac.h ¶ Suſceptū. ab adulto ꝑ cautionē ſcd̓am: vt. jͣ. de p̓to. ſti. l. pe. ⁊ dic ꝙadulto fcō fuit ſcā ꝓmiſſio: ⁊ ſic ſibi pͥiudicauit. al̓s nō haberet locū bn̄ficiū epl̓e: vt. jͣ. rē pu. ſal. fo. l. fi. alij diſtīguūt ī fideiuſ. vnius tutoris. autſimpl̓r īterceſſerūt: ⁊ tūc ceſſet epl̓a: vt. d. l. fi. an ēt a pͥncipio ꝓmiſerūt ꝙab alio ẜuari nō poterit: vl̓ rē pu. ſal. fo. qd̓ idē ē: vt. C. e. l. fi. ⁊ tūc in illoreſiduo locū hꝫ epl̓a vt hic dicit: ſꝫ hec lr̄a nō bn̄ patit̉ hunc intellectum.i ¶ Eque diuidit̉: ut. C. d̓ ꝯſti. pe. l. fi. k ¶ Actiōis. ubi gͦ eadē eꝗtas⁊ eadē rō ⁊ idē iꝰ: ut. sͣ. ad. l. acꝗl. illd̓. ⁊. C. d̓ li. pͥ. l. i. itē. fa. sͣ. l. ꝓx. cū ſi.Er̄s. nō dꝫ. qꝛ nec is cui ſucceſſit ſi viuer̄t tener̄t̉: ut. C. d̓ te. tu. l. l.H ¶ Paulus.iſtantia trāſit ad heredē ſic qͣlificata ſicut eſt cūione iudicij nō ſubuenit̉ ignorātie heredis. ſecūs indefuncto. ⁊ in obn ¶ Suſceperit erat ergolis 1obligatiōe qͣſi ꝯtractꝰ. h. d.n ¶ Hoc eo. qd̓ dixit paulus.teſtata cum defuncto.