Libet

monio acceſſerit. I Ulianus.¶ Ꝙdotis noīe cū ī familia nupſiſUi filiū he̓dē inſtitueret: filieſet ducēta legaueratª: nec ꝗcqͣꝫ pretereaᵇ: ⁊ tutorē ei ſemproniū deditis a cognatis ⁊ a ꝓpinꝗs pupille ꝑductꝰ ad magiſtratꝰ: iuſſus ē alimēta pupille ⁊ mercedes vt liberalibꝰartibꝰ inſtrueret̉ᶜ: pupille noīe p̄ceptoribꝰ dare. pubes factus pupillꝰpuberi iā facte ſorori ſue ducēta legati cā ſoluit. Queſitū eſt an tuteleiudicio ꝯſeꝗ poſſitˢ ꝙ ī alimēta pupille ⁊ mercedes a tutore ex tutclap̄ſtitū ſit? Rn̄. exiſtio ⁊ ſi citra magiſtratuū d̓cretū tutor ſororē pupilliſui aluerit: ⁊ lib̓alibꝰ artibꝰ īſtruxeritᵉ: cū hͦᶠ al̓r ei ꝯtīgere nō poſſet: nihil eo nomīe tutele iudicio pupilloaut ſubſtitutis pupilli p̄ſtar̄ deber̄.Idiſceptet̉ ubi mora LLp̄.ri vl̓ educari pupillū oporteat: cā cognita id p̄ſidēª ſtatuer̄ oportebit. ¶ In cauſe cognitiōe vitādiſūt qui pudicitie īpuberisᵖ poſſūt īſidiari.I Riphonianus.I abn̄s ſit tutor: ⁊ alimēta puꝘ pillꝰ deſideret: ſi ꝗdē negligētia ⁊ nimia ceſſatio in admīſtratōetutoris obijciat̉: q̄ ēt ex hͦ arguat̉ ꝙꝑ abn̄tiā eiꝰ deẜta derelictaqꝫ ſuntpupilli negocia: euocatis affinibusatqꝫ amicisⁱ tutoriſ: p̄tor edcō ꝓpoſito cā cognita: et abn̄te tutore: uelremouendū eū ꝗ dignꝰ tali nota videbit̉ decernet: vl̓ adiūgendū curatoreꝫ. ⁊ ita ꝗ datꝰ erit expediet alimēta pupillo. ¶ Si v̓o neceſſariaabn̄tia tutoris ⁊ īprouiſa acciderit.forte ꝙ ſubito ad cognitōem pͥncipalē ꝓfectꝰ: nec rei ſue ꝓuide̓: necꝯſule̓ pupillo poterat: ⁊ ſperat̉ redir̄ ⁊ idoneꝰ ſit tutor: nec expediataliū adiūgi: ⁊ pupillꝰ alimenta d̓ reſua poſtulet: recte ꝯſtituet̉ᵏ ad hͦ ſolū ut ex r̄ pupilliⁱ alimēta expediat.¶ De tutelis ⁊ rōnibus diſtrahendis: ⁊ vtili curationis cā actioneᵐ.ULpianus.1N oībus que tutor fecitcū facere non d̓beret. Itēin his q̄ non fecitª rōnemIIreddet hoc iudicio: p̄ſtādodolū ⁊ culpā: ⁊ quātaꝫ in ſuis re

bus diligentiāᵇ. ¶ Unde q̄rit̉ apd̓iul̓. li. xxi. dig. ſi tutor pupillo auctoritateꝫ ad mortis cā donatiōeꝫᵖ accōmodauerit: an tutele iudicio teneat̉? Et ait teneri eū: naꝫ ſicut teſtīfactio iquit pupillis ꝯceſſa nō eſtq:ita nec mortis ꝗdeꝫ cauſe donationes ꝑmittende ſuntᵗ. ¶ Sꝫ ⁊ ſi nōmortis cā donauerit tutor̄ auctor̄:ideꝫ iul̓. ſcripſit pleroſqꝫ ꝗdeꝫ putare non vale̓ donatiōem: ⁊ plerūqꝫita ēª. ¶ Sꝫ nonnullos caſus poſſe exiſte̓ ꝗbꝰ ſine rep̄henſione tutorauctor ſit pupillo ad diminuenduꝫd̓creto .ſ. īterueniente: veluti ſi mr̄iaut ſorori q̄ aliter ſe tueri nō poſſūttutor alimenta p̄ſtiteritᵗ. nā cū bonefideiˢ iudiciuꝫ ſit: nēo feret inꝗt autpupillū aūt ſubſtitutū eiꝰ q̄rentes ꝙtā ꝯiūcte ꝑſone alite ſūt. Quinīmoꝑꝯͣriū putat poſſe cū tutore agituteleᵉ ſi tale officium pretermiſerit.¶ Officioʸ tutoris incumbit etiaꝫrōesᶻ actꝰ ſui ꝯficere ⁊ pupillo redder̄. Ceteꝝ ſi non fecit aūt ſi factasnon exhibet: hoc noīe iudicio tutele tenebit̉ª. ¶ De ẜuisᵇ quoqꝫ īterrogationes: ſed ⁊ qōnes hn̄das: ⁊hoc officio iudicis euenire placuit.Nā diuus ſeuerꝰ decreuit cū neqꝫinuentaria: neqꝫ rōnalia ꝓferūt̉ remedio eo vti debere: vt rōes a ſeruis ꝗ reꝫ geſſerunt ꝓferāt̉: Hasrationes ſi eſſe mala fide conſcriptas a ſeruis dicūt tutores: etiaꝫ inqueſtione ſerui īterrogari poterūt.¶ Pretereaᵉ ſi matreꝫ aluit pupilli tutor: putat labeo īputare eū poſſe. ſed ueriꝰ eſt non: niſi perqͣꝫ egenti dedit: imputare euꝫ oportere delargis facultatibus pupilli. Utrūqꝫigitur concurrere oportet: ut ⁊ mater egens ſit: ⁊ filius in facultatibꝰpoſitus. ¶ Sed ſi munus nuptiale matri pupilli miſerit: non eū pupillo imputaturumᵉ labeo ſcripſitnec perqꝫ neceſſaria eſt muneratio iſta. ¶ Si pupillis tutores pater dederit: inter quos ⁊ libertumſuum per quem voluerit tutelamſuam adminiſtrari: ⁊ tutores certam ſummam ei ſtatuerunt: qꝛ aliterᶠ ſe exhibere non poterat: habendaꝫ eius rationem quod ſtatu-

l. finali. §. finali. ac.Ui filium. Frater tenet̉ alimētare ſororem interim anteꝙͣ ſit nubilis etatis cui in tēpus nubēdlotē relinquerat. h. d. bal.a Legauerat. ⁊ exheredauit eituit ſaltē in aliquo al̓s non valeret teſtamētū ut inſti. de exhere. liber. in ꝑb ¶ Preterea. vel plus ei legauit.c ¶ Inſtitueretur. ſic forte eratoliꝫ moris mulieris: leger̄ grāmaticā.d ¶ Poſſit. pupillus a tutoreſuo: dicēdo reddas mihi qd̓ expendidiſti d̓ meo in alimēta ſororis mee. ac.e ¶ Inſtruxerit. ī. īſtrui fecerit⁊noͣ ꝙ iuſſus iudicis fac̄ ꝙ expēſe iſte non repetant̉ vel expenſeparuitas ſi parue ſint iſte: ul̓ antiquitas ante calfurniam ꝙml̓ieres poterāt addiſcere grāmaticā defendit hanc legem utiſti ſumptus nō repetant̉.f ¶ Hoc .i. aliunde nō poteratali. vel hec .i. ſcientia liberalisnō poterat ſine mgr̄is addiſci:vt ⁊. C. d̓ ali. pu. pͥſ. l. fi. ⁊ noͣ h̓ar. ꝙ fr̄ tenet̉ alere fr̄eꝫ īopē utnoͣ. C. de alēdi. lib. l. pe. ⁊ fa. jͣ.ti. i. l. i. §. ſꝫ nonnullos. ⁊ sͣ. deadmi. tu. l. cū plures. §. tuto.I diſceptet̉. preſidē. sͣ. l.5. i. in pͥn. ⁊. C. eo. l. i.h ¶ Impuberis. maris uel femine qd̓ eēt ſi ad īpudicam vitam eos induceret. ac.abſens. Tutor tam exO ꝯmacia qͣ ſamia remouetur. ſecus ſi nō ſit ꝯtumax. bal.i ¶ Amicis. nō vocādos amicos abn̄tꝭ cū aliꝗd dꝫ fieri ī eiīiudiciū ſic. sͣ. ex ꝗ. ca. ma. l. gͦk ¶ Cōſtituet̉. curator ⁊ ē arg.ad. l. iſtā. sͣ. de ſuſpec. tu. l. iij.§. tutoͣ ꝗ. ⁊. l. īpub̓ibꝰ. §. fi. Itēnoͣ ꝙ prima lex huiꝰ ti. ⁊. l. pe.reſpiciunt primā ꝑtē Rubriceſcꝫ vbi morari ⁊ educari debeatpupillus. alie. l. reſpiciunt vltimam .ſ. de alimētis pupillo pͥſtādis. Illud ſemper teneas ꝙſi eſt mīor triēnio apud matreꝫſi viuit eſt nutriendus ⁊ ab eaalendus: vt. C. de pa. po. l. pe.Itē noͣ. ꝙ titulꝰ iſte loquit̉ cummortuo pr̄e tractatur vbi educari debeat ⁊ morari ⁊ a quoali: ⁊ ꝙͣtuꝫ alimētoꝝ noīe pͥſtari: ⁊ ex cuiꝰ bonis. Itē noͣ eumdici pupillū ꝗ ē īpubes ⁊ eſt ſuiiuris morte pr̄is uel emancipatione: vt. jͣ. d̓ v̓. ſig. l. ſi pupillꝰin pͥn. Si āt pr̄ viuit vbi tuncd̓beat morari ⁊ educari et ex cuius bonis hēs. C. diuor. fac.apd̓ quē li. l. i. ⁊ ī aucͣ. ibi poſitaq̄ ē ut liceat ma. ⁊ aui. §. illud.l ¶ Pupilli. no. nō dicit tutoris: vt. sͣ. e. l. ius. §. ſꝫ ſi egeni.⁊ ẜm h̓ ēt ītellige. l. illā īpuberibus vt. sͣ. ti. ij. ꝙ lꝫ mittat̉ ī bonoꝝ poſ. tutoris alit̓ tn̄ de ſuo:vt hic dicit. ac.m ¶ De tutel̓. ⁊ rōnibꝰ diſtraIdeſt de actiōe tutele. ⁊ de tribus actōibꝰ tractat h̓ ti. pͥmo d̓ actiōe tutele directaqn̄ naſcit̉ ⁊ quidem finita tutela vt. jͣ. e. l. niſi. ⁊ ꝗd in ea veniret dicit h̓ ti. ſed deꝯͣria actiōe tu. tractat̉. jͣ. ti. i. Secūdo dicit h̓ ti. d̓ qͣdā alia actōe q̄ dr̄ actio de rōcinijs diſtrahēdis: ut. jͣ. l. i. §. d̓ diſtrahēdis. ⁊ dat̉ ꝯͣ tutorē ꝓ his q̄ ſibi reliquit induplū ut. jͣ. e. l. ij. in fi. Tertio de actiōe cure. .i. de actōe vtili neg. ge. que datur īcuratorē: ut. jͣ. e. l. ſi tutele. ⁊ in alijs legibus.omnibus. Paria ſūt nō facere caciēda: ⁊ facere n̄ faciēda adhoc allegat̉ ꝑ cy. n ¶ Nō fecit. ſubaudi cō facere deberet ſic eſtin procuratore: vt. C. mā. l. in re mādata. ⁊ no. hic q̄ hic dicit ꝙ nōpͥtermittet d̓ faciendis. hodie iurare cogit̉: ut ī aucͣ. ut hi ꝗ ob. §. fin.o ¶ Diligētiā .ſ. dꝫ adhibere: ut. sͣ. de admi. tu. l. a tutoribꝰ. ī pͥn. ⁊. C. arbi. tu.l. ꝗcꝗd. p ¶ Donationē. faciēdā vt apꝑet ex ſequētibꝰ. ac. q ¶ Nō

eſt. ut īſti. ꝗbꝰ nō ē ꝑ. fa. te. §. pͥterea. ac. r¶ Permittēde ſunt. quianec teſtari nec aliā vltimā volūtatē ꝯdere pōt ut. jͣ. de codicil. l. diuijs. §.pe. ſed cū donat̉ ad ꝗd tenet̉ ſubſtituto vel legitimo vel ēt ipſi pupillo dato ꝙ non deceſſerit? rn̄. traditio facta fuit: ⁊ ſic eſt electio vel contra eum qhabet uel cōtra tu. vel cu. ut. C. ſi tu. uel cura. l. fi.s ¶ Sed ⁊ ſi no.⁊ ita ē. ꝙ non valeret ētcū decreto vt. C. ſi maior fac. l. fi. §. cum autē.⁊ dic ut. sͣ. de admi. tu.l. tutor ad vtilitatē. ⁊ facit. jͣ. de cura. fu. l. fi.t ¶ Sed nōnullos. pͥſtiterit. no. ī neceſſarias ꝑſonas nō dici liberalitatē ſꝫ debitū ſic: ut. sͣ. ti. i.l. an̄pe. ⁊ sͣ. ſo. ma. l. ſꝫſi ideo. ⁊ sͣ. d̓ admi. tu..ſ. tutor ẜꝫ dignitatē. §.ī. ⁊. jͣ. e. §. preterea. ac.u ¶ Bone fidei .i. actiotutele: vt inſti. de ac. §.ctionum.x ¶ Agi tutele. conueniI. C. d̓ ī lit. iur. l. i.ꝑꝯfficio Tutor dꝫcōſcriber̄ ſiue facere codicē rōnū al̓s tenetur tutele. ⁊ rōnes ſeruoꝝ pupilli ēt ſunt exhibende: ⁊debent ſerui interrogariybi eſt opus. h. d. bal.y ¶ Officio. §. iſte ⁊ lexq̄dā. sͣ. de eden. vidēt̉ deſtruere illū tractatum d̓edē. vbicūqꝫ notant doctores dari officiū iudicis uel actionē in factuꝫ.nā h̓ dicit ꝙ ſi tutor nonfaciat rōnes vel factas n̄exhibet uel nō edit hꝫ locum actio tutele. ⁊ in. l.quedā dr̄ ꝯͣ ꝓcuratorē n̄edētē dari mandati. ⁊ ꝯͣſociū ꝓ ſoci. ſic gͦ cū ſemper argētariꝰ faciat ſeuſcribat rōnes mandatoſcholaris vel eius ꝓcur.locū hēat māda. n̄ offi.iudicis vel actio in ſcm̄ex illo edcō. Rn̄. quotienſcūqꝫ ab initio contrahō cum aliquo vt geratnegocia mea vel ut ſitmeus ſocius. ut fuit iniſto caſu vl̓ ſit tutor: ⁊gerat negocia mea ⁊ faciat librū rōnū. ⁊ vt fuit in. l. q̄dā in ꝓcur. ⁊ ſocio: locū hꝫ tutele ut hicvel mandati uel pro ſocio: vt. l. q̄dā. Aut nonfuit ab initio ꝯtractum.ſed dixit tm̄ ſcholaris argentario vt ſcriberet rōnes. ⁊ tūc hꝫ locū of. iudi. vel ac. in ſcm̄ ex illoedic. vt in. l. ſi ꝗs ex argentarijs. §. ex hoc. ff. d̓eden.z ¶ Rōnes .i. librum rōnum vt. sͣ. de eden. l. ſiꝗs. §. rōnē. ac. a ¶ Iudicio tenebit̉. ⁊ ēt iurat̉ in litē. vt. C. d̓ in lit. iuran. l. i. b ¶ De ſeruis. fa. sͣ. de admi. tu. l. ad inſtruēdā. ⁊. C. de admi. tu. l. lex que. ſic ⁊ al̓s. C. de iure deli. l. fi. §. ⁊ ſi prefatam. ac.c ¶ Preterea. sͣ. eo. §. ſed nōnullos. d ¶ Facultatibus. large. ulp̄dixit. ⁊ fa. sͣ. de li. ag. l. ſi quis a liberis.¶ Sed ſi munus. Hic hēs ſingularē caſum ꝙ filius nō tenet̉ dotare matrē: nec mittere victualia. nec diſtīguitur cuiꝰ etatis ſit mater: iuuenis vel ſenex. bal. e ¶ Imputaturū. ſic. sͣ. de admi. tut. l. tutor. ẜm§. fi. ſed cōtra. l. cū plures. §. fi. ſolu. ibi.illis tutores ilius nō tenet̉ dotare mr̄em nec mittere victualia. h. q. bal. f ¶ Quia al̓r. igit̉ a pupillo eodemqꝫ pr̄ono eratalēdus ēt ſi tutor nō eēt: ut. sͣ. d̓ lib. agno. l. alimēta. ⁊ jͣ. de iurepa. diuꝰ