Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
44r
Einzelbild herunterladen
 

Ubi pupillus educari debeatAXrIII.

4 4

dies venerit. nec an̄qͣꝫ aditaª ſithr̄ditaſ Quia igit̉ᵇ ex eodē teſtō geſta fuit tutela: qꝛ excuſatꝰ eſt.al̓s abfuturꝰ reipu. reuerſuscinuo cohē̓t tutelis an̄ ſuſceptis ētītra annū. Sꝫ hicᶜ ex ip̄o teſtō deſijt tutor. ex ſcd̓a tutela excuſar̄ſe pōt. Si a p̄tore detur curatormētecapto aut muto ſiue vētri: excuſat̉ iureᵇ liboꝝᵉ. Rome datostutores: eos tm̄ accipe̓ debemꝰ:vl̓ a p̄fecto vrbis uel a pͥtore vl̓ inteſtō rome ꝯfecto: vl̓ in ꝯtinētibꝰdati ſūt. Si tāta corꝑis auttis ualitudīe ab agēdis rebꝰ libertꝰꝓhibeat̉: vt nec ſuis ꝗdē negocijsſufficiat: nec̄itati erit ſuccurrēduʳ:ne īpoſſibile ei iniūgatur tutele munus: qd̓ obiriᵍ a liberto non pōt niſicuꝫ incōmodoᵖ pupilli aduerſusvtilitates eiusNApinianus.Ui in colegiis piſtorūˡ ſunt aOtutelisᵏ excuſant̉: ſi per ſemetⁱ piſtrinū exerceāt:. ſꝫ non aliosputo excuſādos qͣꝫ ītra numeꝝⁿſūt. Urbiciⁿ aūt piſtores a collegaꝝ qͦqꝫ filioꝝ tutelis excuſanturº.Sꝫ genꝰ excuſatōis ē: ſi ꝗs ſedicat ibi domiciliū hr̄eᵖ vbi adtutelā datꝰ ē: idqꝫ īperator noſterantoninꝰ cuꝫ diuo pr̄e ſignificauit. Ubi pupillusª educari vel morari debeat: de alimentis ei p̄ſtanLApianus.dis5Olet p̄tor frequētiſſimeadiriʳ vt ꝯſtituat vbi filijvl̓ alātur ul̓ morētur.tm̄ ī poſthumisʳ: veꝝno in pueris: ſolet ex ꝑſonaᶠ excōditiōeᵗ ex tꝑeª ſtatuē̓ vbi potiusalēdꝰ ſit. Et nōnūqͣꝫ a volūtatepr̄is receditᵗ p̄tor. Deniqꝫ ꝗdaꝫteſtō ſuo cauiſſet: vt filius apd̓ ſubſtitutū educaret̉. Imperator ſeuerus reſcripſit p̄torē exiſtimare d̓bere: pn̄tibus ceteris ꝓpīꝗs liberoꝝId eniꝫ agere p̄tore oꝫ: ut ſine ullamaligna ſuſpitiōeʸ alatur partuseducet̉. Quāuis aūt p̄tor recuſātē apud ſe educari polliceat̉ ſecoactuꝝᶻ: attamē qōnis ē an d̓beatetiā inuitū coge̓: vt puta libertū parētū: vl̓ quē aliū affinibus cognatiſue? At magis ē vt īterdū debeatid facereª. Certe male dicet̉ſi legatarius vel hē̓s educatiōeꝫ recuſet reſtō ſibi iniūctam: denegaractionesᵇ debere exēplo tutoris teſtamēto dati. quod ita demum placuit ſi iccirco ſit relictūᵉ. Ceterūſi eēt relicturus: ēt ſi educationē recuſatuꝝ ſciret: d̓negabit̉ª ei actō

itadiuus ſeuerus ſepiſſīe ſtatuit.Fficio iudicisᵇ tute­.leᶜ cognoſcit ꝯgruit reputationes tutoris īprobas admitter̄ᵇ.vt puta ſi dicat ſe īpēdiſſe in alimēta pupilli vl̓ diſciplinas. Modus aūt ſiꝗdē pͥtor arbitratus ē: isẜuari dꝫ quē pͥtor ſtatuit. Si v̓op̄tor ē aditus: facultatūᶜ pupilli dꝫ arbitrio iudicis eſtīari. nec.n. ꝑmittēdū ē tutori tātū reputareqͣꝫtū d̓dit ſi plus eqͦ d̓derit. Hocāplius ſipretor modum alimentis ſtatuitᶠ: verūtn̄ vltra vireſ facultatū ē qd̓ d̓cretūᵍ ē: nec ſuggeſſitᵍpͥtori ſtatu facultatū: dꝫ haberi alimētoꝝ oīum: qꝛ ſi ſuggeſſiſſet aut diminuerent̉ decreta: aut tāta decernerentur. Sꝫ ſi pīſtatuit alimenta libis quos hēdesſcripſerit: ea p̄ſtāda tutor reputarepoterit: niſi forte vltra viresᵏ facultatū ſtatuerit. tunc .n. imputabitureiˡ cur non adito pͥtore deſiderauitalimenta minui.Dem.Us alimētoꝝᵐ d̓cernēdoꝝ pupillis p̄tori ꝯpetit: vt ip̄e moderet̉ qͣꝫ ſūmā tutores vl̓ curatores ad alimēta pupillis ul̓ adoleſcētibus p̄ſtar̄ d̓beāt. Modū āt pr̄imonij ſpectare dꝫⁿ alimenta decernit. dꝫ ſtatue̓ moderate: utn̄.uniuerſū redditūº pr̄imonij ī alimēta decernat: ſꝫ ſꝑ ita ſit vt aliꝗd exredditu ſuꝑſit.. An̄ occulos hr̄edꝫ in decernēdo etiā mācipia pupillis deſeruiūt: mercedesᵖ pupilloꝝ veſteꝫ tectū pupilli. etateꝫ ētꝯtemplari ī cōſtitutus eſt: cui alimenta d̓cernūtur. In amplis tn̄poſitis pr̄imonijs cumulus pr̄imonij: ſꝫ qd̓ exhibitioni frugaliterſufficit mōꝫ alimētis dabit. Sꝫſi cōſtat ꝗs modus facultatū ſitintra tutorē euꝫ ꝗq alimenta d̓cerni deſiderat: ſuſciꝑe dꝫʳ cognitōeꝫˡnec temere alimēta decernere: nein alterutrā ꝑteꝫ delinqͣt. priꝰ tn̄ exigere dꝫ vt ꝓfiteatur auctorᵗ ſit penes ſe ſūma: cōminari grauioreſſe ei vſurasᵛ īfligi eiꝰ qd̓ ſupra ꝓfeſſiōeꝫ apd̓ fuerit ꝯp̄hēſū. Idēad inſtructionē quoqꝫ pupillorumvel adoleſcētiū pupillaꝝ: vel earū īfra. xx. an. cōſtitute ſūt ſolet decernere: reſpectu facultatū etatiseoꝝ īſtruūtur. Sꝫ ſi egeni ſintpupilli de ſuo eos alere tutorpellit̉ˣ Et ſi forte poſt decreta alimēta adlegeſtatē fuerit pupillꝰ ꝑductus: diminui debent decretaʸ ſūtquēadmodū ſolēt augeriᶻ ſi ꝗd pr̄i

XXVi. cōteſtari: ut.. e. l. ꝗnqͣgīta a Adita ut.. teſta. tu. l. ſi nemo.d igit̉. nūc redit ad principiū legis. c Sꝫ. nūc ſoluit qd̓ q̄ſiuit .ſ. ſibi. ſꝫ ſi ita in teſtō. ⁊cͣ.d Iure .i. exac ſi hēat libeuincia vt ēt ī alia gloſatos tres rome: qͣttuor in talia ꝗnqꝫ ine Liberoꝝ. ẜm diſtin. inſti. eo. in pͥn. tres rome: qor in italia. v. īꝓuincijs. Rome. Inſpicit̉locus ubi actꝰ celebratur vnde ſunt ꝑſone celebrantes. hoc. d. Et ſiclericus anglicꝰ renūciat procuratorē bn̄ficioin curia romana: iſtudbn̄ficiū dr̄ vacare in curia in anglia. videqd̓ noͣ. ī. c. ij. pͥbē. lib.vi. Itē moderniores allegāt hūc. §. ẜꝫ ꝯſuetudinē terre ī ꝗs teſtatur dꝫ cōfici teſtm̄ ẜꝫcōſuetudinē terre teſtatoris. Bal.e Rome. uel in ꝯtinentibꝰ edificijs .ſ. ſic apparet latius patet rome vocabulū ꝙͣ vrbis:qꝛ illa muris finitur velclaudit̉: vt... ſi. l. ij. l. ī ꝯtinentibus.f Succurrēdū. al̓s ſuccūbēdum. ac.g Obiri .i. fieri vel exerceri. ac.h Incōmō .i. ſi iūgat̉accedit īcōmō pupilli ⁊cͣ. vel non iungat̉ tutele munus incōmodo pupilli. ⁊cͣ. Allegat̉ ad hocin colvt doctor hēat ſalariumdꝫ legere ſeip̄ꝫ perſubſtitutum. h. d. Bal.Piſtoꝝ. hoc eſt lici collegiū: vt.. qd̓iuſqꝫ vni. l. i. §. i. ſic habere pōt p̓uilegiū ut noͣ.. e. l. tm̄. §. oīa.k Tutelis. al̓s tutela.l Per ſemetip̄m. nonvidet̉ facere aliū facit: ar. ꝯͣ.. de admi. tu..l. ita aūt. §. geſſiſſe.. ltres tutores. §. ſoluꝫ.m Numerū. alitervt. e. l. ſi duas. §.minuere.n Urbici.. e. l. adminiſtrantes. in fine.o Excuſant̉. determinatione que ſubijcit̉ſed hoc genus ⁊c̄.p hēre. fac̄.. e. l.illud vſitatū.. l. ſꝫ in§. ſunt alij.. l. tm̄.§. fi. ſꝫ ar. ꝯͣ.. de iudi. l.heres abn̄s. §. i. vbi inalia terra geſſit ꝗs tute. ſed dic noluerat ſeexcuſare ibi. hic ſic. Ac.q Ubi pupilli educenOlet pretoradiri. a mr̄euel agnatispupilli uelſubſtitutis ul̓ a quocūqꝫr In poſthūis .ſ. genealiter.s Ex ꝑſona ut apud ꝗͥ īſidiatur pudicitiocius: ut.. e. l. pe.Et ex coditōe. diſtinctōe ſit agnatꝰ uel cognatus vel vl̓ vilis ꝑſona male morigerata. u Et ex iꝑ̄e.

vt ꝯſideret̉ ſi ſit minor triēio tūc ſit apudmr̄em: vt. C. pa. po. l. pe. Iteꝫ aneo tꝑe ille eēt pupillo ſucceſſurꝰ: vt.. e. l. ꝓxi.. C. e. l. i. in fi. x Et non. recedit. dic vt.. l. ꝓxi. in fi. noͣ. Deniqꝫ. ſuſpitiōe. qꝛ eum occider̄t ꝑꝑſubſtitutionē. C. e. l. i. in fi.. nup. l. vidue. ac. z Eoactuꝝ .i. lꝫ pͥtorꝓmittat ſe coactuꝝ d̓negātē alimētare īterdū tn̄ fac̄ vt ſubijcit. attamen. ⁊cͣ.a Id facer̄. ut. C. e. l. i. §. i. Certe. actiōes .ſ. relictoruꝫexēplo tutorū ut ſubijcit. ti.i. l. tuto petitꝰ. §. rēunerandec Relictū. vt alimēta preſtet.a d̓negabit̉. ut. ti. i.l. neſennius. ī fi.. l. ſe.. deteſta. tu. l. tutelā.QIficꝰ ib dicis Hec letēs expenſe debeantadmitti in redditione adminiſtratiōis tutele. h. d. bal.b Officio iudicꝭ. ſuperior lexdixit vbi. nūc ex cuiꝰ bōis. ac.c Tutele .i. ſuꝑ accuſatiōe tutele. d Admittere. hismodis qui ſequuntur.e Modus. facultatū.noͣ facultatū ſūt faciendi ſūptꝰ vt. l. ꝓxi.. deadmi. tu. l. pl̓es. §. cuꝫ tutor. reli. l. ſi ꝗs ſepulchrū. §.ſūptus. ī aucͣ. ut det̉. ſit. nu.cle. circa prin.f Statuit. ut. C. al. pu. pͥſ.l. fi.. ne. ge. l. neſēniꝰ. §. i.g Decretū .i. ſcm̄. a p̄tore ſiue ordinatuꝫ. h Suggeſit .ſ. tutor ul̓ pupillꝰ. ac.i Oīuꝫ. ſub. eiꝰ qd̓ d̓cretū eſt.k Ultra vires. voluntas patris teſtātis ſemꝑ ẜuanda ē:vt qn̄ vltra vires ī teſtō decreuerit alim̄ta p̄ſtāda: ut. l.ꝓxi. §. i... admi. tu. l. ꝗdād̓cedēs. §. papinianꝰ. de relig. l. at ſi ꝗs. §. equum..te. tu. l. pr̄. ꝯfir. tu. l. vtilita... de ope. li. l. cerdonem.C. ad tre. l. iubemꝰ. circa pͥnci.. C. arbi. tur. l. i. ſꝫ ar. ꝯͣ. C. deinterdic. ma. l. ſi pr̄is.l Etutori.imētoꝝ. IlleUeC expēdit ſeꝑ dꝫ facer̄ ut minor ſit expēſa ꝙͣ ītroitꝰ. bal.m Ius alimētoꝝ.. l. i. ī pͥn.. C. ali. pu.. l. fi... ti. i. l.i. §. ſꝫ ſi ẜuꝰ. ac.n Modū. dꝫ .ſ. pͥtor mācipia qd̓ ē.. dico ī diſcernendo .ſ. alimēta pupillo ēt pro ill̓mancipijs pupillo deẜuiunt ēt mercedes illoꝝ ẜuorum: etēt pupilloꝝ veſtē tectum. velaliter ēt mercedes pupillorum.ſcilicet magiſtris illoꝝ pupillorū ēt veſtē tectum.o Redditū. noͣ. §. bonum dꝫ quis oēs fructus quos exſuis poſſeſſiōibus ul̓ aliūde hꝫexpēder̄ ſꝫ ſēꝑ ita facer̄ vt ex redditu aliꝗd ſuꝑſit.p Mercedes. dādas: non ꝙͣmīmas pōt. ut.. admi. tu. l. pl̓es. §. tuto. q Sꝫ ſi.. ꝗcunqꝫ ille ſit: vt.. li. in pͥn. no. r Debꝫ. pͥtor.s Cognitiōeꝫ. īꝗrēdo ꝙͣtumhꝫ in bōis pupillꝰ vl̓ adulit Auctor .i. tutor.u Uſuras eiꝰ. ſic.. admi.tu. l. tutor. §. itē ſolent. vbi ſinegat tutō ſe hr̄e pecuniam adalēdū pupillū ī v̓itate habead cēteſimas vſuras. x Sꝫ ſi egeni. ꝯpellit̉. ſic.. admi. tu. l. aī fi. y Et ſi forte. d̓creta .i. ordīata. z Augeri. ſic.. de le. iij.f iiij