eruditus agnoſcit deum fore nobis propicium.niſi forte eius indignacionem culpe offendiculoimprouide incurramꝰ. Illud quoqꝫ quatuor cōloribus auroqꝫ contextū erat. et hic vt premiſſum eſt raciones varietatū in eccl̓iaſticis rebusatqꝫ officijs quatuor ſenſibus videlicet hiſtoricoallegorico tropologico et anagogico fid̓ mediacolorant̉. Diſtinguitur aūt in octo partes quasſeriatim fauente domino ꝓſequemur. In quaꝝprima aget̉ de eccleſia et eccl̓iaſticis locis. et ornamentis. de cōſecracionibus et de ſacramentisIn ſecunda de eccl̓ie miniſtris et eoꝝ officijs Intercia de ſacerdotibus et alijs indumētis. In qͣrta de ſingul̓ que in ea agunt̉. In quinta de alijsdiuinis officijs in genere In ſexta ſpecialiter deſingulis dominicis et ferijs et feſtiuitatibus addominū pertinentibus. In ſeptima de feſtiuitatibus ſanctoꝝ et de feſto et officio eius et dedicacionis eccleſie ac mortuoꝝ. In octaua de compoto et calendario.Incipit liber primus de eccleſia et eccleſiaſtitislocis et ornamentis et de conſecracionibus et ſacramentis.Phac ergo prima huiꝰ operis parte de quibuſdam generalibus tractare p̄uidemꝰ vicꝫ.De eccl̓ia et eius ꝑtibus.De Altari.De picturis et ymaginibꝫ et ornamētis eccleſie.De campanis.¶ De cimiterio et alijs ſacris locis.De eccleſie dedicacione.De altaris conſecracione.De conſecracionibus et vnctionibus.De ſacramentis eccleſiaſticis.De eccleſia et eius partibus.Aius eſt vt de eccl̓ia eteius partibꝫ videamꝰNotandum eſt ergo ꝙeccleſiarū alia eſt corꝑalis in qua videlicetdiuina officia celebrantur. Alia ſpūalis que ēfidelium collectio ſiueIAppl̓us per miniſtros cōuocatus. et in vnū congregatus ab eo qui vnanimes habitare facit indomo. Sicut enim corporalis ex congregatis lapidibus conſtruit̉ ſic et ſpūalis ex diuerſis hominibus congregat̉. eccleſia ergo grece̓ dicit̉ conuocacio latine. quia omnes ad ſe vocat. qd̓ nomēmagis ꝓprie ꝯuenit eccleſie ſpirituali ꝙͣ corꝑaliquoniam homines non lapides conuocatur ſepetamen nomē ſignati attribuit̉ ſignanti. Eccleſiaautem materialis ſpūalem deſignat vt dicet̉ vbide eius conſecracione aget̉. Rurſus eccl̓ia grecedicit̉ catholica ideſt vniuerſalis quia per totummundum eſt conſtituta ſeu diffuſa. quia vniuerſiin deum credentes in vna debent eſſe congregacione. vel quia in ea eſt generalis doctrinā ad inſtructionem omniū fidelium. Synagoga quoqꝫgrece congregacio dicit̉. quod ꝓprium nomē iudeorum populus tenuit. ipſoꝝ enim ꝓprie ſynagoga dici ſolet quamuis et eccleſia dicta ſit.Apoſtoli tamē nunꝙͣ ſynagogā ſed ſemꝑ eccl̓iaꝫforte diſcernendi cauſa. Dicitur eciā p̄ſens eccleſia ſyon. eo ꝙ ab hac ꝑegrinacione longe poſitapromiſſionem rerum celeſtiū ſpeculatur. et id eoſyon ideſt ſpeculacio nomē accepit. Pro futurovero patrie pace hieruſalē vocatur. Nam hieruſalem pacis viſio interpretat̉. Dicit̉ eciam eccl̓iadomus dei ſic dicta. a dogmate quod grece̓ dicit̉rectū. quaſi dans manere vnanimes in ſe. Dicit̉eciam quādoqꝫ kyriaca ideſt dominicalis. Quandoqꝫ baſilica qd̓ verbū grece ſonat latine regiaſeu regalis a rege ſcꝫ baſilio. Carnaliū em̄ regūpallacia ſic dicta ſunt. Noſtra autē oratōis domꝰregia dicit̉ quia in ea regi regum ſeruit̉. Quandoqꝫ templum qͣſi tectum amplū in quo regi deoſacrificia offerunt̉. Et quandoqꝫ dei tabernaculūquia in preſēti vita ꝑegrina eſt. et in itinere adpatriam pergēs vt iam dicet̉. Vel dicitur tabernaculum quaſi taberna dei ꝓut ſub eccleſie dedicaciōe dicet̉. Quare eciam dictū eſt tabernaculūvel arca teſtimonij ſub altari dicetur quandoqꝫvere martiriū quod in honorē alicuius martirisſancti fit. Quandoqꝫ capella ꝓut in ſecundā ꝑteſub tractatū de ſacerdote dicet̉. Quandoqꝫ cenobium. Quandoqꝫ ſacrarium. Quandoqꝫ ſatellum.Quandoqꝫ domus oracionis. Quandoqꝫ monaſterium. et quandoqꝫ oratorium. Generali ter tamēquilibet locus ad orandū ſtatutus oratoriū dicipoteſt. ARurſus eccleſia quandoqꝫ dicit̉ corpꝰcriſti. Quandoqꝫ eciā virgo vocatur. iuxta illud.Emulor enim vos ⁊cͣ. Quandoqꝫ ſponſa quā xp̄cdeſponſauit in fide de qua in euangelio. Qui hꝫſponſam ſponſus eſt. Quandoqꝫ mater qꝛ quottidie in baptiſmo ſpūales filios deo parit. Quādoqꝫ filia iuxta illud prophete. pro patribꝫ tuisnati ſūt tibi filij. ¶ Item quandoqꝫ ponit̉ viduaquia ꝓpter preſſuras nnigreſcit et vt rachel nonconſolat̉. Quandoqꝫ meretrix figurat̉ ꝓpter eccleſiam de gentibus ꝯgregatā. Quandoqꝫ vocatur ciuitas ꝓpter cōmunionem ſanctorum ciuiummurata ꝓpter municionē ſcripturarum. quibusheretici arcētur. habens lapides et ligna diuerſigeneris. quia diuerſa ſunt merita ſinguloꝝ ꝓutiam dicet̉. Quicquid autē ſynagoga per legemaccepit hec nūc eccleſia a xpo cuius ſponſa eſt ꝑgraciam recipit et in melius cōmutauit. ¶ Sanenon eſt noua oratorij ſiue eccleſie inſtitucio. p̄cepit nanqꝫ dominus moyſi in montē ſynai vt faceret tabernaculum de cortinis mirifice fabricatisDiuiſum em̄ erat interpoſito velo in duas ꝑtescuius pars prior ſancta vbi ppl̓us ſacrificabat.interior vero ſancta ſanctoꝝ vbi ſacerdotes etleuite miniſtrabant dicebat̉ vt dicet̉ in ꝓhemioquarte partis. Quod poſtꝙͣ vetuſtate conſumptum eſt iuſſit dominus fieri templum qd̓ ſalomoedificauit opere mirifico. duas habens ꝑtes vt