Druckschrift 
Logica vetus : Copulata veteris artis Aristotelis.
Entstehung
Seite
LXXXIXv
Einzelbild herunterladen
 

QueſtionesSex principiorū

y Qꝭ actio corꝑis ⁊ aīme ſic diffeN AOE runt. qꝛ actio corꝑis neceſſario ēmouens illud in quo eſt ſicut in cauſa. ⁊ illud in qͦ eſt ſicutin ſubiecto. cuius rō eſt. qꝛ agens corporeū nō agit niſi ꝑcontactū. mō ad ꝯtactuꝫ reqͥritur motus. qꝛ actio corꝑisque eſt ꝑ cōtactū mouet illud in quo eſt. ideo bene d̓r ꝙom̄e agens corꝑale in agēdo reꝑatit̉. Sed actio aīme nonmouet illud in quo eſt vt in cauſa. qꝛ nō mouet illā animāaut formā vt ſeꝑatū. ſed mouet totū ꝯiunctū. qꝛ dum aīaagit tūc mouet corpꝰ ⁊ manet īmobilis ꝑ ſe. ⁊ nō mouet̉niſi ꝑ accn̄s. vt ſufficiēter circa ꝯtinuatōem textꝰ on̄ſuꝫ ē.N Differētie diuiſiue debēt eſſe in eodē genere cūI diuiſo. ſed aīa ⁊ corpus nō ſunt in genere actionis. gͦ incōueniēter diuidūt actōem Dd̓m ꝙ duplicesſunt drn̄e diuiſiue. q̄dam ſunt p̄dicatiue q̄ ſolū dicūt qͥd. ⁊de iſtis verū eſt ꝙ ſunt in eodē genere cū diuiſo. alie ſtꝭ differentie cauſatiue q̄ cauſant aliqͣs ſpēs ⁊ diſtinctōem ſpecificā ſub aliquo genere. ⁊ de illis non oportet A. poris. etiā calor agit calefaciendo. gͦ iſta diuiſio Aliqͣ eſt actio totiꝰ ꝯpoſiti q̄ nec eſt aīe nec cornō eſt ſufficiens Dd̓m ꝙ om̄is actio eſt totius ꝯpoſitiqꝛ actus ⁊ oꝑationes ſunt ſuppoſitoꝝ. hoc tn̄ ſemꝑ eſt gr̄aalicuius pͥncipij. qd̓ principiū vel eſt corpꝰ vel aīa. Ad cōfirmatōem dd̓m. ꝙ calor ⁊ q̄cunqꝫ alia forma accn̄talis ſolū eſt pͥncipiū actōis inſtrumētale. ⁊ id qͦ aliqͥd agit. ⁊ gͦ calefactio pͥncipaliter eſt ab igne. ſꝫ ē inſtrumētal̓r a caloreOm̄is actio eſt a forma. gͦ nulla ē actio corꝑis . An̄s ꝓbat̉. qꝛ vnūquodqꝫ agit ẜm formā ⁊ patit̉ ẜm materiā. Tenet ꝯn̄tia. qꝛ corpus eſt ꝑs materialiscōpoſiti. Dd̓m ꝙ actio nō d̓r corꝑis quaſi totaliter ſitgr̄a corꝑis vel materie. ſed ideo qꝛ ꝯſeqͥtur formā immerſam materie. aut formā nō habente oꝑationē abſqꝫ corꝑevt calefacere frigefacere. ⁊ ſic de alijs. Sꝫ ꝑ oppoſitū d̓r actio aīe q̄ ꝓcedit a forma nō totaliter materie īmerſa. vela forma que ſuꝑgredit̉ naturā corꝑis ſiue talis forma ſitactio corporis ſiue non. ⁊ hoc mō intelligere ⁊ velle. ſil̓iteretiā actiones intelligentiaꝝ dicuntur actōes animeF Om̄is actio eſt inter ꝯtraria. ſed aīa et corpusI. cū ſint ſub̓e nō habēt ꝯtraria. gͦ nō eſt aliqͣ actōaīe vel corꝑis Dd̓m ꝙ actio capit̉ dupl̓r. vno mō ꝓprieꝓ actōe phyſica. ⁊ ſic eſt ꝯtrarioꝝ. Alioº capit̉ large ẜᵐ q̄etiā mouere eſt agere. ⁊ tali actiōe etiaꝫ ſub̓a agit. quia d̓tDamaſcenꝰ. ꝙ nulla res eſt que deſtituat̉ a ſua ꝓpria actōne. ⁊ ideo ꝓbat Areſto. ꝙ vnūquodqꝫ hꝫ actū ⁊ ſuā propriam actōem ad quam eſt virtus eiusF Cōtra drn̄am in textu aſſignatā. ſuꝑiora mouent inferiora. ⁊ tn̄ ſuꝑiora illo motu nō vident̉moueri. ⁊ etiā magnes manēs īmobilis agit in ferruꝫ ipſum attrahēdo. ſil̓r d̓t Auicē. ꝙ oculus mulieris mēſtruate ꝓiecit camelū in foueā. ⁊ tn̄ oculus ille māſit īmobilis.ergo nō eſt ſemꝑ neceſſariū corpus in actōne ſua moueri.Dd̓m ꝙ talis motus corpoꝝ ſuperioꝝ eſt motus virtutis q̄ eſt ſpūalis. ⁊ ſic qͣꝫuis ſit corꝑis nō tn̄ eſt qͣlitatiscorꝑalis ſed virtutis incorporee. ⁊ ideo non eſt neceſſe inipſo corpus moueri. qꝛ nō eſt corꝑalis actio. Uel dd̓m ꝙſicut corꝑa ſuꝑiora mouēt motu virtutis ſuoꝝ motoruꝫſic etiā mouent̉ motu virtutis ipſoꝝ. Ad aliud dicenduꝫꝙ magnes virtute ſua ſpecifica alterat aerē. ⁊ ꝯn̄ter aer ferrum. ⁊ ſic ip̄m alteratū mouet̉ ad magnetē tanqͣꝫ ad pro-

priū locū. ⁊ nō agit in ferrū ꝑ ſub̓e ꝯtactū. Ad terciū d̓r ſimilit̓. qꝛ oculus mulieris mēſtruate agit ꝑ humores prauos ⁊ infectos. ſic̄ d̓r de baſilico qͥ inficiēs hoīem pͥus inficit aerē ꝑ humores venenoſos egrediētes eius oculosUidere audire ſapere ⁊ imaginari ſtꝭ actōnesI aīe. ⁊ tn̄ in his oībus mouet̉ illud in qͦ eſt actōDd̓m ꝙ om̄ia hmōi vere ⁊ ẜm naturā ſunt paſſionesipſius corꝑis. ⁊ gͦ ſunt in p̄dicamēto paſſiōis. qͣre d̓t ph̓sin ſcd̓o de aīa ꝙ ſenſus ſit virtus paſſiua. qd̓ veꝝ eſt qͥ adreceptōnem ſpēi ſenſibilis. ſed poſtqͣꝫ illa ſpēs recepta eſtſenſus iudicat de ſenſibili. ⁊ ſic ē actiuus. qꝛ iudicare ē agere. ⁊ ꝓpter hoc ſupͣdicta poſſunt dici paſſibiles actiones.Et qꝛ in talibꝰ actionibꝰ illud qd̓ mouet̉ nō mouet̉ motuphyſico. ſed potius motu intētionis qͥ eſt motus ẜm rōne ⁊ q̄dā ꝑfectio potētie. iō potētia ſimpl̓r nō d̓r moueriHoc aūt in qͥbuſdā indubitabile apparebitſpeculo em̄ īmutabili ꝑmanente imaginis motus mobilis fieri videt̉ ad oppoſiti mutatiōemImpoſſibile gͦ erit ſoluere ꝯceſſo ꝙ ibi vere forma exiſtat Si vero nō eſt. incredibilis error putabit̉ in vulgo licet ꝯuenientius ſit dicere Hic Gilb̓. mouet dubitatiōeꝫ ꝯtra ea que dicta ſtꝭ .ſ.ꝙ nō p̄t nō corpꝰ corꝑe moueri. Dicēs imago in ſpeculoeſt non corpus. ⁊ tn̄ p̄t corꝑe moueri. qꝛ ſpeculo immobiliꝑmanenti moueri videt̉ ad partē oppoſitā ẜm locū. qꝛ videt̉ moueri a dextro in ſiniſtrū ad motū rei obiecte. TūcGilbertus d̓t. impoſſibile erit hanc obiectōem ſoluere cōceſſo ꝙ in ſpeculo vera forma imaginis ꝯſiſtat. qꝛ tunc ſeqͥtur ꝙ motu ſpeculi mouebitur. eo ꝙ motꝭ nobis mouent̉om̄ia q̄ in nobis ſunt. qd̓ tn̄ falſum eſt. qꝛ ſpeculo īmobili ꝑmanente imago apparet veniens ⁊ recedēs ⁊ ſitū variāsad variatōem inſpiciētis. Si vero dicat̉ imagineꝫ nō eſſein ſpeculo. licet hoc ſit cōuenientiꝰ dicere ⁊ aliquo mō verum tamē generabit̉ intollerabilis error in vulgo. quia viſus iudicat imaginem eſſe in ſpeculo.VQVL. vere in ſpeculo ſicut accn̄s ī ſubiectoUtrū imago in ſpeculo apparens ſitPro rn̄ſione notandū. ꝙ ſpeculū eſt corpus polituꝫ etterſum in ſuꝑficie exteriori trāſparens vt imaginē vl̓ intētiones reꝝ poſſet ſuſciꝑe. ⁊ ab alia ꝑte terminatū ꝑ oppoſitōnem picis vel plūbi vel alicuius alterius corꝑis denſivt imago intus recepta nō trāſeat ſed reflectat̉. ⁊ ꝑ illā reflexione videt̉ imago. Tunc dd̓m eſt ꝙ imago eſt in corpore inſpectoris material̓r ⁊ vt in ſubiecto. in medio vero ē intētionaliter. ⁊ vt in deferēte In ſpeculo aūt eſt vt interminante radiū incidentē. qͥ a ſpeculo reflectit̉ Et ideoimago ad motū ſpeculi nō mouet̉. qꝛ non eſt in ipſo vt inſubiecto. ſed mouet̉ ꝑ accn̄s ad motū reſpiciētis vel rei inqua eſt vt in ſubiecto. qd̓ ideo d̓r. qꝛ Gilb̓tus videt̉ innuere ꝙ ſit in extremitate aeris tāgētis ſpeculū. qd̓ tamē falſum eſt. qꝛ obiectum quod videt̉ ꝑ mediū non eſt in medio. al̓s em̄ medium eſſet extremum. Qꝭ imago illa q̄ ſic in ſpeculo apN¶IN ¶ME paret generat̉ in medio a corꝑeluminoſo. qd̓ fit ẜm triplicē radiū ſcꝫ rectū reflexum ⁊ fractū. Radius rectus eſt ille qͥ diffundit̉ a corpore luminoſo