intellectus auḡ. in li. lxxxiij. q. ⁊ ꝓpter hͦ dixit augꝰ. ꝙmelius dixerat in li. de tri. nō tn̄ dixit ꝙ male in librolxxxiij. q. ¶ Ad illud pater omīa nouit in filio. dd̓m ꝙhec p̄poſitio in pōt dicē beatitudinē principij ad illudqd̓ eſt de principio. ⁊ ẜm hͦ oīa n̄ diſtribuit niſi ꝓ creaturis. vn̄ ſenſus ē. pr̄ nouit creaturas ī filio ſiue ꝑ filiūſꝫ hͦ dupl̓r. qꝛ hec determīatio ī filio ſiue ꝑ filiū pōt determīare hͦ verbū noſce̓ in ꝯꝑatōe ad noīatm̄ vel ſuppoſitū: ⁊ ſic falſa. ⁊ ē ſenſus. pr̄ ī filio vel ꝑ filiū noſcit oīaid ē pr̄ noſcit creaturas ⁊ hͦ hꝫ a filio. vel ī ꝯꝑatione adaccuſatm̄: ⁊ ſic veꝝ ē. ⁊ ē ſenſus. pr̄ noſcit creaturas eēꝑ filiū. ¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉ in ꝯͣriū dd̓m. ꝙ n̄ ſil̓r accipit̉ hec dictio oīa cū dr̄ pr̄ noſcit oīa ī ſeip̄o: ⁊ pr̄ noſcit oīa in filio. qd̓ pꝫ ꝑ illud qd̓ ſeꝗt̉ in aucͣte illa. ī ſeipſo noſcit tanꝙͣ ſeip̄m: in filio tāꝙͣ v̓bū ſuū. verbū aūtdr̄ filiꝰ reſpectu creaturaꝝ. vn̄ reſpiciēdū ſi inuenit̉ aliquā determīatio cuiꝰ poſſit filiꝰ dici principiuꝫ: ⁊ tūcpōt ꝯcēdi ꝙ in filio vel ꝑ filiū. ſꝫ ſi n̄ ſit aliꝗd ī or̄one reſpectu cuiꝰ poſſit dici filius principiū: n̄ eſt recipiendatalis ꝓpoſitio. vt cū dr̄ pr̄ noſcit ꝑ filiū ſapit ꝑ filiuꝫ. ſꝫpōi recipi noſcit creaturas ꝑ filiū.Quarto queritur. §. iiij.vtꝝ filius ſit ſapiens ſapīa ingenita. Ad qd̓ ſic arguitmgr̄ in ſent̉. xxiij. diſ. j. li. ſi n̄ ē ſapiēs ſapīa genita: necſeipſo ſapiēs ē. Si v̓o ſapīa genita ſapiēs ē: n̄ videt̉ eēſapiēs ſapīa ingenita. ⁊ ita n̄ videt̉ eē ſapiēs a pr̄e cū apr̄e habeat oīa. ¶ Ad qd̓ rn̄det. ꝙ filiꝰ tm̄ ē ſapiēs ſapiētia genita: ⁊ pr̄ ſapīa ingenita. ⁊ ſapīa genita ē d̓ ſapiētia ingenita vel a ſapīa ingenita. Et cuꝫ ideꝫ ſit ibieſſe qd̓ ſapiēteꝫ eē: relinꝗt̉ vt ſapīa geīta ſit de ſapīa ingenita. ¶ Sꝫ obijcit̉. qꝛ ſapīa ingenita ideꝫ ē qd̓ innaſcibilitas. ſꝫ eē ſapiēteꝫ idē ē qd̓ eſſe: pr̄ aūt n̄ ē fapiēs īnaſcibilitate. ¶ Pret̓ea. eadē ſapīa ſapiēs pr̄ formal̓r qͣfilius. ſꝫ filiꝰ qͣi formal̓r nō ē ſapiēs ſapīa ingenita. gͦnec pr̄. ¶ Rn̄ſio. n̄ ſunt idē qͦ ad modū ſignificādi ſapientia ingenita ⁊ innaſcibilitas: lꝫ ideꝫ ſint ẜm rē. Sꝫſenſus ē. cū dr̄ pr̄ ē ſapiēs ſapīa ingenita: pr̄ ſapiēs ē d̓ſeip̄o ⁊ a ſeip̄o. vn̄ ē rō qͣi formalis ⁊ excluſio originis.Nā etiā hͦ ꝙ dr̄ ſapiēs ſapīa ingenita: ꝑ hūc ablatm̄ ſapiētia notat̉ rō qͣi formalis. ꝑ hūc autē ingenita origisexcluſio. ¶ Iteꝫ querit̉. ſi ſpūſſanctꝰ ſit ſapiētia de ſapiētia vel ꝓcedēs ſapīa. qd̓ n̄ videt̉: qꝛ hͦ nomē ſapīa inhͦ ẜmone n̄ ſtat ꝓ eēntia. tūc .n. eēt veꝝ de eēntia ꝙ eēt ꝓcedens. ſꝫ ꝑſonal̓r videt̉ appropriari filio. ¶ Rn̄ſio. peraug. xv. de tri. ſpūſſanctꝰ qꝛ ē ꝓcedēs ſapīa de ſapīa: nōpr̄eꝫ hꝫ memoriā: aut filiū intellectū: aut ſpm̄ſanctū dilectōꝫ. neqꝫ enī eēt ſapīa ſi alius ei memīſſet vel intelligeret: ac tm̄modo ſibipſi diligeret. Sꝫ pr̄ hꝫ hec tria q̄ſunt qd̓ ip̄e. verūtn̄ illi ē vn̄ ꝓcedit. hec ē gͦ ꝯcedēda ſpirituſſanctꝰ ē ſapīa ꝓcedens de ſapīa: ne videat̉ filiꝰ tm̄ſaꝑe pr̄i aūt .ſ.ſ. Et lꝫ hͦ nomē ſapīa ꝑ ſe nō approprieſpūiſ. appropriat̉ tn̄ ꝑ adiūctū. Sumit̉ aūt ꝓcede̓ nō ꝙattribuit̉ filio: ſꝫ ꝙ diſtinctm̄ ē ſpūſſancti ab alijs ꝑſonis. Iteꝫ querit̉. an̄ filiꝰ ſit ſapiēs ſeip̄o vel ꝑ ſeip̄mQuidā dicūt h̓ fieri multiplicē intelligentiā: ⁊ ideo diſtinguēdū fore. ita vt cū dicis filiū eē ſapiēteꝫ ſeip̄o velꝑ ſeip̄m. ſi ſui natura ⁊ eēntia ſapientē intelligas: verꝰſit intellectus. ſi v̓o a ſeip̄o vel de ſeip̄o ſapientē intelligas eē: falſitati ſubiectā habes intelligentiā. Alij d̓oſimpl̓r ⁊ abſqꝫ determīatōe ꝯcedūt hmōi locutōnes. filius ē ſapiēs ꝑ ſe ſꝫ n̄ a ſe vel de ſe. ꝯfirmātes v̓bis hylarij ꝗ filiū nō a ſe ſꝫ ꝑ ſe agere in. ix. de trini. ait. Natureinquit cui ꝯtradicis hē̓tice hec vnitas ē. vt ita ꝑ ſe agatfiliꝰ ne a ſe agat: ⁊ ita n̄ a ſe agat vt ꝑ ſe agat. Sꝫ q̄rique eſt drn̄tia int̓ ꝑ ſe ⁊ a ſe. Rn̄ſio. ꝑ ſe dicit ſufficientiā agentis: a ſe v̓o notat originē vel principiū a quo ēilla ſufficiētia.
Quinto queritur. .§. v.an ſapīa dicat cauſaꝫ reꝝ. Ad qd̓ ſic pͣs. omīa in ſapīefeciſti. illa .n. qͦꝝ n̄ eſt actor deꝰ ꝯprehendūt̉ in ſcīa: n̄ gͦoīa fecit in ſcīa. ſꝫ dr̄ oīa in ſapīa feciſti. facē̓ auteꝫ diccauſaꝫ reꝝ. gͦ ſapīa ē cā reꝝ. Iteꝫ ꝗa deꝰ nouit res: ſūtres. ſicut dicit aug. nec intelligit̉ hͦ d̓ ſcīa ſimplicis noticie. ex hͦ .n. ſequeret̉ ꝙ deus eēt cā mali. gͦ intelligr̄ deſcīa approbatōis. vn̄ dic̄ mgr̄ in ſent̉. ꝙ ſcīa cū approbatione ē cauſa reꝝ. ⁊ hec ē ſapīa: gͦ ſapīa ē cā reꝝ. ¶ Iteꝫfilius ē ars ſapiētis dei. gͦ ars dr̄ ẜm rōneꝫ ſapīe. ſꝫ arsdicit vt cām reꝝ. gͦ ⁊ ſapīa dicit vt cāꝫ reꝝ. ¶ Contra.deus dr̄ ſaꝑe ſe. ſil̓r pr̄ dr̄ ſaꝑe filiū. ꝯſtat aūt ꝙ pr̄ n̄ eſtcā filij nec deꝰ ē cā ſui. gͦ ſaꝑe n̄ importat cauſalitateꝫ: gͦnec ſapīa. ¶ Itē mgr̄. xxxv. di. iij. li. ſent̉. ſapīa ꝯſiſtit inꝯtemplatōe: ſcīa in oꝑatōe. gͦ ſapīa eſt ſpeculatōis tm̄.ſcīa v̓o dꝫ dici oꝑatōnis ⁊ ita potius vt cāꝫ. ¶ Rn̄ſio.ſcīa dr̄ multipl̓r: ſil̓r ⁊ ſapīa. Sciētia .n. dr̄ vno mō donū gratuitū. eſa. xj. ſpiritu ſcīe ⁊ pietatis. Alio modoſcīa acꝗſita ẜm ꝙ dr̄ ſcire eſt cauſas rei ꝯgnoſce̓. Tercōmō dr̄ ſcīa aſſimulatiua intellectꝰ ad reꝫ ſcitam ẜm ꝙdr̄ ſcīa dei ſignificat eēntiaꝫ diuinā vt aſſimulatā. Eodem mō ſapīa dr̄ donū ſapīe. eſa. xj. ſpūs ſapīe ⁊ intellectus. ſic dr̄ in ſent̉. ꝙ ſapīa ꝑtinet ad ꝯtēplatiōeꝫ: ſciētiaad actionē. nec ſumit̉ ibi ꝯtemplatiua ꝓ ſpeculatōe pura ſꝫ ꝓ ſpeculatōe a qͣ dicit̉ vita ꝯtemplatiuā quia illāregit ſapīa ⁊ actiua ſcīa. Alio mō dr̄ ſapīa acꝗſita vt ēde cā ſimpl̓r q̄ eſt cā cāꝝ. ẜm ꝙ dicit ph̓s ꝙ ph̓ia pͥmadꝫ dici ſapīa: quia ē de cā. ſcīa acꝗſita ꝑ creaturas ẜmꝙ dr̄. j. rom̄. Inuiſibilia dei ⁊cͣ. Tercio mō dr̄ ſapīa ītelligētia dīna de ſe vt cā ⁊ cū ſapore. Nā dicit ꝯgnitioneꝫ dei ẜm ꝙ ſe reſpicit cām: ſcīā ẜm ꝙ reſpic̄ effectuꝫin cā. Ꝙ gͦ querit̉ vtꝝ ſapīa ſit cā reꝝ. Rn̄deo ꝙ cauſapōt ꝯſiderari tripl̓r: quēadmodū .n. cā materialis dicitur tripl̓r. Primo mō poſſibilis qn̄ nulla ē diſpoſitioad formā ⁊ diſpoſitio qn̄ hꝫ aliqͣs diſpoſitōes ſꝫ remotas. ⁊ dr̄ nccītas: qn̄ eſt in ꝓxima diſpōne ad formam.ſicut gͦ de potētia paſſiua eſt loꝗ ita ⁊ de potētia actīadei. pōt .n. ꝯſiderari vel vt in potētia vel vt in diſpōnevel vt qͣi in nccītate ſiue ꝓxima diſpōne. Dicēduꝫ gͦ ꝙſcīa ſimplicis noticie nō dicit cām. ſcīa approbatōis dicit vt cām in potētia. quia ſequit̉. ſcit cū approbatōe: qeſt vel fuit vel erit: ſꝫ n̄ ꝙ ē. ſapīa d̓o dic̄ cām vt ī diſpontione. ſꝫ ars dicit vt ī nccītate vel ꝓxima diſpōne. nccītas .n. n̄ dicit̉ hͨ qͣ ꝯſtrīgat̉ cā: ſꝫ qͣ cogit̉ effectꝰ. ꝓpter hͦgͦ dicit̉ oīa ī ſapīa feciſti: qꝛ ī diſpōne ſua fecit oīa. necdicūt̉ facta ī cā: qꝛ ſcīa de ſe n̄ dicit in cām. ¶ Qd̓ obcit̉ ꝙ dicit̉ ſaꝑe ſe. dd̓m ꝙ cū dr̄ ſaꝑe ſe abſolute vt dſapit vel ſapit ſe: notat̉ ſcīā cū approbatōe ⁊ delectatōe.Scīa at̄ n̄ dic̄ cām in rōne cauſe. ſꝫ vt qd̓ ē cā dr̄ ī ſapīareſpectiue. ⁊ hͦ dupl̓r. vl̓ reſpectu ꝑſone ad ꝑſonā. vl̓ reſpectu creatoris ad creaturā. ẜm ꝙ dicit̉ reſpectu ꝑſōead ꝑſonaꝫ: ſic adhuc n̄ dicit cāꝫ. vt cū dr̄ pr̄ ſapit filiū.ſi reſpectu creature: ſic dic̄ ſapīaꝫ cū approbatōe ⁊ caufalitate. vt cū dicit̉ pat̓ ſitit creaturā.Sexto queritur. .§. vj.vtꝝ deꝰ dicit̉ ſape creaturas. Ad qd̓ ſic opponit̉. ſapīadicit̉ de eternis. ſꝫ creature n̄ ſunt eterne. gͦ ⁊cͣ. ¶ Iteꝫxxxv. di. iij. li. ſnīaꝝ. Sapīa n̄ tm̄ ſuꝑiora cognoſcimꝰ ſꝫetiā cognitis delectamur. Sapīa gͦ dic̄ ꝯgnitōꝫ cuꝫ delectatōe. ſꝫ deus n̄ hꝫ delectatōꝫ exͣ ſe. gͦ nec ſapit aliꝗdexͣ ſe. ¶ Iteꝫ ſapīa dr̄ ꝯgnitio de cā. ſꝫ ꝯgnitō de creatura n̄ ē ꝯgnitō de cā. gͦ n̄ ē ſapīa d̓ creatura. ¶ Cōtͣ. anẜ.creatura in creatore eſt creatrix eēntia. gͦ in cā nō differt ip̄a cā ⁊ effectus in cā. gͦ erit eadeꝫ cognitio cauſe ⁊effectus in cā. ſi gͦ cognitio cāe dr̄ ſapīa. gͦ cognitio effectus in cā ſil̓r dꝫ dici ſapīa. gͦ ſapit creaturas. ¶ Iteꝫin ſentent̉. primo li. di. xxxv. Sapientia eſt de temꝑalibus ⁊ eternis: gͦ eſt de temꝑalibꝰ. ergo ⁊ de creaturis.