Queſtio.xxix.
verus ⁊ iuſtꝰ exceeius. ¶ Itē ibidem dicit gloſa deAd oppoſitū ſapīe.cauit mētes infideliū huiꝰ ſeculiij. excecauit eos malicia eoꝝ. nō edeus. ¶ Itē augin li. lxxxiij. queſtio. dicit. ꝙ opꝰ dei ē illumīare. ip̄e em̄oſtendit ibi opera dn̄i. ⁊ dicit. ꝙ quedā ſunt que ip̄e ꝑſe facit. que ab illo ſolo ſunt: ⁊ illi ſoli ꝯueniūt. ſicut illuminare aīas ⁊ ſeip̄m ad ꝑfruendū p̄ſtare. ſꝫ illumīare ⁊ excecare ſunt ꝯtraria: qꝛ illumīare eſt lumē ī alijsimpͥmere: ꝯtrariū aūt dicit excecatio gͦ excecare nō eſtopus dei. igit̉ excecatō nō eſt effectꝰ diuine ꝓuidentie.¶ Pret̓ea ſi deꝰ excecat ⁊ dyabolꝰ excecat ⁊ ſuꝑbia excecat. q̄ differētia qualit̓ differēter. ¶ Itē cui debemꝰ iſtorum excecatōeꝫ dare tāꝙͣ cauſe. nūquid qd̓libet iſtoꝝ ēꝑ ſe cauſa. ¶ Solutio. dicēduꝫ ꝙ duobꝰ modis eſt loꝗde excecatōe. vno mō vt eſt culpa. alio mō ꝓut eſt penaiuſte inflicta ꝓpter culpā. primo mō nullo mō ē a deo ſꝫab homīe deficiēte. ſꝫ de iſta nō loꝗmur. Si aūt loqͣmurde excecatōe ꝓut ē pena ꝓpter peccatū inflicta. hoc ē dupliciter. qꝛ ꝯtingit loqui de ip̄a abſolute: alio mō ꝓut ēin ratōe pene iuſte ſequētis expectatōeꝫ. Notanduꝫ ꝙduplex ē pena. vna ē pena illata vt pena iehenne. ⁊ hecabſolute dicit̉ eſſe a deo. qꝛ deus punit illa pena vn̄ abſolute dicit̉ eſſe a deo qꝛ iſte dānabit̉ ꝓut nomīat̉ penaillata. Alia aūt eſt pena que dicit̉ pena ꝯtracta. hec eſtilla que ꝯtrahit̉ cū peccato. ⁊ talis pena ē excecatō. ip̄aem̄ cū peccato mortali ꝯtrahit̉. qꝛ peccatū eſt in voluntate: excecatō d̓o in ratōe que comes eſt volūtatis. qꝛ liberū arbitriū facultas eſt volūtatis ⁊ ratōis. ⁊ de talipena nō dicit̉ ꝙ ſit a deo abſolute: ſꝫ a deo ꝑmittēte vela dei ꝑmiſſione qꝛ vt eſt ꝯtracta ē cauſalit̓ a pct̄o. Ideoqꝫ ſcriptura ſic ꝯſueuit loqui. excecauit eos deus .i. permiſit excecari. ¶ Ad aliud qd̓ q̄rit de diuerſitate cauſequō differēter a deo a dyabolo ⁊ ſuꝑbia? ptꝫ reſpōſio.qꝛ eſt a pct̄o a cauſa ſimpl̓r meritoria. a dyabolo tanꝙͣſuggerēte illud vn̄ venit excecatō. a deo aūt eſt vt eſt pena iuſta tāꝙͣ a iuſto puniente vel ꝑmittente.¶ Nlembrum quintumOnſequēter q̄rit̉ de effectu qui ē obduratio h̓ mō. Primo q̄rit̉ qd̓ ſit obduratio.Scd̓o cui ꝑ ſe opponit̉ obduratō. TercōIſi ſit generalis oībꝰ tā ꝑuulis ꝙͣ aduliis.Articulꝰ primꝰO primū quo q̄rit̉ quid ſit obduratō. videt̉ꝙ obduratō ſit reprobatio. Ro. ix. cuiꝰ vultmiſeret̉ ⁊ quē vult indurat. dicit glo. obduratio ē nolle miſereri. ſꝫ hec ē reprobatō: gͦ obduratō eſtreprobatō. minor ptꝫ: qm̄ ſicut dicit aug. reprobatō eſtꝓpoſitū nō miſerēdi: ſꝫ hoc ē nolle miſereri. ¶ Ad oppoſitum. reprobatō ē eterna: ſꝫ obduratio ſolū eſt tꝑalis.nullū aūt tꝑale ē eternū. gͦ obduratō nō eſt reprobatō.¶ Itē Ro. ix. gͦ cuiꝰ vult miſeret̉ ⁊cͣ. Gloſa. miſeret̉ vtiqꝫ ẜm gr̄aꝫ que gratis dat̉. obdurat aūt ẜm iudiciū qd̓meritis reddit̉. obduratō gͦ eſt ex meritis. ſꝫ reprobationō eſt ex meritis. gͦ vnū nō eſt aliud. ¶ Rn̄. dicēdū ſic̄habet̉ ī glo. Ro. ix. Notādū em̄ eſt. ꝙ obduratō dei tm̄tꝑalis ē. obdurat em̄ tꝑalit̓ nō ab eterno. reprobatō v̓oalia ē ab et̓no alia tꝑalit̓. q̄ aūt tꝑalit̓ ē: ideꝫ ē qd̓ obduratio .i. deẜtio a deo. q̄ aūt ab et̓no ē: eſt p̄ſcientia qͣ deꝰp̄ſcit aliquē dānādū. ẜm gͦ ꝙ accipit̉ reprobatō ꝓr̄probatōe tꝑali: hoc mō idē ſut reprobatō ⁊ obduratio. ẜmaūt ꝙ ſumit̉ ꝓ reprobatōe eterna nō ſunt idem: īmo ſequitur obduratō ſolū finalis ex ip̄a reprobatōne.Ad maiore declara .§. j.tionē de obduratōne q̄rit̉. dtꝝ ſit culpa vel pena. Ꝙ ſitculpa videt̉ Ro. ij. ſuꝑ illud ẜm duriciā aūt tuā ⁊cͣ. dicit glo. obduratō ē indurate ī malicia mētis ꝑtinacia.ꝑ quā fit hō īpenitēs. gͦ idē ſunt obduratō ⁊ obſtinatō.
Sed obſtinatō eſt pct̄m in ſpm̄ ſct̄m ſicut dicit ibi gloſaꝙ hec īpenitētia ē bnia ī ſpm̄ ſct̄m. ſꝫ blaſphemiain ſpm̄ ſct̄m eſt pct̄iet̉ Math̓. xij.ergo obdurato eſt peꝯtraugū. inli. de gra. ⁊ li. ar.ū inciū. ſꝫ iuſtuꝫiudiciū reſpicitnā nō ciī eſt pena nōijcit̉. ſi obduratōculpa. Si dicat̉ ꝙ ſit culpa ⁊ penaeſt culpa. ꝯſtatquid malū. ꝯſtat aūt ꝙ ſi ip̄a eſt penaͣ: qd̓ ē quid iuſtū ⁊ ita bonū. ⁊ ita idem ſiul bonū ⁊malū. qd̓ eſtīueniēs. gͦ vel nō īlp̄a vel nō ē pena.¶ Solutiodurat.licit̓. vno mō ꝓut īaffectio volūtaria. ⁊ ſicitō eſt.itas reſiſtendimandatis dei ⁊ ꝑſiſtenin ſuo pct̄o. ⁊ hoc mō obduratio eſt pct̄m ſiue culpa ponēs in numeꝝ ꝙͣtum ad ſpēmpeccati vel genꝰ cū peccato p̄cedēti. qꝛ ſicut ip̄a eſt pct̄min ſpm̄ ſct̄m. Aliter accipit̉ obdurato ꝓut eſt paſſio nōciua libero arbitrio. ⁊ hoc mō dicit paſſioneꝫ relictampeccato q̄ eſt corruptō bonoꝝ naturaliū. ⁊ hoc mō obduratō eſt affectō inuolūtaria: qꝛ nullꝰ vult obdurari.⁊ de hac loquit̉ aug. cū dicit. ꝙ deꝰ indurat ꝑ iuſtū iudicium: qꝛ nō dimittit pct̄m īpunitū. ⁊ hoc mō obduratōꝓprie ē pena ⁊ nō culpa. Ite ẜm ꝙ eſt culpa: duobꝰ modis ē loqui de ip̄a obduratōe. vno mō ẜm ꝙ ē diſpoſitōpct̄i p̄cedētis: ſcꝫ relicta ex pct̄o p̄cedēti. alio mō ẜm ꝙeſt quoddā ſpeciale ꝑ ſe: ⁊ ſil̓r eſt dicēdū de obfirmatōe⁊ hmōi que ſatis ꝓ eodē accipiūt̉. Scd̓m aūt ꝙ accipitur obduratō ꝓut ē diſpoſitō pct̄i p̄cedētis. hoc mō ẜmaug. in li. de p̄deſtinatōe ſct̄oꝝ obduratō nihil aliud ēꝙͣ dei obuiare mādatis. vn̄. vij. actuū dura ceruice ⁊ incircūciſi corde vos ſꝑ ſpūiſcto reſtitiſtis. Alio mō pōtdici obduratō qn̄ hō nō ſolū fit durꝰ ex pct̄o ⁊ reſiſtensbonis: īmo cū hoc vlteriꝰ habet ſpālē volūtatē reſiſtēdimādatis dei. ⁊ bonis ꝑ q̄ pōt ad penitētiā duci. ⁊ pugͣtꝯtra illa ita ꝙ placet ei ſuū pct̄m vt habeat ꝓpoſitū permanēdi ī ip̄o ⁊ nō penitēdi. vel obduratō nō eſt ſolū diſpoſitō pct̄i p̄cedētis. īmo ē ſpāle pct̄m ponēs in numerū ꝙͣtū ad genꝰ pct̄i cū pct̄o p̄cedēti. obduratō gͦ primomō ſcꝫ ꝓut dīc duriciā quādā ⁊ reſiſtētiā eis ꝑ q̄ hō ducit̉ ad penitētiā: ſic nō mutat genꝰ pct̄i reſpectu pct̄i p̄cedētis cuiꝰ ē diſpoſitō. ẜm aūt ꝙ ē ſpālis volūtas reſiſtēdi ꝑ ſe ſpūiſcto p̄cipiēti. ſiue diuīs mādatis: hͦ mō eſtſpāle pct̄m. ⁊ ſic eſt pct̄m in ſpm̄ ſct̄m.¶ Articulus ſecundꝰOnſequēter q̄rit̉ cui ꝑ ſe opponit̉ obduratōqꝛ ex ſcriptura videt̉ ꝙ obduratō nihil alid̓ſit ꝙͣ elōgatō gr̄e. qꝛ obduratō ē nō appoſitōgr̄e. dicit̉ em̄ hͦ mō deꝰ indurare ſcꝫ qꝛ gr̄aꝫ nō apponit.ſꝫ elōgatō ſiue nō appoſitō gr̄e opponit̉ ꝑ ſe ip̄i pn̄tie gͣtie gͦ ⁊ obduratō. ¶ Sꝫ ad oppoſituꝫ obijcit̉ ſic. pct̄m ⁊pn̄tiaē ꝑ ſe ⁊ directe hn̄t oppoſitōꝫ. ſꝫ obduratō ē d̓ſpoſito ſequēs ad pct̄m mortale: gͦ obduratō nō opponitur directe pn̄tie gr̄e. ¶ Solutō. dicēduꝫ ſic̄ dīc aug.deꝰ delinquētes deſerit: reſiſtētes indurat: ꝯtēnentes cōdēnat. Ita em̄ eſt ꝓgreſſus in pct̄is ꝙ hō primo delinjt. poſtea indurat̉ ꝯ bona: tercō ꝯtēnit face̓ ip̄a bona.Eodē mō ē ꝓgreſſus ex ꝑte dei qm̄ ip̄os delinquētes deſerit .i. nō apponit eis gr̄aꝫ. ſꝫ hͦ non ē ex ꝑte ſui: ſꝫ ex ꝑteip̄iꝰ pct̄oris. ſꝫ poſtea pena indurat illos. vlteriꝰ ip̄os cōtenentes finalit̓ ꝯtēnat. vn̄ ſic̄ eſt ꝓgreſſus ī diſpoſitionibo pct̄i: ita ē ⁊ ī penis. Indurato gͦ ē ex ꝑte ip̄iꝰ reſiſtētie qn̄ reſiſtit peccator mādatis dei. Et dicēdum ꝙ ip̄aopponit̉ ꝑ ſe emollitōi. qꝛ deꝰ dicit̉ indurare ⁊ emollireIndurare dicit̉ n̄ apponēdo aliquā malā diſpoſitōꝫ: ſꝫqꝛ ꝯͣhit̉ hec pena cū ip̄o pct̄o mortali. cū deꝰ ſubtrahit gtiā vl̓ n̄ appouit. Itē ip̄e deꝰ emollit cor ad pn̄iam. vndEzech̓ .xj. auferā a vob̓ cor lapideū .i. cor duꝝ ad pn̄ia⁊ dabo vob̓ cor carneū .i. molle ⁊ habile ad pn̄iaꝫ. ſic̄pct̄m ꝑ ſe ⁊ directe opponit̉ p̄ſentie gr̄e. qꝛ deꝰ detes deſerit ſcꝫ nō apponēdo gr̄aꝫ: ita obduratio directe