Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ẜm cōceſſionē quā ip̄e vocat derelictionē reſpectu eorūque ſunt mala. Diſtinguit aūt derelictōem in duas ſpecies. vna ē derelictio diſpēſatiua .i. caſtigatiua ſiue eruditiua. Alia ē finalis deſperatiua. Diſpenſatiua v̓o eſtque ad directōem et gl̓iam et ſalutē paciētis fit ſiue adalterius zelū: et imitatōnem et gl̓iam dei. Deſperatiuav̓o derelictio ē qn̄ deo omnia que ad ſalutē facienteinſenſibilis et incurabilis ex ꝓprio ꝓpoſito permanet: ettūc traditur ī finalē ꝑditōem. Itē derelictōem diſpenſatiuā ſiue eruditiua diuidit in ſeptē ſpēs. quarū pͥmaē. cōcedit iuſtū incidere in calamitates: vt in eo laten virtutē alijs manifeſtā faciet: vt in Iob. Secunda ē cōcedit incōuenientiū quid agi. vt oꝑatōeꝫ eſtimatam cōuenienteꝫ: magnum quid et mirabile dirigatur.vt crucē ſalutē hominū. Tercia cōcedit pati ſanctūvt ex recta cōſcientia vel ex data ſibi virtute in ſuperbiā incidat. vt in paulo. ij. ro. xij. Quarta qn̄ derelinꝗt̉quis ad tp̄us in directōem alioꝝ. vt ẜm ip̄m intuentes alij inſtruant̉. vt in lazaro. Quinta ē qn̄ derelinquitur quis in alterius gl̓iam: ꝓpter ꝓprium vel parētuꝫpeccatū. vt in ceco nato ꝓpter gl̓iam xp̄i Ioh̓. ix. Sextaē cum cōceditur quis pati in alterius zelū. vt gratia eiꝰqui paſſus ē cōſiderata: impigra alijs paſſio fiat vt inmartiribus. Septima ē quia cōceditur quis in nephariā incidere oꝑatōem: in directionē alterius deteriorispaſſionis. vt elatus in virtutibus incidere in adulterium: vt ex caſu humilietur. Sed queritur multiplicit̓cum em̄ ſit duplex ꝓuidentia vt dictū eſt. ẜm acceptōemet ẜm cōceſſionē: ſimiliter poſſumus cōſiderare dupliciter voluntatem beneplaciti. vno ẜm ſe: et ſic eademē ꝓuidentia. Itē ꝙͣtuꝫ ad ſua ſigna que ſunt quinqꝫ .ſ.p̄ceptio. ꝓhibitio. ꝑmiſſio. cōſiliuꝫ. impletio. Si igiturꝓuidentia ſit eadē voluntate beneplaciti: ſigna eiuſdem erant eadem: ergo ꝓuidētia ẜm cōceſſionē ſe extendit ad hec quinqꝫ ſigna. Contra. ꝓuidentia ẜm cōceſſionē totaliter cōtinetur in. vij. differentijs que dicte ſūtſed omnes iſte ſeptē differētie: aut reſpiciūt malū culpevel pene. que vtraqꝫ ſunt in ꝑmiſſione dei et in plenitudine tm̄. ergo eſt eadem ꝓuidentia ẜm cōceſſionem ſignis voluntatis dei: cum totaliter impletioni adequetur et ꝑmiſſioni. ergo nec ꝓuidentia ẜm acceptōemerit eadem volūtate beneplaciti. Iteꝫ cum duplexſit voluntas in deo ẜm diſtinguit damaſce. vna antecedēs qua vult omnes homines ſaluos fieri: et aliaſequēs qua vult electos in gl̓ia et reprobus in pena.Queritur de prima voluntate. vtrū ad ꝓuidentiam reducatur et videt̉ reducat̉ ẜm acceptōeꝫ. dicitdamaſce. volūtas antecedens eſt ẜm acceptōneꝫ. ſꝫcūqꝫ ſunt ſub hmōi ꝓuidentia in cōtradictōe ſunt. ergoneceſſariū ē omnes homines ſaluos fieri: ſed hoc falſuꝫuia quidam p̄deſtīati ſunt ad gloriā. quidā ad penampſciti. ergo illa qua vult omnes homines ſaluos fierireducitur ad ꝓuidentiā ẜm acceptōem: reducetur ergoad ꝓuidentiam ẜm cōceſſionē. ſed talis ꝓuidentia ē reſpectu eoꝝ que ſunt a libero arbitrio. et requiritur ibiſemper aliquid de noſtra voluntate. ergo voluntas deiẜm hoc dependeret a noſtra voluntate. qd̓ ē incōueniēsergo voluntas qua vult omnes ſaluos fieri erit auidentia ẜm acceptōem: nec aꝓuidentia ẜm cōceſſionē Itē queritur que eſt ratio quare ꝓuidentia que ē ẜmacceptōem ẜm ꝓprie ſumitur manet indiuiſa: ꝓuidētia v̓o que eſt ẜm cōceſſionem diuiditur in ſeptem. Similis queſtio eſt de voluntate beneplaciti que diuidiur: voluntas v̓o ſigni diuiditur in quinqꝫ vt dictum ē. Reſponſio. ꝓuidentia ſemper reſpicit bonuꝫ. ſed eſtbonū ī cōtradictōe et illud ē bonū abſolute et ſimplicit̓et eſt bonum in cōparatōne hoc eſt ꝙͣtum ad aliquid debono abſolute et ſimpliciter eſt ꝓuident ẜm acceptōneꝫ. de bono in comꝑation ē ꝓuidentia ꝯceſſionis. ẜm diſtinguitur voluntas beneplaciti et permiſſiōis. Eſt

em̄ bonuꝫ quod elicitur ex bono cuius ē acceptio. et eſtbonum quod elicitur ex malo cuius eſt cōceſſio. Itē bonum elicitur ex malo caſtigatiuo vel ex malo deſperatiuo. Malum caſtigatiuum eſt preſens malū: deſperatiuum eſt malum eterne damnatiōis. poteſt ergo elici bonum ex malo temporali. quod reſpicit ꝓuidentia que ēẜm derelictionem. diſpenſationē et eruditionē. Itē bonum poteſt elici ex malo eterno .ſ. iuſticia dei et leticiaſanctorum. et illud reſpicit ꝓuidentia que eſt ẜm derelictionem et deſperationem. Item bonū quod elicitur exmalo temporali aut eſt bonum ꝓprij vel bonuꝫ ꝓximi vl̓gloria dei. et ex verbis damaſceni accipiuntur he differētie. Si eſt bonum quod elicitur ad gloriam dei: ſic eſtquinta differentia .ſ. qn̄ derelinquitur quis in alteriusgloriaꝫ vt in ceco nato: Si elicitur bonum ex malo. authoc eſt ꝓpter bonum alterius generale. vt derelictō xp̄iin cruce: aut ꝓpter bonum alterius ſpeciale quod eſt duplex .ſ. in declinando malū vel faciendo bonum. vel aliter in agendo et ī patiendo. ſi bonum in agendo: ſic fuit derelictio in lazaro. ſi bonuꝫ in ſuſtinendo hoc mododerelicti ſunt martires. Item bonum ꝓprium eſt tripliciter: et ita ꝓpter bonum ꝓprium eſt derelictio vel in malum pene vt in Iob. vel in malo temptatōnis vt in paulo. vel in malo culpe vt in illo qui permittitur cadere inadulterium vt de caſu humilietur. et ſic patet ratio ī libro differentiarum ꝓuidentie quas ponit damaſcenus Ad primo queſitum dd̓m. ꝓuidentia ẜm acceptionem tripliciter dicitur. vno modo ẜm eſt aliquorurque incōtradictiue bona ſunt nec ſubſunt li. aꝛ. ſicut ſūtilla que ip̄e deus per ſe et immediate oꝑatur et etiaꝫ naturalia. Alio modo ſubſunt aliqua diuine ꝓuidentieegrediuntur non tm̄ a diuina ꝓuidentia: ſed ad hoc vtſint: requiritur alterius conſenſus vel reſiſtentia: vteſt virginem parere. Tercio ſubſunt aliqua diuine prouidentie que egrediuntur in eſſe non tm̄ a deo ſed etiaꝫalio oꝑante vel cooꝑante. vt ſunt boni actus qui ſunt ali. ar. tribus iſtis modis ſe habet ad res ꝓuidentia ẜmacceptōeꝫ. et ſimiliter illa voluntas beneplaciti. Nihilominus tamē ip̄a ꝓuidentia ſe extendit ad aliquā adſe non extendit voluntas beneplaciti. vt patet de aliquibus p̄ceptis. em̄ abraham ymolaret filium ſuū: iſtuddatum fuit a diuina ꝓuidentia. nec tamē fuit voluntas beneplaciti ip̄m ymolaret. Similiter libello repudij ꝙͣuis a diuina ꝓuidentia ꝑmitteretur: non tamēfuit voluntas beneplaciti. ſic igitur aliqua ſubſuntuidentie ẜm acceptōnem que non ſubſunt voluntati beneplaciti. cum tamen hec duo eadem ſunt. et hoc ideo ēquia voluntas beneplaciti ſe habet ad res vt creans.uidentia v̓o non tm̄ vt creans ſed aliquādo vt ordinās Ad illud quod obijcitur. prouidentia ẜm conceſſionem ſe extendit tm̄ aut ad malum culpe aut pene: ergotm̄ eſt ſub permiſſione et adimpletione. Dicendumconceſſio dicitur dupliciter. vno modo prout eſt idē qd̓permiſſio: et ſic veruꝫ eſt quod obijcitur. Alio modo dicitur conceſſio illa libertas que conceditur libero arbitrio faciendi quod vult ſiue bonuꝫ ſiue malū. liberū arbitriū ſe extēdit ad oīa illa quinqꝫ dicta ſunt:ita ad omnia illa ſe extendit ꝓuidentia ẜm conceſſionēSed notandum eſt. ꝓuidentia ip̄a ſe habet ad resut ſunt in eſſe cōſtitute: et ſic reſpicit impletōem etmiſſionē inꝙͣtum ſic ſunt. qꝛ dicūt in. Alia v̓o triaſigna dicuntur reſpectu eorum que fiēda ſunt vt iaꝫfacta: ſicut p̄ceptū. ꝯſiliū et ꝓhibitio: et in rōe qua ſicſunt nōdum ſunt ſub prouidentia. ſed illa eadem ad vel completōnem venerint: tunc ſub ꝓuidentia ſunt. Ad aliud dd̓m ꝓuidentia qua vnit omnes homīesſaluos fieri reducitur ad ꝓuidentiam ẜm acceptōem.hec ꝓuidentia multipliciter comꝑatur ad res vt dictūeſt. vno modo comparatur ad res quarum ip̄e deus eſttota cauſa. nec ad eſſe hmōi rerum coexigitur aliqua