Queſtio.xxvj.

Sed ſi daret creature ꝙ gubernaret̉ a ſe: daret illi ꝙ n̄dependeret a creatore. gͦ ⁊cͣ. ¶ Itē damaſ. neceſſe ē eūdēeē factorem eorū q̄ ſunt ⁊ ꝓuiſorem. gͦ cū nulla creaturaſit a ſe: nulla creatura poterit ſe rege. ¶ Qd̓ ꝯcedimusdicētes. ꝙ nulla creatura pōt eē ſufficies ad ſe regendū¶ Ad id qd̓ obijcit̉ ꝙ deꝰ eſt oīpotens. gͦ pōt creature cōferre potentiā regendi ſe. dd̓m ẜm aug. ꝙ quoddā ē nōpoſſe qd̓ magis eſt poſſe ꝙͣ nō poſſe. vn̄ ꝙ deꝰ nō pōt peccare. ꝙ nō pōt face̓ aliqua creaturā equaleꝫ ſibi. ꝙ nonpōt ꝯferre creature ꝙ ſit ſufficiēs ad regēdū ſe: nō dicūtimpotentiā deo ſꝫ magis potentiam. vn̄ ſicut derogaretpotentie ꝗ pone̓t creaturā aliquā a ſeip̄a: ita derogat ſapientie vl̓ bonitati. ꝗ ponit creaturā eē ſufficientē ad regimē ſui. vn̄ ꝙ nō p̄t creatura ſe rege̓ nō ē de impotētiadei ſed de impotētia creature: que tantā virtutē nō poteſt capere.¶ Articulus ſecundusEcūdo querit̉. vtrū deꝰ ꝓuideat ꝑ creaturāAd qd̓ ſic aug. ſuꝑ gen̄. viij. ad litterā. gemina oꝑatio ꝓuidētie reꝑit̉. ꝑtim naturalis ꝑtim volūtaria. Naturalis ꝑ occultā dei adminiſtratōꝫꝑ quaꝫ dat lignis et herbis incremētū. volūtaria ꝑ angeloꝝ oꝑa ⁊ hoīm. gͦ ꝓuidētia diuīa explet̉ ꝑ creaturas¶ Ite aug. in eodē. ẜm primā ꝓuidentie differētiā ē quicquid ī rebꝰ naturali interioriqꝫ motu ꝯgerit̉. qꝛ ẜm aliāſigna dare. docere. diſce̓. ⁊ quecūqꝫ alia ſiue ī hac terrēaſiue in illa celeſti ſocietate agunt̉. ¶ Iteꝫ boetiꝰ. v. d̓ cōſolatōe. fato hecip̄a oꝑa que diſponit multipliciter actꝑaliter adminiſtrat. ſiue igit̉ famulātibꝰ quibuſdā ꝓuidētie diuine ſpiritibꝰ fatu exercet̉ ſine aīa: ſiue tota īſeruiēte natura ſeu celeſtibꝰ ſyderū motibꝰ. ſeu angelica virtute. ſeu demonū varia ſolertia. ſeu aliquibꝰ horſeu omnibꝰ fatalis ſeries texitur: illud certe manifeſtūē immobileꝫ ſimplicemqꝫ gerēdarū rerū eē ꝓuidentiam¶ Cōtra. Boetius. ꝓuidētia ē diuina rō ī ſummo omniū prīcipe cōſtituta: qua cūcta diſponit. ſꝫ ordinatō cūctoꝝ nō eſt ꝑ creaturam nec diſpoſitio q̄ eſt ẜm illam.nec ꝓuidētia. ¶ Item ꝑ ſimile. in rege tꝑali. ꝙ em̄ nō ꝓuidet ī regno ſuo ꝑ ſe ſꝫ ꝑ alium: hoc eſt ex defectu. Sedī rege eterno nō ē defectꝰ: ꝓuidet gͦ ꝑ ſe nō ꝑ aliū. ¶ Reſponſio. ꝓuidentia dei dicitur ꝓprie diuina rō qua curcta gubernāt̉. et hoc mō ꝓuidētia dei ſeip̄a ſolū ē. Aliomō executio ꝓuidētie .ſ. ip̄a gubernatio. et hec in pl̓ibꝰē ꝑ creaturā. tn̄ diſtinguendum. qꝛ cū dicit̉ ꝓuidere gubernare ꝑ creaturā: pōt dice̓ ſub auctoritate. et hͦ mō verū eſt. ⁊ ſignificatur ꝙ vna creatura gubernat aliā. et h̓habet a deo. quēadmodū diceret̉. rex gubernat ciuitatēꝑ p̄poſitum: hoc ē p̄poſitus gubernat et hoc habet a rege. Uel poteſt dicere autoritate et hoc modo falſum eſt.quia eēt ſenſus ꝙ deus gubernaret et hoc haberet a creatura. ſꝫ ecōuerſo eēt verum creatura gubernat aliā ꝑdeum. Simile p̄poſitus regit ciuitatē ꝑ regeꝫ. ¶ Quodobijcitur. ꝙ ꝓuidētia eſt diuina rō ī ſummo oīm prīcipecōſtituta. qua cūcta diſponit. dd̓m ꝙ duo dicunt̉ ibi .ſ.diu ina rō ꝙͣtum ad qd̓ nō famulat̉ ibi creatura. ⁊ dr̄ diſpoſitō cui famulat̉ creatura: ⁊ ꝑ creaturā pt̄ eſſe diſpoſitio .i. executio diſpoſitōis et gubernatōis creaturarūinferiorū ꝑ ſuꝑiores. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ nō ꝓuide̓ ꝑ ſeſꝫ ꝑ alium pt̄ eſſe ex triplici cā. vel ex defectu illiꝰ qui debet ꝓuidere: vl̓ ex defectu illius cui debꝫ fieri ꝓuiſio: vl̓ex ꝑte illius ꝑ quem eſt ꝓuiſio. Ex ꝑte ꝓuidentis: vt cūiſte nō eſt potens ꝑ ſe explere quod vult. vt patet in exēplo poſito de rege. Ex ꝑte illius cui debet fieri ꝓuiſio.vt patet quia ꝓuidentia diuina adminiſtrat inferiorescreaturas ꝑ ſuꝑiores: quia inferiores ꝓpter ſuum defectum nō ſunt īmediate ſuſceptibiles diuīe actōis. ſic̄ patet in oculo qui nō poteſt videre ſolem in rota: videt eūin medio .ſ. in aqua vel in ſpeculo. Similiter ꝓuidentiadei adminiſtrat inferiores creaturas ꝑ ſuꝑiores. rōna-

les aūt creaturas ꝑ ſe: et etiam quaſdā ꝑ alias. vt homizelos. Itē ꝓpter vtines ꝑ angelos et alios angelos ꝑ alitatem illiꝰ ꝑ quem eſt ꝓuidentia: fit ꝓuiſio ꝑ alium. vtdeus vult āminiſtrari pauperibꝰ a diuitibꝰ ꝓpter vtilitatē diuitū. vult et̄ quoſdā doceri ꝑ alios. iſtis duabusrōibꝰ multis ꝓuidet deus ꝑ alios. nō ꝓpter primā: quihͦ nō ē ex defectu qui ſit ī deo: ſꝫ ꝓpter defectum creaturecui adminiſtratur. vel ꝓpter vtilitatem illius per quamalij āminiſtratur vel ꝓuitur.Articulus terciusErcio queritur vtrum oꝑari ꝑ malos ꝯueniat ꝓuidentie. Ad quod ſic aug. in li. lxxxiij.q̄ſti. fieri pt̄ vt ꝑ bonū hoīem ⁊ malū diuīa ꝓuidētia opituletur. ¶ Cōtra. melior ē ꝓuidētia qua ꝓuidetur bonū et ꝑ bonum: ꝙͣ illa qͣ ꝓuidetur bonū ⁊ ꝑ malū. quia totuꝫ ibi bonum. Sꝫ ſicut dic̄ damaſ. ꝙ quecūqꝫ fiunt ꝑ ꝓuidentiam fiunt ꝯuenientiſſime. ergo diuīaꝓuidētia ꝓuidet bonum ꝑ bonum nō ꝑ malum. ¶ Iteꝫquerit origenes. qua rōe deus ꝓuideret ꝙ ſpūs ꝓphecieloqueretur ꝑ malos ⁊ infideles et ꝑ gentiles: cū tn̄ contrariū videat̉ Sap̄. j. ſpūiſcipline effugiet fictū: ⁊ aufert ſe a cogitatōibꝰ q̄ ſunt ſine intellectu. cū gͦ infideles⁊ gentiles halitatōes ſine intellectu veritatisnō deberetſancos loqui. quare ergo locutus eſt ꝑ balaam. numeri. xxiij. et ꝑ Caypham. ioh̓. xj.¶ Solutio. dd̓m ꝙ deus etiam ꝓuidet ꝑ malos. ¶ Adhoc quod obijcitur in ꝯtrariū. dd̓m ẜm aug. ꝙ meliusdr̄ dupliciter. Melius eī dr̄ ꝙͣtū ad aliqd̓. vel meliꝰ ſimpliciter vel vniuerſaliter. dd̓m gͦ ꝙ etſi melius eēt ꝙͣtumad aliquid ꝓuidere bonum: quia melius qͣ tum ad illūnō tamē vniuerſaliter. quia malum ī vniuerſitate etiaꝫē ad maiorem pulchritudinem vniuerſitatis et ad maiorē gloriam bonoꝝ. et ponit aug. exemplū in ſonis ⁊ ī cōloribus. ſicut dicit̉ infra de queſtione de ꝑmiſſione volūtatis diuine. in hoc em̄ magna pulchritudo vniuerſi etmagna laus bonitatis diuine: ꝙ malos facit ẜuire bonis. ¶ Ad aliud rn̄det origen̄. dicēs. agebat̉ ī ira diſpoſitōe ꝓuidentie diuine. vt ꝓphetaruꝫ verba ea que intraiſta heliticam aulam cōtinebātur ꝑ balaam ad gentesꝑuenirent. cum eis omnes gentes crederēt: et natōibusſecreta de xp̄o miſteria reuelarent̉. Ratio gͦ huius ē. qꝛſpūſſanctus volebat loqui ꝑ illum cui magis credereturvnde quia gentes infideles magis credebant Balaaminfideli ꝙͣ alij licet malus eſſet. ideo ſpūſſanctus ꝑ eumvoluit loqui gentibus. Uel etiam ratio poteſt eē. vt veritas ab aduerſarijs veritatis nūciaretur. et in hoc excellentior appare̓t: ꝙ etiam aduerſarij eius eam confiterentur. Similiter de Caypha qui erat ſummus ſacerdos cui iudei credebant. vt credētes ei inexcuſabiles iudei fierent. ⁊ alij .ſ. electi reuerterentur ad cor. Ioh̓. xv.Si non veniſſem et eis locutus fuiſſem: peccatum nō haberent. nunc aūt nō habent excuſationē de peccato ſuo¶ Ad hoc quod obijcit dd̓m ꝙ ſpirituſſanctus longe eſtab infidelibus et alijs malis. quia non format eoruꝫ affectum. ſed tamen nihilominus illuminat intellectumeorum et inſtituit ad veritatem ꝓferendam. et hoc nonpropter ip̄os ſed propter vtilitatem aliorum. vnde phipp̄. j. ſiue per occaſionem ſiue per veritatem chriſtusnnuncietur in hoc gaudeo. Similiter ſiue per iuſtoſiue per iniuſtos chriſtus annuncietur ſemper gaudendum eſ¶ Mlēbrum ſextumOſt hoc queritur de modis prouidētie diuine. ſcilicet quot modis. Ad quoquod dicit damaſcenus ꝙ prouidētia hecquidem ẜm acceptionem hec quidem ẜmconceſſionem. Scd̓m acceptionem. vt eorum que perſe bona. ſiue etiam que in contradictione ſunt bona.