Queſtio.xxiij.
connotatio etiam extra coordinatōnem. vt ptꝫ in hͦ nomine creator ⁊ dn̄s. ⁊ hmōi. ⁊ ſic de ſulis. ſi ergo h̓verbum ſcit: extra coordinatōeꝫ nihil connotat: nec incoordinatione connotabit quātum eſt de virtute ſignificationis nominis. ¶ Item obijcitur cōtra hoc qd̓ dicitur. ꝙ nihil ꝯnotatur cum dicitur deus ſcit ſe. ⁊ prebatur ꝙ ꝯnotatur reſpectus ſed non ad creaturam. nācum dicitur ſcientia: intelligitur eſſentia. aut igit̉ additur aliquid ſupra eſſentiam in ratōe intelligētie cumdicit̉ ſcientia: aut nō. Et conſtat ꝙ ſic. quia ſcientia eſtaſſil̓atio intellectus ad rem ſcitam ſicut dicit hylariusSimilitudo non ſibi eſt: īmo ſimilitudo ſemꝑ dicit cōuenientiam aliquoꝝ in aliquo vno. vbi ergo eſt ſimilitudo: eſt ⁊ reſpectus pluralitatis. ergo cuꝫ intelligiturſcientia: intelligitur reſpectus per quē ꝓbatur pluralitas perſonaruꝫ. ꝙͣuis ergo diuina ſcientia dicatur adſe. vt cum dicitur deus ſcit ſe: tamen ꝯnotatur reſpectꝰperſonarum. quia cōnotatur ſimilitudo vel aſſil̓atio.Sed queritur vlterius ſi iſta ſimilitudo intelligitur vtexemplar ẜm ꝙ dicitur ꝙ diuina ſcientia nihil aliud ēꝙͣ diuina eſſentia ſignata vt exemplar. Si hoc? contraſcientia non eſt cauſa rerum. quia ſcientia dei eſt malorum: non tamen eſt cauſa malorum deus. ſed exemplar eſt cauſa formalis. deus enim eſt cauſa formalisexemplaris: ergo ſcientia non dicit diuinam eſſentiamvt exemplar. ¶ Item exemplar non eſt rerum non exiſtentium. ſed ſcientia eſt rerum non exiſtentium. gͦ nonſunt idem ſcientia ⁊ exemplar. ¶ Item queritur quarediuerſimode nominetur diuina ſcientia vt patet. xxxv.di. j. li. ſentē. Nominat̉ enim ſcientia. ſapientia. p̄ſcientia. diſpoſitio. prouidentia. p̄deſtinatio. Uidetur enimpluribus modis deberet nominari. nam ſicut predeinatio eſt p̄ſcientia ſaluandoꝝ. ſic reprobatio eſt p̄ſcientia damnādorum. ſicut ergo p̄deſtinatio dicitur differentia ſcientie: ſic debet dici reprobatio. ¶ Iteꝫ quare non dicitur ſcientia memoria p̄teritorum. ſicut preſcientia futuroꝝ: cum ita ſciantur ab ipſo p̄terita ſicutfutura. ¶ Reſponſio. nomen ſcientie ſignificat diuināeſſentiam principaliter. non tamen ſignificat diuinameſſentiam vt eſſentiam: ſed vt habitum. Scientia eniꝫin nobis eſt habitus ad cognoſcēdum: ſicut virtus eſthabitus ad oꝑandū. Eſt auteꝫ nihil aliud ſcientia ſiueiſte habitus ꝙ aſſil̓atō intellectꝰ ad rem. ſed ſimilitudopoteſt eſſe in actu vel ī habitu ſicut patet. poſito ꝙ nullus eſſet color. ⁊ ꝙ lux haberet ſimilitudinē omniū colorum: lux haberet ſimilitudineꝫ ad omnes colores inhabitu. Similiter remotis ſcibilibꝰ. ſciētia que ē ſicutlux: habet ſimilitudinē ad illa in habitu ſed nō in actuDicendum ergo eſt. ꝙ eſt ſimilitudo in actu. ⁊ eſt ſimilitudo in habitu. Item eſt ſimilitudo ad res ⁊ eſt ſil̓itudo a rebꝰ. ſil̓itudo ad res vt patet in arte. Item eſt ſimilitudo rei penes intellectum ſpeculatiuū. ⁊ ſimilitudorei penes intellectū practicū. que ſi comꝑetur ad opusdicitur ars. Scientia ergo dei loquendo ẜm nos: dicitſimilitudineꝫ ſpeculatiuam. non a nobis ſed ad res. inhabitu non in actu. ad ſe autem in actu. Dico autemſcire in actu: quādo intelligit res exiſtentes in actu ſiue in natura ꝓpria: non ſolum in cauſa. in habitu: quādo intelligitur in ſuo exemplari vel ī arte. Similitudoergo ſpeculatiua dicitur vt oſtendatur ꝙ prima intentio ſcientie non eſt vt intentio artis inꝙͣtum huiuſmodi vel exemplaris vel virtutis: quia eſt bonoruꝫ vel malorum. Ad res v̓o dicitur non ẜm dependentiam: ſedẜm cauſam. vt ſeꝑetur ab humana ſcientia que accepita rebus. vnde dyoniſius de diuinis nominibꝰ. non exentibus entia dicens nouit diuinus intellectus: ſed exipſo: in ipſo ẜm cauſam omnium noticiam ⁊ ſcientiampconcepit. Ad res v̓o dicitur in habitu. quia ſicut dicit hugo de ſanct. victo. An dicemus quia omnia ī creatore ab eterno increata fuerunt. que ab ipſo tempora
liter creata ſunt ⁊ illic ſciebantur vbi habebantur. eteo modo ſciebantur quo habebantur. ⁊ non cognouitaliquid extra ſe deus qui omnia habebat ī ſe. Ad ſe p̓oin actu dicitur. quia ſemper ē actu ſibi preſens. ¶ Adillud ergo hugonis quo obijcitur. ꝙ ſcientia eſt de aliquo. Dicendum eſt. ꝙ quātum eſt de nomine ſcientie:non dicit reſpectum ad creaturas in actu ſed in habitu. ſed cum dicitur ſcit creaturas. quaſi reducitur reſpectus ab habitu in actum: tunc enim dicit reſpectuꝫin actu. ¶ Ad illud quo obijcitur. ꝙ ſcientia eſt exiſtentium. Dicendum. ꝙ exiſtentia intelliguntur vel in ſuanatura vel in cauſa. Item in cauſa intelliguntur: vl̓ vtin potentia cauſe vel vt in diſpoſitione ſue cauſe. Cumergo dicitur ſcientia eſt exiſtentium: debet accipi exiſtētium in potētia cauſe ſicut dicit hugo. ¶ Similiter dicendum ꝙ aſſimilatio in habitu debet intelligi non inactu: cum dicitur ſcientia vel vt aſſimilatio intellectusad rem. ¶ Item ad illud cum dicitur. deus ſcit ſe. noncōnotatur reſpectus aliquis. Rn̄. verum eſt non cōnotatur reſpectus in actu: ſed ſignatur diuina eſſentia vtſimilitudo. Ipſa autem diuina natura de ſua poteſtate habet ſimilitudinem. non que fit a creaturis: ſed magis ad creaturas etiam ſi nulla ſit creatura. vnde etiācōnotatur reſpectus in habitu. Conceditur ergo ꝙ eadem ratione deus ſcit ſe: ⁊ ſcit creaturaꝫ. ſed tamen cūdicitur deus ſcit ſe: cōnotatur reſpectus in habitu. cuꝫdicitur ſcit creaturam: in actu. ¶ Ad illud quo queritur. vtrum notetur reſpectus perſonarum cum diciturdeus ſcit ſe. Dicendum ꝙ quidam dixerunt ꝙ non: immo abſtractis perſonis eſſet dicere deus ſcit ſe: intelligit ſe: meminit ſe. tamen cum dicitur deus ſcit ſe: intelligitur diuina eſſentia vt ſimilitudo. nec eſt diuerſitasniſi ẜm rationem intelligentie. Uel dicenduꝫ vt a quibuſdam dicitur ẜm Anſelmum. ꝙ facit ad fideꝫ ꝙ ip̄aſcientia que eſt ſimilitudo ſignificat eſſentiam. ⁊ cōnotat pluralitatem perſonarum. quia ſimilitudo pluriuꝫeſt. vnde Anſelmus in proſolog. in hoc ꝙ ſummꝰ ſpūsintelligit ſe. pater generat: ⁊ filius generatur. quia intelligere ſe ponit ſimilitudinem habere apud ſe. ⁊ itaponitur relatio vnius ⁊ alterius: qui tamen ſint ꝑ omnia ſimiles .i. eadem eſſentia. ¶ Ad illud quod queritur. vtrum nomine ſcientie intelligitur ratio exemplaris. Reſponſio. eſt ſcientia ſimplicis noticie ſiue ſpeculatiua ⁊ eſt ſcientia practica ſiue cum approbatione. pͥmo modo non dicit ſcientia rationem exemplaris: ſedſcd̓o modo. ¶ Ad illud quod queritur de diſtinctioneillorum vocabulorum quibus nominatur diuina ſcientia. dixerunt quidam ꝙ diuina intelligentia poteſt cōſiderari ẜm ꝙ abſtrahitur reſpectus a rebus que ſuntſub tempore: aut ẜm ꝙ reſpicit res que ſūt ſub tempore. ẜm ꝙ reſpicit res abſtrahendo reſpectum a conditione temporis: ſic dicitur ſapientia ⁊ ſcientia. ẜm veroꝙ reſpicit res ſub conditione temporis ſic eſt preſcientia diſpoſitio predeſtinatio ⁊cͣ. Differentia autem ē inter ſapientiam ⁊ ſcientiam. nam eſt conſiderare ipſamcauſam: ⁊ ẜm hoc dicitur ſapientia. vel effectum ī cauſa: ⁊ ſic dicitur ſcientia. quia ſcientia eſt comprehenſiorei per cauſam. Item ẜm ꝙ diuina intelligentia conſiderat res ſub conditione temporis eſt differentia. quiaaut reſpicit bonuꝫ aut malum cōmuniter: ⁊ ſic eſt preſcientia. aut bonum tm̄: ẜm hoc multipliciter. Nam q̄dam reſpiciunt bona tam nature ꝙͣ gratie: quedam bonum gratie tm̄. bonuꝫ autem nature eſt dupliciter. autin fieri: aut in facto eſſe. ſi in fieri: ſic eſt diſpoſitio. ſi infacto eſſe: ſic eſt prouidentia. bonum v̓o gratie reſpicitpredeſtinatio. Uel aliter ẜm ꝙ dicit Hugo de ſanctovictore in ſententijs ſuis. Diuina autem ſcientia ⁊ ſapientia: vocatur ⁊ preſcientia ⁊ diſpoſitio ⁊ predeſtinatio ⁊ prouidentia. ſcientia exiſtentium. preſciētia ſturorum. diſpoſitio faciendorum. predeſtinatio ſalu-