de deo dicatur ꝑ eēntiam. de creatura v̓o per participatōem. cum dicitur deus eternus. dico eternitatem ꝑ eſſentiam quia ſua eēntia eſt ſua eternitas. ⁊ cum diciturangelus eternus nō dico eternitatem ꝑ eēntiam. cum eſſentia non ſit eternitas. ſed dico per ꝑticipatōem. eo ꝙſit in participatōne diuine eternitatis. relinquitur igit̉ꝙ nō dicatur equiuoce. erit igitur cōmunis aliqua ratōet ſi non omnimodo tamen ẜm prius et poſterius accepta. ¶ Qd̓ ꝯcedēdū eſt. dd̓m ergo ꝙ eternitas dicta dedeo. de angelo. d̓ pena eterna. et tꝑe. dr̄ anagogice .ſ. ẜmprius et poſterius. ⁊ in hac ratōe ẜm ꝙ eternitas dicit̉diuturnitas nō habens finem. Per prius ergo diciturde diuturnitate diuina que eſt diuturnitas non habēsfinem nec principium nec mutabilitatē ex ſe nec ex alioPer cōſequens v̓o dicitur d̓ diuturnitate ſubſtātie eterni vt angeli que eſt diuturnitas nō habens fineꝫ. nec exſe nec ex alio. nec mutabilitatem. tamē habens principium. Per poſterius v̓o dicitur de diuenitate pene reproborum. que ē diuturnitas nō habens finem nec ex ſenec ex alio: tamē habens mutabilitatem et principiumPoſtremo v̓o dicitur de diuenitate tꝑis. que eſt diuturnitas nō habens finem ex ſe ſed ex alio. ⁊ habet mutabilitatem et principium. Tēpus em̄ nō habet aliquamratōem defectus in ſe niſi in illa ratione qua dicitur eēde nihilo: quēadmodum ⁊ quelibet creatura. quia motus primi mobilis nō habet aliquam ratōem defitiēdiꝙͣtum eſt ex ſe. nec ex parte mobilis ꝙͣuis et tempus etmotus primi mobil̓ ratiōem habeāt deficiēdi ex alio .ſ.ex voluntate creatoris velut cauſe agentis ⁊ ex ꝑte hominis ad cuius multiplicatōeꝫ ordinat̉ motus ⁊ tempꝰUnde multiplicato numero electorum hominū a deo:ceſſare debꝫ motus ⁊ tp̄us. Ex fine gͦ ⁊ efficiente primohabet rōeꝫ deficiendi tempus. ꝙͣuis nō habeat ex parteſubiecti ſicut primi mobilis. nec etiam ex ſui forma queintelligitur vt circulus quēadmoduꝫ et motus primusvn̄ boetius hac ratione dicit vltimo de conſolatione. ꝙeternitatem infinitus temporaliū motus imitatur. ſedquoniā manere non potuit: in infinitum temporis iterarripuit. ſicqꝫ factum ē vt cōtinuaret eundo vitam. hocē eſſe cuius plenitudinē cōplecti nō valuit ꝑmanendo.¶ Ad illud v̓o quod dicitur in pͣs. de corporibus celeſtibus. ſtatuit ea ineternuꝫ. intelligendum ꝙ illud refert̉ad corporum ſubſtantiam nō ad motum. et ibi eternuꝫaccipitur pro perpetuo. manebunt em̄ perpetuo ꝙͣtumad ſubſtantiam. ¶ Ad illud quod dicitur ro. vlt. temporibus eternis. dicēdum ꝙ intelligitur vno modo vt dicit aug. vt tempus accipiatur ꝓ euo. in li. lxxxiij. queſtionum. q. lxxij. Alio modo exponitur in glo. eterna tempora dicit que p̄ceſſerunt mundi exordium quod intelligendum eſt. vt mundi exordiū intelligatur ꝯſtitutio mūdi cōpleti in generibus et ſpeciebus. anteꝙͣ cōſtitutōeꝫp̄intelligitur ꝯditio et diſtinctio rerum ẜm oꝑa ſex dierum. ẜm quas mutatiōes per quādam improprietateꝫdicuntur tēpora eterna. ⁊ hoc modo exponunt quidamUel tēpora eterna dicit tꝑa in diuina diſpoſitione nō inſui natura. et tunc determinatio eterni trahit tempꝰ extra ſuam rationem. vt nō ſupponantur per eterna tempora. tēpora in rerum natura ſꝫ rationes temporū queſunt in diuina diſpoſitōe.¶ Alembrū ſecundumEinde queritur de eternitate quid ſit ẜmrem. Ad quod ſic. quicquid eſt in d̓o ē deus ſed eternitas eſt in deo. ergo eſt deus.¶ Iteꝫ anſelmus. eternitas eius rei ē quenihil aliud ē ꝙͣ ip̄a īmutabilis ens ⁊ ſine partibꝰ. ¶ Itēſi eternitas nō ē deus ⁊ ē ab eterno: erunt ergo diuerſaab eterno. ¶ Cōtra. aug. in li. lxxxiij. queſtionū. q. xxiijanima fit eterna eternitatis participatōe. nō ita eternus deus. ſed quia ip̄ius eternitatis ē autor. ſi ergo ſꝑ

differunt in ſubſtātia autor ⁊ eius effectus. nō ē igiturdeus eternitas cum ſit autor eternitatis. ¶ Item ph̓usin li. de cauſis. om̄ quod ē aut ē ante eternitatem vt deus. aut cum eternitate vt angelus ⁊ anima. aut pꝰ eternitatem vt tēpus aut tēporalia. Si ergo deus ē an̄ eteruitatē ⁊ nihil ē ante ſe: nō erit eternitas deus. ¶ Reſpōſio eternitas dicitur proprie diuturnitas ſine prīcipio⁊ ſine fine ⁊ ſine mutabilitate. ⁊ ẜm hoc eternitas cōuenit ſoli diuine nature. Sed cum dicitur eternitas ſigͣtur diuina eēntia vt diuturnitas īmēſa. quemadmoduꝫcū dicitur incircūſcriptibilitas ſignatur vt extēſio immēſa. Iterum eternitas dicitur cōmuniter duratio nōhabens finem. ⁊ ẜm hoc nomē eternitatis extēditur adcreaturas perpetuo. ⁊ ī hoc ſenſu intelligūtur auctoritates auguſtini ⁊ philo. ẜm ꝙ dicit bt̄us dyoniſius inli. de di. no. Abſolute ingenita .i. ſine pricipio ⁊ vere ꝑpetua dicūtur eterna ſicut diuina. Item incorrupta etimmortalia dicūtur eterna. vt cum dicitur eleuamī porte eternales ⁊ ſil̓ia.¶ Nembrum terciumOſtea queritur quid ſit eternitas ẜm diffinitōem. Ad quod boecius in fine de cōſolatiōe. eternitas ē interminabilis vite ſimul tora et ꝑfecta poſſeſſio. hanc diffini.tionem exponit boecius ſic. quicquid viuit in tēpore idpreſens a p̄teritis ī futura procedit. nihil em̄ ē in tēporecōſtitutum quod totum vite ſue ſpaciū poſſit amplecti.Sꝫ craſtinum quidem nō apprehedit: heſternum v̓o iaꝫdidit. quid igitur interminabilis vite plenitudinē totam parit̉ comp̄hēdit ac poſſidet. cui nec futuri aliquidabſit nec aliquid p̄teriti fluxerit: illud eternum vite ꝓhibetur. ¶ Sed obijcitur cōtra ſingulas partes. primoquia videtur hec diffinitio cōuenire ꝑpetuitati que ē inanimabus ⁊ angelis beatis. eorum em̄ ꝑpetuitas ē int̓minabilis vite tota ſimul ⁊ ꝑfecta poſſeſſio tota ſimul¶ Item cum eternitas ſit diuturnitas duratōis duratio autem reſpicit eſſe. ergo magis debet dici interminabilis eſſe poſſeſſio ꝙͣ interminabilis vite. ¶ Item cū totum dicat cōſtitutum ex partibus. qualiter dicitur totum. cum eternitas nō habeat partem. Item qualiterdicitur ibi ſimul. cum ſimul dicat pluralitatem differētium ẜm ſubſtantiam. Item qualiter dicitur poſſeſſio.cum poſſeſſio ponat prius ⁊ poſterius quaſi ſeſſio poſtin eternitate aūt nullo modo accipitur prius et poſterius. ¶ Preterea videtur repugnare ei quod ē ſiml̓. ¶ Itēquare aggregātur tot cōditōes in diſtinctōne eternitatis. ¶ Item ē ne hec diffinitio cōueniens eternitati create et increate. ¶ Reſpōſio. diffinitio iſta boetij cōuenit eternitati increate. et ſic̄ quibuſdam viſum ē. tangūtur tres cōditōes que ſunt inſeꝑabiles ab eternitate increata. que ſunt int̓minabilitas. inuariabilitas. ſimplicitas. Eſt em̄ quoddam quod ē terminabile. et ex parteante et ex ꝑte poſt. vt generabilia et corruptibilia: ad qͦrum differentiam dicitur eternitas interminabilis vite poſſeſſio. Item ſunt interminabilia ſicut perpetua. ettam ſunt mutabilia ſeu variabilia. ad quorum differentiam additur tota ſimul. nihil em̄ variabile ē totum ſimul. īmo quedam habet actu quedam nō dum habet.Item quoddam ē eē interminabile ⁊ inuariabile. ſed tn̄cōpoſitum ē eē. ſicut angelicum eſſe quod habet compoſitōem ſicut dicit boecius ex eo qd̓ ē et quo ē. ad cuiꝰ differentiā additur ꝑfecta. illud em̄ ſumme ꝑfectū ē. cui n̄ē poſſibilis aliqua additio. et vbi nō ē aliquā ꝑs poſſibilis reſpectu totius. et ſimplicitate iſla ſolus deus ꝑfectus ē. quia quicquid ē in eo ē ip̄e. Per primuꝫ ergo ſeꝑatur eē eternitatis ab omni corruptibili. per ſecundūab omni variabili. per tercium ab omni compoſito ſiue ſit compoſitum ex materia et forma ſiue ex eo quodē et quo eſt. ſiue ex differentijs. ⁊ ꝑ hoc patet vere reſpō-